Ngày 6/4, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết ông đã có cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ, và trao đổi về các ảnh hưởng nghiêm trọng từ việc phong tỏa năng lượng đối với nước này cũng như sự sẵn sàng đối thoại của Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz‑Canel phát biểu tại một cuộc họp ở La Habana. Ảnh: THX/TTXVN
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Díaz-Canel cho biết đã tiếp đón hai nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ là bà Pramila Jayapall và ông Jonathan L. Jackson. Ông cho biết trong cuộc gặp ông đã lên án những thiệt hại nặng nề do việc phong tỏa gây ra, đặc biệt là hậu quả của các biện pháp cấm vận năng lượng do chính quyền Mỹ hiện tại áp đặt với đảo quốc này. Chủ tịch Cuba khẳng định La Habana sẵn sàng cho một cuộc đối thoại nghiêm túc với Washington để tìm kiếm giải pháp cho những khác biệt hiện có.
Thời gian gần đây, đã có những động thái thúc đẩy trao đổi giữa Cuba và Mỹ. Ngày 13/3, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết các quan chức Cuba gần đây đã tiến hành đàm phán với các đại diện Chính phủ Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp thu hẹp những khác biệt giữa hai nước thông qua đối thoại. Ông nhấn mạnh mục đích của các cuộc đàm phán là xác định những vấn đề song phương cần giải quyết, đánh giá thiện chí của hai bên trong việc triển khai các hành động cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước, đồng thời tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình trong khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Ông nhấn mạnh La Habana sẵn sàng thúc đẩy tiến trình này “trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi quốc gia, cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của hai nước, đồng thời bảo đảm tuân thủ luật pháp quốc tế".
Tiếp đó, ngày 17/3, Phó Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba Oscar Pérez Oliva cũng khẳng định Cuba sẵn sàng thiết lập quan hệ thương mại thông suốt với các doanh nghiệp của Mỹ, cũng như với cộng đồng người Cuba đang sinh sống tại Mỹ và con cháu của họ.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, mùa cúm ở Australia năm nay đến sớm hơn thường lệ cùng với biến thể mới Super-K của virus cúm có tốc độ lây lan nhanh. Dù chưa có bằng chứng cho thấy biến thể Super-K gây bệnh nặng hơn, nhưng thực tế cho thấy số ca nhiễm đang tăng nhanh ngay từ đầu mùa.
Giới chuyên gia y tế cảnh báo đây một tín hiệu đáng lo ngại và không thể xem nhẹ nếu nhìn lại năm 2025, thời điểm được ghi nhận là mùa cúm tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia châu Đại Dương này, với hơn 500.000 ca mắc và 1.738 người tử vong - một con số cao kỷ lục.
Bước sang năm 2026, dù chưa vào cao điểm mùa Đông, song Australia đã ghi nhận hơn 24.000 ca cúm. Những con số này cho thấy cúm không đơn thuần chỉ là “cảm nhẹ vài ngày” như nhiều người vẫn nghĩ, mà có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Năm nay, Australia đã cập nhật vaccine để phù hợp hơn với các chủng virus đang lưu hành, bao gồm cả biến thể mới. Cụ thể, Australia đã chuyển sang sử dụng vaccine ba chủng (trivalent), đồng thời bổ sung lựa chọn vaccine dạng xịt mũi dành cho trẻ em, giúp việc phòng ngừa trở nên linh hoạt và dễ tiếp cận hơn.
Tuy nhiên, có một vấn đề đáng lo ngại là kể từ sau đại dịch COVID-19, tỷ lệ tiêm vaccine phòng cúm tại Australia đã giảm. Nguyên nhân bao gồm tâm lý chủ quan, trong khi các thông tin sai lệch về vaccine vẫn tiếp tục lan truyền. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng tiêm phòng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng nặng do cúm gây ra.
Giáo sư Paul Griffin - Giám đốc Khoa Bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mater ở thành phố Brisbane (thủ phủ bang Queensland) - cho biết vaccine phòng cúm năm nay có khả năng bảo vệ chống lại chủng Super-K, vì vậy việc tiêm phòng cúm quan trọng hơn bao giờ hết trong bối cảnh số ca mắc cúm đang tăng mạnh.
Theo Giáo sư Paul Griffin, thông tin sai lệch và thông tin không chính xác về vaccine là một phần nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tiêm chủng thấp. Vì vậy, ông khuyến nghị người dân nên tìm hiểu thông tin từ những nguồn đáng tin cậy, ví dụ như các bác sĩ gia đình, các dược sĩ, thay vì tìm đến trí tuệ nhân tạo hoặc mạng xã hội, nơi thông tin nhận được không phải lúc nào cũng chính xác.
Trong khi đó, Giáo sư Robert Booy - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm nhi khoa thuộc Đại học Sydney, khẳng định biến thể Super-K của bệnh cúm là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng vì rất dễ lây lan. Dù không gây bệnh nặng hơn, nhưng vì số ca mắc tăng lên rất nhiều, nên xuất hiện nhiều ca nặng hơn.
Năm 2025, tỷ lệ người trên 65 tuổi được tiêm phòng là 60,5%, trong khi con số này ở người từ 50 - 65 tuổi là 32,3%. Giám đốc Y khoa về vaccine của hãng sản xuất vaccine CSL Seqirus, Tiến sĩ Jules Bayliss, cho rằng những người trên 50 tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi họ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn và phản ứng kém hơn với vaccine.
Tại Australia, vaccine phòng cúm hiện đã có sẵn. Tháng 4 và tháng 5 được coi là thời điểm lý tưởng để tiêm phòng trước khi mùa cúm bùng phát mạnh nhất. Đây là khoảng thời gian giúp cơ thể kịp tạo miễn dịch, sẵn sàng đối phó với làn sóng lây nhiễm. Các chuyên gia đặc biệt lưu ý những người từ 50 tuổi trở lên, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, hen suyễn…) nên tiêm phòng cúm bởi khi mắc bệnh có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.
Ngoài tiêm phòng, giới chuyên gia y tế khuyến nghị người dân thực hiện một số biện pháp để giảm nguy cơ lây nhiễm như rửa tay thường xuyên, ở nhà khi bị bệnh, che miệng khi ho, hắt hơi, đi khám nếu có triệu chứng nặng.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật.
