Ngày 6/4, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết ông đã có cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ, và trao đổi về các ảnh hưởng nghiêm trọng từ việc phong tỏa năng lượng đối với nước này cũng như sự sẵn sàng đối thoại của Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz‑Canel phát biểu tại một cuộc họp ở La Habana. Ảnh: THX/TTXVN
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Díaz-Canel cho biết đã tiếp đón hai nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ là bà Pramila Jayapall và ông Jonathan L. Jackson. Ông cho biết trong cuộc gặp ông đã lên án những thiệt hại nặng nề do việc phong tỏa gây ra, đặc biệt là hậu quả của các biện pháp cấm vận năng lượng do chính quyền Mỹ hiện tại áp đặt với đảo quốc này. Chủ tịch Cuba khẳng định La Habana sẵn sàng cho một cuộc đối thoại nghiêm túc với Washington để tìm kiếm giải pháp cho những khác biệt hiện có.
Thời gian gần đây, đã có những động thái thúc đẩy trao đổi giữa Cuba và Mỹ. Ngày 13/3, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết các quan chức Cuba gần đây đã tiến hành đàm phán với các đại diện Chính phủ Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp thu hẹp những khác biệt giữa hai nước thông qua đối thoại. Ông nhấn mạnh mục đích của các cuộc đàm phán là xác định những vấn đề song phương cần giải quyết, đánh giá thiện chí của hai bên trong việc triển khai các hành động cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước, đồng thời tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình trong khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Ông nhấn mạnh La Habana sẵn sàng thúc đẩy tiến trình này “trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi quốc gia, cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của hai nước, đồng thời bảo đảm tuân thủ luật pháp quốc tế".
Tiếp đó, ngày 17/3, Phó Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba Oscar Pérez Oliva cũng khẳng định Cuba sẵn sàng thiết lập quan hệ thương mại thông suốt với các doanh nghiệp của Mỹ, cũng như với cộng đồng người Cuba đang sinh sống tại Mỹ và con cháu của họ.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, mùa cúm ở Australia năm nay đến sớm hơn thường lệ cùng với biến thể mới Super-K của virus cúm có tốc độ lây lan nhanh. Dù chưa có bằng chứng cho thấy biến thể Super-K gây bệnh nặng hơn, nhưng thực tế cho thấy số ca nhiễm đang tăng nhanh ngay từ đầu mùa.
Giới chuyên gia y tế cảnh báo đây một tín hiệu đáng lo ngại và không thể xem nhẹ nếu nhìn lại năm 2025, thời điểm được ghi nhận là mùa cúm tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia châu Đại Dương này, với hơn 500.000 ca mắc và 1.738 người tử vong - một con số cao kỷ lục.
Bước sang năm 2026, dù chưa vào cao điểm mùa Đông, song Australia đã ghi nhận hơn 24.000 ca cúm. Những con số này cho thấy cúm không đơn thuần chỉ là “cảm nhẹ vài ngày” như nhiều người vẫn nghĩ, mà có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Năm nay, Australia đã cập nhật vaccine để phù hợp hơn với các chủng virus đang lưu hành, bao gồm cả biến thể mới. Cụ thể, Australia đã chuyển sang sử dụng vaccine ba chủng (trivalent), đồng thời bổ sung lựa chọn vaccine dạng xịt mũi dành cho trẻ em, giúp việc phòng ngừa trở nên linh hoạt và dễ tiếp cận hơn.
Tuy nhiên, có một vấn đề đáng lo ngại là kể từ sau đại dịch COVID-19, tỷ lệ tiêm vaccine phòng cúm tại Australia đã giảm. Nguyên nhân bao gồm tâm lý chủ quan, trong khi các thông tin sai lệch về vaccine vẫn tiếp tục lan truyền. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng tiêm phòng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng nặng do cúm gây ra.
Giáo sư Paul Griffin - Giám đốc Khoa Bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mater ở thành phố Brisbane (thủ phủ bang Queensland) - cho biết vaccine phòng cúm năm nay có khả năng bảo vệ chống lại chủng Super-K, vì vậy việc tiêm phòng cúm quan trọng hơn bao giờ hết trong bối cảnh số ca mắc cúm đang tăng mạnh.
Theo Giáo sư Paul Griffin, thông tin sai lệch và thông tin không chính xác về vaccine là một phần nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tiêm chủng thấp. Vì vậy, ông khuyến nghị người dân nên tìm hiểu thông tin từ những nguồn đáng tin cậy, ví dụ như các bác sĩ gia đình, các dược sĩ, thay vì tìm đến trí tuệ nhân tạo hoặc mạng xã hội, nơi thông tin nhận được không phải lúc nào cũng chính xác.
Trong khi đó, Giáo sư Robert Booy - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm nhi khoa thuộc Đại học Sydney, khẳng định biến thể Super-K của bệnh cúm là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng vì rất dễ lây lan. Dù không gây bệnh nặng hơn, nhưng vì số ca mắc tăng lên rất nhiều, nên xuất hiện nhiều ca nặng hơn.
Năm 2025, tỷ lệ người trên 65 tuổi được tiêm phòng là 60,5%, trong khi con số này ở người từ 50 - 65 tuổi là 32,3%. Giám đốc Y khoa về vaccine của hãng sản xuất vaccine CSL Seqirus, Tiến sĩ Jules Bayliss, cho rằng những người trên 50 tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi họ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn và phản ứng kém hơn với vaccine.
Tại Australia, vaccine phòng cúm hiện đã có sẵn. Tháng 4 và tháng 5 được coi là thời điểm lý tưởng để tiêm phòng trước khi mùa cúm bùng phát mạnh nhất. Đây là khoảng thời gian giúp cơ thể kịp tạo miễn dịch, sẵn sàng đối phó với làn sóng lây nhiễm. Các chuyên gia đặc biệt lưu ý những người từ 50 tuổi trở lên, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, hen suyễn…) nên tiêm phòng cúm bởi khi mắc bệnh có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.
Ngoài tiêm phòng, giới chuyên gia y tế khuyến nghị người dân thực hiện một số biện pháp để giảm nguy cơ lây nhiễm như rửa tay thường xuyên, ở nhà khi bị bệnh, che miệng khi ho, hắt hơi, đi khám nếu có triệu chứng nặng.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật.
Cầu B1 tại thủ phủ Karaj của tỉnh Alborz (Iran) bị tấn công ngày 2/4/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Theo kênh Al Jazeera ngày 6/4, một số cây cầu trọng điểm trong số 300.000 cây cầu trên có thể trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm các cây cầu và nhà máy điện, nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz vào sáng 8/4.
