Đau cổ và cứng vai? Xoa bóp hoặc ấn vào các vùng này là thói quen hàng ngày của nhiều người. Thậm chí có người còn tin rằng lực ấn càng mạnh và xoa bóp càng mạnh thì càng có thể làm giảm cứng khớp hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, hành động nhỏ bé tưởng chừng thư giãn này lại tiềm ẩn nguy cơ chết người và thậm chí có thể trực tiếp gây ra đột quỵ!

Mới đây, một bản tin về một người đàn ông 33 tuổi bị đột quỵ sau khi được mát xa cổ đã trở thành lời cảnh tỉnh cho tất cả những người yêu thích mát xa.

Theo các báo cáo, người đàn ông 33 tuổi ở Trung Quốc này có thể trạng trung bình và không bị huyết áp cao hay tiểu đường. Anh cũng không có bệnh nền, không hút thuốc hay uống rượu, và không có bất kỳ yếu tố nguy cơ cao nào thường gặp gây đột quỵ. Anh chỉ bị đau cổ và vai do ngồi lâu.

Để giảm bớt sự khó chịu, anh đã đi mát xa cổ, cho rằng lực càng mạnh càng tốt, và đã được mát xa sâu vào cổ vai. Sau khi mát xa, anh bỗng thấy đau âm ỉ ở cổ, nhưng ban đầu nghĩ rằng đó chỉ là do quá mệt sau khi mát xa và sẽ đỡ hơn khi nghỉ ngơi, nên không để ý nhiều đến nó. Trong vài ngày tiếp theo, anh thường xuyên xoa bóp mạnh cổ, cố gắng giảm bớt sự khó chịu.

Vào ngày xảy ra vụ việc, anh đột nhiên cảm thấy chóng mặt và mắt tối sầm lại. Sau khi nghỉ ngơi một lúc, các triệu chứng dường như đã giảm bớt, nhưng ngay giây tiếp theo, một điều nguy hiểm hơn đã xảy ra: anh hoàn toàn không thể cử động tay chân bên trái và giọng nói trở nên ngọng nghịu.

Sau khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu, người đàn ông được chẩn đoán mắc chứng bóc tách động mạch đốt sống do áp lực không đúng cách và mạnh lên cổ, chứ không phải đột quỵ do xơ cứng động mạch thông thường. Điều này có thể gây ra nhồi máu não cấp tính, làm tắc nghẽn các mạch máu chính và có khả năng đe dọa tính mạng người bệnh nếu không được điều trị kịp thời.

Những trường hợp như vậy không phải là cá biệt. Nhiều người lầm tưởng rằng đau cổ chỉ đơn thuần là vấn đề về cơ bắp, mà bỏ qua thực tế rằng cổ là "mạch máu" của cơ thể. Nó kết nối não bộ với thân mình và là "động mạch chính" cho việc truyền dẫn thần kinh và máu giữa não và cơ thể.

Ouyang Gang, một bác sĩ Đông y nổi tiếng ở tỉnh Giang Tô và là giám đốc Khoa Châm cứu và Cứu ngải của Bệnh viện Chính phủ tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), giải thích rằng vùng cổ là nơi hội tụ của một lượng lớn các mạch máu quan trọng dẫn đến não, và nó chứa một "thước đo" đặc biệt - xoang cảnh. Mát xa nhẹ nhàng thông thường sẽ không gây ra vấn đề gì, nhưng nếu lực ấn quá mạnh hoặc kỹ thuật quá thô bạo, có thể làm rách thành động mạch, gây ra hiện tượng bóc tách mạch máu; áp lực không phù hợp cũng có thể gây thiếu máu não thoáng qua. Điều này có thể gây chóng mặt hoặc thậm chí ngất xỉu.

"Mạch máu bị đứt, nghĩa là lớp nội mô của mạch máu bị rách, và vết rách khá nghiêm trọng", Liang Hao, bác sĩ điều trị thuộc nhóm can thiệp thần kinh của Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Nhân dân số 3 tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) cho biết. "Tôi đã điều trị nhiều bệnh nhân như vậy. Họ vẫn ổn trong lúc xoa bóp, nhưng đột nhiên một bên tay và chân của họ bị liệt, và họ cũng gặp khó khăn khi nói chuyện".