Cầu B1 tại thủ phủ Karaj của tỉnh Alborz (Iran) bị tấn công ngày 2/4/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Theo kênh Al Jazeera ngày 6/4, một số cây cầu trọng điểm trong số 300.000 cây cầu trên có thể trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm các cây cầu và nhà máy điện, nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz vào sáng 8/4.
Trong cảnh báo, ông Trump mô tả kế hoạch của mình là “Ngày Cầu” sau khi Mỹ và Israel đã ném bom nhiều trường đại học, bệnh viện, trường học, trung tâm nghiên cứu và các công ty dược phẩm của Iran.
Chỉ tuần trước, một cuộc không kích kép của Mỹ đã phá hủy hoàn toàn cầu B1 mới xây tại Karaj (thành phố phía Tây Tehran), khiến tám dân thường thiệt mạng khi họ đang dã ngoại bên dưới cây cầu trong dịp Iran kỷ niệm Nowruz, năm mới của người Ba Tư. Cầu B1 là dự án chưa hoàn thiện, song vẫn bị tấn công trong một chiến lược khiến Iran tụt hậu.
Trong bối cảnh một hạn chót nữa liên quan eo biển Hormuz của ông Trump đang đến gần, các quan sát viên quốc tế đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ lụy nếu Tổng thống Mỹ thực sự ra lệnh ném bom các cây cầu của Iran.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật. Có ít nhất 185 cây cầu dài trên 100m, có 42 cầu có nhịp chính dài hơn 50m. Trong số đó, có 5 cây cầu nổi bật nhất ở Iran.
Cầu Vịnh Ba Tư (đảo Qeshm) ở tỉnh Hormuzgan là một dự án hạ tầng mang tính biểu tượng của Iran, được ấp ủ hơn nửa thế kỷ và khởi công từ năm 2011. Với chiều dài 3,4km, cây cầu này kết nối đảo Qeshm (hòn đảo lớn nhất của Iran tại vùng Vịnh) với cảng Bandar Abbas trên đất liền.
Dù hiện mới hoàn thành khoảng 15 - 18% do thiếu vốn, các hạng mục nền móng và kết cấu chìm dưới nước đã được triển khai với quy mô lớn.
Công trình này không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn đóng vai trò chiến lược trong Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc - Nam, liên quan đến các đối tác như Ấn Độ và Nga.
Cây cầu này được đầu tư tới 700 triệu USD. Tấn công vào các móng bê tông khổng lồ của công trình này sẽ xóa sổ hàng thập kỷ quy hoạch quốc gia và giáng đòn trực tiếp vào các nguồn tín dụng do Trung Quốc hậu thuẫn, qua đó dập tắt hy vọng của Iran về một tuyến kết nối trực tiếp giữa đảo và đất liền.
Cầu Shahid Kalantari nằm ở giữa tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan, là một trong những công trình giao thông quan trọng nhất khu vực Tây Bắc Iran. Dài 1,7km, cây cầu được khánh thành năm 2008 sau 29 năm xây dựng đầy thách thức do điều kiện địa chất phức tạp của hồ muối.
Công trình này giúp rút ngắn đáng kể quãng đường giữa hai thành phố lớn Tabriz và Urmia, từ 240km xuống còn 130km, qua đó thúc đẩy kết nối kinh tế - xã hội giữa hai tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan.
Ngoài việc cắt đứt hoạt động đi lại của dân thường giữa hai tỉnh lớn này, nếu cầu này bị phá hủy, có thể gây ra thảm họa sinh thái khi đổ kết cấu cọc thép và bê tông dài 35km xuống lòng hồ vốn đã đang thu hẹp.
Đường cao tốc nhiều tầng Sadr tại Tehran là một công trình giao thông đô thị hiện đại, dài 11km và được nâng đỡ bởi 234 trụ. Khánh thành năm 2013, đây là một trong những cây cầu cao nhất thế giới và là cầu nhiều tầng dài nhất Trung Đông.
Công trình do các kỹ sư Iran tự thiết kế và xây dựng trong bối cảnh bị trừng phạt, đóng vai trò là tuyến huyết mạch phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân thủ đô.
Tấn công vào đây có thể gây thương vong lớn trong đô thị, phá hủy trục giao thông quan trọng và đẩy hệ thống sơ tán khẩn cấp của thủ đô Tehran vào hỗn loạn.
Cầu vòm Karun 4 là một công trình kỹ thuật nổi bật của Iran, nằm tại tỉnh Chaharmahal và Bakhtiari. Với chiều dài 378m và trọng lượng khoảng 3.800 tấn, đây là cầu vòm dài nhất Iran, được hoàn thành năm 2015 bởi các chuyên gia trong nước.
Cây cầu nằm gần đập Karun-4 (một trong những đập thủy điện lớn của Iran) và đóng vai trò kết nối quan trọng giữa các khu vực miền núi như Shahr-e-Kord và Izeh.
Do nằm ngay trên hồ chứa của đập và gần công trình đập, việc ném bom có nguy cơ gây thiệt hại thứ cấp cho nhà máy thủy điện, có thể dẫn đến lũ lụt chết người ở khu vực hạ lưu.
Cầu dây văng Ghadir tại thành phố Ahvaz (tỉnh Khuzestan) là một công trình giao thông trọng điểm bắc qua sông Karun. Dài 1.014m và rộng 22m, cây cầu được xây dựng từ năm 2005 và đưa vào sử dụng hoàn toàn vào năm 2012. Bắc qua sông Karun, cây cầu nằm ở trung tâm thành phố Ahvaz -nơi là trung tâm ngành dầu mỏ và thép của Iran.
Việc phá hủy công trình sẽ chia cắt thành phố này, làm tê liệt việc đi lại hằng ngày của người dân và dịch vụ khẩn cấp tại một tỉnh vốn đã chịu nhiều đợt không kích.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ và Israel đã lập sẵn danh sách các mục tiêu tại Iran nhằm làm tê liệt nền kinh tế nước này, khiến quá trình phục hồi của Tehran sau cuộc chiến trở nên kéo dài và đầy đau đớn.
Ngày 2/4/2026, ít nhất 8 dân thường Iran đã thiệt mạng và 95 người bị thương trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào một cây cầu cao tốc nối thủ đô Tehran với thành phố Karaj. Ảnh: THX/TTXVN
Tấn công nhằm vào các trụ cột của nền kinh tế Iran sẽ đánh dấu sự leo thang mới trong cuộc chiến đã kéo dài 5 tuần qua.
