Thẩm phán liên bang bác bỏ yêu cầu của thẩm phán Hannah Dugan thuộc bang Wisconsin về việc hủy bỏ phán quyết có tội của bồi thẩm đoàn đối với cáo buộc giúp người nhập cư bất hợp pháp trốn tránh ICE.
thẩm phán Hannah Dugan
Hôm thứ Hai, một thẩm phán liên bang đã bác bỏ yêu cầu của thẩm phán Hannah Dugan thuộc bang Wisconsin về việc hủy bỏ phán quyết có tội của bồi thẩm đoàn đối với các cáo buộc giúp đỡ người nhập cư bất hợp pháp trốn tránh các nhân viên ICE.
Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Lynn Adelman, người được Clinton bổ nhiệm, đã bác bỏ các kiến nghị của Hannah Dugan.
Vào tháng 12, thẩm phán Hannah Dugan của Milwaukee đã bị kết tội cản trở công lý vì giúp một người nhập cư bất hợp pháp trốn tránh các nhân viên ICE.
Dugan được tuyên bố trắng án đối với tội danh thứ nhất – tội nhẹ, nhưng bị kết tội đối với tội danh thứ hai – tội cản trở công lý nghiêm trọng.
Cô ấy đang đối mặt với án tù 5 năm.
Tháng Tư năm ngoái, một bồi thẩm đoàn liên bang đã truy tố Hannah Dugan vì tội giúp một người nhập cư bất hợp pháp trốn tránh các nhân viên ICE.
Theo FBI, bà Dugan đã nổi giận khi phát hiện ra các nhân viên ICE đang chờ sẵn bên ngoài phòng xử án của bà tuần trước để bắt giữ Eduardo Flores-Ruiz, một người nhập cư bất hợp pháp có liên quan đến một vụ bạo lực gia đình mà bà đang thụ lý. Bà ta được cho là đã chỉ đạo Flores-Ruiz rời khỏi tòa án qua cửa riêng dành cho bồi thẩm đoàn để tránh bị bắt.
Giám đốc FBI Kash Patel cho biết Thẩm phán Dugan “cố tình hướng dẫn sai các đặc vụ liên bang khỏi đối tượng cần bắt giữ tại tòa án của bà ấy”.
Bản cáo trạng hình sự gây chấn động đã nêu chi tiết các hành động của Thẩm phán Dugan nhằm đe dọa các đặc vụ liên bang và cách bà ta giúp người nhập cư bất hợp pháp trốn tránh bị bắt giữ.
Thẩm phán Dugan biết được sự hiện diện của ICE và đã tức giận đối đầu với đội bắt giữ gồm các đặc vụ ICE.
Video cho thấy Hannah Dugan trong bộ lễ phục đi qua các hành lang tòa án và đối đầu với các nhân viên ICE mặc thường phục.
Sau đó, người nhập cư bất hợp pháp Flores-Ruiz và luật sư của anh ta được nhìn thấy đang lén lút rời khỏi "cửa dành cho bồi thẩm đoàn" để anh ta có thể trốn tránh bị bắt.
MẶT TỐI CỦA MẶT TRĂNG: Artemis II chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử quanh quỹ đạo Mặt Trăng, đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ con người nào trước đây.
Ảnh chân dung chính thức của phi hành đoàn Artemis II, từ trái sang: Các phi hành gia NASA Christina Koch, Victor Glover, Reid Wiseman, và phi hành gia Cơ quan Vũ trụ Canada Jeremy Hansen. Ảnh: Josh Valcarcel/Wiki Commons
Ngoài không gian bao la, bốn phi hành gia bay về phía Mặt Trăng để thực hiện một nhiệm vụ lịch sử.
Phi hành đoàn Artemis II đang chuẩn bị cho một chuyến bay lịch sử trên quỹ đạo Mặt Trăng, một kỳ tích sẽ đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ con người nào trước đây, nơi họ sẽ ghi lại những hình ảnh chưa từng thấy về phía xa của Mặt Trăng.
In the next 24 hours, the Artemis II crew will be on the far side of the Moon, farther into space than any humans in history.
Even as they reach this historic milestone, we will continue learning a great deal about the Orion spacecraft, setting us up for Artemis III next year… pic.twitter.com/qowc7bmfa7
— NASA Administrator Jared Isaacman (@NASAAdmin) April 5, 2026
Euronews đưa tin:
“Các phi hành gia Artemis đang chuẩn bị vào thứ Bảy cho chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong đợi từ lâu, bao gồm việc xem xét các đặc điểm bề mặt mà họ phải phân tích và chụp ảnh trong suốt thời gian bay quanh Mặt Trăng.
[…] Bước ngoặt quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài khoảng 10 ngày dự kiến diễn ra vào đêm Chủ nhật rạng sáng thứ Hai, khi các phi hành gia sẽ đi vào “vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng” – lúc đó lực hấp dẫn của Mặt Trăng sẽ tác động lên tàu vũ trụ mạnh hơn lực hấp dẫn của Trái Đất.”