"Tách động mạch đốt sống không phải là hiếm gặp ở người trẻ tuổi, và chủ yếu liên quan đến các tác động từ bên ngoài", bác sĩ Xiong Wei, Trưởng khoa Thần kinh Bệnh viện Trung ương Vũ Hán (Trung Quốc) cho biết. "Người trẻ thường bỏ qua nguy cơ đột quỵ do mát xa và chấn thương thể thao. Nhiều bệnh nhân bị đột quỵ vì cổ bị ấn quá mạnh trong quá trình mát xa, khiến mảng xơ vữa bị bong ra".

Ouyang Gang khuyên rằng, "mát xa cổ nên tập trung chủ yếu vào việc xoa bóp các cơ ở phía sau cổ, tránh xoa bóp phía trước và hai bên cổ".
4 bộ phận cơ thể này cũng là "vùng nguy hiểm" khi mát xa

Ngoài vùng cổ, đừng ấn vào 4 vị trí khác trên cơ thể vì ấn sai vị trí có thể dẫn đến những rủi ro nghiêm trọng.

1. Cột sống cổ

Lin Haiyang, bác sĩ tại Khoa Xoa bóp số 3 của Bệnh viện Y học Cổ truyền Thành phố Hạ Môn (Trung Quốc), cảnh báo rằng cột sống cổ chứa một động mạch quan trọng cung cấp máu cho não, và việc xoa bóp mạnh có thể gây ra tổn thương động mạch. Điều này có thể dẫn đến suy giảm lượng máu cung cấp cho não, và trong trường hợp nghiêm trọng, thậm chí gây ngừng tim.

2. Cột sống

Các vấn đề về cột sống rất phổ biến hiện nay, và nhiều người dựa vào massage để giảm cứng khớp và đau nhức ở cổ và lưng dưới. Tuy nhiên, việc nắn chỉnh cột sống và trị liệu thần kinh cột sống không chuyên nghiệp không phải là "thần dược" và thay vào đó có thể làm trầm trọng thêm tình trạng lệch khớp cột sống và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn.

3. Nhãn cầu

Nhãn cầu vô cùng mỏng manh, với thành chỉ dày khoảng 1mm. Ấn nhẹ vào các huyệt đạo xung quanh hốc mắt có tác động tối thiểu lên nhãn cầu và thậm chí có thể làm giảm khó chịu; tuy nhiên, ấn trực tiếp vào nhãn cầu tiềm ẩn rủi ro rất cao, có thể gây tổn thương không chỉ nhãn cầu mà còn cả dây thần kinh thị giác ở phía sau mắt, dẫn đến suy giảm thị lực.

4. Ngực

Các phương pháp mát xa trị liệu thông thường, chẳng hạn như mát xa buồng trứng và ngực, phần lớn không hiệu quả và thậm chí có thể phản tác dụng. Mát xa ngực dễ làm tổn thương mô vú, và mát xa buồng trứng không chỉ không có tác dụng thực tế mà còn tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe.
Phân biệt phản ứng bình thường và bất thường sau mát xa

Nhiều người cảm thấy đau nhức ở vùng được mát xa, nhưng lại nhầm tưởng đó là "phản ứng bình thường" và từ chối tìm kiếm sự trợ giúp y tế, cuối cùng làm trì hoãn cơ hội điều trị tốt nhất. Có hai loại phản ứng sau khi mát xa, và điều quan trọng là phải phân biệt giữa chúng để tránh bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo và gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

- Phản ứng bình thường: Chỉ là đau nhức tại chỗ, có thể tự khỏi.

Bác sĩ Trương Mạnh Pháp, chuyên khoa Xoa bóp bấm huyệt tại Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), nhắc nhở bệnh nhân, đặc biệt là những người lần đầu tiên được xoa bóp, rằng phản ứng tại chỗ có thể xảy ra sau 12-24 giờ. Triệu chứng chính là đau da, và trong một số ít trường hợp, đau nhức tại chỗ. Những triệu chứng này thường tự giảm dần trong vòng 2-3 ngày, vì vậy không cần quá lo lắng.