Mặt trận mới của Mỹ và Israel
Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal hôm 5/4, Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ sẵn sàng tấn công toàn bộ các cây cầu và nhà máy điện của Iran, gây ra mức độ tàn phá mà “nếu may mắn thì họ cũng phải mất 20 năm mới có thể tái thiết, nếu khi đó họ vẫn còn là một quốc gia”.
Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã bắt đầu gia tăng các cuộc tấn công vào những mục tiêu không thuộc lĩnh vực năng lượng, bao gồm các nhà máy thép và hóa dầu lớn nhất của Iran, cũng như một cây cầu mang tính biểu tượng.
Ngày 6/4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết quân đội nước này đã tấn công khu phức hợp hóa dầu lớn nhất của Iran. Các cơ sở này nằm ở thành phố Asaluyeh, tỉnh Bushehr và sản xuất khoảng một nửa sản lượng hóa dầu của cả nước. Hai ngày trước đó, Israel đã tấn công một khu phức hợp hóa dầu trọng điểm khác ở Mahshahr. Tuần trước, truyền thông nhà nước Iran cho biết các nhà máy hóa dầu ở Tabriz cũng bị tấn công. Ông Katz đánh giá rằng tổng cộng, Israel đã phá hủy các cơ sở sản xuất khoảng 85% lượng xuất khẩu hóa dầu của Iran.
Theo ông Neil Quilliam, chuyên gia năng lượng tại Chatham House (Anh), ngành hóa dầu là một trụ cột của nền kinh tế Iran, tạo ra khoảng 25% tổng doanh thu xuất khẩu ngoài dầu mỏ. Khác với dầu mỏ vốn là loại hàng hóa dễ bị theo dõi và áp đặt trừng phạt vì thường được vận chuyển bằng những tàu chở dầu cỡ lớn, các sản phẩm hóa dầu có thể bán cho nhiều người mua tư nhân và từ đó trở thành nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với Iran.
Ông Quilliam nói: “Các cơ sở này cung cấp những nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho các ngành như dệt may, sản xuất linh kiện ô tô và bao bì. Nếu nguồn cung bị gián đoạn, toàn bộ nền sản xuất có thể đối mặt với tình trạng chi phí gia tăng và mất việc làm”.
Tuần trước, Israel đã tấn công vào trái tim ngành công nghiệp thép của Iran, nhắm vào nhà máy thép Khuzestan ở thành phố Ahvaz và nhà máy thép Mobarakeh ở thành phố Isfahan, hai trong số những địa điểm sản xuất thép lớn nhất trong khu vực. Ngành kim loại của Iran tạo ra doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm, phần lớn đến từ xuất khẩu thép,
Ngoài ra, quân đội Israel cũng xác nhận đã tấn công nhà máy dược phẩm Tofigh Daru ở Tehran.
Ông Avner Golov, cựu quan chức an ninh quốc gia Israel đánh giá: “Đây là tín hiệu rằng chúng tôi rất nghiêm túc. Nếu các ông vẫn không đồng ý chấm dứt xung đột, cái giá mà nền kinh tế của các ông phải trả sẽ ngày càng lớn”.
Việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và Israel cho rằng đây là những mục tiêu hợp pháp, bởi chúng sản xuất vật liệu phục vụ cho quân đội Iran.
Khi kinh tế trở thành chiến tuyến mới
Xu hướng nhắm vào hạ tầng thiết yếu có thể đẩy cuộc đối đầu hiện nay thành một cuộc chiến tiêu hao kinh tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng cảnh báo sẽ tăng cường tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Israel và các quốc gia vùng Vịnh nếu ông Trump thực hiện những lời đe dọa của mình.
Iran đã bắt đầu đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng, bằng việc đánh trúng các cơ sở hóa dầu tại Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đồng thời nhắm vào các cơ sở dầu mỏ, khử mặn nước biển và năng lượng tại Kuwait.
Ngày 5/4, Iran tấn công khu công nghiệp Neot Hovav ở miền Nam Israel, nơi đặt nhiều nhà máy sản xuất. Vài ngày trước đó, nhà máy lọc dầu lớn nhất Israel ở Haifa bị mảnh vỡ từ một tên lửa Iran rơi trúng, song giới chức Israel cho biết hoạt động sản xuất tại đây không bị gián đoạn.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào hạ tầng năng lượng ở Vùng Vịnh có thể để lại tác động lâu dài đối với giá năng lượng toàn cầu. Giá dầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022 và có nguy cơ tiếp tục leo dốc khi nhiều tàu chở dầu vẫn mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.
Các bên trung gian đang gấp rút tìm cách đưa Iran trở lại bàn đàm phán với Mỹ nhưng chưa đạt kết quả. Iran đã bác bỏ đề xuất mở lại Eo biển Hormuz để đổi lấy lệnh ngừng bắn tạm thời.
Theo ông Raz Zimmt tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia có trụ sở ở Tel Aviv, hiện Tehran dường như sẵn sàng chấp nhận thêm tổn thất kinh tế miễn là vẫn có thể gây sức ép lên các đối thủ. “Họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro”, ông Zimmt nói.
Hơn nữa, ông Robin Mills tại công ty tư vấn năng lượng Qamar Energy có trụ sở tại Dubai, nhận định rằng ngay cả khi Iran từ bỏ kiểm soát Eo biển Hormuz, sẽ không có gì có thể rời khỏi vùng Vịnh nếu các cơ sở hóa dầu và năng lượng khác bị hư hại nghiêm trọng
Ông Mills lập luận: “Ngay cả khi hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz trở lại bình thường, khoảng 5 triệu thùng sản phẩm tinh chế mỗi ngày có nguồn gốc từ vùng Vịnh vẫn sẽ bị gián đoạn trong nhiều tháng, thậm chí có thể lâu hơn”.
Israel và Mỹ đang nhắm vào nền kinh tế Iran, vốn đã gặp vô vàn khó khăn sau nhiều năm hứng chịu các lệnh trừng phạt gắt gao của phương Tây. Người dân Iran cũng cho biết cuộc chiến đã khiến hoạt động kinh tế rơi xuống mức thấp mới.