Today's daily planning conference began with the Artemis II crew awarding @CSA_ASC astronaut @Astro_Jeremy with a gold astronaut pin to commemorate his first spaceflight, per NASA tradition. pic.twitter.com/S5rZwhgsNV
“‘Tinh thần phi hành đoàn rất cao’, Chỉ huy Reid Wiseman nói với trung tâm điều khiển nhiệm vụ ở Houston khi ngày làm việc của phi hành đoàn bắt đầu. […] ‘Chúng tôi đang ở trên này, chúng tôi ở rất xa, và trong khoảnh khắc đó, tôi đã được đoàn tụ với gia đình nhỏ của mình’, ông nói trong một cuộc họp báo trực tiếp. ‘Đó thực sự là khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong toàn bộ cuộc đời tôi’.”
Christina Koch đã quan sát Trái đất từ bên trong tàu vũ trụ Orion – ảnh của Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA/Wiki Commons.
Phi hành đoàn sẽ quan sát Mặt Trăng từ một góc nhìn khác so với các sứ mệnh Apollo của những năm 1960 và 1970.
“Các chuyến bay Apollo đã bay cách bề mặt Mặt Trăng khoảng 70 dặm, nhưng phi hành đoàn Artemis 2 sẽ bay ở độ cao hơn 4.000 dặm tại điểm tiếp cận gần nhất, điều này sẽ cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt tròn của Mặt Trăng, bao gồm cả các khu vực gần cả hai cực.”
Why do the Artemis II astronauts keep calling their Orion spacecraft, "Integrity"?
The crew chose this name for their home away from home because it "embodies the foundation of trust, respect, candor, and humility" of the teams behind the Artemis II mission. pic.twitter.com/un20qoSWSW
In this new image from our @NASAArtemis II crew, you can see Orientale basin on the right edge of the lunar disk. This mission marks the first time the entire basin has been seen with human eyes. pic.twitter.com/iqjod6gqgz
Giáo sư Jeffrey Sachs, một học giả hàng đầu của Mỹ, nói rằng Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Putin nên làm cho Tổng thống Mỹ Trump hiểu sự cần thiết phải chấm dứt cuộc xung đột.
Một áp phích lớn trên đường phố Tehran với dòng chữ "Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa". Ảnh: Anadolu.
Giáo sư Jeffrey Sachs cho rằng Ấn Độ, Nga và Trung Quốc là ba cường quốc duy nhất có thể hợp lực để ngăn chặn cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.
Ông phát biểu với đài RT của Nga rằng cuộc xung đột ở Trung Đông phải được chấm dứt bởi “những người trưởng thành”.
“Hiện tại trên thế giới chỉ có 3 người trưởng thành có thể ngăn chặn điều này, và họ nên cùng nhau ngăn chặn nó” - ông Sachs, giám đốc Trung tâm Phát triển Bền vững tại Đại học Columbia, cho biết.
“Thủ tướng (Narendra) Modi, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin. Họ là những nhà lãnh đạo của ba siêu cường còn lại trên thế giới” - ông nói thêm.
Ông nói rằng các nhà lãnh đạo của những quốc gia này đều có trách nhiệm trong việc ngăn chặn thế giới sụp đổ.
Sachs cũng cho rằng một phần giới lãnh đạo chính trị Israel vẫn giữ tư duy "thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên".
“Theo quan điểm của tôi, chỉ có các nước BRICS mới có thể làm được điều này” - ông nói khi được hỏi về nỗ lực hòa giải được cho là của Pakistan .
Đề cập đến mối quan hệ của Ấn Độ với Israel, ông nói: “Điều này không phục vụ lợi ích của Ấn Độ”.
Ông Sachs nói rằng Ấn Độ có đủ tầm vóc để nói không với những gì ông gọi là "ảo tưởng của Mỹ", và nói thêm: "Nhưng tôi đề nghị Ấn Độ nên làm điều này cùng với Nga và Trung Quốc, với Brazil, với các nước BRICS khác".
Sachs cho rằng việc Ấn Độ giữ chức chủ tịch BRICS là lý do chính khiến nước này trở thành ứng cử viên làm trung gian hòa giải hòa bình. Ông nói thêm: “Thứ hai, việc giao dịch với ông Donald Trump không hề dễ chịu… vì vậy tốt hơn hết là nên làm việc đó cùng với các đối tác”.
Ông cho rằng mối quan hệ giữa Ấn Độ và Iran cũng có lịch sử lâu đời, điều này khiến Ấn Độ trở thành một bên trung gian lý tưởng.
Sachs mô tả các nước phương Tây là "thuộc sở hữu và điều hành" của Mỹ, và nói rằng Ấn Độ không nên lặp lại con đường của những "quốc gia chư hầu" này.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng nhắm vào các tàu liên quan đến Mỹ và Israel, gồm một tàu tấn công đổ bộ của Mỹ và một tàu container của Israel.
Ngoại trưởng Iran Araghchi đăng bức ảnh trên X cho thấy Đại học Sarif ở Tehran bị đổ nát và lên án vụ tấn công của Israel nhằm vào cơ sở khoa học này.