- Dấu hiệu cảnh báo: Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Nếu cơn đau đặc biệt dữ dội hoặc kéo dài quá lâu sau khi mát xa, hoặc nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào sau đây, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức! Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương mạch máu, và việc trì hoãn điều trị có thể đồng nghĩa với việc bỏ lỡ thời điểm điều trị tối ưu.

1. Cảm giác chóng mặt và đau đầu ngày càng nặng hơn, hoặc bị hoa mắt và nhìn mờ;

2. Yếu hoặc tê bì ở các chi, chẳng hạn như một bên bàn tay hoặc bàn chân không phản ứng hoặc không thể nâng lên;

3. Dáng đi không vững, cảm giác như đang đi trên bông, dễ bị ngã;

4. Buồn nôn và nôn mửa, tình trạng buồn nôn kéo dài không thuyên giảm;

5. Giọng nói trở nên không rõ ràng, từ ngữ rời rạc, hoặc thậm chí dẫn đến chứng mất ngôn ngữ.

Các bác sĩ nhắc nhở mọi người rằng mát xa chỉ là một phương pháp "thư giãn thụ động". Duy trì tư thế ngồi và ngủ đúng cách, hình thành thói quen sinh hoạt tốt và tránh làm việc quá sức mới là những giải pháp cơ bản! Ngoài ra, đối với những người có tiền sử bệnh lý ở cổ và vai, nên tuân theo lời khuyên của bác sĩ để cải thiện tình trạng và không nên tự ý mát xa.

Một người đàn ông 55 tuổi họ Lý (Trung Quốc) được chẩn đoán mắc tiểu đường tuýp 2 và đã nghiêm túc theo đuổi chế độ ăn không đường trong suốt 3 năm. Tuy nhiên, trong lần khám sức khỏe gần đây, ông bất ngờ được xác định mắc suy thận giai đoạn 4 - chỉ còn một bước nữa là phải chạy thận nhân tạo.

Trước đó khi phát hiện bệnh, ông Lý gần như loại bỏ hoàn toàn đường và tinh bột khỏi khẩu phần, thay vào đó là các thực phẩm “không đường” và tăng cường thịt, chất béo với niềm tin rằng như vậy sẽ kiểm soát tốt đường huyết.

Thực tế, cách ăn này có thể gây tác dụng ngược. Chế độ ăn ít carb nhưng giàu protein kéo dài làm tăng áp lực lọc tại cầu thận - điều đặc biệt bất lợi với bệnh nhân tiểu đường. Theo thời gian, tổn thương thận có thể tiến triển âm thầm mà không có triệu chứng rõ rệt.

Trong năm đầu tiên, ông Lý kiểm soát đường huyết khá tốt nhưng chỉ theo dõi chỉ số này mà không kiểm tra chức năng thận. Sang năm thứ hai, ông bắt đầu xuất hiện mệt mỏi và tiểu đêm nhiều hơn nhưng cho rằng đó là dấu hiệu tuổi tác nên không đi kiểm tra.

Đến năm thứ ba, các dấu hiệu rõ ràng hơn như sưng mắt cá chân xuất hiện, nhưng ông lại tự xử lý bằng các loại trà lợi tiểu. Chỉ đến khi khám sức khỏe định kỳ, chỉ số creatinin tăng cao mới được phát hiện, và ông được chuyển đến chuyên khoa thận để điều trị. Trường hợp này đặt ra một câu hỏi đáng chú ý: vì sao đường huyết được kiểm soát nhưng thận vẫn suy?
Sai lầm khiến bệnh thận tiến triển âm thầm

Theo các bác sĩ, vấn đề nằm ở những “điểm mù” trong cách quản lý bệnh. Trong suốt 3 năm, ông Lý không thực hiện tầm soát microalbumin niệu định kỳ trong khi đây là dấu hiệu sớm nhất của tổn thương thận do tiểu đường. Ông cũng quá phụ thuộc vào chế độ ăn uống mà bỏ qua vai trò của điều trị bằng thuốc theo chỉ định. Bên cạnh đó, huyết áp không được kiểm soát chặt chẽ, trong khi đây là yếu tố thúc đẩy nhanh tổn thương cầu thận.