Trong các cuộc phỏng vấn, một số người dân Iran cho biết giá thực phẩm đã tăng vọt và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng do các nhà máy đóng cửa do chiến sự. Các cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở kinh tế tập trung vào các nhà máy thép, hóa dầu và dược phẩm, vốn mang lại doanh thu hàng tỷ USD cho Iran.
Eo biển Hormuz đóng cửa và giá dầu tăng mang lại khoản lợi tài chính lớn cho Iran, Oman và Saudi Arabia, trong khi các quốc gia khác không có tuyến vận chuyển thay thế đã mất hàng tỷ USD.
Theo hãng tin Reuters ngày 6/4, Iran đã kiểm soát eo biển Hormuz sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2 làm xung đột leo thang.
Sau đó, Iran cho biết họ sẽ cho phép các tàu không có liên hệ với Mỹ hoặc Israel đi qua. Một số tàu chở dầu đã vượt qua tuyến đường thủy hẹp này, nhưng thị trường năng lượng vẫn bị gián đoạn chưa từng có. Giá dầu Brent tăng 60% trong tháng 3, mức tăng kỷ lục tính theo tháng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran nếu nước này không đạt được thỏa thuận trước cuối ngày 7/4 để khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz.
Phụ thuộc vào lợi thế địa lý
Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Trong khi phần lớn thế giới chịu lạm phát gia tăng và thiệt hại kinh tế do giá năng lượng tăng, tác động đối với các nhà sản xuất dầu Trung Đông phụ thuộc vào vị trí địa lý.
Mặc dù Iran kiểm soát eo biển Hormuz, nhưng Oman, Saudi Arabia và UAE có thể tránh tuyến này thông qua hệ thống đường ống và các cảng khác.
Ngược lại, dầu từ Iraq, Kuwait và Qatar bị mắc kẹt do các nước này thiếu tuyến thay thế để tiếp cận thị trường quốc tế.
Sau cảnh báo mới nhất của Tổng thống Trump, một quan chức Iran nói rằng Iran sẽ không mở lại eo biển này như một phần của lệnh ngừng bắn tạm thời. Iran đã bác bỏ các tối hậu thư trước đó của ông Trump.
Một số nhà phân tích cho rằng cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã phần nào củng cố vị thế của Iran. Ông Neil Quilliam, chuyên gia tại tổ chức Chatham House, nói: “Giờ đây khi Hormuz đã bị đóng, eo biển này có thể tiếp tục bị đóng nhiều lần và điều đó đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu”.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế mô tả xung đột này là cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất thế giới từ trước đến nay, khi hơn 12 triệu thùng/ngày bị gián đoạn trong khu vực và khoảng 40 cơ sở năng lượng bị hư hại.
Xuất khẩu dầu thô từ hầu hết các nước vùng Vịnh đã giảm khi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng.
Phân tích dữ liệu xuất khẩu tháng 3 cho thấy doanh thu xuất khẩu dầu ước tính của Iraq và Kuwait đều giảm khoảng 3/4 so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, doanh thu của Iran tăng 37% và Oman tăng 26%. Doanh thu dầu của Saudi Arabia tăng 4,3%, trong khi UAE giảm 2,6% do giá tăng bù đắp phần nào khối lượng giảm.
Saudi Arabia tăng nguồn thu
Tính toán cho thấy trong số các quốc gia bị hạn chế xuất khẩu qua Hormuz, chỉ Saudi Arabia về lý thuyết vẫn tăng được doanh thu trong tháng 3.
Đối với Saudi Arabia, giá cao hơn đồng nghĩa với việc tăng tiền thu từ quyền khai thác và thuế từ tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco, vốn thuộc sở hữu chủ yếu của chính phủ và quỹ tài sản quốc gia.
Khoản tăng này đặc biệt tích cực đối với Saudi Arabia sau giai đoạn chi tiêu lớn cho các dự án nhằm đa dạng hóa nguồn thu ngoài dầu mỏ, vốn góp phần gây thâm hụt ngân sách.
Đường ống lớn nhất của Saudi Arabia là tuyến Đông - Tây dài 1.200 km, được xây dựng trong thập niên 1980 trong Chiến tranh Iran-Iraq để tránh eo biển Hormuz.
Tuyến này kết nối các mỏ dầu phía Đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ và đang hoạt động ở công suất mở rộng 7 triệu thùng/ngày.
Aramco sử dụng khoảng 2 triệu thùng/ngày trong nước, còn khoảng 5 triệu thùng/ngày dành cho xuất khẩu. Dữ liệu vận chuyển cho thấy lượng bốc hàng tại Yanbu đạt trung bình gần mức tối đa 4,6 triệu thùng/ngày trong tuần bắt đầu từ 23/3, bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào trung tâm này ngày 19/3.
Tổng thể, xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 3 giảm 26% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 4,39 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, giá cao hơn đã làm tăng giá trị xuất khẩu khoảng 558 triệu USD so với một năm trước. Saudi Arabia đã chủ động tăng xuất khẩu trong tháng 2 lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2023 để đề phòng khả năng Mỹ tấn công Iran.
Mặc dù có lợi thế từ tuyến Đông - Tây, nhưng ông Quilliam cho rằng Saudi Arabia vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tiếp theo của Iran hoặc lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào cơ sở năng lượng ở phía Tây và các tàu đi qua eo biển Bab el-Mandeb vào Biển Đỏ.
Iraq và UAE chịu mức giảm lớn nhất
Trong số các nhà sản xuất vùng Vịnh, doanh thu của Iraq giảm mạnh nhất, giảm 76% xuống còn 1,73 tỷ USD. Kuwait đứng sau với mức giảm 73% xuống còn 864 triệu USD.
Công ty tiếp thị dầu nhà nước Iraq SOMO cho biết ngày 2/4 rằng doanh thu dầu tháng 3 khoảng 2 tỷ USD.
Trong khi đó, UAE được bảo vệ phần nào nhờ đường ống Habshan - Fujairah công suất 1,5-1,8 triệu thùng/ngày, giúp tránh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu dầu ước tính của nước này vẫn giảm hơn 174 triệu USD so với cùng kỳ năm trước trong tháng 3. Fujairah đã hứng chịu một loạt cuộc tấn công khiến hoạt động bốc hàng bị gián đoạn.