Trong cảnh báo, ông Trump mô tả kế hoạch của mình là “Ngày Cầu” sau khi Mỹ và Israel đã ném bom nhiều trường đại học, bệnh viện, trường học, trung tâm nghiên cứu và các công ty dược phẩm của Iran.
Chỉ tuần trước, một cuộc không kích kép của Mỹ đã phá hủy hoàn toàn cầu B1 mới xây tại Karaj (thành phố phía Tây Tehran), khiến tám dân thường thiệt mạng khi họ đang dã ngoại bên dưới cây cầu trong dịp Iran kỷ niệm Nowruz, năm mới của người Ba Tư. Cầu B1 là dự án chưa hoàn thiện, song vẫn bị tấn công trong một chiến lược khiến Iran tụt hậu.
Trong bối cảnh một hạn chót nữa liên quan eo biển Hormuz của ông Trump đang đến gần, các quan sát viên quốc tế đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ lụy nếu Tổng thống Mỹ thực sự ra lệnh ném bom các cây cầu của Iran.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật. Có ít nhất 185 cây cầu dài trên 100m, có 42 cầu có nhịp chính dài hơn 50m. Trong số đó, có 5 cây cầu nổi bật nhất ở Iran.
Cầu Vịnh Ba Tư (đảo Qeshm) ở tỉnh Hormuzgan là một dự án hạ tầng mang tính biểu tượng của Iran, được ấp ủ hơn nửa thế kỷ và khởi công từ năm 2011. Với chiều dài 3,4km, cây cầu này kết nối đảo Qeshm (hòn đảo lớn nhất của Iran tại vùng Vịnh) với cảng Bandar Abbas trên đất liền.
Dù hiện mới hoàn thành khoảng 15 - 18% do thiếu vốn, các hạng mục nền móng và kết cấu chìm dưới nước đã được triển khai với quy mô lớn.
Công trình này không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn đóng vai trò chiến lược trong Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc - Nam, liên quan đến các đối tác như Ấn Độ và Nga.
Cây cầu này được đầu tư tới 700 triệu USD. Tấn công vào các móng bê tông khổng lồ của công trình này sẽ xóa sổ hàng thập kỷ quy hoạch quốc gia và giáng đòn trực tiếp vào các nguồn tín dụng do Trung Quốc hậu thuẫn, qua đó dập tắt hy vọng của Iran về một tuyến kết nối trực tiếp giữa đảo và đất liền.
Cầu Shahid Kalantari nằm ở giữa tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan, là một trong những công trình giao thông quan trọng nhất khu vực Tây Bắc Iran. Dài 1,7km, cây cầu được khánh thành năm 2008 sau 29 năm xây dựng đầy thách thức do điều kiện địa chất phức tạp của hồ muối.
Công trình này giúp rút ngắn đáng kể quãng đường giữa hai thành phố lớn Tabriz và Urmia, từ 240km xuống còn 130km, qua đó thúc đẩy kết nối kinh tế - xã hội giữa hai tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan.
Ngoài việc cắt đứt hoạt động đi lại của dân thường giữa hai tỉnh lớn này, nếu cầu này bị phá hủy, có thể gây ra thảm họa sinh thái khi đổ kết cấu cọc thép và bê tông dài 35km xuống lòng hồ vốn đã đang thu hẹp.
Đường cao tốc nhiều tầng Sadr tại Tehran là một công trình giao thông đô thị hiện đại, dài 11km và được nâng đỡ bởi 234 trụ. Khánh thành năm 2013, đây là một trong những cây cầu cao nhất thế giới và là cầu nhiều tầng dài nhất Trung Đông.
Công trình do các kỹ sư Iran tự thiết kế và xây dựng trong bối cảnh bị trừng phạt, đóng vai trò là tuyến huyết mạch phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân thủ đô.
Tấn công vào đây có thể gây thương vong lớn trong đô thị, phá hủy trục giao thông quan trọng và đẩy hệ thống sơ tán khẩn cấp của thủ đô Tehran vào hỗn loạn.
Cầu vòm Karun 4 là một công trình kỹ thuật nổi bật của Iran, nằm tại tỉnh Chaharmahal và Bakhtiari. Với chiều dài 378m và trọng lượng khoảng 3.800 tấn, đây là cầu vòm dài nhất Iran, được hoàn thành năm 2015 bởi các chuyên gia trong nước.
Cây cầu nằm gần đập Karun-4 (một trong những đập thủy điện lớn của Iran) và đóng vai trò kết nối quan trọng giữa các khu vực miền núi như Shahr-e-Kord và Izeh.
Do nằm ngay trên hồ chứa của đập và gần công trình đập, việc ném bom có nguy cơ gây thiệt hại thứ cấp cho nhà máy thủy điện, có thể dẫn đến lũ lụt chết người ở khu vực hạ lưu.
Cầu dây văng Ghadir tại thành phố Ahvaz (tỉnh Khuzestan) là một công trình giao thông trọng điểm bắc qua sông Karun. Dài 1.014m và rộng 22m, cây cầu được xây dựng từ năm 2005 và đưa vào sử dụng hoàn toàn vào năm 2012. Bắc qua sông Karun, cây cầu nằm ở trung tâm thành phố Ahvaz -nơi là trung tâm ngành dầu mỏ và thép của Iran.
Việc phá hủy công trình sẽ chia cắt thành phố này, làm tê liệt việc đi lại hằng ngày của người dân và dịch vụ khẩn cấp tại một tỉnh vốn đã chịu nhiều đợt không kích.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ và Israel đã lập sẵn danh sách các mục tiêu tại Iran nhằm làm tê liệt nền kinh tế nước này, khiến quá trình phục hồi của Tehran sau cuộc chiến trở nên kéo dài và đầy đau đớn.
Ngày 2/4/2026, ít nhất 8 dân thường Iran đã thiệt mạng và 95 người bị thương trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào một cây cầu cao tốc nối thủ đô Tehran với thành phố Karaj. Ảnh: THX/TTXVN
Tấn công nhằm vào các trụ cột của nền kinh tế Iran sẽ đánh dấu sự leo thang mới trong cuộc chiến đã kéo dài 5 tuần qua.
Mặt trận mới của Mỹ và Israel
Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal hôm 5/4, Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ sẵn sàng tấn công toàn bộ các cây cầu và nhà máy điện của Iran, gây ra mức độ tàn phá mà “nếu may mắn thì họ cũng phải mất 20 năm mới có thể tái thiết, nếu khi đó họ vẫn còn là một quốc gia”.
Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã bắt đầu gia tăng các cuộc tấn công vào những mục tiêu không thuộc lĩnh vực năng lượng, bao gồm các nhà máy thép và hóa dầu lớn nhất của Iran, cũng như một cây cầu mang tính biểu tượng.
Ngày 6/4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết quân đội nước này đã tấn công khu phức hợp hóa dầu lớn nhất của Iran. Các cơ sở này nằm ở thành phố Asaluyeh, tỉnh Bushehr và sản xuất khoảng một nửa sản lượng hóa dầu của cả nước. Hai ngày trước đó, Israel đã tấn công một khu phức hợp hóa dầu trọng điểm khác ở Mahshahr. Tuần trước, truyền thông nhà nước Iran cho biết các nhà máy hóa dầu ở Tabriz cũng bị tấn công. Ông Katz đánh giá rằng tổng cộng, Israel đã phá hủy các cơ sở sản xuất khoảng 85% lượng xuất khẩu hóa dầu của Iran.
Theo ông Neil Quilliam, chuyên gia năng lượng tại Chatham House (Anh), ngành hóa dầu là một trụ cột của nền kinh tế Iran, tạo ra khoảng 25% tổng doanh thu xuất khẩu ngoài dầu mỏ. Khác với dầu mỏ vốn là loại hàng hóa dễ bị theo dõi và áp đặt trừng phạt vì thường được vận chuyển bằng những tàu chở dầu cỡ lớn, các sản phẩm hóa dầu có thể bán cho nhiều người mua tư nhân và từ đó trở thành nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với Iran.
Ông Quilliam nói: “Các cơ sở này cung cấp những nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho các ngành như dệt may, sản xuất linh kiện ô tô và bao bì. Nếu nguồn cung bị gián đoạn, toàn bộ nền sản xuất có thể đối mặt với tình trạng chi phí gia tăng và mất việc làm”.
Tuần trước, Israel đã tấn công vào trái tim ngành công nghiệp thép của Iran, nhắm vào nhà máy thép Khuzestan ở thành phố Ahvaz và nhà máy thép Mobarakeh ở thành phố Isfahan, hai trong số những địa điểm sản xuất thép lớn nhất trong khu vực. Ngành kim loại của Iran tạo ra doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm, phần lớn đến từ xuất khẩu thép,
Ngoài ra, quân đội Israel cũng xác nhận đã tấn công nhà máy dược phẩm Tofigh Daru ở Tehran.
Ông Avner Golov, cựu quan chức an ninh quốc gia Israel đánh giá: “Đây là tín hiệu rằng chúng tôi rất nghiêm túc. Nếu các ông vẫn không đồng ý chấm dứt xung đột, cái giá mà nền kinh tế của các ông phải trả sẽ ngày càng lớn”.
Việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và Israel cho rằng đây là những mục tiêu hợp pháp, bởi chúng sản xuất vật liệu phục vụ cho quân đội Iran.
Khi kinh tế trở thành chiến tuyến mới
Xu hướng nhắm vào hạ tầng thiết yếu có thể đẩy cuộc đối đầu hiện nay thành một cuộc chiến tiêu hao kinh tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng cảnh báo sẽ tăng cường tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Israel và các quốc gia vùng Vịnh nếu ông Trump thực hiện những lời đe dọa của mình.
Iran đã bắt đầu đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng, bằng việc đánh trúng các cơ sở hóa dầu tại Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đồng thời nhắm vào các cơ sở dầu mỏ, khử mặn nước biển và năng lượng tại Kuwait.
Ngày 5/4, Iran tấn công khu công nghiệp Neot Hovav ở miền Nam Israel, nơi đặt nhiều nhà máy sản xuất. Vài ngày trước đó, nhà máy lọc dầu lớn nhất Israel ở Haifa bị mảnh vỡ từ một tên lửa Iran rơi trúng, song giới chức Israel cho biết hoạt động sản xuất tại đây không bị gián đoạn.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào hạ tầng năng lượng ở Vùng Vịnh có thể để lại tác động lâu dài đối với giá năng lượng toàn cầu. Giá dầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022 và có nguy cơ tiếp tục leo dốc khi nhiều tàu chở dầu vẫn mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.
Các bên trung gian đang gấp rút tìm cách đưa Iran trở lại bàn đàm phán với Mỹ nhưng chưa đạt kết quả. Iran đã bác bỏ đề xuất mở lại Eo biển Hormuz để đổi lấy lệnh ngừng bắn tạm thời.
Theo ông Raz Zimmt tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia có trụ sở ở Tel Aviv, hiện Tehran dường như sẵn sàng chấp nhận thêm tổn thất kinh tế miễn là vẫn có thể gây sức ép lên các đối thủ. “Họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro”, ông Zimmt nói.
Hơn nữa, ông Robin Mills tại công ty tư vấn năng lượng Qamar Energy có trụ sở tại Dubai, nhận định rằng ngay cả khi Iran từ bỏ kiểm soát Eo biển Hormuz, sẽ không có gì có thể rời khỏi vùng Vịnh nếu các cơ sở hóa dầu và năng lượng khác bị hư hại nghiêm trọng
Ông Mills lập luận: “Ngay cả khi hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz trở lại bình thường, khoảng 5 triệu thùng sản phẩm tinh chế mỗi ngày có nguồn gốc từ vùng Vịnh vẫn sẽ bị gián đoạn trong nhiều tháng, thậm chí có thể lâu hơn”.
Israel và Mỹ đang nhắm vào nền kinh tế Iran, vốn đã gặp vô vàn khó khăn sau nhiều năm hứng chịu các lệnh trừng phạt gắt gao của phương Tây. Người dân Iran cũng cho biết cuộc chiến đã khiến hoạt động kinh tế rơi xuống mức thấp mới.
Trong các cuộc phỏng vấn, một số người dân Iran cho biết giá thực phẩm đã tăng vọt và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng do các nhà máy đóng cửa do chiến sự. Các cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở kinh tế tập trung vào các nhà máy thép, hóa dầu và dược phẩm, vốn mang lại doanh thu hàng tỷ USD cho Iran.
Eo biển Hormuz đóng cửa và giá dầu tăng mang lại khoản lợi tài chính lớn cho Iran, Oman và Saudi Arabia, trong khi các quốc gia khác không có tuyến vận chuyển thay thế đã mất hàng tỷ USD.