Thận là “nhà máy lọc” thiết yếu của cơ thể, có chức năng loại bỏ chất thải, đồng thời duy trì cân bằng điện giải, điều hòa huyết áp và tham gia tạo máu. Việc duy trì chế độ ăn giàu protein trong thời gian dài có thể làm tăng gánh nặng cho cơ quan này. Đặc biệt ở người mắc tiểu đường tuýp 2, lượng protein cao có thể thúc đẩy tình trạng siêu lọc cầu thận, từ đó dẫn đến tổn thương thận tiến triển âm thầm theo thời gian.

Ngoài ra, việc ông Lý sử dụng thực phẩm chức năng và các bài thuốc không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nguy cơ chứa các chất gây độc cho thận.

Các bác sĩ nhấn mạnh, tổn thương thận do tiểu đường là một quá trình tương đối độc lập với kiểm soát đường huyết, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như kháng insulin, viêm mạn tính và stress oxy hóa. Ngay cả khi đường huyết nằm trong ngưỡng mục tiêu, bệnh thận vẫn có thể tiến triển nếu các yếu tố nguy cơ khác không được kiểm soát.

Vì vậy, bệnh nhân tiểu đường cần theo dõi toàn diện, bao gồm kiểm tra albumin/creatinin niệu định kỳ, kiểm soát huyết áp dưới 130/80 mmHg và duy trì chế độ ăn cân bằng với lượng protein hợp lý với khuyến nghị là 0,8g/kg/ngày. Đồng thời, việc điều trị cần có sự tư vấn và theo dõi từ bác sĩ, tránh tự ý áp dụng các phương pháp thiếu cơ sở khoa học.

Theo Toutiao

Cái chết chóng vánh của người đàn ông họ Hoàng, 45 tuổi tại Hồ Nam, Trung Quốc sau vỏn vẹn 90 ngày phát hiện ung thư đại trực tràng khiến nhiều người ngỡ ngàng. Không chỉ bởi thời gian từ khi phát hiện bệnh đến khi tử vong quá nhanh, mà còn vì "thủ phạm" là 3 món ăn sáng chẳng hề xa lạ.

Được biết, ông Hoàng nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, sốt dai dẳng, ăn gì cũng bị nôn mửa. Người nhà kể lại, trước đó ông sụt cân rất nhanh, trở nên kén ăn và thường thấy máu trong phân. Tuy nhiên, cho rằng đó là bệnh trĩ nội và thay đổi khẩu vị khi sang tuổi trung niên nên chẳng mấy quan tâm.

Đến cả khi nhập viện giữa đêm, ông vẫn cho rằng bệnh trĩ đã trở nặng và mình ăn phải đồ ăn không tươi nên đau bụng, rối loạn tiêu hoá. Thế nhưng, kết quả kiểm tra lại chỉ ra một sự thật khủng khiếp khác.

Ông Hoàng bị ung thư đại trực tràng giai đoạn 4, đã di căn đến gan, phổi và nhiều hạch bạch huyết. Dù đã đổ tiền vào hóa trị và liệu pháp miễn dịch, ông vẫn không thể qua khỏi. Ông qua đời sau vỏn vẹn 3 tháng chiến đấu với ung thư trong bệnh viện cùng sự hối hận về sự chủ quan cũng như chế độ ăn uống gây bệnh của mình.
3 kiểu ăn sáng là "thủ phạm" của ung thư đại trực tràng

Các bác sĩ điều trị của ông Hoàng chia sẻ, ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phù hợp với câu nói "bệnh từ miệng mà ra". Với con số kinh khủng khoảng 289.000 ca mắc mới mỗi năm chỉ tính riêng tại Trung Quốc.

Với trường hợp của ông Hoàng, ông không uống rượu bia, không hút thuốc, ăn đủ 3 bữa một ngày nhưng sai lầm khi chọn món ăn sáng. Đáng lo là, 3 món ăn sáng bị liệt vào danh sách "thủ phạm" gây bệnh ở ông Hoàng đều rất quen thuộc, được nhiều người yêu thích:

1. Thực phẩm chiên rán và quá nhiều chất béo bão hòa

Quẩy nóng, thịt mỡ, nội tạng động vật hay các món chiên ngập dầu là món khoái khẩu của rất nhiều người như ông Hoàng. Tuy nhiên, hàm lượng chất béo bão hòa cực cao trong các món này chính là thủ phạm gây táo bón kinh niên. Khi phân lưu lại quá lâu, các chất độc hại liên tục cọ xát, gây viêm và kích ứng niêm mạc ruột, lâu dần hình thành các khối polyp ác tính.