Cả hai nước này nhiều khả năng sẽ chịu mức giảm mạnh hơn trong tháng 4 do doanh thu tháng 3 được cải thiện nhờ các lô hàng kịp rời đi trong những ngày đầu xung đột. Một tàu chở dầu của Iraq đã đi qua eo biển Hormuz tuần trước sau khi Iran tuyên bố Iraq được miễn trừ.
Bà Adriana Alvarado, Phó Chủ tịch xếp hạng chủ quyền tại Morningstar DBRS, cho biết các chính phủ vùng Vịnh có các lựa chọn để củng cố tài chính, bao gồm sử dụng dự trữ ngân sách hoặc phát hành nợ trên thị trường tài chính. Bà nói thêm: “Ngoại trừ Bahrain, các quốc gia vùng Vịnh có đủ dư địa tài khóa để đối phó với cú sốc, khi nợ chính phủ ở mức trung bình dưới 45% GDP”.
Về dài hạn, tác động vẫn chưa rõ ràng. Một số công ty dầu khí và chính trị gia phương Tây đã vận động tăng đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch để bảo vệ trước các cú sốc nguồn cung, nhưng một số nhà phân tích cho rằng năng lượng tái tạo mới là giải pháp bảo vệ tốt nhất.
Trong một dấu hiệu ban đầu cho thấy khủng hoảng có thể thúc đẩy chuyển dịch khỏi phụ thuộc vào dầu mỏ, tuần trước, tập đoàn TotalEnergies của Pháp và công ty năng lượng tái tạo Masdar được nhà nước UAE hậu thuẫn đã công bố liên doanh trị giá 2,2 tỷ USD để triển khai nhanh năng lượng tái tạo tại chín quốc gia châu Á.
Xuất khẩu dầu vùng Vịnh giảm gần 50%
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, theo các số liệu mới nhất, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của các nước vùng Vịnh (không bao gồm Iran) trong tháng 3 chỉ đạt 8,44 triệu thùng/ngày, giảm 49% so với mức 16,58 triệu thùng/ngày của tháng trước.
Trong điều kiện bình thường, eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% tổng nhu cầu dầu toàn cầu và gần 1/4 thương mại năng lượng đường biển. Tuy nhiên, sau hơn một tháng xung đột, các tuyến vận tải thay thế như đường ống và hành lang đường bộ chỉ đáp ứng khoảng 40% công suất thông thường, không thể thay thế vai trò trung tâm của eo biển Hormuz.
Các nước vùng Vịnh đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó. Các giải pháp tạm thời như vận tải đường bộ, hành lang xuyên lục địa hay chuyển tải qua nhiều chặng đang làm gia tăng đáng kể chi phí logistics. Dự báo giá dầu năm 2026 sẽ tăng thêm khoảng 15 USD/thùng, trong khi phí bảo hiểm vận tải đã tăng gấp 2–3 lần, phản ánh rủi ro kéo dài.
Cùng là cơm trắng nhưng cơm nguội lại giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn cơm nóng. Lý do nằm ở tinh bột kháng và cách cơ thể hấp thu glucose.
5 loại rau bổ hơn thịt - rẻ hơn thuốc, quý như nhân sâm, chợ bán 10 nghìn/bó
Cơm nóng thơm dẻo luôn hấp dẫn, nhưng với người quan tâm đường huyết, cơm nguội lại đang được nhắc tới nhiều hơn. Không phải mẹo truyền miệng, mà là câu chuyện khoa học về cấu trúc tinh bột và cách cơ thể xử lý năng lượng.
1. Tinh bột kháng tăng lên khi cơm nguội đi
Khi cơm vừa nấu xong, tinh bột ở trạng thái dễ tiêu hóa, cơ thể nhanh chóng chuyển hóa thành glucose, khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn. Đây là lý do nhiều người cảm thấy “lên đường” rất rõ sau bữa cơm nóng.
Khi cơm để nguội, một phần tinh bột sẽ tái cấu trúc thành dạng gọi là tinh bột kháng. Dạng này không bị tiêu hóa nhanh ở ruột non mà đi xuống ruột già, hoạt động gần giống chất xơ. Nhờ đó, lượng đường giải phóng vào máu chậm hơn.
Chính sự thay đổi này làm giảm chỉ số đường huyết của cơm nguội so với cơm nóng. Dù vẫn là gạo trắng, nhưng cách cơ thể hấp thu đã khác, giúp đường huyết ổn định hơn sau bữa ăn.
2. Giảm tốc độ hấp thu glucose vào máu
Cơm nóng khiến glucose đi vào máu nhanh và mạnh, tạo đỉnh đường huyết cao trong thời gian ngắn. Điều này đặc biệt bất lợi với người có nguy cơ tiểu đường hoặc đang kiểm soát đường huyết.
Ngược lại, cơm nguội làm chậm quá trình tiêu hóa tinh bột. Nhờ đó, glucose được giải phóng từ từ, tránh tình trạng tăng vọt rồi tụt nhanh – một vòng lặp dễ gây mệt mỏi và thèm ăn tiếp.
Việc kiểm soát tốc độ hấp thu này có ý nghĩa quan trọng. Nó giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định, giảm áp lực lên tuyến tụy và hỗ trợ kiểm soát đường huyết lâu dài.
3. Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột hoạt động tốt hơn
Tinh bột kháng trong cơm nguội không chỉ liên quan đến đường huyết mà còn nuôi dưỡng lợi khuẩn trong ruột. Đây là yếu tố ít người để ý nhưng lại có ảnh hưởng gián tiếp đến chuyển hóa đường.
Khi lợi khuẩn phát triển tốt, cơ thể cải thiện khả năng sử dụng insulin và kiểm soát glucose hiệu quả hơn. Hệ tiêu hóa khỏe cũng giúp giảm tình trạng tích trữ năng lượng dư thừa.
Vì vậy, ăn cơm nguội không chỉ là câu chuyện “ít đường hơn”, mà còn góp phần tạo môi trường chuyển hóa lành mạnh từ bên trong.
4. Tăng cảm giác no, hạn chế ăn quá nhiều
Cơm nóng mềm và dễ ăn, khiến nhiều người vô tình ăn nhanh và ăn nhiều hơn mức cần thiết. Điều này làm tổng lượng tinh bột nạp vào cao, kéo theo đường huyết tăng mạnh.