Theo hãng tin Reuters ngày 6/4, Iran đã kiểm soát eo biển Hormuz sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2 làm xung đột leo thang.
Sau đó, Iran cho biết họ sẽ cho phép các tàu không có liên hệ với Mỹ hoặc Israel đi qua. Một số tàu chở dầu đã vượt qua tuyến đường thủy hẹp này, nhưng thị trường năng lượng vẫn bị gián đoạn chưa từng có. Giá dầu Brent tăng 60% trong tháng 3, mức tăng kỷ lục tính theo tháng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran nếu nước này không đạt được thỏa thuận trước cuối ngày 7/4 để khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz.
Phụ thuộc vào lợi thế địa lý
Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Trong khi phần lớn thế giới chịu lạm phát gia tăng và thiệt hại kinh tế do giá năng lượng tăng, tác động đối với các nhà sản xuất dầu Trung Đông phụ thuộc vào vị trí địa lý.
Mặc dù Iran kiểm soát eo biển Hormuz, nhưng Oman, Saudi Arabia và UAE có thể tránh tuyến này thông qua hệ thống đường ống và các cảng khác.
Ngược lại, dầu từ Iraq, Kuwait và Qatar bị mắc kẹt do các nước này thiếu tuyến thay thế để tiếp cận thị trường quốc tế.
Sau cảnh báo mới nhất của Tổng thống Trump, một quan chức Iran nói rằng Iran sẽ không mở lại eo biển này như một phần của lệnh ngừng bắn tạm thời. Iran đã bác bỏ các tối hậu thư trước đó của ông Trump.
Một số nhà phân tích cho rằng cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã phần nào củng cố vị thế của Iran. Ông Neil Quilliam, chuyên gia tại tổ chức Chatham House, nói: “Giờ đây khi Hormuz đã bị đóng, eo biển này có thể tiếp tục bị đóng nhiều lần và điều đó đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu”.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế mô tả xung đột này là cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất thế giới từ trước đến nay, khi hơn 12 triệu thùng/ngày bị gián đoạn trong khu vực và khoảng 40 cơ sở năng lượng bị hư hại.
Xuất khẩu dầu thô từ hầu hết các nước vùng Vịnh đã giảm khi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng.
Phân tích dữ liệu xuất khẩu tháng 3 cho thấy doanh thu xuất khẩu dầu ước tính của Iraq và Kuwait đều giảm khoảng 3/4 so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, doanh thu của Iran tăng 37% và Oman tăng 26%. Doanh thu dầu của Saudi Arabia tăng 4,3%, trong khi UAE giảm 2,6% do giá tăng bù đắp phần nào khối lượng giảm.
Saudi Arabia tăng nguồn thu
Tính toán cho thấy trong số các quốc gia bị hạn chế xuất khẩu qua Hormuz, chỉ Saudi Arabia về lý thuyết vẫn tăng được doanh thu trong tháng 3.
Đối với Saudi Arabia, giá cao hơn đồng nghĩa với việc tăng tiền thu từ quyền khai thác và thuế từ tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco, vốn thuộc sở hữu chủ yếu của chính phủ và quỹ tài sản quốc gia.
Khoản tăng này đặc biệt tích cực đối với Saudi Arabia sau giai đoạn chi tiêu lớn cho các dự án nhằm đa dạng hóa nguồn thu ngoài dầu mỏ, vốn góp phần gây thâm hụt ngân sách.
Đường ống lớn nhất của Saudi Arabia là tuyến Đông - Tây dài 1.200 km, được xây dựng trong thập niên 1980 trong Chiến tranh Iran-Iraq để tránh eo biển Hormuz.
Tuyến này kết nối các mỏ dầu phía Đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ và đang hoạt động ở công suất mở rộng 7 triệu thùng/ngày.
Aramco sử dụng khoảng 2 triệu thùng/ngày trong nước, còn khoảng 5 triệu thùng/ngày dành cho xuất khẩu. Dữ liệu vận chuyển cho thấy lượng bốc hàng tại Yanbu đạt trung bình gần mức tối đa 4,6 triệu thùng/ngày trong tuần bắt đầu từ 23/3, bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào trung tâm này ngày 19/3.
Tổng thể, xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 3 giảm 26% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 4,39 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, giá cao hơn đã làm tăng giá trị xuất khẩu khoảng 558 triệu USD so với một năm trước. Saudi Arabia đã chủ động tăng xuất khẩu trong tháng 2 lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2023 để đề phòng khả năng Mỹ tấn công Iran.
Mặc dù có lợi thế từ tuyến Đông - Tây, nhưng ông Quilliam cho rằng Saudi Arabia vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tiếp theo của Iran hoặc lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào cơ sở năng lượng ở phía Tây và các tàu đi qua eo biển Bab el-Mandeb vào Biển Đỏ.
Iraq và UAE chịu mức giảm lớn nhất
Trong số các nhà sản xuất vùng Vịnh, doanh thu của Iraq giảm mạnh nhất, giảm 76% xuống còn 1,73 tỷ USD. Kuwait đứng sau với mức giảm 73% xuống còn 864 triệu USD.
Công ty tiếp thị dầu nhà nước Iraq SOMO cho biết ngày 2/4 rằng doanh thu dầu tháng 3 khoảng 2 tỷ USD.
Trong khi đó, UAE được bảo vệ phần nào nhờ đường ống Habshan - Fujairah công suất 1,5-1,8 triệu thùng/ngày, giúp tránh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu dầu ước tính của nước này vẫn giảm hơn 174 triệu USD so với cùng kỳ năm trước trong tháng 3. Fujairah đã hứng chịu một loạt cuộc tấn công khiến hoạt động bốc hàng bị gián đoạn.
Cả hai nước này nhiều khả năng sẽ chịu mức giảm mạnh hơn trong tháng 4 do doanh thu tháng 3 được cải thiện nhờ các lô hàng kịp rời đi trong những ngày đầu xung đột. Một tàu chở dầu của Iraq đã đi qua eo biển Hormuz tuần trước sau khi Iran tuyên bố Iraq được miễn trừ.
Bà Adriana Alvarado, Phó Chủ tịch xếp hạng chủ quyền tại Morningstar DBRS, cho biết các chính phủ vùng Vịnh có các lựa chọn để củng cố tài chính, bao gồm sử dụng dự trữ ngân sách hoặc phát hành nợ trên thị trường tài chính. Bà nói thêm: “Ngoại trừ Bahrain, các quốc gia vùng Vịnh có đủ dư địa tài khóa để đối phó với cú sốc, khi nợ chính phủ ở mức trung bình dưới 45% GDP”.
