Với ánh trăng lấp đầy cửa sổ buồng lái, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II vừa được chiêm ngưỡng cảnh tượng tuyệt đẹp ở nửa khuất của Mặt trăng mà con người chưa từng chứng kiến trước đây, đồng thời thiết lập kỷ lục khoảng cách mới cho nhân loại.
Chỉ huy sứ mệnh Artemis II Reid Wiseman nhìn ra ngoài qua cửa sổ khoang tàu vũ trụ Orion để ngắm nhìn Mặt trăng ngày 6/4. (Ảnh: NASA/AP)
Chuyến bay kéo dài 6 giờ qua nửa tối của hành tinh này là điểm nhấn quan trọng trong lần trở lại Mặt trăng đầu tiên của NASA kể từ kỷ nguyên Apollo, đánh dấu một bước tiến nữa hướng tới mục tiêu đổ bộ Mặt trăng ở khu vực gần cực nam chỉ trong 2 năm nữa.
Bốn phi hành gia, gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada, đã vượt qua kỷ lục khoảng cách 400.171 km mà sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào tháng 4/1970.
Họ tiếp tục bay, lao đi ngày càng xa Trái đất. Trước khi kết thúc, Artemis II đã phá kỷ lục cũ với khoảng cách 6.600 km.
“Tôi không thể tin vào những gì mình có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Mặt trăng lúc này. Thật không thể tin nổi”, phi hành gia người Canada Jeremy Hansen đã phát tín hiệu vô tuyến trước khi bay ngang qua. Ông kêu gọi “thế hệ hiện tại và tiếp theo không để kỷ lục này tồn tại lâu”.
Ngay sau khi phá kỷ lục của Apollo 13, các phi hành gia đã xin phép đặt tên cho 2 miệng hố mới quan sát được trên Mặt trăng. Họ đề xuất dùng Integrity - tên của tàu vũ trụ của họ, và Carroll để tưởng nhớ vợ của chỉ huy Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư năm 2020. Wiseman đã khóc khi Hansen gửi yêu cầu đến Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ, và cả 4 phi hành gia đã ôm nhau trong nước mắt.
“Cảnh tượng thật hùng vĩ”, Wiseman phát tín hiệu vô tuyến sau khi lấy lại bình tĩnh và bắt đầu chụp ảnh. Các phi hành gia báo cáo rằng họ đã chụp được cả Mặt trăng và Trái đất trong cùng một bức ảnh, và liên tục mô tả cảnh tượng về những gì họ đang nhìn thấy cho các nhà khoa học ở Houston biết.
Một số đỉnh núi sáng đến nỗi Victor Glover nhận xét là trông như thể chúng được bao phủ bởi tuyết. Ngoài việc chụp ảnh phong cảnh bằng máy ảnh Nikon mạnh mẽ, các phi hành gia cũng lấy iPhone ra để chụp một vài bức ảnh ngẫu hứng.
Bốn phi hành gia Wiseman, Glover, Hansen và Christina Koch bắt đầu ngày trọng đại với giọng nói của chỉ huy Apollo 13 Jim Lovell, người đã ghi âm thông điệp đánh thức chỉ 2 tháng trước khi ông qua đời vào tháng 8 năm ngoái. “Chào mừng đến với khu phố cũ của tôi. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ bận rộn như thế nào, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh”, Lovell nói.
Họ mang theo huy hiệu lụa Apollo 8 đã cùng Lovell lên Mặt trăng, rồi khoe nó trước di chuyển qua nửa tối của hành tinh. “Thật vinh dự khi có nó trên tàu cùng chúng tôi. Hãy cùng nhau có 1 ngày tuyệt vời”, Wiseman nói.
Con tàu đi theo tuyến đường hình số 8 tận dụng lực hấp dẫn của Trái đất và Mặt trăng, nhờ đó giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu. Hành trình này sẽ đưa nhóm phi hành gia vào đúng quỹ đạo trở về Trái đất sau khi họ bay qua nửa tối Mặt trăng vào tối 6/4 (giờ Mỹ).
Wiseman và phi hành đoàn của ông đã dành nhiều năm nghiên cứu địa lý Mặt trăng để chuẩn bị cho sự kiện lớn này, và đã bổ sung thêm hiện tượng nhật thực toàn phần vào chương trình nghiên cứu của họ trong vài tuần qua.
Mục tiêu khoa học hàng đầu của họ là lưu vực Orientale nơi có 3 vòng tròn đồng tâm, với vòng ngoài cùng trải dài gần 950km.
Các mục tiêu khác của họ là tham quan địa điểm hạ cánh của Apollo 12 và 14 năm 1969 và 1971, cũng như rìa khu vực cực nam - khu vực ưu tiên của các sứ mệnh đổ bộ trong tương lai.
Artemis II là chuyến bay đầu tiên của NASA đưa phi hành gia lên Mặt trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Nó đặt nền móng cho Artemis III vào năm tới, với phi hành đoàn Orion khác sẽ thực hành việc kết nối với tàu đổ bộ Mặt trăng trên quỹ đạo quanh Trái đất. Đỉnh cao sẽ là cuộc đổ bộ lên Mặt trăng do 2 phi hành gia thực hiện ở khu vực gần cực nam Mặt trăng, trong sứ mệnh Artemis IV vào năm 2028.
Một nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện cho biết sẽ đệ trình các điều khoản luận tội Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth vì cách ông xử lý các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trong cuộc họp báo cùng Tổng thống Trump, ngày 6/4. (Ảnh: AP)
Ông Hegseth đang trở thành là mục tiêu hàng đầu của đảng Dân chủ, sau khi Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi rời vị trí.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các hiện tại ít được ủng hộ nhất, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đang diễn biến cực kỳ bất lợi với Mỹ.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Nghị sĩ Yassamin Ansari cho biết trong một tuyên bố, rằng bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội ông Hegseth vào tuần tới, cho rằng ông “liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ hiến định”.
“Việc ông Hegseth liều lĩnh đặt các quân nhân Mỹ vào tình thế nguy hiểm và những tội ác chiến tranh lặp đi lặp lại… là cơ sở để luận tội và cách chức”, nữ nghị sĩ đứng đầu nhóm nghị sĩ Dân chủ khóa mới tại Hạ viện nhấn mạnh.
Bà Ansari, một người Mỹ gốc Iran, cũng kêu gọi nội các sử dụng Tu chính án thứ 25 để có biện pháp với Tổng thống Donald Trump vì những “phát ngôn mất kiểm soát” về cuộc chiến.
Bà dẫn lại bài đăng trên Truth Social của ông Trump ngày 5/4 gửi tới các lãnh đạo Iran: “Hãy mở cái eo biển (Hormuz) chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ sống trong địa ngục cứ chờ mà xem!”.
Tại cuộc họp báo ngày 6/4, ông Trump tuyên bố Iran có thể bị “xóa sổ” chỉ trong 1 đêm, “và đêm đó có thể là đêm mai”, nghĩa là đêm 7/4. Ông đe doạ sẽ phá hủy các nhà máy điện và cầu của Iran, đồng thời gạt bỏ những lo ngại rằng hành động như vậy có thể cấu thành tội ác chiến tranh hoặc làm mất lòng 93 triệu người dân Iran.
“Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do; nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và nền tảng của hệ thống toàn cầu của chúng ta đang bị đe dọa”, bà nói.
Với việc đảng Cộng hòa kiểm soát cả 2 viện Quốc hội và cần 2/3 nghị sĩ Thượng viện đồng ý để có thể luận tội một quan chức hành pháp, nỗ lực của bà Ansari gần như không có cơ hội thành công.
Cũng không có khả năng thực tế nào cho thấy nội các của ông Trump - vốn gồm nhiều người trung thành - sẽ viện dẫn Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là nghị sĩ Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar kiến nghị các điều khoản luận tội người đứng đầu Lầu Năm Góc từ năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa thúc đẩy việc bỏ phiếu về đề xuất này.
Ngày 7/4, Iran cho biết muốn chấm dứt chiến tranh lâu dài với Mỹ và Israel, đồng thời phản đối áp lực yêu cầu mở lại eo biển Hormuz.
Đối mặt tình trạng doanh số bán hàng liên tục giảm mạnh, một số hãng ô tô châu Âu đang cân nhắc việc chuyển hướng sang sản xuất vũ khí như một giải pháp cứu cánh...Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng cấu trúc nghiêm trọng. Trong 5 năm qua, nhu cầu đối với xe điện giảm sút, thị phần bị mất vào tay các đối thủ Trung Quốc, và chi phí vay vốn tăng cao đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo” đối với các hãng xe ở khu vực này.
Đối mặt tình trạng doanh số bán hàng liên tục giảm mạnh, xuống mức thấp hơn nhiều so với trước đại dịch Covid-19, một số hãng ô tô châu Âu đang cân nhắc việc chuyển hướng sang sản xuất vũ khí như một giải pháp cứu cánh.
Lịch sử cho thấy các nhà sản xuất ô tô châu Âu đã từng sản xuất thiết bị quốc phòng và vũ khí khi cần thiết trong thời chiến. Một số công ty hiện nay cho rằng việc quay trở lại với lĩnh vực này có thể mang lại cơ hội tồn tại. Một báo cáo của ngân hàng Citi đã gọi một sự chuyển đổi như vậy là “bất cứ thứ gì trừ ô tô".
Đầu tuần trước, hãng xe Renault của Pháp công bố đang phát triển một loại thiết bị không người lái vận hành trên mặt đất (ground-based drone) cho cả mục đích quân sự và dân sự. Trước đó, vào tháng 1 năm nay, hãng này đã thông báo về việc hợp tác với tập đoàn quốc phòng Turgis Gaillard để sản xuất thiết bị bay không người lái tại Pháp.
Ngoài ra, hãng Volkswagen của Đức đang đàm phán với công ty quốc phòng Israel Rafael để sản xuất các bộ phận cho hệ thống phòng thủ tên lửa.
Các nhà sản xuất ô tô châu Âu đang gặp khó khăn trong việc cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ Trung Quốc như BYD. Trong khi tổng doanh số bán xe mới tại thị trường Liên minh châu Âu (EU) giảm trong tháng 1 năm nay, BYD đã gây sốc khi báo cáo mức tăng trưởng doanh số 175% so với cùng kỳ năm trước tại khu vực này, đạt 13.982 xe - theo dữ liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA).
Sự suy giảm của ngành công nghiệp ô tô châu Âu cũng được phản ánh qua giá cổ phiếu của các hãng xe. Chỉ số Stoxx 600 Automobiles đã giảm 30% trong 5 năm qua tính đến ngày 2/4, còn cổ phiếu Volkswagen ghi nhận mức giảm hơn 60%. Cổ phiếu Stellantis, hãng sở hữu các thương hiệu như Fiat và Peugeot, đã mất 58% giá trị. trong cùng kỳ.