Cơm nguội có cấu trúc chắc hơn, cần nhai kỹ hơn. Quá trình ăn chậm lại giúp não kịp nhận tín hiệu no, từ đó giảm lượng ăn vào một cách tự nhiên.
Việc kiểm soát khẩu phần đóng vai trò quan trọng không kém bản chất thực phẩm. Ăn ít hơn, hấp thu chậm hơn – hai yếu tố này kết hợp giúp đường huyết ổn định rõ rệt.
5. Làm nóng lại đúng cách vẫn giữ lợi ích
Nhiều người lo rằng hâm nóng cơm nguội sẽ làm mất tác dụng của tinh bột kháng. Thực tế, nếu hâm ở mức vừa phải, một phần tinh bột kháng vẫn được giữ lại.
Điều quan trọng là không làm cơm trở lại trạng thái quá mềm và nóng như vừa nấu. Khi đó, cấu trúc tinh bột có thể bị phá vỡ, làm giảm lợi ích kiểm soát đường huyết.
Vì vậy, cơm nguội có thể dùng trực tiếp hoặc hâm ấm nhẹ. Cách chế biến đơn giản nhưng ảnh hưởng đáng kể đến cách cơ thể xử lý tinh bột.
Cơm nguội không “thần kỳ”, nhưng rõ ràng có lợi thế hơn cơm nóng trong việc kiểm soát đường huyết. Sự khác biệt nằm ở tinh bột kháng, tốc độ hấp thu và cách cơ thể phản ứng sau ăn.
Hiểu đúng và áp dụng hợp lý, chỉ một thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống cũng có thể mang lại tác động lớn cho sức khỏe lâu dài.
Theo quan niệm phong thủy nhà ở, ban công là nơi đón khí và dòng năng lượng từ bên ngoài vào nhà. Nếu ban công có những đặc điểm này, nhiều người cho rằng dễ thu hút tài lộc và vận may.
Luộc ngô thêm thứ này vào nồi, ngô ngọt - dẻo - thơm
Trong phong thủy nhà ở, ban công được xem như “cửa hút khí” của căn nhà. Đây là nơi dòng năng lượng từ môi trường bên ngoài đi vào không gian sống. Vì vậy, một ban công thông thoáng, có gió nhẹ và ánh sáng tự nhiên thường được xem là dấu hiệu tốt cho tài vận.
Ánh sáng tự nhiên tượng trưng cho nguồn sinh khí dồi dào. Khi ban công nhận được ánh sáng ổn định, không gian trong nhà thường trở nên sáng sủa, dễ chịu và tràn đầy năng lượng. Nhiều quan niệm phong thủy cho rằng điều này giúp dòng khí trong nhà lưu thông tốt, từ đó tạo điều kiện cho tài lộc và cơ hội mới xuất hiện.
Ngoài ra, ban công thoáng đãng còn giúp năng lượng không bị ứ đọng. Nếu ban công bị che kín hoặc quá tối, dòng khí có thể bị ngưng trệ. Vì vậy, nhiều gia đình thường ưu tiên thiết kế ban công mở, hạn chế đồ đạc cồng kềnh để giữ cho khu vực này luôn nhẹ nhàng và thông thoáng.
Ban công có cây xanh khỏe mạnh
Một đặc điểm khác thường được xem là dấu hiệu phong thủy tốt chính là ban công có cây xanh phát triển tốt. Cây xanh tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và sức sống. Khi cây trồng trên ban công luôn xanh tốt, nhiều người tin rằng đây là biểu hiện của nguồn năng lượng tích cực trong nhà.
Trong phong thủy, cây xanh còn được xem như “bộ lọc khí” tự nhiên. Chúng giúp cân bằng năng lượng, tạo cảm giác tươi mới cho không gian sống. Ban công có cây xanh khỏe mạnh thường mang lại cảm giác thư thái, đồng thời giúp môi trường trong nhà trở nên hài hòa hơn.
Điều đáng chú ý là phong thủy không chỉ quan tâm đến việc có cây xanh hay không mà còn chú ý đến tình trạng của cây. Cây héo úa, khô cằn thường được xem là dấu hiệu năng lượng suy giảm. Vì vậy, việc chăm sóc cây để chúng luôn tươi tốt cũng được xem là cách duy trì sinh khí cho ban công.
Ban công sạch sẽ, gọn gàng
Một ban công gọn gàng, không bừa bộn cũng thường được xem là yếu tố quan trọng liên quan đến phong thủy tài lộc. Trong quan niệm truyền thống, nơi đón khí cần phải sạch sẽ để dòng năng lượng có thể lưu thông thuận lợi.
Nếu ban công trở thành nơi chứa đồ cũ, vật dụng hỏng hoặc rác thải, dòng khí được cho là dễ bị cản trở. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm không gian sống trở nên nặng nề. Vì vậy, nhiều chuyên gia phong thủy thường khuyên nên giữ ban công đơn giản và ngăn nắp.
Một ban công sạch sẽ còn giúp tạo cảm giác dễ chịu khi nhìn từ trong nhà ra ngoài. Không gian gọn gàng, sáng sủa thường mang lại tâm trạng tích cực cho người sống trong nhà. Theo nhiều quan niệm phong thủy, khi môi trường sống hài hòa và dễ chịu, vận khí và cơ hội tốt cũng dễ xuất hiện hơn.
Vì sao ban công lại được xem là nơi liên quan đến tài lộc?
Trong kiến trúc nhà ở hiện đại, ban công không chỉ là nơi lấy ánh sáng và gió mà còn là khu vực kết nối giữa không gian sống và môi trường bên ngoài. Chính vì vậy, phong thủy thường xem ban công như một điểm giao thoa của dòng năng lượng.
Nếu ban công được giữ thông thoáng, xanh mát và sạch sẽ, dòng khí được cho là dễ dàng đi vào nhà và lưu thông khắp không gian sống. Điều này tạo nên cảm giác hài hòa, cân bằng – yếu tố mà phong thủy truyền thống luôn gắn liền với tài lộc và may mắn.
Dù vậy, phong thủy chủ yếu mang tính tham khảo. Nhiều người lựa chọn áp dụng những nguyên tắc đơn giản như giữ ban công sáng sủa, trồng cây xanh và hạn chế bừa bộn vì chúng cũng giúp cải thiện chất lượng không gian sống.