Iran sẽ tiếp tục chiến tranh cho đến khi “giới lãnh đạo chính trị thấy phù hợp”
Mohammad Akraminia - người phát ngôn quân đội Iran cho biết ngày 6/4: “Chúng tôi có thể tiếp tục chiến tranh miễn là các nhà chức trách chính trị thấy phù hợp” - ông nói với hãng thông tấn ISNA, đồng thời nhấn mạnh: “Kẻ thù chắc chắn phải hối hận, bởi sau cuộc chiến này chúng tôi cần đạt được một mức độ an ninh để không còn chứng kiến một cuộc chiến nào khác".
Lực lượng Israel tiếp tục tấn công, đột kích tại Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng
Trong khi tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran và Lebanon, lực lượng Israel cũng tiếp tục các cuộc đột kích và tấn công tại Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng.
Hãng tin Palestine Wafa ghi nhận một số vụ việc: Israel bắn vào nhiều phương tiện ở Khan Younis và một xe đạp điện tại Gaza City, khiến ít nhất hai người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em; đột kích Hebron và sử dụng lựu đạn gây choáng cùng khí cay, khiến hàng chục người gặp khó khăn về hô hấp; đột kích nhiều ngôi nhà tại làng Marda, gần Salfit, và đánh đập một cư dân; bảo vệ những người định cư Israel khi họ xông vào thị trấn Bir al-Basha, gần Jenin, cũng như một vòng xuyến trên tuyến đường Jenin–Nablus.
Người định cư Israel cũng thực hiện nhiều vụ tấn công nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây, bao gồm tại al-Auja, nơi họ hành hung cư dân và buộc năm gia đình rời khỏi nhà, đốt một phương tiện tại thị trấn Qusra, và phóng hỏa một ngôi nhà cùng nhiều phương tiện khác tại làng al-Lubban Asharqiya, phía nam Nablus
Israel tiến hành các cuộc không kích “quy mô lớn” trên khắp Iran, bao gồm 3 sân bay
Trong cập nhật mới nhất, quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện một loạt cuộc không kích mới tại Tehran và trên toàn lãnh thổ Iran.
Trong một thông báo riêng, quân đội Israel xác định 3 sân bay ở Iran là mục tiêu của các cuộc tấn công trên không trong đêm, cho rằng các đòn đánh này nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự. Ba sân bay được nêu tên gồm “sân bay Bahram, sân bay Mehrabad và sân bay Azmayesh”.
Iran sẽ cho phép tàu của một số quốc gia “thân thiện” đi qua để đổi lấy phí an ninh
Phóng viên của Al Jazeera tại Tehran cho biết “Iran có ý định thu khoản phí này như một hình thức bồi thường chiến tranh, đồng thời sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu các cơ sở tại Mahshahr bị tấn công và sẽ yêu cầu bồi thường".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng nhắm vào các tàu liên quan đến Mỹ và Israel
Truyền thông nhà nước Iran cho biết lực lượng IRGC đã nhắm mục tiêu vào một tàu tấn công đổ bộ của Mỹ, buộc con tàu này phải rút lui xuống phía nam Ấn Độ Dương.
Một tàu container mà Iran nói là thuộc sở hữu của Israel cũng bị tấn công. Vị trí của con tàu mang mã nhận dạng “SDN7” không được tiết lộ.
Các cuộc tấn công bằng bom chùm từ Iran
Dịch vụ khẩn cấp Israel cho biết có ít nhất 28 điểm bị tấn công bởi bom chùm của Iran tại miền trung Israel.
Nhân viên y tế cho biết các khu vực Ramat Gan, Bnei Brak và Givatayim bị trúng đạn, một người đàn ông khoảng 40 tuổi bị thương ở mức độ trung bình.
Hai người bị thương tại Jordan sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran Không quân Hoàng gia Jordan đã bắn hạ hai máy bay không người lái của Iran trong 24 giờ qua, trong khi một UAV khác và một tên lửa đã vượt qua hệ thống phòng không.
Hãng thông tấn nhà nước Petra cho biết hai người đã bị thương sau các cuộc tấn công này.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận có các vụ tấn công quân sự gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, nhưng cho biết bản thân nhà máy không bị hư hại.
Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc cho biết kết luận này dựa trên phân tích độc lập từ ảnh vệ tinh mới và hiểu biết chi tiết về khu vực, đồng thời cho biết có một đòn tấn công chỉ cách chu vi khu vực khoảng 75 mét.
Tuần trước, cơ quan này cũng cho biết Iran đã thông báo về một đầu đạn rơi gần khuôn viên nhà máy điện hạt nhân Bushehr.
Israel thừa nhận tấn công cơ sở hóa dầu South Pars lớn nhất Iran
Hãng tin Fars của Iran đưa tin rằng cơ sở hóa dầu South Pars tại Asaluyeh đã bị tấn công.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, hiện cho biết quân đội nước này đứng sau vụ tấn công.
Ông Katz nói Israel “vừa tiến hành một đòn tấn công mạnh vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran, nằm tại Asaluyeh, một mục tiêu trọng yếu chiếm khoảng 50% sản lượng hóa dầu của nước này”.