2. Đồ muối chua và thực phẩm hun khói

Ông Hoàng rất thích thịt gác bếp và dưa muối, thịt muối trong bữa sáng. Vì rất tiện, chỉ cần lấy ra ăn với cơm nguội mà không phải nấu nướng gì nhiều. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đồ muối chua rất giàu nitrit, khi vào dạ dày sẽ kết hợp với protein tạo thành nitrosamine - một chất gây ung thư cực mạnh. Trong khi đó, đồ hun khói lại chứa benzopyrene, hoạt chất trực tiếp "tấn công" và làm biến đổi cấu trúc tế bào đại tràng.

3. Thực phẩm chứa hàm lượng đường cao

Bánh ngọt, sữa đậu nành thêm quá nhiều đường hay các loại nước ngọt vào buổi sáng là thói quen của không ít người trẻ chứ không riêng gì ông Hoàng. Lượng đường dư thừa dẫn đến béo phì, mà đây là một trong những yếu tố rủi ro hàng đầu gây ung thư. Đường còn làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, tạo môi trường thuận lợi cho các tế bào ung thư đại trực tràng phát triển nhanh hơn.

Bác sĩ nhắc nhở thêm, nhiều người coi bữa sáng là bữa ăn qua loa, nhưng đối với đại tràng, đây là lúc niêm mạc nhạy cảm nhất. Việc nạp vào cơ thể những món ăn không phù hợp chính là hành động "tự sát" thầm lặng. Chưa kể, ông Hoàng còn lười ăn rau củ, bị táo bón kéo dài nhưng xem nhẹ. Ông cũng thường xuyên thức khuya xem bóng đá và xem phim. Cùng với kiểu ăn sáng sai cách nhiều năm, những yếu tố này hiệp đồng khiến ông mắc ung thư, làm ung thư tiến triển nhanh hơn.
5 cách chủ động bảo vệ đại trực tràng mỗi ngày

Để bảo vệ hệ tiêu hóa, các chuyên gia khuyên bạn nên ăn sáng đầy đủ chất xơ, protein dễ tiêu hoá và bổ sung đủ nước.

Bên cạnh đó, hãy cảnh giác tuyệt đối với các dấu hiệu: thay đổi thói quen đi ngoài, phân nhỏ dẹt, có máu trong phân hoặc tiêu chảy kéo dài. Đừng vì nỗi sợ nội soi hay tâm lý ngại ngùng mà bỏ qua thời điểm vàng để cứu mạng mình. Khi tế bào ung thư đã di căn sang các bộ phận khác, y học dù hiện đại đến đâu cũng trở nên bất lực.

Phòng bệnh bao giờ cũng hơn chữa bệnh, để không rơi vào tình cảnh "hối không kịp" như ông Hoàng, có 5 việc bạn nên làm ngay để giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng:

- Thiết lập chế độ ăn uống khoa học: Ưu tiên thực phẩm thô, rau xanh và các món hấp luộc để cung cấp chất xơ hỗ trợ thải độc, đồng thời hạn chế tối đa đồ chiên nướng hay thực phẩm chế biến sẵn.

- Duy trì vận động và kiểm soát cân nặng: Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp kích thích nhu động ruột và giảm mỡ nội tạng - tác nhân gây viêm mãn tính dẫn đến hình thành khối u.

- Quản lý căng thẳng và trục não - ruột: Tránh áp lực tâm lý kéo dài vì stress làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc, khiến hệ tiêu hóa dễ bị tổn thương và rối loạn chức năng tự phục hồi.

- Loại bỏ các thói quen gây hại từ chất kích thích: Nói không với thuốc lá và hạn chế tối đa rượu bia, vì các độc tố này trực tiếp tàn phá lớp niêm mạc và làm biến đổi cấu trúc tế bào đường tiêu hóa.

- Chủ động tầm soát và theo dõi di truyền: Thực hiện nội soi định kỳ từ tuổi 40 hoặc sớm hơn nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh để kịp thời phát hiện và loại bỏ các polyp trước khi chúng biến chứng ác tính.