Ngược lại, ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu đang bùng nổ. Nhu cầu tái vũ trang sau khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022 và sự rạn nứt rõ ràng trong quan hệ nội bộ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đồng nghĩa rằng châu Âu phải trở nên tự chủ hơn trong sản xuất quốc phòng.
Năm ngoái, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nói rằng châu Âu đang trong "kỷ nguyên tái vũ trang” và có thể huy động 800 tỷ euro để đầu tư vào quốc phòng thông qua các khoản vay và chương trình khác.
“Ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu có triển vọng tăng trưởng lớn, với sự hậu thuẫn của ngân sách chính phủ và các yêu cầu trong NATO” - ông Rico Luman, nhà kinh tế cấp cao về vận tải và logistics tại ngân hàng Hà Lan ING, nhận xét với CNBC.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu việc dựa vào ngành quốc phòng có đủ để cứu vãn ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang trên đà suy yếu. Họ đề cập đến một số lo ngại về khả năng đạt được sự tăng trưởng của các nhà sản xuất ô tô trong lĩnh vực quốc phòng.
Mối quan hệ giữa các nhà sản xuất ô tô và sản xuất vũ khí luôn mang tính cộng sinh. Trong Thế chiến thứ hai, các công ty ô tô trên khắp thế giới đã ngừng sản xuất dân sự để tập trung vào nỗ lực chiến tranh của quốc gia mình, bằng cách tham gia sản xuất xe quân sự, động cơ máy bay, cũng như súng ống và đạn dược. Việc chuyển đổi từ bánh xe sang vũ khí và ngược lại có thể thực hiện được một phần vì nhiều kỹ năng cơ bản có khả năng chuyển đổi cao - theo các chuyên gia.
Volkswagen đang ở trong tình thế đặc biệt khó khăn, đối mặt với lợi nhuận suy giảm và đang có kế hoạch sa thải bớt 35.000 nhân viên, tương đương khoảng 5% lực lượng lao động của hãng trước năm 2030.
Nếu các cuộc đàm phán với Rafael hoặc các đối tác quốc phòng khác thành công, khả năng tái sử dụng nhà máy Osnabruck đã lỗi thời của Volkswagen - dự kiến sẽ bị đóng cửa vào năm 2027 - có thể cứu được tới 2.300 việc làm. Tuy nhiên, tổ chức công đoàn lớn nhất của Đức cho rằng việc chuyển một số lượng lớn công nhân từ các ngành công nghiệp khác sang các công ty quốc phòng là "không thực tế" và "không phải là giải pháp" cho các vấn đề cấu trúc của ngành ô tô.
Chưa kể, quan hệ đối tác giữa các nhà sản xuất ô tô với các công ty quốc phòng có thể gây ra lo ngại về đạo đức trong hàng ngũ công nhân, nếu họ phải lựa chọn giữa việc sản xuất vũ khí hoặc đối mặt với việc bị sa thải.
Báo cáo của Citi cũng đã cảnh báo về các rủi ro chính trị liên quan, nêu ví dụ là phản ứng của dư luận đối với việc CEO Elon Musk của hãng xe điện Mỹ Tesla làm việc trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã dẫn đến sự sụt giảm doanh số của Tesla ở châu Âu.
Mặc dù có nhiều mối quan hệ đối tác giữa các nhà sản xuất ô tô và các công ty quốc phòng đã được thiết lập, các nhà phân tích vẫn hoài nghi về việc chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất vũ khí.
“Tôi không cho rằng các hãng xe hàng đầu sẽ trở thành các nhà sản xuất quốc phòng quy mô lớn. Có lẽ, sẽ chỉ có một vài sự dịch chuyển có chọn lựa và mang tính cơ hội của các hãng xe sang lĩnh vực quốc phòng”, chuyên gia Zuzana Pelakova của tổ chức nghiên cứu Globsec nhận định với CNBC.
Một báo cáo của công ty IG Metall nhận định xét trên quy mô lớn, ngành công nghiệp quốc phòng không thể mang lại giải pháp cho những thách thức mà ngành công nghiệp ô tô của châu Âu đang đương đầu. “Chúng tôi không cho rằng ngành ô tô nên đặt mọi hy vọng vào lĩnh vực quốc phòng mà bỏ qua cơ hội ở các lĩnh vực khác”, các nhà phân tích của IG nhận định.
Khoảng 500 người cao tuổi Nhật Bản đã thiệt mạng trong 20 năm qua do bị chính người thân ngược đãi, phản ánh khủng hoảng trong xã hội già hóa nhanh.
Một phân tích gần đây dựa trên báo cáo của Chính phủ cho thấy, gần 500 người từ 65 tuổi trở lên đã thiệt mạng trong giai đoạn 2006-2024 do bị sát hại hoặc ngược đãi bởi chính người thân hoặc người chăm sóc. Số liệu này phản ánh môi trường chăm sóc tại nhà đang trở nên ngày càng khắc nghiệt.
Các chuyên gia cho rằng những dữ liệu trên chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm". Trong 500 trường hợp tử vong trên có 142 nam và 344 nữ, liên quan các hành vi như giết người, giết người rồi tự sát... Mối quan hệ phổ biến nhất với nạn nhân là con trai, chiếm 219 trường hợp; tiếp đến là chồng, với 98 trường hợp.
Các nguyên nhân được ghi nhận dẫn đến các vụ việc này gồm khó khăn tài chính và tình trạng kiệt sức khi chăm sóc người thân.
Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, số hộ gia đình chỉ có người cao tuổi đã vượt ngưỡng 17 triệu. Đồng thời, số cả người chăm sóc và người được chăm sóc đều là người cao tuổi cũng đang gia tăng.
Một cụ bà được dẫn đến một ngôi chùa ở Tokyo. Ảnh: Japan Today
Hệ lụy của xã hội dân số già
Theo các chuyên gia, bạo lực và các vụ sát hại người cao tuổi trong chăm sóc tại nhà ở Nhật Bản xuất phát từ sự chồng chéo của nhiều yếu tố: già hóa dân số nhanh, mô hình gia đình thay đổi và tình trạng cô lập xã hội.
Tỷ lệ người trên 65 tuổi ở mức cao khiến nhiều trường hợp chăm sóc kéo dài hàng chục năm, trong khi lực lượng trẻ giảm mạnh. Hệ quả, xuất hiện tình trạng "người già chăm người già", hoặc con cái trung niên phải gánh trách nhiệm chăm sóc cha mẹ trong thời gian dài mà thiếu sự hỗ trợ từ cộng đồng.
Cùng với đó, văn hóa hạn chế nhờ cậy và việc chăm sóc chủ yếu diễn ra trong phạm vi gia đình khiến áp lực tích tụ âm thầm. Điều này khác với nhiều nước phát triển, đặc biệt tại Bắc Âu, nơi việc chăm sóc người cao tuổi được coi là trách nhiệm của xã hội. Tại Mỹ, việc thuê người chăm sóc hoặc đưa người già vào cơ sở dưỡng lão cũng phổ biến hơn.
Bộ Tư pháp Nhật Bản đang thảo luận về việc coi hành vi trả tiền mua dâm là một tội hình sự, luật hiện hành chỉ truy tố các hành vi liên quan bán dâm.
Tiến sĩ Masahiro Suzuki, Khoa Tội phạm học, Xã hội học và Chính sách xã hội, Đại học Loughborough, cho biết, tại Nhật Bản con trai là nhóm thủ phạm phổ biến nhất trong các vụ việc này. Nguyên nhân là tồn tại một bộ phận nam giới độc thân sống cùng cha mẹ đến tuổi trung niên hoặc cao tuổi, phụ thuộc tài chính vào gia đình, ít có mạng lưới xã hội và ít tìm kiếm hỗ trợ hơn phụ nữ.
Khi cha mẹ già yếu, những người này trở thành người chăm sóc toàn thời gian bất đắc dĩ, đồng thời chịu áp lực kinh tế và cô lập tâm lý. Sự phụ thuộc hai chiều cùng cảm giác bị mắc kẹt kéo dài làm gia tăng nguy cơ kiệt sức và hành vi cực đoan so với các nhóm khác.
Để đối phó với già hóa dân số, Chính phủ Nhật Bản triển khai nhiều chính sách khuyến khích sinh đẻ, như trợ cấp hằng tháng cho trẻ đến 18 tháng tuổi, mức hỗ trợ cao hơn với gia đình sinh từ hai con; hướng tới miễn phí toàn bộ chi phí sinh thường từ năm 2026 nhằm giảm gánh nặng tài chính.
Phụ nữ được nghỉ 6 tuần trước sinh, 8 tuần sau sinh và thêm một năm để chăm con; hệ thống nhà trẻ được mở rộng, gần đây cho phép nhận trẻ dưới 6 tháng tuổi với thời gian tối đa 10 giờ mỗi tháng. Tuy nhiên, số trẻ sinh tại Nhật vẫn giảm xuống mức kỷ lục, dưới 700.000 trẻ trong năm 2024, cho thấy các chính sách hiện tại chưa đủ sức đảo chiều xu hướng.
Một tàu hộ vệ của Nga được cho là đã trúng đòn tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine khi neo đậu tại cảng Novorossiysk.Theo thông tin từ phía Ukraine, vụ tấn công diễn ra ngày 6/4 do Trung tâm Hệ thống không người lái số 1 phối hợp với Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) thực hiện. UAV tham gia là loại FP-2 do công ty Fire Point sản xuất.
Chỉ huy lực lượng hệ thống không người lái Ukraine, Robert “Madyar” Brovdi, cho biết mục tiêu bị đánh trúng là tàu hộ vệ mang tên Admiral Grigorovich. Mức độ thiệt hại hiện chưa được công bố và đang được cơ quan tình báo đánh giá.
Trong khi đó, nhóm phân tích CyberBoroshno nhận định tàu bị tấn công thuộc lớp Project 11356R, có thể là Admiral Makarov hoặc Admiral Essen.
Brovdi cho biết thêm hệ thống phòng không trên tàu đã khai hỏa khi UAV tiếp cận, song không thể ngăn chặn đòn đánh.
Cũng trong chiến dịch này, giàn khoan nổi Sivash bị tấn công bởi đơn vị Raid phối hợp với lực lượng tấn công tầm xa của hải quân Ukraine.Gần đây, Ukraine thường xuyên sử dụng máy bay không người lái tấn công vào các cơ sở năng lượng và thiết bị quân sự của Nga gây thiệt hại đáng kể.