Về dài hạn, tác động vẫn chưa rõ ràng. Một số công ty dầu khí và chính trị gia phương Tây đã vận động tăng đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch để bảo vệ trước các cú sốc nguồn cung, nhưng một số nhà phân tích cho rằng năng lượng tái tạo mới là giải pháp bảo vệ tốt nhất.
Trong một dấu hiệu ban đầu cho thấy khủng hoảng có thể thúc đẩy chuyển dịch khỏi phụ thuộc vào dầu mỏ, tuần trước, tập đoàn TotalEnergies của Pháp và công ty năng lượng tái tạo Masdar được nhà nước UAE hậu thuẫn đã công bố liên doanh trị giá 2,2 tỷ USD để triển khai nhanh năng lượng tái tạo tại chín quốc gia châu Á.
Xuất khẩu dầu vùng Vịnh giảm gần 50%
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, theo các số liệu mới nhất, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của các nước vùng Vịnh (không bao gồm Iran) trong tháng 3 chỉ đạt 8,44 triệu thùng/ngày, giảm 49% so với mức 16,58 triệu thùng/ngày của tháng trước.
Trong điều kiện bình thường, eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% tổng nhu cầu dầu toàn cầu và gần 1/4 thương mại năng lượng đường biển. Tuy nhiên, sau hơn một tháng xung đột, các tuyến vận tải thay thế như đường ống và hành lang đường bộ chỉ đáp ứng khoảng 40% công suất thông thường, không thể thay thế vai trò trung tâm của eo biển Hormuz.
Các nước vùng Vịnh đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó. Các giải pháp tạm thời như vận tải đường bộ, hành lang xuyên lục địa hay chuyển tải qua nhiều chặng đang làm gia tăng đáng kể chi phí logistics. Dự báo giá dầu năm 2026 sẽ tăng thêm khoảng 15 USD/thùng, trong khi phí bảo hiểm vận tải đã tăng gấp 2–3 lần, phản ánh rủi ro kéo dài.
Trên thực tế, bữa tối không phải là lúc để nạp quá nhiều năng lượng hay ăn uống cầu kỳ. Trái lại, đây là thời điểm cơ thể cần sự nghỉ ngơi và thanh lọc, ăn uống vừa phải. Theo các chuyên gia y tế, buổi tối chính là "thời điểm vàng" để bồi bổ thận vì ban đêm là lúc hệ bài tiết thực hiện quá trình lọc rửa độc tố và tái tạo tế bào mạnh mẽ nhất.
Việc lựa chọn những thực phẩm nhẹ nhàng, giàu chất chống oxy hóa vào bữa tối sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho bộ lọc tự nhiên, hỗ trợ thận phục hồi chức năng một cách tối ưu. Nếu muốn phòng bệnh thận và cải thiện chức năng thận, hãy ăn tối với 4 thực phẩm rất quen ngoài chợ Việt dưới đây:
1. Đậu đen
Đậu đen vốn được mệnh danh là "hạt dưỡng thận" nhờ hàm lượng anthocyanin dồi dào giúp bảo vệ mạch máu và tăng cường chức năng lọc. Theo các chuyên gia, cách tốt nhất để hấp thụ dưỡng chất từ loại hạt này là đem ngâm với giấm. Sự kết hợp này giúp hoạt hóa các enzym, hỗ trợ cơ thể chuyển hóa năng lượng tốt hơn, từ đó cải thiện tình trạng tiểu đêm và đau mỏi lưng.
- Lưu ý khi ăn: Bạn rang đậu đen trên lửa nhỏ cho đến khi vỏ nứt nhẹ và tỏa hương thơm. Sau khi để nguội, cho đậu vào lọ thủy tinh và đổ giấm gạo hoặc giấm ngũ cốc ngập mặt đậu, ngâm từ 5 đến 7 ngày. Mỗi bữa tối, bạn chỉ cần dùng khoảng 10 đến 15 hạt như một món khai vị hoặc ăn kèm cơm để dưỡng thận khí bền bỉ.
2. Tinh bột chậm từ gạo lứt hoặc yến mạch.
Việc kiểm soát đường huyết và huyết áp chính là chìa khóa then chốt để bảo vệ "bộ lọc" của cơ thể. Gạo lứt và yến mạch là nguồn tinh bột phức hợp (tinh bột chậm) ưu việt, giàu chất xơ và có chỉ số đường huyết thấp. Chúng giúp năng lượng được giải phóng từ từ, tránh gây áp lực đột ngột lên cầu thận như các loại ngũ cốc tinh chế.
- Lưu ý khi ăn: Thay vì ăn cơm trắng, bạn hãy ưu tiên một bát cháo gạo lứt hoặc yến mạch vào bữa tối. Cách chế biến tốt nhất cho thận là nấu ít đường, ít muối và không dùng dầu mỡ. Việc duy trì thói quen này giúp ổn định huyết áp, một yếu tố cực kỳ quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng suy thận về lâu dài.
3. Hành tây và tỏi.
Hành tây và tỏi là hai loại gia vị không thể thiếu trong bếp người Việt nhưng lại mang lợi ích khổng lồ cho hệ bài tiết. Chúng chứa các hợp chất lưu huỳnh, flavonoid và quercetin có đặc tính chống viêm mạnh mẽ. Các hợp chất này giúp bảo vệ mạch máu nhỏ, cải thiện lưu thông máu đến thận và hỗ trợ hạ huyết áp hiệu quả.
- Lưu ý khi ăn: Bạn nên sử dụng hành tây hoặc tỏi phi thơm trong các món canh, súp hoặc món xào nhẹ vào bữa tối để bảo vệ mạch máu thận khỏi tổn thương. Việc thêm tỏi vào các món ăn chín thay vì ăn sống vào buổi tối sẽ giúp dạ dày dễ chịu hơn mà vẫn giữ được đặc tính kháng viêm, chống đông máu cho hệ tuần hoàn thận.
4. Các loại rau lá xanh đậm.
Những loại rau quen thuộc như rau bina, rau muống hay mồng tơi luôn sẵn có và rất rẻ tại các chợ Việt. Chúng cung cấp lượng vitamin k, folate và các chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào thận khỏi tình trạng stress oxy hóa và hỗ trợ kiềm hóa cơ thể.