Iran bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Mỹ, nói không thể đàm phán dưới đe dọa
Tại họp báo ở Tehran hôm thứ Hai, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran sẽ bảo vệ đất nước bằng “tất cả sức mạnh” khi cần thiết.
Ông cáo buộc Mỹ và Israel “không có lằn ranh đỏ” và phớt lờ luật pháp quốc tế. Baghaei bác bỏ đề xuất ngừng bắn 15 điểm do Mỹ đưa ra thông qua trung gian, gọi đó là “phi logic” và không thể chấp nhận.
Ông nhấn mạnh các cuộc đàm phán không thể diễn ra song song với các mối đe dọa, và an ninh cùng lợi ích quốc gia của Iran là tiêu chí then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào.
Bahrain đánh chặn 656 tên lửa và UAV của Iran kể từ khi xung đột bắt đầu
Bộ Tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Bahrain cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn và phá hủy 188 tên lửa và 468 UAV do Iran phóng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Trong một tuyên bố trên Instagram, cơ quan này nói việc sử dụng tên lửa đạn đạo và UAV nhằm vào các mục tiêu dân sự và tài sản tư nhân là “vi phạm trắng trợn luật nhân đạo quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.”
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tuyên bố chiến thắng sau khi phi công thứ 2 của tiêm kích F-15 bị bắn rơi tại Iran được giải cứu thành công. Ông khẳng định chiến dịch táo bạo ngay trên lãnh thổ Iran là bằng chứng cho thấy Mỹ đã “thiết lập ưu thế áp đảo trên không”. Tuy nhiên, theo giới quan sát, thực tế phức tạp hơn nhiều so với tuyên bố của Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh Patrick Smith/Getty Images
Dù chiến dịch giải cứu được coi là thành công, những gì diễn ra trong vài ngày qua – với 2 máy bay bị bắn rơi và ít nhất một trực thăng trúng hỏa lực từ mặt đất – cho thấy mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ vẫn hiện hữu.
Điều này xảy ra bất chấp nhiều tuần không kích dữ dội của Mỹ và Israel nhằm vào hạ tầng quân sự Iran, cũng như tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Tehran “không còn hệ thống phòng không”.
Một số nguồn tin tại Washington tiết lộ với BBC rằng, tổn thất máy bay cùng mức độ phức tạp của chiến dịch giải cứu có thể khiến ông Trump phải cân nhắc lại các phương án quân sự lớn hơn.
Trong đó có khả năng triển khai lực lượng trên bộ nhằm kiểm soát các mục tiêu chiến lược như đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran – hoặc các cơ sở hạt nhân được bảo vệ sâu dưới lòng đất.
Các kế hoạch này được đánh giá là cực kỳ rủi ro, bởi quân đội Mỹ vẫn có thể đối mặt với các năng lực phòng không còn sót lại của Iran, đặc biệt là các hệ thống tên lửa vác vai (MANPADS) – loại vũ khí rất nguy hiểm đối với máy bay bay thấp.
Ở chiều ngược lại, việc lực lượng Mỹ có thể xâm nhập khu vực tranh chấp, thiết lập một sân bay dã chiến và điểm tiếp nhiên liệu ngay “dưới mũi” Iran, duy trì hoạt động trong nhiều giờ, thậm chí phá hủy hai máy bay mắc kẹt rồi đưa phương tiện thay thế vào, lại có thể khiến Nhà Trắng thêm tự tin.
Điều này có thể củng cố niềm tin rằng các chiến dịch tấn công đường không hoặc đổ bộ nhằm vào mục tiêu tại Iran hoàn toàn có khả năng thành công.
Thông điệp này không chỉ tác động đến các nhà hoạch định chính sách mà còn đến binh sĩ Mỹ đang hoạt động trên không phận Iran, cũng như những lực lượng chuẩn bị được triển khai, theo BBC.
Trong khi đó, ông Trump tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều về hướng đi tiếp theo. Trong các cuộc trao đổi với báo giới, ông cho rằng một “thỏa thuận” với Iran có thể sớm đạt được. Tuy nhiên, nếu thất bại, ông nhiều lần cảnh báo thời hạn để tiến hành các đòn tấn công vào hạ tầng trọng yếu của Iran – như nhà máy điện hay cầu – đang dần cạn.
Liên quan đến eo biển Hormuz, ông Trump thậm chí đưa ra những lời đe dọa gay gắt, tuyên bố Iran sẽ phải “sống trong địa ngục” nếu không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trong một cuộc phỏng vấn ngắn, ông còn ám chỉ khả năng Mỹ sẽ “chiếm lấy” dầu mỏ của Iran, nhưng không nêu chi tiết.
Giới phân tích cảnh báo rằng việc mở rộng chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng và năng lượng của Iran sẽ đánh dấu một bước leo thang nguy hiểm, với nguy cơ gây thương vong cho dân thường và làm dấy lên các cáo buộc vi phạm luật chiến tranh.