Nguồn và ảnh: NetEase Health, China News, Sohu

Chuối là loại trái cây phổ biến trên toàn thế giới. Không chỉ được ưa chuộng vì dễ ăn, dễ mua, loại quả này còn được một chuyên gia về giấc ngủ tại Mỹ đánh giá rất cao khi nhắc đến những thực phẩm có thể hỗ trợ ngủ ngon hơn. Tại Việt Nam, chuối đang giữ vai trò là một trong những loại trái cây chủ lực với sản lượng lên tới hàng triệu tấn mỗi năm.
Vì sao chuối lại tốt cho giấc ngủ?

Chuối là thực phẩm tốt cho giấc ngủ

Khi tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc ngày càng được nhiều người quan tâm, các biện pháp can thiệp từ chế độ ăn uống cũng dần được chú ý hơn. Tiến sĩ Michael Breus, chuyên gia về giấc ngủ tại Trung tâm Y học Giấc ngủ California (Mỹ), người được biết đến với tên gọi “Bác sĩ Giấc ngủ”, đã công bố một danh sách các thực phẩm có lợi cho giấc ngủ trên tài khoản mạng xã hội của mình. Trong danh sách này, chuối là thực phẩm được ông nhắc đến đầu tiên.

Tiến sĩ Michael Breus cho hay: “Chuối được coi là ‘thuốc ngủ tự nhiên’ bởi chúng chứa rất nhiều magiê”. Đây cũng là lý do khiến loại trái cây màu vàng quen thuộc này được ông đánh giá cao khi nói về các thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ.

Không dừng lại ở việc nhắc đến chuối như một thực phẩm nên bổ sung, vị tiến sĩ này còn dành riêng một video khác để nói về trà chuối. Ông giới thiệu đây là một loại đồ uống có thể hỗ trợ giấc ngủ nếu dùng trước giờ đi ngủ.

Nấu trà chuối
Cách làm trà chuối như sau:

Rửa sạch vỏ chuối.
Cắt bỏ phần đầu và cuống quả chuối.
Cắt đôi quả chuối, giữ nguyên cả vỏ lẫn phần thịt quả.
Cho chuối vào khoảng 3 cốc nước sôi.
Đun trong 3-5 phút hoặc đến khi quả chuối chuyển sang màu nâu.
Sau khi đun xong, uống phần nước trước khi ngủ.

Chuối không chỉ được nhắc đến như thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ mà còn là nguồn cung cấp kali, chất xơ và vitamin B6 đáng chú ý. Đây là loại quả có thể góp phần hỗ trợ chức năng thần kinh, cơ bắp, tim mạch và hệ tiêu hóa khi được dùng như một phần của chế độ ăn cân bằng.
Chuối là nông sản quan trọng tại Việt Nam

Chuối còn là một nông sản giữ vị trí quan trọng tại Việt Nam. Theo báo Điện tử Chính phủ, chuối hiện là cây ăn trái chủ lực, đồng thời nằm trong nhóm trái cây xuất khẩu quan trọng nhất của nước ta.

Thị trường dành cho chuối Việt Nam đang ngày càng mở rộng, nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh, trong khi trong nước vẫn còn tiềm năng lớn về diện tích và sản lượng. Theo thống kê, đến năm 2025, diện tích trồng chuối cả nước đạt hơn 163.000 ha, với sản lượng khoảng 2,75 triệu tấn.

Đây là con số cho thấy chuối không chỉ là loại quả quen thuộc trong đời sống thường ngày mà còn là nông sản có quy mô sản xuất rất lớn. Riêng trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu chuối của Việt Nam đạt gần 372 triệu USD, tiếp tục khẳng định vai trò của mặt hàng này trong nhóm trái cây xuất khẩu chủ lực.

Từ một loại quả được chuyên gia giấc ngủ đánh giá cao đến vị thế là cây ăn trái chủ lực tại Việt Nam, chuối đang cho thấy giá trị vượt xa hình dung của nhiều người. Vừa phổ biến trong đời sống hàng ngày, vừa có vai trò rõ nét trong sản xuất nông nghiệp và xuất khẩu, đây tiếp tục là một trong những loại trái cây đáng chú ý của Việt Nam.