- Lưu ý khi ăn: Hãy ưu tiên các món rau luộc hoặc xào nhanh trong thực đơn tối để nhận đủ lợi ích này. Tuy nhiên, một lưu ý quan trọng là bạn nên chần sơ rau qua nước sôi trước khi chế biến chính thức. Thao tác này giúp giảm đáng kể lượng oxalat - tác nhân chính gây ra sỏi thận, từ đó giúp thận làm việc nhẹ nhàng và an toàn hơn.
Lưu ý quan trọng khi dùng bữa tối để thận khỏe.
Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, thói quen ăn uống vào buổi tối đóng vai trò quyết định đến hiệu suất làm việc của thận. Bạn nên ghi nhớ các nguyên tắc sau:
- Không ăn quá mặn: Muối là kẻ thù số một của thận; ăn quá mặn vào buổi tối gây tích nước và tăng huyết áp, ép thận phải làm việc quá tải trong lúc ngủ.
- Hạn chế dầu mỡ: Chất béo bão hòa làm giảm lưu thông máu đến thận và gây khó tiêu, ảnh hưởng đến quá trình thải độc tự nhiên ban đêm.
- Kiểm soát kali và protein: Đặc biệt đối với người mắc bệnh thận, việc kiểm soát lượng đạm và kali từ thực phẩm là cần thiết để tránh gây áp lực lên bộ lọc.
- Chú trọng việc uống đủ nước: Uống đủ nước vào buổi chiều nhưng giảm dần lượng nước trước khi đi ngủ khoảng 1 tiếng để hạn chế tiểu đêm gây mất ngủ, làm ảnh hưởng đến thời gian phục hồi của thận.
- Thời điểm ăn tối lý tưởng: Nên hoàn tất bữa tối trước khi đi ngủ ít nhất 3 tiếng và tốt nhất là trước 20 giờ tối để cơ thể có đủ thời gian chuyển hóa dưỡng chất trước khi bước vào trạng thái nghỉ ngơi sâu.
Một chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu đã đưa ra một số hướng dẫn về cách duy trì chế độ ăn cân bằng giúp kiểm soát cholesterol. Chuyên gia sức khỏe này đã đề cập đến một số hiểu lầm phổ biến về việc ăn vặt và cách lựa chọn thực phẩm hợp lý.
Abby Coleman làm việc với vai trò chuyên gia dinh dưỡng tại The Edge. Tổ chức này vận hành một phòng thí nghiệm về hiệu suất con người và dinh dưỡng tại Leatherhead, Surrey, Anh, phục vụ các vận động viên ưu tú và các ngôi sao thể thao chuyên nghiệp.
Thực hư chuyện trứng “làm tăng cholesterol”
Coleman đã đưa ra một số hướng dẫn về những thực phẩm thường bị cho là không lành mạnh nhưng thực tế lại có thể mang lại lợi ích nếu tiêu thụ điều độ. Một ví dụ cô nhắc đến là trứng. Coleman giải thích: “Lòng đỏ trứng có hàm lượng cholesterol cao, nhưng đối với hầu hết mọi người, cholesterol từ thực phẩm có tác động rất nhỏ đến mức cholesterol trong máu.”
Cô nêu rõ những lợi ích dinh dưỡng của trứng: “Trứng vẫn là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein chất lượng cao, các vitamin thiết yếu (bao gồm vitamin D và nhóm vitamin B), choline và các chất chống oxy hóa giúp hỗ trợ cảm giác no, dinh dưỡng tổng thể và sức khỏe.”
Một loại thực phẩm khác có thể khiến bạn bất ngờ về lợi ích sức khỏe là sô cô la. Coleman lưu ý: “Bản thân sô cô la nên được ăn ở mức độ vừa phải, nhưng sô cô la đen có thể ‘tốt cho bạn’.”
“Hãy cố gắng chọn loại có từ 70% ca cao trở lên, bạn sẽ được hưởng lợi từ việc nó giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, đồng thời ‘tăng cường’ mức cholesterol HDL (cholesterol ‘tốt’)”.
Nữ chuyên gia cũng nói thêm rằng việc ăn một lượng nhỏ sô cô la đen có thể cải thiện chức năng nhận thức của bạn.
3 món làm tăng cholesterol nhưng ít người để ý
Coleman cũng đưa ra cảnh báo liên quan đến việc ăn vặt. Cô nói: “Mọi người thường đánh giá thấp lượng đồ ăn vặt mà họ tiêu thụ, như khoai tây chiên, bánh quy và bánh ngọt.”
“Những thực phẩm này dễ ăn vì chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa nên vị giác của chúng ta rất thích, nhưng chúng lại ít chất xơ và protein, nên không giúp bạn cảm thấy no lâu.”
Coleman nhấn mạnh rằng nguy cơ thực sự xuất hiện khi việc ăn vặt không lành mạnh trở thành thói quen.
Chuyên gia cảnh báo: “Nguy cơ đến từ việc ăn quá nhiều một cách thường xuyên. Điều này có thể dẫn đến tăng cân, tăng mức cholesterol (do tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa), tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 và tăng huyết áp.”
Ăn quá nhiều bánh ngọt có thể làm tăng cholesterol.
Cô nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở việc ăn vặt, mà là khả năng tiêu thụ quá mức. Coleman nói: “Việc lựa chọn đồ ăn vặt nghèo dinh dưỡng nhưng lại nhiều chất béo bão hòa, đường và/hoặc muối, và ăn chúng một cách vô thức, có thể trở thành vấn đề.”
“Thay vì tránh hoàn toàn việc ăn vặt, hãy chọn những lựa chọn phù hợp với mục tiêu của bạn như sức khỏe, hiệu suất và thành phần cơ thể.”
“Bác sĩ, tôi chỉ bị đau đầu và đau họng thôi, kê thuốc nhanh giúp tôi” - đó là câu nói cuối cùng của một cô gái 26 tuổi ở Trung Quốc trước khi rơi vào nguy kịch. Trước đó, cô vẫn hoàn toàn tỉnh táo, đi lại bình thường. Thế nhưng chỉ một giờ sau, cô đột ngột tử vong.
Nguyên nhân không phải là bệnh hiếm hay không thể điều trị, mà là viêm nắp thanh quản cấp tính - một tình trạng nhiễm trùng gây sưng nề nắp thanh quản, có thể chặn đường thở và đe dọa tính mạng trong thời gian rất ngắn.
Trước khi diễn biến xấu, các triệu chứng của cô hoàn toàn giống cảm cúm thông thường: đau họng, sốt, đau đầu, cảm giác vướng ở cổ. Chính sự quen thuộc này khiến người bệnh dễ chủ quan, tự theo dõi hoặc mua thuốc thay vì đi khám sớm.