Một số nhà phê bình cho rằng, những phát biểu cứng rắn của ông Trump phản ánh sự thất vọng khi Mỹ vẫn chưa đảm bảo được tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Song chiến dịch giải cứu vẫn mang lại lợi thế chính trị nhất định cho ông Trump. Nó giúp củng cố hình ảnh quyết đoán trước công chúng và quân đội, đồng thời thể hiện cam kết không bỏ rơi binh sĩ Mỹ trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Dẫu vậy, ngay cả trong nội bộ những người ủng hộ ông, sự lo ngại cũng bắt đầu gia tăng về nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém, phức tạp và chưa rõ điểm kết thúc – với cái giá có thể là sinh mạng của binh sĩ Mỹ.
Ung thư dạ dày tiếp tục là gánh nặng lớn đối với y tế toàn cầu và Việt Nam. Năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 1 triệu ca mắc mới và hơn 750.000 ca tử vong, xếp thứ 5 về tỷ lệ mắc và thuộc nhóm hàng đầu về tử vong do ung thư.
Tại Việt Nam, ung thư dạ dày đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 3 về tử vong trong các loại ung thư. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ở mức trung bình cao tại Đông Nam Á.
Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) – tác nhân đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm gây ung thư. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài, có thể tiến triển qua các giai đoạn như teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nhiễm HP đều dẫn đến ung thư. Nguy cơ gia tăng đáng kể khi đi kèm các yếu tố lối sống, đặc biệt là thói quen ăn uống.
4 thói quen ăn uống phổ biến làm tăng nguy cơ
Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều thói quen rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày lại chính là “chất xúc tác” làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Ăn mặn, dùng nhiều thực phẩm muối chua, xông khói: Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố nguy cơ rõ rệt. Các thực phẩm như dưa muối, cà muối, cá khô, thịt ướp mặn, đồ hun khói hay chứa nitrit, nitrosamine có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài.
Thường xuyên ăn đồ nướng cháy cạnh: Thực phẩm nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể sinh ra các hợp chất gây hại, làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào niêm mạc dạ dày.
Ít ăn rau xanh và trái cây tươi: Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Việc thiếu hụt những thực phẩm này khiến cơ thể mất đi “lá chắn” tự nhiên trước các tác nhân gây ung thư.
Uống rượu bia thường xuyên: Rượu bia, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc kết hợp với hút thuốc lá, có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và nhiều loại ung thư tiêu hóa khác.
Ngoài các yếu tố trên, hút thuốc lá là nguy cơ độc lập, làm tăng khả năng mắc ung thư dạ dày từ 30 - 50% so với người không hút. Béo phì, hội chứng chuyển hóa hay trào ngược dạ dày - thực quản cũng liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng tâm vị.
Điều đáng nói là phần lớn các yếu tố nguy cơ này đều xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Khi các yếu tố này kết hợp với nhiễm HP hoặc viêm dạ dày mạn tính, nguy cơ mắc bệnh càng gia tăng.
Ung thư dạ dày nguy hiểm không chỉ vì tỷ lệ tử vong cao, mà còn bởi bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã ở giai đoạn muộn.
Các chuyên gia khuyến cáo, cách phòng bệnh hiệu quả nhất là thay đổi lối sống: giảm ăn mặn, hạn chế thực phẩm muối chua và nướng cháy, tăng cường rau xanh - trái cây, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.
Bên cạnh đó, việc tầm soát định kỳ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, dù nhỏ, có thể tạo ra khác biệt lớn trong phát hiện sớm và điều trị hiệu quả ung thư dạ dày.
Một bác sĩ đã kêu gọi những người có 5 dấu hiệu bất thường dưới đây nên đi khám và làm xét nghiệm máu. Theo chuyên gia, 5 dấu hiệu này có thể cảnh báo tiểu đường tuýp 2.
Việt Nam có khoảng 7 triệu người bị đái tháo đường, nhưng đến một nửa số đó không biết mình mắc bệnh, theo báo Sức khỏe & Đời sống.
Có hai loại tiểu đường – tuýp 1 và tuýp 2. Mặc dù nguyên nhân chính xác của tiểu đường tuýp 1 chưa được xác định rõ, nhưng tiểu đường tuýp 2 – chiếm khoảng 90% số ca – có thể do các yếu tố lối sống như thừa cân, béo phì và ít vận động. Tuy nhiên, yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò.
Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết. Và dù chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, vẫn có nhiều phương pháp điều trị giúp kiểm soát triệu chứng.
Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết.
Mới đây, bác sĩ Amir Khan – người nổi tiếng qua các chương trình trên đài ITV của Anh – đã chia sẻ 5 dấu hiệu chính của tiểu đường tuýp 2 cần chú ý. Ông cho biết: “Dưới đây là năm dấu hiệu cho thấy bạn có thể mắc tiểu đường tuýp 2.”
“Tiểu đường tuýp 2 là một tình trạng phức tạp, trong đó insulin của bạn không hoạt động hiệu quả như bình thường để kiểm soát lượng đường trong máu. Điều này có thể do sự kết hợp của yếu tố lối sống và di truyền. Và sau đây là 5 triệu chứng bạn có thể gặp phải, có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn mắc bệnh.”
Luôn cảm thấy mệt mỏi
Bác sĩ Amir cho biết đây là dấu hiệu “phổ biến nhất”. Ông nói: “Thứ nhất, mệt mỏi liên tục.”