Xung đột giữa Nga và Ukraine đã bước sang năm thứ 4 nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy cuộc chiến sớm hạ nhiệt, khi các bên vẫn duy trì nhịp độ giao tranh và gia tăng các đòn tấn công tầm xa.Trong bối cảnh đó, Mỹ cùng các đồng minh phương Tây đã nhiều lần thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, những sáng kiến này đến nay vẫn chưa đạt được đột phá đáng kể.
Các vòng tiếp xúc gián tiếp, đề xuất ngừng bắn hay các kênh đối thoại hậu trường đều gặp trở ngại do khác biệt sâu sắc về lợi ích và điều kiện đàm phán giữa hai bên.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, các nỗ lực ngoại giao đang được đẩy mạnh nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn, tạo tiền đề cho giải pháp lâu dài.Theo các nguồn tin khu vực, Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực thúc đẩy một khuôn khổ hòa đàm theo từng giai đoạn giữa Mỹ và Iran. Đề xuất này bao gồm giai đoạn đầu là lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, song song với các biện pháp xây dựng lòng tin. Trọng tâm là việc Iran mở lại một phần eo biển Hormuz và thực hiện các bước kỹ thuật nhằm giảm mức độ làm giàu urani ở cấp cao.
Đổi lại, phía Mỹ dự kiến dỡ bỏ phong tỏa đối với một phần tài sản của Iran ở nước ngoài, đồng thời đưa ra cam kết hướng tới một thỏa thuận đình chiến bền vững. Trong giai đoạn tiếp theo, hai bên sẽ tiến hành đàm phán toàn diện nhằm chấm dứt xung đột, với điều kiện kéo dài ngừng bắn trong suốt quá trình thương lượng. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn đối mặt nhiều trở ngại. Một trong những vấn đề lớn là mức độ tin cậy giữa các bên. Phía Iran bày tỏ thận trọng trước các cam kết, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chắc chắn rằng các hoạt động tấn công sẽ không tái diễn trong tương lai.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ankara đang tăng cường các hoạt động ngoại giao, phối hợp với các đối tác khu vực nhằm thúc đẩy đối thoại. Cùng ngày, Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani đã điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, khẳng định ngoại giao là con đường cần thiết để giải quyết khủng hoảng.
Về phía Tehran, các quan chức tiếp tục khẳng định lập trường chỉ chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn xung đột, thay vì giải pháp ngừng bắn tạm thời. Đại diện ngoại giao Iran nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh lâu dài như điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào.Trong diễn biến liên quan, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), ông Rafael Grossi đã kêu gọi các bên chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran. Ông cảnh báo việc nhắm mục tiêu vào các nhà máy như Bushehr có thể gây ra rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn hạt nhân và môi trường khu vực.Theo phía Iran, kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, một số cơ sở hạt nhân, trong đó có Bushehr, đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công. Ngoài ra, các hạ tầng dân sự như trường học, bệnh viện và hệ thống năng lượng cũng bị ảnh hưởng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Diễn biến hiện nay cho thấy cộng đồng quốc tế đang nỗ lực thúc đẩy giải pháp ngoại giao, song triển vọng đạt được đồng thuận vẫn phụ thuộc vào mức độ nhượng bộ và cam kết từ các bên liên quan.
Giám đốc IMF cảnh báo xung đột tại Trung Đông làm giảm 13% nguồn cung năng lượng, kéo theo nguy cơ lạm phát gia tăng và tăng trưởng toàn cầu chậm lại, ngay cả khi tình hình sớm được kiểm soát.Theo báo Times of Israel ngày 6/4, Giám đốc điều hành Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo cuộc chiến ở Trung Đông sẽ dẫn đến lạm phát cao hơn và tăng trưởng toàn cầu chậm lại.
Theo bà Kristalina Georgieva, xung đột tại Trung Đông đã làm giảm 13% nguồn cung dầu toàn cầu, gây ảnh hưởng dây chuyền đến các chuyến hàng dầu khí và các chuỗi cung ứng liên quan như heli và phân bón.
Nếu không có chiến tranh, IMF dự kiến nâng nhẹ dự báo tăng trưởng toàn cầu lên 3,3% vào năm 2026 và 3,2% vào năm 2027. Ngay cả khi xung đột được giải quyết nhanh chóng, IMF vẫn sẽ hạ dự báo tăng trưởng kinh tế và tăng khả năng lạm phát toàn cầu.Cùng ngày, ông Stephane Dujarric, người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết đã cảnh báo Mỹ rằng việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự bị cấm theo luật quốc tế.
Ông Dujarric cho biết: “Ngay cả khi cơ sở hạ tầng dân sự cụ thể được coi là mục tiêu quân sự, một cuộc tấn công vẫn sẽ bị cấm nếu nó gây ra nguy cơ thiệt hại dân sự ngoài ý muốn quá mức.”
Tòa án cần phải quyết định xem những cuộc tấn công như vậy có phải là tội ác chiến tranh hay không.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố kế hoạch phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran vào đêm 7/4 nếu Tehran không nhượng bộ trước các yêu cầu của Washington về việc mở lại Eo biển Hormuz./.
Không muốn ly dị vì sợ mất tiền nhưng lại muốn ở bên người tình trẻ, Brendan Banfield lên kế hoạch gài bẫy vợ.
Sáng 24/2/2023, Christine Banfield, điều dưỡng nhi khoa 37 tuổi, bị đâm nhiều nhát trong phòng ngủ tại nhà riêng ở khu ngoại ô Herndon, hạt Fairfax, bang Virginia. Bên cạnh cô là Joseph Ryan, 39 tuổi, bị bắn chết.
Khoảng 8h, chồng Christine là Brendan Banfield, 40 tuổi, đặc vụ Sở Thuế vụ Liên Bang (IRS), gọi 911 báo cáo cảnh tượng kinh hoàng bên trong nhà mình. Đến hiện trường, cảnh sát tìm thấy Brendan trong phòng ngủ chính, đang quỳ bên cạnh vợ, một tay đặt lên cổ cô.
Nhà chức trách tuyên bố Christine đã tử vong.
Cảnh sát tìm thấy Ryan trên một chiếc giường dành cho chó ở góc phòng. Con gái 4 tuổi của cặp vợ chồng đang ở dưới tầng hầm, không bị thương.
Juliana Peres Magalhaes, 25 tuổi, giúp việc người Brazil của gia đình Banfield, khai với cảnh sát rằng khi đang chuẩn bị đưa con gái của hai vợ chồng đến Vườn thú Quốc gia, cô nhìn thấy một chiếc SUV lạ đậu trước nhà. Vì vậy, cô đã gọi cho Brendan, lúc ấy đang ăn sáng tại cửa hàng McDonald's gần đó.
"Tôi không biết người đó là ai. Làm ơn trở về. Tôi rất sợ", Juliana kể lại lời đã nói với Brendan.
Juliana cho biết họ để bé gái dưới tầng hầm với máy tính bảng, sau đó lên tầng trên và nghe thấy những gì cô mô tả là "tiếng đánh đòn".
Trong phòng ngủ, họ nhìn thấy Christine nằm trên sàn và một người đàn ông cầm dao ở phía trên. Brendan xin người đàn ông đó bỏ dao xuống, nhưng anh ta không chịu và bắt đầu đâm Christine. "Tôi nghĩ Brendan đã bắn anh ta", Juliana nói.
Nữ giúp việc nói với cảnh sát rằng chính cô cũng đã bắn người đàn ông đó.
Brendan từ chối cung cấp lời khai cho cảnh sát.
Âm mưu của cặp tình nhân
Trong những tháng sau vụ giết người, nhà chức trách bắt đầu nghi ngờ lời khai của người giúp việc. Theo công tố viên, Ryan cầm dao còn Brendan có súng, vậy mà Ryan lại từ chối hạ vũ khí, điều đó không hợp lý.
Juliana cũng không đưa ra lời giải thích thỏa đáng cho cuộc gọi 911 thứ hai được thực hiện từ điện thoại của cô ta vào sáng 24/2. Cuộc gọi đó được thực hiện 13 phút trước cuộc gọi yêu cầu cảnh sát đến nhà của Brendan, nhưng không nói gì và cúp máy chỉ sau vài giây. Dẫu vậy, điều phối viên có thể nghe thấy tiếng rên rỉ đau đớn ở bên kia đầu dây.
"Một người đang bị thương, vậy mà mất đến 13 phút để thực hiện cuộc gọi khác, thật vô lý", công tố viên nói.
Juliana đã thú nhận bắn Ryan khi anh ta đang ở tư thế nằm sấp, không gây nguy hiểm, theo công tố viên. Tháng 10/2023, Juliana bị bắt và bị buộc tội giết Ryan.
Gần một năm sau, kết quả phân tích mẫu máu chỉ ra Brendan là người cầm dao trong phòng ngủ, anh ta cũng bị bắt và bị truy tố tội giết người vào tháng 9/2024. Brendan không nhận tội và bị giam giữ mà không được tại ngoại.
Juliana Peres Magalhaes (phải) và Brendan Banfield. Ảnh: Fairfax County Police Department
Juliana cũng không nhận tội giết người. Nhưng vài tuần sau khi Brendan bị bắt, cô ta đề nghị hợp tác với nhà chức trách. Trong bốn giờ thẩm vấn, Juliana kể chi tiết về chuyện ngoại tình với Brendan và kế hoạch giết người vợ bị anh ta mô tả là "lười biếng" và "không phải một người mẹ tốt".
Juliana xác nhận vụ giết người là một âm mưu lừa đảo qua mạng. Cô ta cho biết họ đã dùng máy tính xách tay của Christine, tạo một hồ sơ giả tên "Annastasia9" trên trang web chuyên về các sở thích tình dục kỳ lạ, bày tỏ mong muốn tìm kiếm một người lạ cùng thực hiện ảo tưởng tình dục bạo lực tại nhà riêng.
Juliana cho biết Brendan muốn tìm một người thích "chơi trò bạo lực" để có thể đổ lỗi cho vụ giết Christine. Ryan chính là người đó.
Theo cảnh sát, Ryan từng gặp gỡ những phụ nữ khác qua trang web nọ, nhưng được mô tả là người tôn trọng giới hạn và không bạo lực. Cảnh sát nhận định Ryan đã bị gài bẫy.
Ryan đồng ý mang còng tay, dây thừng và dao đến nhà Banfield. Brendan dự định đâm vợ mình bằng con dao đó sau khi bắn Ryan, Juliana nói với nhà chức trách.
Cô ta đồng ý nhận tội với tội danh nhẹ hơn là ngộ sát và làm chứng chống lại Brendan. Đổi lại, các công tố viên sẽ đề nghị mức án cho cô ta bằng thời gian tạm giam.