Trong lúc chờ khám, tình trạng của cô bất ngờ chuyển biến nghiêm trọng. Cơn khó thở xuất hiện nhanh chóng, giọng nói biến mất, hơi thở trở nên nặng nhọc. Chỉ trong thời gian ngắn, cô rơi vào suy hô hấp và không qua khỏi dù đã được cấp cứu.
Viêm nắp thanh quản nguy hiểm thế nào?
Về mặt y khoa, nắp thanh quản là một cấu trúc sụn đóng vai trò như “van” bảo vệ đường thở, ngăn thức ăn và chất lỏng đi vào khí quản khi nuốt. Khi bộ phận này bị viêm và sưng, nó có thể phồng lên, gây tắc nghẽn đường thở. Người bệnh khi đó tử vong không phải do nhiễm trùng đơn thuần mà do ngạt thở.
Nhiễm trùng do vi khuẩn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm nắp thanh quản. Các vi khuẩn này tiếp xúc với cơ thể qua đường không khí, sau đó xâm nhập vào các tế bào mô. Ngoài ra, các nguyên nhân không do nhiễm trùng có thể bao gồm hệ thống miễn dịch suy yếu, hít phải hóa chất hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường hóa chất độc hại, cổ họng bị bỏng nước sôi hoặc do các tác động nhiệt khác, thường xuyên hút thuốc lá…
Các bác sĩ cho biết tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ ai, đặc biệt khi cơ thể suy yếu, thiếu ngủ hoặc có các yếu tố kích thích như nhiễm trùng, dị ứng, ăn uống đồ quá nóng hay sử dụng thuốc không phù hợp.
Trong trường hợp cô gái trên, việc ăn nhiều đồ cay, uống đồ nóng và tự ý uống thuốc trước đó có thể là nguyên nhân. Đó là do nhiệt độ cao và vị cay làm tổn thương niêm mạc họng, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô, góp phần làm tình trạng viêm tiến triển nhanh hơn.
Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm đau họng, đau thanh quản nghiêm trọng, sốt, giọng nói bị nghẹt hoặc khàn, âm giọng cao, có tiếng bất thường khi hít vào (tiếng rít), khó thở, khó nói, khó nuốt.
Điều đáng lo ngại là bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh hô hấp trên thông thường. Trong khi đó, diễn tiến lại có thể cực kỳ nhanh, từ đau họng ban đầu đến khó thở và nguy kịch chỉ trong vài giờ.
Các bác sĩ cảnh báo rằng khi xuất hiện các dấu hiệu như đau họng dữ dội, khó nuốt, cảm giác nghẹn ở cổ, thay đổi giọng nói hoặc đặc biệt là khó thở, đó là những cảnh báo nghiêm trọng cần được xử trí khẩn cấp.
Trong mắt những người xung quanh, người đàn ông 45 tuổi này gần như là hình mẫu lý tưởng của một lối sống khoa học. Ông duy trì thói quen đi bộ mỗi sáng suốt nhiều năm, uống đủ nước mỗi ngày, ăn uống đều đặn và gần như không có biểu hiện bệnh tật rõ ràng.
Chính vì vậy, khi được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn muộn, gia đình và người thân đều rơi vào trạng thái sốc. Vợ ông liên tục đặt câu hỏi: “Ông ấy sống lành mạnh như vậy, sao lại mắc bệnh?”
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi nằm ở một ngộ nhận phổ biến là “trông có vẻ khỏe mạnh” không đồng nghĩa với việc cơ thể thực sự khỏe mạnh.
Thói quen đi bộ mỗi ngày của người đàn ông này về bản chất là tích cực, nhưng chưa đủ để tạo ra tác động rõ rệt cho cơ thể. Bởi việc chỉ duy trì vận động nhẹ, không đạt đến ngưỡng cường độ cần thiết khiến quá trình chuyển hóa và nhu động ruột không được cải thiện đáng kể.
Tương tự, việc uống nhiều nước tưởng chừng có lợi, nhưng cách uống dồn, thậm chí ngay sau bữa ăn lại vô tình làm loãng dịch tiêu hóa, ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa.
Đáng lưu ý hơn khi người đàn ông này chưa từng thực hiện các kiểm tra chuyên sâu như nội soi đại tràng, dù có yếu tố nguy cơ từ tiền sử gia đình. Sự chủ quan này khiến những tổn thương âm thầm trong cơ thể không được phát hiện trong suốt một thời gian dài.
Theo giới chuyên môn, ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh lý nguy hiểm bởi tính chất “im lặng”.
Ở giai đoạn đầu, bệnh gần như không có biểu hiện rõ ràng, hoặc chỉ xuất hiện những thay đổi rất nhẹ như rối loạn tiêu hóa, đầy bụng,... nên dễ bị xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với vấn đề thông thường.
Trên thực tế, quá trình từ những tổn thương ban đầu đến khi hình thành khối u có thể kéo dài từ 5-10 năm. Điều này đồng nghĩa với việc, khi bệnh được phát hiện, phần lớn trường hợp đã bước sang giai đoạn tiến triển, làm giảm đáng kể cơ hội can thiệp hiệu quả.
3 điều ai cũng biết nhưng vẫn “lười” làm
Theo các bác sĩ, “thủ phạm” gây ung thư không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà tích tụ từ chính những thói quen rất quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Đây đều là những điều hầu như ai cũng biết, nhưng lại dễ bị xem nhẹ, không làm và nếu có thì cũng không nghiêm túc, nhất quán theo thời gian.
Ngược lại, nếu bạn đang thực sự làm tốt những điều dưới đây, thì xin chúc mừng, đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang sở hữu một nền tảng sức khỏe vững vàng và chủ động phòng ngừa bệnh tật từ sớm.
Thứ nhất, khám sức khỏe định kỳ
Không ít người có tâm lý “không đau, không bệnh thì không khám”. Tuy nhiên, với những căn bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, việc chờ đến khi có triệu chứng rõ ràng thường đã quá muộn.
Các chuyên gia khuyến nghị, người trên 40 tuổi. đặc biệt là những người có tiền sử gia đình nên thực hiện tầm soát định kỳ, trong đó nội soi đại tràng là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm.
Thứ hai, theo dõi những tín hiệu nhỏ của cơ thể
Hệ tiêu hóa luôn gửi đi những “cảnh báo sớm”, nhưng phần lớn đều bị bỏ qua. Những thay đổi như: đi tiêu không đều, hình dạng bất thường,… nếu kéo dài nhiều ngày, đều cần được kiểm tra.