Tổng hợp

Bác sĩ Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, thời gian gần đây, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp áp xe gan và nhiễm sán lá gan gây tổn thương gan nghiêm trọng. Đa phần các trường hợp mắc sán này khi khai thác tiền sử đều có đặc điểm chung là ăn gỏi cá nước ngọt và rau sống. Đây là yếu tố nguy cơ điển hình gây nhiễm sán lá gan.

Vòng đời của loại ký sinh trùng này rất đặc thù: sán ký sinh qua ốc nước ngọt, sau đó sang cá và lây sang người ở giai đoạn ấu trùng có đuôi. Ấu trùng sán có thể bám trên cá hoặc các loại rau thủy sinh như rau ngổ, rau muống nước, ngó sen, củ sen… Nếu ăn sống hoặc chế biến không kỹ, nguy cơ nhiễm bệnh là rất cao.

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân N.T.P (68 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài. Trước đó khoảng 20 ngày, bà xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, đau âm ỉ vùng thượng vị, kèm sốt từng cơn, lúc nóng lúc lạnh. Dù đã thăm khám tại hai cơ sở y tế và phát hiện tổn thương ở gan, tình trạng bệnh không cải thiện, buộc phải chuyển tuyến để điều trị chuyên sâu.

Kết quả thăm khám và xét nghiệm tại Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho thấy nhiều chỉ số bất thường: men gan tăng cao, chỉ số viêm CRP tăng mạnh, chức năng đông máu suy giảm và có biểu hiện thiếu máu. Đáng chú ý, các xét nghiệm chuyên sâu xác định bệnh nhân dương tính cùng lúc với nhiều loại ký sinh trùng, gồm sán lá gan, giun đũa chó mèo, sán máng và amíp.

Hình ảnh siêu âm và cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận ổ áp xe gan trái kích thước lớn, khoảng 64 x 39 mm. Từ đó, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị áp xe gan do đa nhiễm ký sinh trùng kèm bội nhiễm vi khuẩn – một thể bệnh hiếm nhưng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nặng.

Bệnh nhân trên cũng có thói quen ăn gỏi cá, các loại rau sống.

Theo ThS.BS Đặng Văn Dương, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, điều trị trong trường hợp này đặc biệt phức tạp, đòi hỏi phối hợp nhiều biện pháp cùng lúc. Bệnh nhân được sử dụng kháng sinh để kiểm soát nhiễm khuẩn, đồng thời dùng thuốc đặc hiệu nhằm tiêu diệt ký sinh trùng. Tuy nhiên, do các tác nhân ký sinh đã tồn tại lâu ngày trong gan, hình thành các ổ kén xơ hóa, việc đưa thuốc vào trung tâm tổn thương gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian điều trị.

Bên cạnh điều trị nội khoa, các bác sĩ đã tiến hành chọc hút ổ áp xe, thu được khoảng 20 ml dịch mủ. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc nếu các phương pháp bảo tồn không hiệu quả. Sau 20 ngày điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, các xét nghiệm ký sinh trùng trở về âm tính, bệnh nhân ổn định và xuất viện.
"Con đường" đưa sán vào cơ thể

Từ ca bệnh này, các chuyên gia cảnh báo, nhiễm ký sinh trùng đường tiêu hóa vẫn là vấn đề phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua do diễn tiến âm thầm. Các tác nhân như sán lá gan hay sán máng thường lây qua thực phẩm và nước uống không đảm bảo vệ sinh. Sau khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể theo đường máu đến gan, gây tổn thương kéo dài trước khi biểu hiện triệu chứng rõ ràng.

Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu được chỉ ra là thói quen ăn uống thiếu an toàn, đặc biệt là ăn thực phẩm sống như gỏi cá, rau thủy sinh chưa được nấu chín. Đây là “con đường” phổ biến đưa ấu trùng ký sinh trùng vào cơ thể.

Để phòng bệnh, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; hạn chế sử dụng thực phẩm sống; không dùng nước chưa qua xử lý. Đồng thời, nên tẩy giun định kỳ 1–2 lần mỗi năm, đảm bảo vệ sinh khi tiếp xúc với vật nuôi.

Quan trọng hơn, khi xuất hiện các triệu chứng như đau hạ sườn phải kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, chán ăn, người dân cần đi khám sớm. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là siêu âm ổ bụng, có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm tổn thương gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.