Lời khai gây sốc của giúp việc
Phiên tòa xét xử Brendan bắt đầu vào tháng 1, gần ba năm sau vụ giết Christine và Ryan. Juliana ra làm chứng cho bên công tố, kể với bồi thẩm đoàn về mối quan hệ ngoài luồng bắt đầu từ tháng 8/2022 với Brendan và kế hoạch giết Christine của anh ta.
Theo Juliana, Brendan bày tỏ mong muốn "loại bỏ" vợ vào tháng 10/2022. "Ban đầu tôi nghĩ anh ta đang nói đùa", nữ giúp việc khai trước tòa. Brendan còn nói muốn cưới Juliana và có con với cô ta, không muốn ly dị vì sợ Christine sẽ có nhiều tiền hơn mình và vì muốn giành quyền nuôi con gái.
Để thực hiện kế hoạch, cặp tình nhân mua điện thoại mới và tạo tài khoản Apple ID, Brendan kiểm tra khu phố xem có camera giám sát hay không, thay đổi thói quen buổi sáng và lắp đặt cửa sổ cách âm trước khi xảy ra vụ giết người.
Juliana khai đã giúp Brendan lừa Ryan trên trang web khiêu dâm, vun đắp mối quan hệ trong một tháng trước khi dụ nạn nhân đến nhà vào ngày 24/2/2023. Chính Brendan đã ra chỉ thị cho Ryan phải làm gì khi đến nhà, cũng chính anh ta mở sẵn cửa cho Ryan khi Christine đang ngủ trên lầu. Theo Juliana, Brendan dàn dựng như thể tình cờ bắt gặp một vụ tấn công bạo lực và bắn Ryan để tự vệ.
Sau khi bắn vào đầu Ryan, Brendan tiếp tục tấn công vợ. Christine hét lên: "Juliana, gọi 911", nữ giúp việc khai trước tòa. Juliana cho biết đã gọi nhưng cúp máy trước khi nói bất cứ điều gì theo chỉ đạo của Brendan. Sau đó, cô ta chứng kiến Brendan liên tục đâm vào mặt và cổ vợ, rồi lấy một ít máu của Christine nhỏ lên thi thể Ryan.
Sau vụ việc, Juliana chuyển đến ở trong phòng ngủ của Brendan. Các điều tra viên đã tìm thấy một bức ảnh đóng khung của cặp tình nhân trên bàn cạnh giường.
Juliana cho biết thú nhận sự thật vì cảm thấy tội lỗi và xấu hổ. "Tôi đã giấu kín sự thật trong thời gian dài, chỉ giữ kín trong lòng, điều đó quá sức chịu đựng đối với tôi, tôi không thể tiếp tục chịu đựng thêm nữa", nữ giúp việc nói.
Lời biện hộ của người chồng
Brendan cũng ra làm chứng, khẳng định vô tội và gọi những cáo buộc là "hoàn toàn điên rồ". Anh ta thừa nhận ngoại tình với Juliana nhưng phủ nhận tham gia lên kế hoạch hay thực hiện vụ giết vợ, nói rằng sẽ không vì cuộc tình chỉ mới kéo dài 6-8 tuần mà tìm cách loại bỏ người vợ gắn bó 19 năm.
Brendan nói "vô cùng kinh hãi" khi mở cửa phòng ngủ và nhìn thấy Christine khỏa thân trên sàn cùng một người đàn ông lạ mặt cầm dao định cưỡng hiếp cô. Anh ta nói đã bắn Ryan sau khi thấy người này đâm vợ mình.
Tuy nhiên, một nhân chứng của bên công tố đã bác bỏ một phần quan trọng trong lời khai của Brendan về sáng hôm đó. Trong lời khai, Brendan cho biết rẽ vào McDonald's khi đang trên đường đến một cuộc họp công việc với giám sát viên, sau đó Juliana đã gọi cho anh ta về chiếc SUV lạ đậu ở lối vào.
Nhưng giám sát viên của Brendan nói với nhà chức trách rằng không có cuộc họp nào được lên lịch. Tại tòa, giám sát viên này khai rằng khi đó đang ở Baltimore trong một hoạt động bí mật.
Bên công tố khẳng định không cần dựa vào lời khai của Juliana vì "bằng chứng máu" đủ để kết tội Brendan. "Máu không thể nói dối, và máu chứng minh Brendan đã đứng trên người Christine, đâm vào cổ cô ấy cho đến chết", công tố viên nói.
Ngày 2/2, sau 9 giờ nghị án, bồi thẩm đoàn tuyên Brendan phạm tội giết người nghiêm trọng. 11 ngày sau, thẩm phán tuyên phạt Juliana mức án tối đa cho tội ngộ sát là 10 năm tù, cao hơn nhiều so với đề nghị của bên công tố.
Brendan phải đối mặt với án tù chung thân trong phiên tuyên án vào 8/5.
Tehran đáp trả: “Lời đe dọa của Trump chỉ là vô căn cứ”
Trong khi Nhà Trắng liên tục phát đi những tín hiệu cứng rắn, phía Iran đã lập tức phản pháo không khoan nhượng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc “xóa sổ Iran trong một đêm” chỉ là “vô căn cứ” và mang tính tuyên truyền nhằm che đậy những bế tắc của Washington trên chiến trường. Phát ngôn viên Ebrahim Zolfaqari thuộc Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya đã dùng những lời lẽ gay gắt, cho rằng đó là “sự ngạo mạn, thô lỗ và hoang tưởng” xuất phát từ việc Mỹ đang đối mặt với thất bại liên tiếp. Ông nhấn mạnh: nếu các cuộc tấn công tiếp tục, Iran sẽ đáp trả “mạnh mẽ hơn rất nhiều và trên quy mô rộng lớn hơn”. Câu nói như một lời cảnh báo lạnh lùng giữa bầu không khí nóng như lửa đốt, đúng với câu “nước sôi lửa bỏng, một lời cũng thành đao kiếm”.
Ebrahim Zolfaqari
Lãnh đạo Iran cứng rắn: “Càng bị đánh, càng không lùi bước”
Sau hàng loạt đòn không kích và ám sát nhắm vào các nhân vật cấp cao, Iran vẫn thể hiện lập trường không hề nao núng. Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei tuyên bố lực lượng vũ trang Iran sẽ không bị lung lay bởi các vụ ám sát, đặc biệt là cái chết của Thiếu tướng Majid Khademi – người đứng đầu tình báo IRGC.
Ông ca ngợi Khademi là người đã “dành cả đời phục vụ âm thầm cho an ninh và quốc phòng”, đồng thời khẳng định hàng ngũ chiến binh Iran là “một khối vững chắc, không gì có thể phá vỡ”. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Israel tuyên bố đã tiêu diệt nhiều chỉ huy cấp cao, trong đó có cả Asghar Bagheri – người đứng đầu đơn vị đặc nhiệm của lực lượng Quds. Tuy nhiên, Tehran không xác nhận thông tin này. Tình thế hiện tại giống như “cây càng bị chặt, rễ càng bám sâu”, càng bị dồn ép thì ý chí kháng cự càng mạnh. Trận chiến tại Isfahan: Iran xác nhận 4 sĩ quan tử trận
Không chỉ dừng lại ở những lời tuyên bố, thực tế chiến trường cũng cho thấy mức độ khốc liệt ngày càng tăng. Iran xác nhận đã mất 4 sĩ quan quân đội trong một cuộc đụng độ trực tiếp với lực lượng Mỹ tại khu vực phía nam Isfahan. Theo thông báo chính thức, các sĩ quan này đã chiến đấu với “máy bay chiến đấu, trực thăng, drone vũ trang và các phương tiện hỗ trợ” của Mỹ. Đáng chú ý, Iran cho biết một tên lửa vác vai đã bắn trúng một máy bay Mỹ trước khi đơn vị này bị tấn công dữ dội dẫn đến thương vong. Danh tính các sĩ quan tử trận bao gồm một chuẩn tướng, một đại tá, một trung tá và một thiếu úy – cho thấy mức độ tổn thất không hề nhỏ. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc chiến tranh không còn là những lời đe dọa trên bàn giấy, mà đã thực sự “đổ máu ngoài chiến trường”, đúng như câu “binh đao vô tình, sinh tử một đường”. Chiến tranh tâm lý: Iran kêu gọi người Mỹ “hãy nhìn lại chính phủ mình”
Không chỉ đối đầu bằng vũ lực, Iran còn triển khai một chiến lược truyền thông nhằm tác động trực tiếp đến dư luận Mỹ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, đã kêu gọi người dân Mỹ “phải chịu trách nhiệm và đặt câu hỏi với chính phủ của họ” về cuộc chiến mà ông gọi là “phi lý và xâm lược”. Thông điệp này nhằm khoét sâu vào sự chia rẽ trong lòng nước Mỹ, nơi dư luận vốn đã không đồng thuận về chiến tranh. Trong khi đó, chính trị gia Saeed Jalili lại có cách tiếp cận khác: ông cho rằng không cần phải phản ứng gay gắt với Trump, mà hãy để ông “nói nhiều hơn”, bởi chính những phát ngôn đó sẽ “lột trần bản chất của nước Mỹ”. Đây là một kiểu “lấy gậy ông đập lưng ông”, biến lời nói của đối phương thành công cụ phản công. Tối hậu thư và vòng xoáy leo thang: thế giới đứng trước ngã rẽ
Trong khi đó, phía Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn. Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh khả năng tấn công các nhà máy điện, cầu đường và cơ sở hạ tầng quan trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch của dầu mỏ toàn cầu. Hạn chót được đưa ra là tối thứ Ba, một mốc thời gian khiến cả thế giới nín thở theo dõi. Nếu vượt qua giới hạn này, nguy cơ một cuộc tấn công quy mô lớn là hoàn toàn có thể xảy ra. Những diễn biến này khiến tình hình giống như “ngàn cân treo sợi tóc”, chỉ cần một quyết định sai lầm là có thể kéo theo hệ lụy khôn lường không chỉ cho khu vực Trung Đông mà còn cho toàn thế giới.
4 sĩ quan IRGC thiệt mạng trong trận giao tranh cứu phi công
Iran xác nhận 4 sĩ quan cấp cao thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh liên quan đến chiến dịch giải cứu phi công Mỹ. Những người tử trận bao gồm một chuẩn tướng, hai đại tá và một trung úy. Danh tính được công bố gồm Chuẩn tướng Masoud Zare Khafri, Đại tá Saeed Mousavi, Đại tá Moin Heidari và Trung úy Milad Salarvand.
Iran chuyển sang hệ thống định vị BeiDou của Trung Quốc, chấm dứt phụ thuộc GPS
Iran đã chính thức chuyển sang sử dụng hệ thống định vị vệ tinh BeiDou (BDS) của Trung Quốc, đánh dấu bước đi chấm dứt sự phụ thuộc lâu dài vào hệ thống GPS do Mỹ kiểm soát. Quyết định này được xem là một thay đổi chiến lược lớn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng.