Bởi lẽ, chính việc xem nhẹ những dấu hiệu tưởng chừng nhỏ này là nguyên nhân khiến không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn.
Thứ ba, duy trì lối sống khoa học
Thực tế, không ít người đang duy trì những thói quen tưởng chừng “bình thường” nhưng lại tiềm ẩn rủi ro khi ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thiếu chất xơ, ăn tối muộn, ngồi lâu và ít vận động đúng nghĩa.
Ngay cả khi đã bổ sung một vài thói quen tốt như uống đủ nước hay đi bộ, nhưng nếu tổng thể lối sống không được điều chỉnh đồng bộ, nguy cơ vẫn âm thầm tích tụ theo thời gian.
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, việc tiêu thụ thường xuyên thịt chế biến sẵn, trong khi thiếu rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt, có liên quan trực tiếp đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Vì vậy, mỗi ngày nên dành thời gian cho vận động thể chất để thúc đẩy chuyển hóa, cải thiện nhu động ruột và góp phần giảm nguy cơ bệnh tật.
Nếu bạn lướt qua các trang về tài chính cá nhân trên nền tảng TikTok hoặc Reddit đủ lâu, bạn có thể nghĩ rằng nhiều người trưởng thành có được khối tài sản ròng 500.000 USD trước tuổi 40. Nhưng theo phân tích của trang Investopedia dựa trên Khảo sát Tài chính Người tiêu dùng (SCF) của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, chỉ khoảng 10,5% người Mỹ từ 18 đến 39 tuổi đạt được cột mốc đó.
Giá trị tài sản ròng trung bình của nhóm tuổi này gần hơn với 178.000 USD. Vì vậy, nếu bạn chưa đạt được nửa triệu USD, bạn cũng không hề tụt hậu.
Giá trị tài sản ròng đó được phân bổ như thế nào?
Những người Mỹ có 500.000 USD trước tuổi 40 không giữ nhiều tiền mặt như vậy. Giá trị nhà ở chiếm phần lớn trong số đó. Trong số những người Mỹ từ 18 đến 39 tuổi được SCF khảo sát, 44,3% sở hữu nhà, với giá trị nhà ở trung bình là 100.000 USD.
Khoảng hơn một nửa (53%) có tài khoản hưu trí, và những người có tài khoản này nắm giữ số dư trung bình chỉ là 23.600 USD. Còn theo báo cáo "Cách người Mỹ tiết kiệm năm 2025" của Vanguard, số dư điển hình cho những người từ 35-44 tuổi là khoảng 40.000 USD.
Cổ phiếu nắm giữ ngoài tài khoản hưu trí là một phần tài sản khác: 22,3% người từ 18-39 tuổi nói với SCF rằng họ nắm giữ cổ phiếu, với giá trị nắm giữ trung bình là 5.000 USD.
Chi phí cho tuổi 20 và 30
Việc sở hữu 500.000 USD ở tuổi 40 là điều hiếm gặp đối với người Mỹ, và có lý do chính đáng. Ngay cả khi làm mọi thứ “đúng cách”, tuổi 20 và 30 thường là thời điểm mà các khoản chi tiêu lớn nhất trong cuộc sống thử thách ngân sách của bạn:
Các khóa học đại học và sau đại học làm trì hoãn thu nhập
Khoản vay sinh viên và thanh toán thẻ tín dụng
Tiền thuê/trả góp nhà (đặc biệt khi lãi suất và giá trị nhà đều cao)
Chi phí chăm sóc và nuôi dạy con cái
Thu nhập khởi điểm, với ít phúc lợi và ít đảm bảo việc làm…
Làm sao có thể tiết kiệm được 500.000 USD?
Theo khảo sát của SCF, với các trường hợp tiết kiệm được 500.000 USD, chúng thiên về cơ cấu tài sản hơn là sự nỗ lực tiết kiệm. Kỷ luật chi tiêu rất quan trọng, nhưng điều kiện ban đầu lại càng quan trọng hơn:
Các hộ gia đình có hai nguồn thu nhập
Các hộ gia đình có thu nhập cao
Tỷ lệ tiết kiệm cực cao (25%-40% thu nhập)
Nợ nần tối thiểu
Đầu tư sớm
Giữ vững niềm tin, không bán tháo cổ phiếu trong hoảng loạn
Giữ chi phí cố định ở mức thấp
Tiền thừa kế hoặc khoản thu nhập bất thường
Có 500.000 USD ở tuổi 40 sẽ giúp khoản tiết kiệm hưu trí của bạn sinh lời trong nhiều thập kỷ. Ảnh: HousingWire
500.000 USD ở tuổi 40 sẽ mua được gì sau này?
Theo SCF, có 500.000 USD ở tuổi 40 sẽ giúp khoản tiết kiệm hưu trí của bạn sinh lời trong nhiều thập kỷ. Nếu số tiền đó có thể sinh lời kép trong 25 đến 30 năm, ngay cả khi không có khoản đóng góp thêm nào, nó có thể đạt từ 2,1 triệu đến 3,8 triệu USD khi về hưu (giả sử mức tăng trưởng hàng năm là 6%-7%). Thời gian sẽ giúp thực hiện phần việc khó khăn nhất.
Người nào đạt được giá trị tài sản ròng đó muộn hơn vẫn có thể bắt kịp, nhưng họ sẽ cần tiết kiệm nhiều hơn trong độ tuổi 40 và 50 để đạt được mục tiêu đó.
Tóm lại, SCF nhận định, nếu giá trị tài sản ròng của bạn dưới 500.000 USD ở tuổi 40, bạn cũng không hề tụt hậu. Hầu hết người Mỹ không đạt được mức tài sản đó ở độ tuổi này, và một số người thậm chí không bao giờ đạt được mục tiêu đó.
Một câu hỏi đáng chú ý hơn là liệu bạn có đang tiết kiệm được nhiều tiền hơn hay không. Hầu hết mọi người kiếm được nhiều tiền hơn trong độ tuổi 40 và 50. Khi các khoản vay sinh viên được trả hết và thu nhập từ sự nghiệp đạt đỉnh, việc tiết kiệm sẽ tăng tốc.
Mức 500.000 USD ở tuổi 40 không phải là thước đo phù hợp cho hầu hết người Mỹ. Bởi vậy, bạn cần phải nhìn lại chính mình: tỷ lệ tiết kiệm của bạn, gánh nặng nợ nần của bạn, thu nhập của bạn và kế hoạch tiết kiệm của bạn.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