“Đây là triệu chứng tôi gặp nhiều nhất. Khi insulin không hoạt động hiệu quả để giải phóng năng lượng từ đường, cơ thể sẽ tìm đến các nguồn năng lượng khác như protein và chất béo.”
“Những nguồn này khó phân giải hơn và cung cấp ít năng lượng hơn, vì vậy bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi.”
Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến nhất của tiểu đường, theo bác sĩ Amir.
Nhiễm trùng thường xuyên
Ông tiếp tục: “Nếu cơ thể bạn không sử dụng lượng đường đó, sẽ có thứ khác sử dụng – đó là vi khuẩn.”
“Dù là nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm hay nhiễm trùng da, các vi sinh vật này rất ‘ưa’ đường và phát triển mạnh nhờ nó. Ngoài ra, khi đường huyết cao, hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng tiêu cực, làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng.”
Đi tiểu nhiều
Bác sĩ Amir giải thích: “Nếu đường huyết của bạn liên tục cao, cơ thể sẽ cố gắng giảm bằng cách khiến bạn đi tiểu để đào thải lượng đường dư thừa.”
“Đây là cơ chế tự nhiên để hạ đường huyết, nhưng khi bạn thải đường qua nước tiểu, bạn cũng mất nhiều nước, dẫn đến khát và uống nhiều hơn.”
Sụt cân
Ông nói: “Nhiều người cho rằng tiểu đường tuýp 2 liên quan đến thừa cân.”
“Dù đó là một yếu tố nguy cơ, nhưng khi đường huyết cao và insulin không hoạt động để xử lý, cơ thể sẽ bắt đầu phân giải chất béo và protein như tôi đã nói, dẫn đến sụt cân không rõ nguyên nhân.”
Đau dây thần kinh
“Chúng tôi gọi tình trạng này là bệnh thần kinh ngoại biên. Nó thường gây cảm giác tê, nóng rát hoặc đau ở các ngón chân và bàn chân.”
“Nguyên nhân là do đường huyết cao có thể làm tổn thương các dây thần kinh nhỏ và mạch máu nuôi chúng, khiến việc truyền tín hiệu thần kinh về não và tủy sống bị ảnh hưởng, từ đó gây ra những cảm giác bất thường.”
Nên làm gì nếu có triệu chứng?
Bác sĩ Amir khuyến nghị: “Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này, bạn nên làm xét nghiệm máu để kiểm tra tiểu đường tuýp 2. Có thể đó là bệnh khác, nhưng đây là một điều cần kiểm tra.”
“Và hãy nhớ, một trong những cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, giàu thực vật. Như tôi thường nói: hãy vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.”
Đang điều trị xơ gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H. (51 tuổi, tại Ninh Bình) cho biết, cách đây 3 năm tình cờ đi khám sức khỏe, phát hiện nhiễm viêm gan virus B. Bà H. đã có chỉ định dùng thuốc kháng virus. Thời gian đầu, bà duy trì uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ trong nửa năm.
Sau đó, bà H. lo ngại uống thuốc gây ra tác dụng phụ nên chuyển sang dùng "thuốc nam, thuốc bổ gan" để sắc uống cả ngày với hy vọng "thải độc gan" và giúp gan khỏe hơn. Sau hơn một năm uống "thuốc nam", bà xuất hiện triệu chứng vàng da, chướng bụng. Kết quả thăm khám cho thấy gan của bà đã xơ hóa.
Còn trường hợp ông T. (53 tuổi, tại Lào Cai) không may mắn như bà H. Khi nhập viện, ông đã được chẩn đoán ung thư gan trên nền viêm gan virus.
Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân đã biết mình mắc viêm gan từ khoảng 20 năm trước, nhưng chỉ uống "thuốc nam" trong thời gian ngắn rồi không tái khám, không theo dõi định kỳ. Do không có triệu chứng rõ ràng, bệnh nhân chủ quan, không điều trị và nghĩ rằng mình đã khỏi bệnh. Bệnh nhân còn có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường 11 năm đang điều trị duy trì; đồng thời có thói quen uống rượu bia kéo dài trên 20 năm, trung bình khoảng 200 ml mỗi ngày.
Khoảng 3 tháng gần đây, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện mệt mỏi, ăn uống kém, sụt khoảng 3 kg nhưng không đi khám. Chỉ đến khi kiểm tra gần đây mới phát hiện đồng thời viêm gan virus C và khối u gan ác tính.
Tại Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, không hiếm những trường hợp như bà H. và ông T. Người dân “sợ” uống thuốc theo chỉ định nên quay sang dùng "thuốc lá" hoặc "thuốc bổ gan" vì nghĩ là lành tính. Khi gan xơ, ung thư mới tới viện điều trị thì hậu quả đã nặng nề.
Bác sĩ cảnh báo
BSCKI. Phạm Diệu Trang, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao trên thế giới. Ước tính có khoảng 8 triệu người, tương đương 1/12 dân số, mắc viêm gan virus B, C hoặc cả hai. Trong đó, 90% người mắc viêm gan virus C không biết mình mang virus, do đó không được chẩn đoán và điều trị.