Sự kiện này có nguồn gốc từ năm 1993, khi Mỹ cắt tín hiệu GPS đối với tàu Inhe của Trung Quốc đang trên đường đến Iran với cáo buộc vận chuyển vật liệu liên quan đến vũ khí hóa học. Con tàu bị mất phương hướng trên biển suốt 24 ngày do không có tọa độ định vị. Sự việc này đã trở thành bài học quan trọng đối với Bắc Kinh, thúc đẩy Trung Quốc phát triển hệ thống định vị riêng – BeiDou – nhằm tránh phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Đến năm 2015, Iran đã ký biên bản ghi nhớ với Trung Quốc để tích hợp hệ thống BeiDou. Đến năm 2021, các hệ thống dẫn đường tên lửa của Iran đã được tích hợp công nghệ này. Quá trình chuyển đổi diễn ra âm thầm trong nhiều năm, từng bước giảm phụ thuộc vào GPS.
Một bước ngoặt quan trọng xảy ra sau khi Israel sử dụng biện pháp gây nhiễu GPS trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày, khiến các phương tiện quân sự của Iran gặp khó khăn. Ngày 23/6/2025, Iran chính thức vô hiệu hóa GPS trên toàn quốc và chuyển hoàn toàn sang hệ thống BeiDou-3.
Hệ thống BeiDou-3 được cho là có khả năng chống nhiễu tốt hơn với tín hiệu quân sự B3A, đạt độ chính xác khoảng 98%. Với hơn 50 vệ tinh, BeiDou cung cấp vùng phủ rộng hơn so với hệ thống GPS hiện có 31 vệ tinh, đặc biệt phù hợp với khu vực địa hình Iran.
Việc chuyển đổi này cũng kéo theo thay đổi trong chiến lược quân sự. Trước đây, Iran phải sử dụng số lượng lớn rocket để đạt hiệu quả tấn công, tiêu tốn nhiều nguồn lực. Với hệ thống định vị chính xác hơn, Iran đã chuyển sang các cuộc tấn công chính xác bằng tên lửa và drone có thể hoạt động ở khoảng cách lên tới 2.000 km.
Sự thay đổi này cho thấy một bước dịch chuyển lớn trong cán cân công nghệ định vị toàn cầu, khi một công cụ từng được sử dụng để gây sức ép giờ đây không còn giữ vai trò độc quyền.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo, các cuộc không kích gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran có thể gây tai nạn phóng xạ nghiêm trọng, đồng thời kêu gọi các bên cần chấm dứt tấn công ngay lập tức.Ngày 6/4, Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cảnh báo, các cuộc tấn công nhằm vào khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran đang đặt ra “nguy cơ rất thực tế đối với an toàn hạt nhân” và cần phải chấm dứt ngay.
Nằm ở miền Nam Iran với quy mô vận hành lò phản ứng công suất 1.000 MW, nhà máy Bushehr đã trở thành mục tiêu tấn công nhiều lần kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát từ ngày 28/2. Theo truyền thông nhà nước Iran, vụ tấn công gần nhất xảy ra vào ngày 4/4 vừa qua.Người đứng đầu IAEA cho biết, một trong các đợt không kích đã rơi cách khu vực nhà máy chỉ khoảng 75 m.
Ông cảnh báo, nếu cơ sở đang vận hành bị đánh trúng, nguy cơ xảy ra tai nạn phóng xạ nghiêm trọng là rất lớn, có thể kéo theo hậu quả nghiêm trọng đến con người và môi trường, không chỉ trong phạm vi Iran mà còn ảnh hưởng đến các khu vực lân cận.
Theo IAEA, các hình ảnh vệ tinh xác nhận dấu vết của vụ tấn công mới nhất, song chưa ghi nhận thiệt hại trực tiếp đối với nhà máy.
Dù vậy, cơ quan này nhấn mạnh, các cơ sở hạt nhân và khu vực lân cận không bao giờ nên trở thành mục tiêu quân sự.
Trong một diễn biến khác, Nga, quốc gia tham gia hỗ trợ vận hành nhà máy Bushehr, cũng lên tiếng cảnh báo nguy cơ xảy ra một thảm họa phóng xạ nghiêm trọng nếu các cuộc tấn công tiếp diễn.
Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi các bên lập tức chấm dứt hành động quân sự nhằm tránh kịch bản vượt ngoài kiểm soát.Bảo hộ công dân
Hôm 5/4, truyền thông Nga thông báo, 198 công nhân đã được sơ tán khỏi nhà máy ngay sau vụ tấn công gần nhất, trong khi khoảng 100 chuyên gia Nga vẫn ở lại để duy trì vận hành lò phản ứng.
Bushehr hiện là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, được xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật lớn đến từ Nga.
Giới quan sát cho rằng, bất kỳ sự cố nào xảy ra tại cơ sở này đều có thể kéo theo hậu quả nghiêm trọng, không chỉ về môi trường mà còn đối với an ninh khu vực.
Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm".
Một người đàn ông Trung Quốc mắc bệnh nan y đã để lại toàn bộ tài sản trị giá 300 triệu NDT (khoảng hơn 1.000 tỷ đồng) cho người vợ kém mình 28 tuổi, gây ra tranh chấp gay gắt với gia đình vợ cũ.
Người đàn ông họ Hầu, 61 tuổi, sống tại đảo Hải Nam, được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản cho vợ là Lệ Viên, năm nay 33 tuổi. Hai người kết hôn cách đây 10 năm và có một con trai 5 tuổi.
Tháng 11 năm ngoái, cặp đôi thông báo trên tài khoản mạng xã hội (có khoảng 44.000 người theo dõi) rằng ông Hầu mắc ung thư phổi giai đoạn cuối.
Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm" để trở thành người chăm sóc bệnh nhân ung thư.
Cô cũng thừa nhận từng nhận nhiều bình luận nghi ngờ rằng mình sẽ bỏ đi khi chồng lâm bệnh. Tuy nhiên, cô khẳng định chính biến cố này là phép thử cho tình cảm của cả hai.
"Mọi người nói hôn nhân của chúng tôi như lâu đài cát. Nhưng họ không biết chồng tôi đã giúp tôi trưởng thành, cho tôi tình yêu tốt nhất mà một người đàn ông có thể dành cho một người phụ nữ".
Trong suốt quá trình điều trị, Lệ Viên luôn ở bên chồng qua 5 đợt hóa trị và nhiều phương pháp điều trị khác.
Hai người quen nhau khi cô làm việc tại công ty logistics của ông Hầu. Khi đó ông độc thân và theo đuổi cô bằng những món quà đắt tiền cùng các bữa ăn xa xỉ.
Xuất thân từ gia đình bình thường, có cha nghiện cờ bạc, Lệ Viên cho biết cô từng choáng ngợp trước cuộc sống của ông và từng do dự vì khoảng cách tuổi tác quá lớn.
Sau khi kết hôn, theo yêu cầu của chồng, cô đã ký thỏa thuận tiền hôn nhân do hai con riêng của ông lo ngại vấn đề thừa kế.
Sau khi được chẩn đoán bệnh, ông Hầu được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản sang cho Lệ Viên.
Ông cho biết trong thời gian chống chọi bệnh tật, Lệ Viên trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mình. Nỗi lo lớn nhất của ông là vợ và con trai nhỏ sau khi mình qua đời, vì vậy ông muốn đảm bảo cuộc sống cho họ.
Trong khi đó, Lệ Viên khẳng định mối quan hệ của họ "dựa trên tình yêu chứ không phải tiền bạc".
Tuy nhiên, quyết định này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ vợ cũ và các con riêng của ông Hầu.
Trên mạng xã hội, dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến. Một số người đứng về phía các con riêng, cho rằng đây là sự bất công.
"Có mẹ kế thì sẽ có cả cha dượng", một người bình luận, ám chỉ việc người cha thiên vị gia đình mới.
Trong khi đó, một số khác lại bày tỏ sự đồng cảm với quyết định của ông:
"Người ta để lại tài sản cho người thực sự ở bên chăm sóc mình, điều đó cũng là bình thường".
Chiếc xe khách bất ngờ lao xuống vực gần khu du lịch Bàu Trắng, thuộc xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng, làm 4 người chết và nhiều người bị thương.
Chiều 6.4, vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến đường ĐT716, khu vực gần khu du lịch Bàu Trắng (xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng; trước đây thuộc huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận), khi một xe khách lao xuống vực khiến 4 người tử vong và nhiều người bị thương.
Hiện trường xe khách lao xuống vực gần khu du lịch Bàu Trắng
ẢNH: C.T.V
Theo thông tin ban đầu, xe khách mang biển số 86H-045.xx lưu thông theo hướng từ Bàu Trắng về xã Liên Hương. Khi đến đoạn đường cong, cua nguy hiểm trên tuyến ĐT716, phương tiện bất ngờ mất kiểm soát, lao xuống vực sâu bên đường.
Hậu quả, 3 người tử vong tại chỗ, 7 người bị thương được đưa đi cấp cứu. Chiếc xe khách bị gãy nát sau cú lao xuống vực. Một số nạn nhân được cho là vẫn còn mắc kẹt trong xe.
Ngay sau khi nhận tin báo, các lực lượng chức năng đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, triển khai công tác cứu hộ, đưa người bị thương đi cấp cứu và tìm kiếm những người còn kẹt trong xe.
Đến 16 giờ 50 cùng ngày, trong số các nạn nhân được đưa đi cấp cứu đã có 1 người tử vong.
Hiện nguyên nhân vụ xe khách lao xuống vực nói trên đang được điều tra, làm rõ.
Cơ quan điều tra xác định doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến 2023 khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ.
Chiều 6/4, Công an thành phố Hà Nội thông tin về sai phạm tại doanh nghiệp vàng Bảo Tín Minh Châu.
Trước đó, ngày 2/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Vũ Minh Châu, Vũ Minh Tú và 2 nhân viên của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu về tội Vi phạm về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu hoạt động sản xuất, mua bán, kinh doanh vàng, trang sức do ông Vũ Minh Châu làm Tổng Giám đốc, đại diện theo pháp luật.
Từ 28/10/2024 đến nay, Công ty thay đổi người đại diện theo pháp luật từ ông Vũ Minh Châu sang bà Phạm Lan Anh (chung sống với nhau như vợ chồng).
Bước đầu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội xác định trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và con trai là Vũ Minh Tú (trưởng ban trợ lý độc lập) chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế, gồm: Phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để quản lý theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế; Phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế.