Vì thế, nếu ban công nhà bạn có những đặc điểm như thông thoáng, có cây xanh khỏe mạnh và luôn gọn gàng, nhiều quan niệm cho rằng đây là dấu hiệu tốt cho dòng năng lượng trong nhà. Đây cũng là lý do khu vực nhỏ này thường được xem là một trong những vị trí có thể góp phần thu hút tài lộc cho gia đình.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí
Công thức nấu phở gà dưới đây giúp bạn có một món ăn thơm ngon, cực phẩm.
Phở gà là món ăn quen thuộc, thanh nhẹ nhưng vẫn đầy đủ dinh dưỡng. Chỉ cần nắm đúng cách, bạn hoàn toàn có thể nấu được tô phở gà ngon không kém ngoài hàng ngay tại nhà.
Nguyên liệu cần chuẩn bị
1 con gà ta (khoảng 1.2 – 1.5kg)
500g bánh phở tươi
Hành tây: 1 củ
Gừng: 1 củ
Hành tím: 4–5 củ
Gia vị: muối, nước mắm, hạt nêm
Gia vị phở: quế, hồi, thảo quả, đinh hương
Rau ăn kèm: hành lá, rau mùi, lá chanh
Chanh, ớt, tiêu
Cách nấu phở gà ngon
Bước 1. Sơ chế nguyên liệu
Gà làm sạch, xát muối và rửa lại với nước để khử mùi. Gừng, hành tím nướng thơm rồi đập dập.Hành tây bóc vỏ, cắt đôi. Các loại gia vị phở rang nhẹ cho dậy mùi.
Bước 2. Luộc gà và nấu nước dùng rồi bạn hãy cho gà vào nồi, đổ nước ngập gà. Thêm gừng, hành nướng, hành tây và một ít muối. Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, vớt bọt thường xuyên để nước trong. Thời gian luộc: khoảng 30–40 phút.
Khi gà chín, vớt ra ngâm vào nước lạnh để da giòn, không bị thâm. Nước luộc gà tiếp tục ninh nhỏ lửa, cho túi gia vị phở vào đun thêm 20–30 phút để nước dùng ngọt và thơm.
Bước 3. Xé thịt gà
Gà sau khi nguội, xé thành miếng vừa ăn (có thể thái nếu thích). Trộn nhẹ với chút muối, tiêu và lá chanh thái sợi để tăng hương vị.
Bước 4. Trụng bánh phở và hoàn thành
Bánh phở trụng qua nước sôi cho mềm rồi sau đó bạn cho bánh phở vào bát, xếp thịt gà lên trên. Chan nước dùng nóng hổi. Thêm hành lá, rau mùi, tiêu.
Bước 5: Thưởng thức
Ăn kèm với:
Chanh, ớt
Một bát phở gà ngon sẽ có:
Nước dùng trong, ngọt thanh, thịt gà mềm, không bở. Mùi thơm đặc trưng của gừng, hành và gia vị phở
Mẹo nhỏ để phở gà ngon hơn
Chọn gà ta sẽ ngọt thịt hơn gà công nghiệp, không đun nước dùng quá sôi mạnh để tránh bị đục. Sau đó bạn hãy nêm nước mắm ở bước cuối để giữ vị thơm
Những thiết bị điện này có thể âm thầm làm hóa đơn tiền điện tăng chóng mặt nếu không biết sử dụng đúng cách.
Tiền điện hàng tháng luôn là một khoản chi lớn trong gia đình. Việc sử dụng các thiết bị điện trong nhà không đúng cách có thể khiến chi phí này tăng cao. Vì vậy, nhận diện đúng các thiết bị ngốn nhiều điện nhất trong nhà và tìm được cách sử dụng hợp lý sẽ giúp bạn tiết kiệm một khoản kha khá.
Điều hòa
Điều hòa là thiết bị ngốn điện hàng đầu, đặc biệt là trong những ngày hè nắng nóng. Mức tiêu thụ điện năng của điều hòa phụ thuộc vào nhiều yếu tố như công suất, thời gian sử dụng, cách cài đặt. Việc bật điều hòa ở nhiệt độ quá thấp, tắt bật liên tục hay sử dụng trong thời gian dài có thể khiến tiền điện tăng mạnh.
Để tiết kiệm điện, bạn nên để điều hòa ở mức 26-28 độ C, kết hợp với quạt gió. Những thời điểm nhiệt độ ngoài trời hạ xuống, bạn có thể tắt điều hòa và mở cửa để không khí được lưu thông. Ngoài ra, cần vệ sinh máy định kỳ để đảm bảo hiệu suất hoạt động.
Tủ lạnh
Tủ lạnh là thiết bị có công suất không quá lớn nhưng lại hoạt động 24/7 nên lượng điện tiêu thụ cũng khá nhiều. Thói quen mở tủ lạnh quá lâu, để quá nhiều hay quá ít thực phẩm vào tủ, để tủ lạnh cạnh các thiệt bị điện sinh ra nhiệt lớn cũng khiến hiệu quả làm lạnh của tủ giảm đi, tiền điện tăng lên. Ngoài ra, với những tủ lạnh đã dùng lâu, phần gioăng ở cửa tủ bị hở cũng làm giảm hiệu quả giữ nhiệt.
Bạn nên thường xuyên vệ sinh thủ để loại bỏ cặn bẩn, vi khuẩn cũng như sắp xếp thực phẩm trong tủ lạnh một cách hợp lý, tạo không gian giữa các đồ trong tủ để khí lạnh có thể tỏa đều. Hạn chế mở tủ nhiều lần. Vị trí đặt tủ phải thông thoáng, tránh xa các nguồn nhiệt. Những điều này sẽ giúp tiết kiệm điện đáng kể.
Bình nóng lạnh
Bình nóng lạnh thường có công suất khá lớn, tiêu thụ nhiều điện. Nếu bật bình cả ngày hoặc trong thời gian dài, tiền điện cuối tháng sẽ tăng vọt. Nhiều gia đình có thói quen bật bình nóng lạnh cả ngày để lúc nào cũng có sẵn nước nóng để dùng. Điều này không chỉ lãng phí mà còn khiến tiền điện tăng cao.
Để tiết kiệm điện năng, bạn nên bật bình nóng lạnh trước khi sử dụng 10-15 phút. Trước khi dùng, hãy tắt bình nóng lạnh để đảm bảo an toàn, giúp hạn chế các tai nạn do rò rỉ điện gây ra. Đồng thời, thường xuyên bảo trì để thiết bị hoạt động hiệu quả và an toàn hơn.