Theo Globocan (Tổ chức Ung thư Quốc tế), hiện nay ung thư gan đã trở thành bệnh lý ung thư phổ biến ở Việt Nam với khoảng 26.500 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 14,5% tổng số ca mắc ung thư.
Từ thực tế trên, BS. Trang khuyến cáo, viêm gan virus B và C thường diễn tiến âm thầm nên người dân cần chủ động tầm soát. Người bình thường nên kiểm tra định kỳ ít nhất 1 lần/năm; nhóm nguy cơ cao cần tầm soát 6 tháng/lần. Đặc biệt, người đã mắc viêm gan virus và có chỉ định điều trị cần tuân thủ theo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý dùng thuốc nam hay trì hoãn điều trị.
ThS.BS Đới Ngọc Anh, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết thực tế nhiều bệnh nhân thấy khỏe nên tự ý bỏ thuốc hoặc không đi tái khám; đến khi quay lại thì bệnh đã nặng, thậm chí có trường hợp nôn ra máu do xơ gan mất bù hoặc ung thư gan.
Nhiều người từ chối thuốc kháng virus vì lo ngại tác dụng phụ, thay vào đó sử dụng thuốc nam hoặc các loại thuốc "bổ gan" không rõ nguồn gốc.
Các bác sĩ cũng cảnh báo, việc uống quá nhiều thuốc nam với tâm lý "lành tính" (có bệnh nhân dùng tới 2–3 lít/ngày) có thể gây hại thêm cho gan. Nhiều người chỉ quay lại bệnh viện khi tình trạng đã nặng, lúc đó việc điều trị trở nên rất khó khăn.
Theo kết quả đăng tải trên Journal of Health, Population and Nutrition, việc uống từ 1–4 tách cà phê mỗi ngày có thể là một trong những cách đơn giản giúp giảm nguy cơ suy tim.
Mối quan hệ giữa cà phê và tim mạch
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học đến từ Đại học Y khoa Quốc gia Ivano-Frankivsk, Bệnh viện chuyên khoa NMC và Đại học Khoa học và công nghệ Sudan. Dữ liệu được thu thập từ hơn 650.000 người tại các quốc gia như Thụy Điển, Phần Lan, Anh và Mỹ, với thời gian theo dõi trung bình lên tới 35 năm.
Trong suốt quá trình nghiên cứu, ghi nhận có 20.646 trường hợp mắc suy tim. Khi phân tích thói quen tiêu thụ cà phê, nhóm nghiên cứu nhận thấy những người uống khoảng 1–2 tách mỗi ngày có nguy cơ mắc suy tim thấp hơn khoảng 12% so với những người không uống.
Đối với nhóm uống từ 2–4 tách mỗi ngày, nguy cơ suy tim giảm trung bình khoảng 7%. Dù mức giảm này không quá lớn, nhưng vẫn được đánh giá có ý nghĩa trong bối cảnh suy tim là bệnh lý nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng sống.
Tuy nhiên, các tác giả cũng nhấn mạnh rằng lợi ích này không tăng lên vô hạn. Khi tiêu thụ quá nhiều, cụ thể trên 6 tách mỗi ngày, tác dụng bảo vệ của cà phê có thể không còn được duy trì.
Một điểm đáng chú ý từ nghiên cứu là ngay cả những người không dung nạp tốt caffeine vẫn có thể hưởng lợi từ cà phê. Phân tích chi tiết cho thấy cả cà phê chứa caffeine lẫn loại đã khử caffeine đều mang lại hiệu quả bảo vệ tương tự đối với nguy cơ suy tim.
Các nhà khoa học cho rằng tác dụng này không chủ yếu đến từ caffeine, mà liên quan nhiều hơn đến các hợp chất sinh học khác có trong cà phê, như axit chlorogenic và nhóm polyphenol – những chất chống oxy hóa được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Phát hiện trên tiếp tục bổ sung vào hệ thống bằng chứng ngày càng phong phú cho thấy cà phê không chỉ là thức uống phổ biến mà còn có thể mang lại nhiều tác động tích cực, đặc biệt là trong việc hỗ trợ bảo vệ hệ tim mạch.
4 lưu ý khi uống cà phê để tối ưu lợi ích và hạn chế tác động xấu
1. Không nên uống ngay sau khi thức dậy
Theo Tiến sĩ Michael Breus, thời điểm lý tưởng để uống cà phê là khoảng 90 phút sau khi thức dậy. Lý do là trong giờ đầu tiên, cơ thể trải qua “phản ứng đánh thức cortisol” – khi hormone cortisol tăng cao rồi dần ổn định.
Chuyên gia dinh dưỡng Abigail Hueber (Mỹ) cũng cho biết việc trì hoãn uống cà phê giúp cơ thể tận dụng tốt cơ chế tự nhiên này, từ đó duy trì năng lượng ổn định hơn trong ngày.