Ông Vũ Minh Châu và các bị can.
Từ nửa cuối năm 2024 đến nay, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, ông Vũ Minh Châu chỉ đạo Vũ Minh Tú và các nhân viên trong công ty xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Exel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để khai báo thuế.
Theo dữ liệu bước đầu được trích xuất trong giai đoạn 2020-2023 trên phần mềm Hivi của công ty, cơ quan điều tra xác định doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỷ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Khám xét khẩn cấp các địa điểm hoạt động của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu và các đối tượng có liên quan, cơ quan chức năng thu giữ: 23,3 tỷ đồng tiền mặt, 7 quyển sổ đỏ cùng nhiều tài liệu, đồ vật và một số lượng lớn kim loại màu vàng, màu bạc.
Ông Vũ Minh Châu sáng lập Bảo Tín Minh Châu từ năm 1989, sau đó thành lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu tại Hà Nội.
Ngày 6/4, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Vũ Minh Châu (73 tuổi), người sáng lập thương hiệu Bảo Tín Minh Châu, về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Ông Vũ Minh Châu tại cơ quan điều tra (Ảnh: Công an cung cấp).
Ngoài ông Châu, Công an Hà Nội còn khởi tố Vũ Minh Tú (Trưởng Ban Trợ lý độc lập) và 2 nhân viên kế toán của Công ty Bảo Tín Minh Châu với cùng tội danh.
Theo Công an Hà Nội, từ nửa cuối năm 2024 đến nay, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, ông Vũ Minh Châu chỉ đạo Vũ Minh Tú và các nhân viên trong công ty xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Excel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để kê khai báo thuế.
Theo dữ liệu được trích xuất trong giai đoạn 2020-2023 trên phần mềm Hivi của công ty, bước đầu, nhà chức trách xác định doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỷ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước là khoảng 150 tỷ đồng.
Ông Vũ Minh Châu sáng lập Bảo Tín Minh Châu từ năm 1989, sau đó thành lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu. Ông Châu nhiều năm giữ vai trò tổng giám đốc và người đại diện pháp luật của doanh nghiệp.
Tuy nhiên hiện nay, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu.
Trước đó, chiều 25/3, lực lượng công an xuất hiện, làm việc tại 3 cơ sở của Công ty vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu trên địa bàn Hà Nội, gồm các cửa hàng tại phố Trần Nhân Tông và Cầu Giấy.
Đêm cùng ngày, Bảo Tín Minh Châu cho biết một số cửa hàng của doanh nghiệp đã tạm dừng giao dịch trong chiều 25/3 để phối hợp với cơ quan chức năng xác minh, làm rõ một số thông tin.
Doanh nghiệp thông báo toàn bộ hệ thống cửa hàng sẽ mở cửa giao dịch trở lại từ 12h ngày 26/3. Cùng với đó, Bảo Tín Minh Châu khẳng định sẽ tiếp tục bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, đối tác và người lao động.
Trong thông báo, Bảo Tín Minh Châu cũng nhấn mạnh doanh nghiệp cam kết bảo đảm các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng sản phẩm bán ra, theo quy định pháp luật. Thông cáo được ký bởi bà Phạm Lan Anh, Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của công ty.
Vào giữa năm 2025, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước kết luận nhiều vi phạm tại Công ty Bảo Tín Minh Châu.
Doanh nghiệp này bị xác định hạch toán chi phí quà tặng vào giá vốn hàng hóa, dịch vụ mua vào sai quy định, làm giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp. Công ty cũng ban hành quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền sai thẩm quyền; không lưu trữ, báo cáo giao dịch có giá trị lớn; không phân loại rủi ro khách hàng và không có hệ thống xác định khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị.
Ngoài ra, doanh nghiệp bị phát hiện bán vàng cao hơn giá niêm yết; không chấp hành chế độ báo cáo mua bán vàng miếng; website thiếu thông tin về vận chuyển, giao nhận, quy trình khiếu nại và chính sách bảo vệ dữ liệu; đồng thời đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm. Với các vi phạm trên, Ngân hàng Nhà nước đã xử phạt hành chính 2,64 tỷ đồng với Bảo Tín Minh Châu, đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phạt 200 triệu đồng và buộc doanh nghiệp này cải chính thông tin.
Đáng chú ý, do phát hiện vi phạm về hóa đơn, chứng từ kế toán và thuế có dấu hiệu hình sự, Ngân hàng Nhà nước đã chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Ngày đầu tiên nghỉ hưu, chồng đón bố mẹ chồng bị liệt đến, sau khi tôi bỏ nhà ra đi thì anh ta hoảng loạn
Tôi bị chồng quản suốt hơn nửa đời người, đến đúng ngày nhận giấy nghỉ hưu.
Chồng tôi đón bố mẹ chồng bị liệt đến: “Cô nghỉ hưu rồi cũng rảnh, vừa hay chăm sóc bố mẹ tôi.”
Tiền hưu mỗi tháng tám nghìn của tôi bị anh ta nắm giữ suốt bao nhiêu năm, đến cả cơ hội học nâng cao tôi cũng đành từ bỏ.
Lớp học múa của con gái, tôi đều phải âm thầm dành dụm tiền mới đăng ký được.
Đối diện với gương mặt viết đầy hai chữ “hy sinh” của anh ta, tôi bỗng bật cười.
Đêm đó, tôi bỏ sổ tiết kiệm, thẻ và hành lý vào cốp sau của taxi.
Tôi muốn xem, không có tôi thì một mình anh ta sẽ chăm sóc cái gọi là “bố mẹ già” ấy thế nào.
01
“Cô nghỉ hưu thì vừa đúng lúc.”
Chu Kiến Quân ngồi trên sofa, nói với tôi.
“Bố mẹ tôi tuổi đã lớn, cô phụ trách ba bữa một ngày với việc tắm rửa.”
Hắn nhả ra một hơi thuốc.
Sau làn khói, gương mặt hắn vẫn mơ hồ như mọi khi.
Trong tay tôi vẫn còn đang nắm chặt hồ sơ thủ tục nghỉ hưu vừa được cơ quan làm xong.
Cuốn sổ hưu màu đỏ ấy dường như hơi nóng bỏng tay.
Nửa sau cuộc đời tôi, cứ thế bị hắn sắp đặt xong xuôi.
“Còn cả tiền hưu của cô.”
Hắn nói tiếp.
“Mỗi tháng tám nghìn, không ít đâu.”
“Sau này chi tiêu trong nhà, còn cả việc đi lại biếu xén, đều lấy từ đây.”
“Tôi giúp cô quản.”
Tôi nhìn hắn.
Nhìn người đàn ông đã ngủ cùng giường với mình suốt ba mươi năm này.
Hắn thậm chí không hỏi tôi một câu, có mệt không.
Cũng không hỏi tôi, đối với cuộc sống sau khi nghỉ hưu, tôi có dự định gì cho riêng mình hay không.
Trong thế giới của hắn.
Cuộc đời tôi, dường như vốn chỉ tồn tại để phục vụ hắn và gia đình hắn.
Ba mươi năm trước, vì hắn mà tôi từ bỏ suất học nâng cao của cơ quan.
Hắn nói, một gia đình thì luôn phải có người hy sinh.
Hai mươi lăm năm trước, khi con gái chào đời, thẻ lương của tôi đã giao vào tay hắn.
Hắn nói, tôi quản tiền, cô cứ yên tâm.
Tôi tin rồi.
Một lần tin ấy, chính là nửa đời người.
Khi con gái Tiểu Nguyệt còn học tiểu học, nhìn thấy những đứa trẻ khác học múa, trong mắt con bé toàn là ánh sáng.
Con bé lén nói với tôi, mẹ ơi, con cũng muốn học.
Chu Kiến Quân lập tức từ chối.
“Con gái học mấy thứ linh tinh đó làm gì?”
“Phí tiền.”
Tôi không nói gì.
Mỗi ngày đi chợ mua rau, tôi đều từ tiền chợ mà tiết kiệm từng chút một.
Năm mao, một đồng.
Tích góp suốt nửa năm.
Tôi lén đăng ký lớp múa cho Tiểu Nguyệt.
Mỗi cuối tuần, tôi lừa Chu Kiến Quân rằng đưa Tiểu Nguyệt đi công viên.
Sau đó hai mẹ con chúng tôi chen lên xe buýt, đi đến Nhà Thiếu Nhi.
Quãng đường ấy, dường như là thời gian vui vẻ nhất trong tuổi thơ của Tiểu Nguyệt.
Cũng là bí mật duy nhất thuộc về tôi trong ba mươi năm hôn nhân này.
Bí mật ấy, cho đến giờ Chu Kiến Quân vẫn không biết.
Hắn không biết, dáng người thẳng thớm của con gái hắn là tôi đổi bằng vô số lần mặc cả ở chợ rau.
Hắn không biết, tôi cũng từng có ước mơ.
Tôi cũng từng là nòng cốt trẻ tuổi có triển vọng nhất trong cơ quan.
Tất cả những thứ ấy, đều bị mài phẳng trong khói dầu và những chuyện vụn vặt ngày qua ngày.
Tôi sống thành cái bóng của hắn.
Một cái bóng ngoan ngoãn, hiểu chuyện, chưa bao giờ gây phiền phức cho hắn.
Cho đến hôm nay.
Hắn đã tính toán rành rọt cả chút giá trị cuối cùng của cái bóng này.
Tiền lương hưu của tôi.
Sự đảm bảo mà tôi vất vả cả đời mới đổi được.
Trở thành vốn liếng để hắn hiếu thuận với cha mẹ.
Trở thành công cụ để hắn giữ thể diện cho cái nhà này.
Điện thoại tôi reo một tiếng.
Là tin nhắn WeChat hắn gửi tới.
Một tấm ảnh cha mẹ hắn.
Hai cụ già ngồi trên xe lăn, vẻ mặt đờ đẫn.
Bên dưới còn kèm một dòng chữ.
“Tuần sau đón qua đây luôn, cô chuẩn bị phòng trước đi.”
Tôi nhìn tấm ảnh ấy.
Nhìn giọng điệu đương nhiên của hắn.
Đột nhiên lại bật cười.
Nụ cười đó, có lẽ là nụ cười lạnh lẽo nhất trong cả đời tôi.
Ba mươi năm uất ức, không cam lòng, đè nén.
Trong khoảnh khắc này, dường như tất cả đều tan biến.
Trong lòng chỉ còn lại một mảnh hoang vu lạnh lẽo, yên tĩnh.
Chu Kiến Quân thấy tôi cười, liền nhíu mày.
“Cô cười cái gì?”
“Tôi nói cô có nghe không?”
Tôi gật đầu.
“Nghe rồi.”