Nồi cơm điện
So với các thiết bị nêu trên, nồi cơm điện thường có công suất nhỏ hơn nhiều. Tuy nhiên, nó cũng góp phần không nhỏ vào tổng lượng tiêu thụ điện hàng thắng do tần suất sử dụng thường xuyên và cách sử dụng chưa hợp lý. Việc để nồi cơm điện ở chế độ giữ ấm trong nhiều giờ liên tục sẽ khiến nồi tiêu tốn rất nhiều điện, gây lãng phí. Ngoài ra, nồi cũ hoặc nồi mất lớp chống dính cũng làm giảm hiệu suất trong việc làm chín cơm.
Để tiết kiệm điện, bạn nên căn thời gian để nấu cơm cho hợp lý, giúp cơm vừa chín tới khi đến bữa ăn. Chỉ nên giữ ấm trong thời gian vừa đủ. Ngoài ra, có thể ưu tiên sử dụng các loại nồi có công nghệ tiết kiệm điện.
Thắp hương là nét văn hóa quen thuộc, nhưng người xưa lại kiêng vào buổi tối. Đằng sau lời dặn này là nhiều lớp ý nghĩa liên quan đến tâm linh, sức khỏe và phong tục.
Luộc ngô thêm thứ này vào nồi, ngô ngọt - dẻo - thơm
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều gia đình truyền lại lời dặn: hạn chế thắp hương khi trời đã tối. Tưởng chỉ là mê tín, nhưng thực tế, quan niệm này lại xuất phát từ nhiều lý do sâu xa, kết hợp giữa kinh nghiệm sống và tín ngưỡng lâu đời.
1. Quan niệm âm – dương giao thoa mạnh vào ban đêm
Theo quan niệm dân gian, ban ngày thuộc dương, ban đêm thuộc âm. Khi trời tối, năng lượng âm được cho là mạnh hơn, dễ xảy ra sự “giao thoa” giữa hai cõi. Việc thắp hương vào thời điểm này bị cho là dễ “mở cửa” cho những yếu tố không mong muốn.
Người xưa tin rằng hương khói là cầu nối giữa con người và thế giới tâm linh. Nếu thắp vào ban ngày, ánh sáng và dương khí giúp “định hướng” rõ ràng, còn ban đêm thì dễ trở nên mơ hồ, khó kiểm soát.
Chính vì vậy, nhiều gia đình chọn thắp hương vào sáng sớm hoặc ban ngày, vừa giữ sự trang nghiêm, vừa tránh những lo ngại liên quan đến yếu tố tâm linh.
2. Tránh thu hút năng lượng tiêu cực theo quan niệm dân gian
Một lý do khác thường được nhắc đến là việc thắp hương ban đêm có thể vô tình “gọi” những năng lượng không tốt. Trong suy nghĩ truyền thống, ban đêm là thời điểm các yếu tố vô hình hoạt động mạnh hơn.
Hương thơm lan tỏa trong không gian yên tĩnh của buổi tối dễ bị cho là tín hiệu “mời gọi”. Điều này khiến nhiều người e ngại, nhất là trong những ngày đặc biệt như mùng một, ngày rằm hay khi nhà có việc quan trọng.
Dù không có bằng chứng khoa học rõ ràng, nhưng niềm tin này vẫn được duy trì như một cách để giữ sự an tâm và tránh điều xui rủi trong đời sống tinh thần.
3. Ảnh hưởng đến sức khỏe trong không gian kín
Không chỉ dừng ở yếu tố tâm linh, việc thắp hương buổi tối còn liên quan đến sức khỏe. Ban đêm, cửa nhà thường đóng kín, không khí lưu thông kém hơn ban ngày.
Khói hương nếu tích tụ trong phòng kín có thể gây khó chịu, đặc biệt với người già, trẻ nhỏ hoặc người có vấn đề về hô hấp. Mùi hương đậm trong không gian nhỏ dễ dẫn đến cảm giác nặng đầu, khó ngủ.
Vì vậy, nhiều gia đình hiện đại vẫn giữ thói quen thắp hương vào ban ngày để đảm bảo không gian thoáng đãng, giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe.
4. Giữ sự trang nghiêm, tránh vội vàng, qua loa
Thắp hương không chỉ là hành động mang tính nghi lễ mà còn thể hiện sự thành tâm. Ban ngày, con người tỉnh táo, có thời gian chuẩn bị đầy đủ hơn cho việc cúng bái.
Ngược lại, buổi tối thường là thời điểm nghỉ ngơi, dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, làm việc một cách qua loa. Điều này đi ngược lại với tinh thần trang nghiêm mà việc thắp hương hướng tới.
Người xưa vì thế khuyên nên chọn thời điểm sáng sớm hoặc ban ngày để thể hiện sự kính trọng một cách trọn vẹn, không bị chi phối bởi sự vội vàng hay uể oải.
5. Phù hợp với nhịp sinh hoạt và phong tục truyền thống
Trong đời sống truyền thống, các nghi lễ thờ cúng thường gắn liền với buổi sáng – thời điểm bắt đầu một ngày mới. Đây được xem là lúc tinh thần con người minh mẫn, dễ kết nối với những giá trị tâm linh tích cực.
Buổi tối lại là lúc khép lại mọi hoạt động, ưu tiên nghỉ ngơi. Việc hạn chế thắp hương vào thời điểm này giúp duy trì nhịp sống hài hòa, tránh xáo trộn sinh hoạt gia đình.
Ngoài ra, nhiều phong tục lớn như giỗ chạp, lễ Tết đều thực hiện vào ban ngày. Điều này dần hình thành thói quen và trở thành quy tắc ứng xử được truyền qua nhiều thế hệ.
Nhìn tổng thể, lời dặn “không thắp hương buổi tối” không đơn thuần là mê tín mà là sự kết hợp giữa tín ngưỡng, kinh nghiệm sống và yếu tố sức khỏe. Dù mỗi gia đình có thể linh hoạt theo hoàn cảnh, nhưng hiểu rõ nguồn gốc của quan niệm này sẽ giúp giữ gìn nét văn hóa một cách đúng đắn và có chọn lọc.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