2. Tránh uống cà phê quá muộn trong ngày
Caffeine có thể cản trở hoạt động của adenosine – chất dẫn truyền thần kinh giúp cơ thể buồn ngủ. Vì vậy, uống cà phê vào buổi chiều muộn hoặc tối có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Các nghiên cứu cho thấy caffeine có thể tồn tại trong cơ thể từ 1,5 đến 9,5 giờ, nên các chuyên gia thường khuyến nghị ngừng tiêu thụ cà phê ít nhất 8 giờ trước khi đi ngủ.
3. Lượng cà phê phù hợp tùy từng người
Tác động của caffeine không giống nhau ở mỗi người, mà phụ thuộc vào tuổi tác, cân nặng, giới tính và mức độ nhạy cảm. Vì vậy, rất khó đưa ra một mức “chuẩn” áp dụng cho tất cả.
Theo World Health Organization và U.S. Food and Drug Administration, lượng caffeine an toàn trung bình cho người trưởng thành khoảng 5 mg/kg cân nặng mỗi ngày, tương đương 3–4 ly cà phê với người nặng 60–70 kg. Tuy nhiên, người bị cao huyết áp, bệnh tim mạch hoặc phụ nữ mang thai nên hạn chế sử dụng.
4. Hạn chế thêm đường và sữa đặc
Việc thêm nhiều đường hoặc sữa đặc có thể làm giảm lợi ích sức khỏe của cà phê. Michael Breus cũng khuyến cáo điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ.
Ngoài ra, tiêu thụ nhiều đường không có lợi cho sức khỏe tổng thể, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa.
Nhìn chung, cà phê có thể mang lại nhiều lợi ích nếu được sử dụng đúng cách. Điều quan trọng là lựa chọn thời điểm, liều lượng phù hợp và tránh các thói quen có thể gây hại cho sức khỏe.
“Bác sĩ ơi, tôi không đau, sao lại phải cắt bỏ thận?” – câu hỏi quen thuộc nhưng luôn khiến bác sĩ Lực lặng người mỗi khi nghe thấy. Đằng sau đó là không ít trường hợp đáng tiếc, khi người bệnh buộc phải từ bỏ một bên thận chỉ vì những quan niệm sai lầm kéo dài trong nhiều năm.
Theo bác sĩ Lực, số ca phải phẫu thuật cắt bỏ thận mất chức năng do sỏi có xu hướng gia tăng. Điểm chung ở nhiều bệnh nhân là lựa chọn điều trị bằng thuốc nam trong thời gian dài, với niềm tin rằng “đồ tự nhiên thì an toàn, lành tính hơn so với can thiệp y học hiện đại”.
Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Rất nhiều bệnh nhân uống thuốc nam ròng rã suốt nhiều năm mà không thăm khám, không theo dõi tiến triển của bệnh. Trong khi đó, sỏi thận âm thầm phát triển, gây tắc nghẽn đường tiết niệu, làm thận giãn dần, suy giảm chức năng mà không gây ra triệu chứng rõ rệt.
“Đau lòng nhất là khi bệnh nhân vẫn tin mình khỏe mạnh chỉ vì… không thấy đau”, bác sĩ Lực chia sẻ. Trong y khoa, cảm giác “không đau” đôi khi lại là dấu hiệu nguy hiểm, bởi bệnh có thể đang tiến triển âm thầm đến giai đoạn nặng mà người bệnh không hề hay biết.
Khác với những cơn đau quặn thận dữ dội dễ khiến người bệnh đi khám sớm, nhiều trường hợp sỏi thận diễn tiến lặng lẽ. Khi phát hiện thì thận đã mất chức năng, không còn khả năng hồi phục. Lúc này, giải pháp duy nhất là phẫu thuật cắt bỏ để tránh biến chứng nhiễm trùng, ảnh hưởng đến tính mạng.
Điều đáng nói, phần lớn những ca bệnh này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu được phát hiện sớm.
Theo các chuyên gia, chỉ cần siêu âm định kỳ - một kỹ thuật đơn giản, nhanh chóng và chi phí không cao - người bệnh có thể phát hiện sỏi thận ngay từ giai đoạn đầu. Khi đó, việc điều trị sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều, thậm chí không cần phẫu thuật.
Bác sĩ Lực cũng nhấn mạnh, không phải tất cả các bài thuốc “tự nhiên” đều vô hại. Việc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, không được kiểm chứng có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, đồng thời làm mất đi “thời gian vàng” để điều trị hiệu quả.
“Làm nghề y, điều ám ảnh nhất là chứng kiến những mất mát lẽ ra không nên xảy ra”, bác sĩ Lực chia sẻ. Đó không chỉ là nỗi đau về thể chất, mà còn là gánh nặng tâm lý và kinh tế đối với người bệnh và gia đình.
Bác sĩ Lực cảnh báo người dân đừng chủ quan với sức khỏe của chính mình, đặc biệt khi cơ thể chưa có biểu hiện bất thường. Việc thăm khám định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn là cách bảo vệ bản thân một cách chủ động và khoa học.
“Đừng đợi đến khi ‘hết cứu’ mới tìm bác sĩ. Hãy trân trọng 2 quả thận của mình bởi đôi khi, chỉ một lần kiểm tra đơn giản cũng có thể cứu cả một cuộc đời.”
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
EU
KOREA