Giọng tôi bình tĩnh đến mức ngay cả bản thân cũng thấy xa lạ.
“Cha mẹ anh, anh tự mà chăm.”
“Tiền hưu của tôi, tôi tự quyết định.”
Chu Kiến Quân sững người.
Tàn thuốc trên tay hắn rơi xuống quần.
Có lẽ hắn chưa bao giờ nghĩ, tôi lại có thể nói với hắn như vậy.
“Dụng thuốc gì rồi à, Hứa Tĩnh?”
Giọng hắn bắt đầu cao lên.
“Cha mẹ tôi chẳng lẽ không phải cha mẹ cô?”
“Tiền của tôi chẳng lẽ không phải tiền của cả nhà?”
“Cô ích kỷ đến thế sao?”
Tôi không đáp nữa.
Cãi vã là chuyện thường ngày của cái nhà này.
Tôi cãi suốt ba mươi năm, đã mệt rồi.
Tôi quay người đi vào phòng ngủ.
Đóng cửa lại, ngăn cách tiếng gào thét của hắn ở bên ngoài.
Tôi mở tủ quần áo ra.
Quần áo của tôi chẳng có mấy, chỉ lác đác vài món.
Tôi lấy ra chiếc vali đã chuẩn bị từ lâu.
Động tác rất nhẹ, rất chậm.
Tôi gấp từng bộ quần áo thật ngay ngắn.
Cứ như đang tạm biệt con người của mình trong từng ngày đã qua.
Sau đó, tôi kéo ngăn tủ đầu giường ra.
Ở tận trong cùng là một chiếc hộp sắt.
Bên trong là tất cả tiền riêng tôi lén tích cóp mấy năm nay.
Còn có cả chứng minh thư, sổ hộ khẩu, và tấm thẻ lương vừa mới nhận.
Làm xong tất cả, tôi ngồi xuống mép giường.
Nghe tiếng chửi rủa của Chu Kiến Quân ngoài kia ngày càng gay gắt.
Trong lòng tôi không hề gợn sóng.
Ly hôn đi.
Ý nghĩ này, như một hạt giống, đã bị chôn trong lòng tôi rất nhiều năm.
Hôm nay, cuối cùng nó cũng nảy mầm, chọc thủng mặt đất.
Đêm đó, Chu Kiến Quân ngủ trên ghế sofa ngoài phòng khách.
Tivi vẫn mở, tiếng ồn ào chói tai.
Tôi kéo vali, bước ra khỏi cái nhà mà mình đã sống suốt ba mươi năm.
Xuống lầu, tôi gọi một chiếc taxi.
Tài xế giúp tôi bỏ hành lý vào cốp xe.
“Đi đâu đấy, chị?”
Tôi nói tên một khách sạn gần nhất.
Xe khởi động, tôi ngoái đầu nhìn lại ô cửa quen thuộc kia.
Đèn vẫn còn sáng.
Nhưng ánh sáng ở nơi đó, sẽ không bao giờ sưởi ấm được tôi nữa.
Tôi muốn xem thử.
Không có cái bóng là tôi.
Chu Kiến Quân hắn một mình, sẽ chăm sóc “cha mẹ già” của hắn như thế nào.
02
Taxi hòa vào dòng xe cộ của thành phố.
Đèn neon ngoài cửa sổ, như từng con sông màu sắc.
Lấp loáng vụt qua.
Tôi tựa vào cửa kính xe, cảm thấy có chút không chân thực.
Tôi cứ thế đi ra rồi sao?
Không có cãi vã.
Không có khóc lóc, ầm ĩ.
Bình tĩnh đến mức giống như chỉ ra ngoài xuống siêu thị dưới lầu mua một chai xì dầu.
Một căn nhà sống suốt ba mươi năm.
Tôi chỉ mất chưa đầy nửa tiếng đã hoàn toàn nói lời tạm biệt.
Tài xế là người rất hay nói.
“Chị ơi, muộn thế này mà còn ra ngoài à?”
“Cãi nhau với người nhà à?”
Tôi không nói gì.
Chỉ lắc đầu.
Tài xế nhìn tôi qua gương chiếu hậu, đại khái cũng thấy mất hứng.
Liền bật radio lên.
Trong radio đang phát một bài tình ca cũ.
Chiều 6/4, Quốc hội thông qua nghị quyết bầu ông Nguyễn Hữu Nghĩa giữ chức Tổng kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031 với 100% đại biểu có mặt tán thành.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa 54 tuổi, quê Hà Nội, Tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng, Thạc sĩ Quản lý chính sách kinh tế. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 16. Trước khi được bầu, ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Ông từng công tác tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trải qua các vị trí Trưởng phòng Chiến lược phát triển ngân hàng Trung ương, Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng; Phó chánh thanh tra; Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê tiền tệ; Chánh Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Năm 2016, ông làm Trợ lý Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, sau đó giữ chức Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương. Đầu năm 2019, ông làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương. Tháng 6/2021, Bộ Chính trị điều động, phân công ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Tổng kiểm toán Nhà nước. Ảnh: Hoàng Phong
Kiểm toán Nhà nước có chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; quyết định kế hoạch kiểm toán hằng năm và báo cáo Quốc hội trước khi thực hiện.
Cơ quan này tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm toán hàng năm, thực hiện kiểm toán theo yêu cầu của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng.
Kiểm toán Nhà nước tham gia với các cơ quan của Quốc hội và Chính phủ trong việc xem xét dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương, bố trí ngân sách cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia và quyết toán ngân sách nhà nước.
Tổng kiểm toán Nhà nước trước đó là ông Ngô Văn Tuấn. Các Phó tổng Kiểm toán Nhà nước hiện nay gồm các ông Doãn Anh Thơ, Bùi Quốc Dũng, Trần Minh Khương và bà Hà Thị Mỹ Dung.
Bác sĩ Nguyễn Hoàng Duy Tiến, 32 tuổi, định chợp mắt trên chuyến bay đến Tokyo thì nghe tiếng loa tiếp viên hàng không khẩn thiết tìm người hỗ trợ nữ hành khách Nhật Bản vừa ngất xỉu.
Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, kể vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi thì nghe thông báo. Anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Bệnh nhân người Nhật Bản ngất xỉu giữa chuyến bay. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Theo chồng và con trai bệnh nhân đi cùng, bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Vì thế, bác sĩ Tiến yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, phát hiện chỉ số của bệnh nhân là 70/40 mmHg.
"Đây là mức huyết áp nguy hiểm", bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
"Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ", bác sĩ Tiến nói với VnExpress. May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan...
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Hãng xe Hàn Quốc Kia vừa ghi nhận quý I/2026 thành công nhất lịch sử tại Mỹ với doanh số tăng trưởng, trong đó xe Hybrid tăng mạnh, trong khi xe điện lại sụt giảm đáng kể.
Kia đạt doanh số quý I cao nhất lịch sử, tăng trưởng giữa thị trường khó khăn
Trong bối cảnh thị trường ô tô Mỹ đang chững lại, Kia vẫn đạt kết quả ấn tượng khi bán ra tổng cộng 207.015 xe trong quý I/2026, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức doanh số quý cao nhất từ trước đến nay của hãng tại thị trường này. Kết quả này cho thấy Kia đang duy trì đà tăng trưởng ổn định bất chấp điều kiện thị trường không thuận lợi, khi nhiều hãng xe lớn khác ghi nhận sụt giảm doanh số trong cùng giai đoạn.
Trong tháng 3, doanh số của hãng có dấu hiệu giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước, nhưng không ảnh hưởng đến kết quả tích cực của cả quý.
SUV và xe Hybrid là động lực chính, nhiều mẫu xe lập kỷ lục
Các dòng SUV tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong thành công của Kia. Những mẫu xe như Telluride, Sportage hay Seltos đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt, trong đó Telluride đạt mức tăng 16,9% với 35.928 xe bán ra trong quý – cao nhất từ trước đến nay của mẫu xe này.
Bên cạnh đó, các mẫu như K5 và Seltos cũng tăng trưởng mạnh lần lượt 19,4% và 29,2%, trong khi Carnival tăng tới 27,8%. Mẫu K4 cũng trở thành một trong những xe bán chạy nhất của hãng.
Đáng chú ý, xe Hybrid lại trở thành điểm sáng khi doanh số tăng tới 73% trong quý I, cho thấy xu hướng người dùng đang chuyển sang các giải pháp trung gian giữa xe xăng và xe điện.
Xe điện giảm mạnh, trở thành điểm trừ trong bức tranh tăng trưởng
Trái ngược với sự bùng nổ của Hybrid, mảng xe điện của Kia lại gặp khó khăn. Doanh số của EV6 giảm tới 45,8%, trong khi EV9 cũng giảm 27,1% trong quý I/2026.
Nguyên nhân được cho là do việc cắt giảm các ưu đãi như tín dụng thuế tại Mỹ, khiến sức hấp dẫn của xe điện suy giảm đáng kể. Tuy vậy, EV9 vẫn ghi nhận mức tăng nhẹ trong tháng 3, dù không đáng kể.
Ngoài ra, một số mẫu xe khác như Sorento cũng ghi nhận sụt giảm doanh số, trong khi dòng Soul gần như biến mất khỏi thị trường do đã bị khai tử.
Cả 4 đối tượng đã bị lực lượng công an bắt gọn sau khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy.
Từ trái sang phải: Trương Công Định, Phạm Ngọc Văn, Lý Ngọc Phong, Ngô Thị Hồng Như.
Theo Trang TTĐT Công an tỉnh Đồng Nai, Công an xã Long Thành vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh Đồng Nai quyết liệt truy xét, làm rõ các đối tượng mua bán ma túy ngoài địa bàn, triệt phá nhanh vụ án liên quan đến hành vi tàng trữ, tổ chức sử dụng và mua bán trái phép chất ma túy.
Cụ thể, vào lúc 22h20 ngày 27/3/2026, trong quá trình tuần tra, kiểm soát địa bàn, Công an xã Long Thành đã phát hiện, bắt quả tang đối tượng Phạm Ngọc Văn (sinh năm 1989, thường trú: Thôn Đồng Tâm, xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa) về hành vi “Tàng trữ trái phép chất ma túy” khi đối tượng đang cầm trên tay hộp giấy chứa gói ma túy đá.
Ngay sau đó, với tinh thần khẩn trương, kiên quyết xử lý đến cùng, Công an xã đã tiến hành khám xét khẩn cấp chỗ ở của đối tượng tại ấp Bình Sơn, xã Long Thành.
Qua khám xét, lực lượng chức năng phát hiện Trương Công Định (sinh năm 1998, thường trú: Xóm 2, xã Đông Hiếu, tỉnh Nghệ An) đang có hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy. Tổ công tác đã tiến hành bắt giữ đối tượng, đồng thời thu giữ bộ dụng cụ sử dụng ma túy và các vật chứng có liên quan.
Xác định vụ việc có dấu hiệu liên quan đến nguồn cung ma túy từ bên ngoài địa bàn, Công an xã Long Thành đã phối hợp Phòng PC04 tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, khẩn trương mở rộng điều tra.
Chỉ trong thời gian ngắn, đơn vị đã làm rõ và tiến hành giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với các đối tượng liên quan, gồm: Lý Ngọc Phong (sinh năm 1996, thường trú: 48A Trương Văn Thành, phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh) và Ngô Thị Hồng Như (sinh năm 2003, thường trú: ấp Hòa Bình, xã Phong Hòa, tỉnh Đồng Tháp) tại phòng trọ số 65/9 đường 29, khu phố 43, phường Long Bình, TP. Hồ Chí Minh.
Hiện vụ việc đã được chuyển Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Đồng Nai tiếp tục thụ lý, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
Cuộc ly thân này chưa bao giờ là để “cả hai bình tĩnh lại”, mà chỉ là bước đệm để anh công khai người mới.
Tôi và chồng mới ly thân được hơn 1 tháng. Chưa kịp quen với cảm giác căn nhà thiếu đi một người, tôi đã phải học cách nuốt nước mắt vào trong để giữ bình tĩnh trước mặt con.
Hôm đó là cuối tuần, anh nhắn sẽ về lấy ít đồ cá nhân. Tôi nghĩ mọi chuyện chỉ đơn giản vậy thôi, cho đến khi cánh cửa mở ra… và anh bước vào cùng một cô gái trẻ.
Tôi chết lặng.
Anh thản nhiên giới thiệu: “Đây là bạn anh.”
Tôi đứng như trời trồng giữa phòng khách – nơi từng là tổ ấm của cả hai. Người đàn ông từng nói còn yêu tôi, từng xin tôi cho thời gian để “nghĩ lại”, giờ lại dẫn một người phụ nữ khác về nhà khi giấy ly hôn còn chưa ký.
Nhưng cú sốc lớn nhất chưa dừng ở đó.
Cô gái ấy nhìn quanh căn nhà, rồi quay sang tôi, nhẹ giọng nhưng sắc như dao: “Chị đừng trách anh ấy… thật ra bọn em quen nhau gần một năm rồi.”
Tôi nghe tai mình ù đi.
Một năm.
Nghĩa là khi tôi vẫn ngày ngày nấu cơm, giặt giũ, lo cho gia đình, thì phía sau lưng, chồng tôi đã có một cuộc sống khác.
Tôi nhìn anh, chờ một lời phủ nhận. Nhưng anh im lặng.
Sự im lặng ấy còn đau hơn cả phản bội.
Tôi ngã khuỵu xuống ghế, không phải vì yếu đuối… mà vì đến lúc đó tôi mới hiểu: Cuộc ly thân này chưa bao giờ là để “cả hai bình tĩnh lại”, mà chỉ là bước đệm để anh công khai người mới.
Đêm đó, tôi khóc đến cạn nước mắt. Nhưng cũng chính từ khoảnh khắc bị dẫm nát lòng tự trọng ấy, tôi tỉnh ra.
Có những người rời đi không phải vì hết yêu, mà vì họ đã có nơi khác để quay về.
Nhiều đàn ông tự tin phong độ nhưng không ngờ tinh trùng yếu hoặc vắng mặt. Sự thật tại phòng khám nam khoa khiến không ít người "vỡ mộng" khi đi kiểm tra.
Nhiều nam giới tin rằng chỉ cần còn "phong độ" trong chuyện chăn gối, quan hệ đều đặn và sung mãn thì khả năng có con là điều hiển nhiên.
Tuy nhiên, thạc sĩ, bác sĩ Lê Đức Phúc, khoa Nam học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết thực tế tại các phòng khám nam khoa lại cho thấy một nghịch lý rằng không ít quý ông vẻ ngoài khỏe mạnh, sinh lý tốt nhưng lại đối mặt với tình trạng vô tinh hoặc tinh trùng yếu nghiêm trọng.
Nhầm lẫn giữa "phong độ" và khả năng sinh sản
ThS.BS Lê Đức Phúc cho hay đa số nam giới thường đánh đồng khả năng tình dục với khả năng sinh sản. Nhiều người mặc định "mạnh" chuyện ấy đồng nghĩa với tinh trùng cũng "khỏe".
Trên thực tế, đây là hai quá trình hoàn toàn khác biệt. Khả năng tình dục chủ yếu được điều khiển bởi hormone testosterone cùng hệ thần kinh và mạch máu, quyết định ham muốn, khả năng cương cứng và thời gian quan hệ. Trong khi đó, khả năng sinh sản lại phụ thuộc vào quá trình sản xuất tinh trùng tại tinh hoàn.
Sai lầm khi đánh đồng bản lĩnh phòng the với khả năng sinh sản, nhiều nam giới ngỡ ngàng nhận kết quả tinh dịch đồ. Ảnh: Việt Linh.
"Điều này đồng nghĩa một người đàn ông có thể vẫn sung mãn, quan hệ bình thường nhưng 'đội quân' tinh binh lại không tồn tại (vô tinh), số lượng ít hoặc chất lượng kém, không đủ khả năng thụ tinh. Sự nhầm lẫn này khiến nhiều người chủ quan, chậm trễ đi khám khi mãi chưa có con", bác sĩ Phúc nói.
Theo vị chuyên gia, có những trường hợp nam giới vẫn xuất tinh bình thường, lượng tinh dịch nhìn có vẻ đầy đủ nhưng thực chất không hề có tinh trùng bên trong (vô tinh bế tắc).
Một số dấu hiệu cần lưu ý thay vì chỉ dựa vào "phong độ" bên ngoài gồm:
Kích thước tinh hoàn: Nếu tinh hoàn nhỏ, mềm, đó có thể là dấu hiệu "nhà máy" sản xuất tinh trùng đang hoạt động kém công suất, dù ham muốn vẫn bình thường.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Cảm giác nặng hoặc đau tức ở vùng bìu sau khi vận động mạnh, trông thấy các búi tĩnh mạch giãn như "búi giun" dưới da bìu. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm chất lượng tinh trùng nhưng ít ảnh hưởng đến khả năng cương cứng ở giai đoạn đầu.
Tiền sử bệnh lý: Các bệnh như quai bị gây sưng đau tinh hoàn lúc nhỏ, tinh hoàn lạc chỗ hoặc các phẫu thuật vùng bẹn bìu đều có thể để lại di chứng cho khả năng sinh sản sau này.
Tìm câu trả lời chính xác nhất
Khác với tình trạng vùi dương vật ở trẻ em có thể nhìn thấy bằng mắt thường, vô sinh nam thường diễn tiến âm thầm. Một người đàn ông có thể sống 30-40 năm cuộc đời với vẻ ngoài khỏe mạnh mà không hề biết mình gặp vấn đề về sinh sản cho đến khi lập gia đình.
Theo bác sĩ Phúc, nhiều yếu tố trong lối sống hàng ngày có thể âm thầm làm suy giảm chức năng sinh sản ở nam giới.
Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu. Các nghiên cứu cho thấy nam giới hút thuốc thường có số lượng và chất lượng tinh trùng thấp hơn. Nguy cơ vô sinh tăng lên nếu hút lâu năm hoặc trên 20 điếu mỗi ngày. Đồng thời, thuốc lá còn liên quan rối loạn cương dương.
Việc sử dụng rượu bia quá mức cũng gây rối loạn các hormone sinh sản như testosterone, LH, FSH, từ đó cản trở quá trình sản xuất tinh trùng. Độc tố trong rượu có thể làm tổn thương DNA tinh trùng, làm giảm khả năng thụ tinh và tăng nguy cơ dị tật.
Chế độ ăn nhiều đồ chiên rán, dầu mỡ chứa các chất như acrylamide và chất béo không lành mạnh có thể ảnh hưởng xấu đến hormone nam và làm suy giảm chất lượng tinh trùng. Tương tự, việc sử dụng ma túy, đặc biệt là cần sa, có thể làm giảm khả năng di chuyển và gây tổn thương DNA của tinh trùng.
Một số thói quen tưởng chừng vô hại như mặc quần chật, tắm nước quá nóng lại làm tăng nhiệt độ tinh hoàn, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh tinh. Bên cạnh đó, stress kéo dài và tình trạng thừa cân, béo phì cũng làm rối loạn hormone, gây suy giảm chức năng sinh sản.
Thức khuya, ngủ dưới 6 giờ mỗi ngày cũng khiến tinh trùng yếu đi, giảm khả năng sống sót.
"Nguy cơ còn đến từ việc lạm dụng thuốc tăng cường sinh lý hoặc các sản phẩm hỗ trợ tăng cơ chứa steroid. Những chất này có thể giúp cơ thể 'đô' hơn, cải thiện phong độ tạm thời nhưng lại ức chế quá trình sản xuất tinh trùng, thậm chí gây vô sinh", bác sĩ Đức Phúc nhấn mạnh.
Để đánh giá khả năng sinh sản, bác sĩ Phúc khuyến cáo nam giới nên thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ. Đây là phương pháp đơn giản, nhanh chóng và có độ chính xác cao để kiểm tra số lượng, chất lượng tinh trùng.
Nếu kết quả cho thấy không có tinh trùng, người bệnh sẽ được chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu như kiểm tra nội tiết, siêu âm hệ sinh dục hoặc xét nghiệm di truyền nhằm tìm nguyên nhân.
Đáng chú ý, vô sinh nam không phải là "án tử". Với sự phát triển của y học, ngay cả những trường hợp vô tinh vẫn có cơ hội làm cha nhờ các kỹ thuật vi phẫu như Micro-TESE để tìm và sử dụng tinh trùng còn sót lại.
Các chuyên gia khuyến cáo nam giới nên khám sức khỏe tiền hôn nhân thay vì chờ đến khi hiếm muộn mới đi kiểm tra. Bên cạnh đó, việc duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, thuốc lá, tránh môi trường nhiệt độ cao và không tự ý dùng thuốc nội tiết hay sản phẩm không rõ nguồn gốc là rất quan trọng.
"Bản lĩnh" của người đàn ông không chỉ nằm ở phong độ nhất thời, mà còn ở trách nhiệm bảo vệ sức khỏe sinh sản. Nếu vợ chồng quan hệ đều đặn trên một năm (hoặc 6 tháng nếu người vợ trên 35 tuổi) mà chưa có con, cần sớm đến cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi.
Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã.
Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm.
Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: "Đừng để chết vì thiếu hiểu biết". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ.
Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Middle East
Thailand
China
ASIA
