Ngày 6/4, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết ông đã có cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ, và trao đổi về các ảnh hưởng nghiêm trọng từ việc phong tỏa năng lượng đối với nước này cũng như sự sẵn sàng đối thoại của Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz‑Canel phát biểu tại một cuộc họp ở La Habana. Ảnh: THX/TTXVN
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Díaz-Canel cho biết đã tiếp đón hai nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ là bà Pramila Jayapall và ông Jonathan L. Jackson. Ông cho biết trong cuộc gặp ông đã lên án những thiệt hại nặng nề do việc phong tỏa gây ra, đặc biệt là hậu quả của các biện pháp cấm vận năng lượng do chính quyền Mỹ hiện tại áp đặt với đảo quốc này. Chủ tịch Cuba khẳng định La Habana sẵn sàng cho một cuộc đối thoại nghiêm túc với Washington để tìm kiếm giải pháp cho những khác biệt hiện có.
Thời gian gần đây, đã có những động thái thúc đẩy trao đổi giữa Cuba và Mỹ. Ngày 13/3, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết các quan chức Cuba gần đây đã tiến hành đàm phán với các đại diện Chính phủ Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp thu hẹp những khác biệt giữa hai nước thông qua đối thoại. Ông nhấn mạnh mục đích của các cuộc đàm phán là xác định những vấn đề song phương cần giải quyết, đánh giá thiện chí của hai bên trong việc triển khai các hành động cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước, đồng thời tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình trong khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Ông nhấn mạnh La Habana sẵn sàng thúc đẩy tiến trình này “trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi quốc gia, cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của hai nước, đồng thời bảo đảm tuân thủ luật pháp quốc tế".
Tiếp đó, ngày 17/3, Phó Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba Oscar Pérez Oliva cũng khẳng định Cuba sẵn sàng thiết lập quan hệ thương mại thông suốt với các doanh nghiệp của Mỹ, cũng như với cộng đồng người Cuba đang sinh sống tại Mỹ và con cháu của họ.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, mùa cúm ở Australia năm nay đến sớm hơn thường lệ cùng với biến thể mới Super-K của virus cúm có tốc độ lây lan nhanh. Dù chưa có bằng chứng cho thấy biến thể Super-K gây bệnh nặng hơn, nhưng thực tế cho thấy số ca nhiễm đang tăng nhanh ngay từ đầu mùa.
Giới chuyên gia y tế cảnh báo đây một tín hiệu đáng lo ngại và không thể xem nhẹ nếu nhìn lại năm 2025, thời điểm được ghi nhận là mùa cúm tồi tệ nhất trong lịch sử quốc gia châu Đại Dương này, với hơn 500.000 ca mắc và 1.738 người tử vong - một con số cao kỷ lục.
Bước sang năm 2026, dù chưa vào cao điểm mùa Đông, song Australia đã ghi nhận hơn 24.000 ca cúm. Những con số này cho thấy cúm không đơn thuần chỉ là “cảm nhẹ vài ngày” như nhiều người vẫn nghĩ, mà có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Năm nay, Australia đã cập nhật vaccine để phù hợp hơn với các chủng virus đang lưu hành, bao gồm cả biến thể mới. Cụ thể, Australia đã chuyển sang sử dụng vaccine ba chủng (trivalent), đồng thời bổ sung lựa chọn vaccine dạng xịt mũi dành cho trẻ em, giúp việc phòng ngừa trở nên linh hoạt và dễ tiếp cận hơn.
Tuy nhiên, có một vấn đề đáng lo ngại là kể từ sau đại dịch COVID-19, tỷ lệ tiêm vaccine phòng cúm tại Australia đã giảm. Nguyên nhân bao gồm tâm lý chủ quan, trong khi các thông tin sai lệch về vaccine vẫn tiếp tục lan truyền. Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng tiêm phòng vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhập viện và các biến chứng nặng do cúm gây ra.
Giáo sư Paul Griffin - Giám đốc Khoa Bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Mater ở thành phố Brisbane (thủ phủ bang Queensland) - cho biết vaccine phòng cúm năm nay có khả năng bảo vệ chống lại chủng Super-K, vì vậy việc tiêm phòng cúm quan trọng hơn bao giờ hết trong bối cảnh số ca mắc cúm đang tăng mạnh.
Theo Giáo sư Paul Griffin, thông tin sai lệch và thông tin không chính xác về vaccine là một phần nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tiêm chủng thấp. Vì vậy, ông khuyến nghị người dân nên tìm hiểu thông tin từ những nguồn đáng tin cậy, ví dụ như các bác sĩ gia đình, các dược sĩ, thay vì tìm đến trí tuệ nhân tạo hoặc mạng xã hội, nơi thông tin nhận được không phải lúc nào cũng chính xác.
Trong khi đó, Giáo sư Robert Booy - chuyên gia về bệnh truyền nhiễm nhi khoa thuộc Đại học Sydney, khẳng định biến thể Super-K của bệnh cúm là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng vì rất dễ lây lan. Dù không gây bệnh nặng hơn, nhưng vì số ca mắc tăng lên rất nhiều, nên xuất hiện nhiều ca nặng hơn.
Năm 2025, tỷ lệ người trên 65 tuổi được tiêm phòng là 60,5%, trong khi con số này ở người từ 50 - 65 tuổi là 32,3%. Giám đốc Y khoa về vaccine của hãng sản xuất vaccine CSL Seqirus, Tiến sĩ Jules Bayliss, cho rằng những người trên 50 tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi họ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn và phản ứng kém hơn với vaccine.
Tại Australia, vaccine phòng cúm hiện đã có sẵn. Tháng 4 và tháng 5 được coi là thời điểm lý tưởng để tiêm phòng trước khi mùa cúm bùng phát mạnh nhất. Đây là khoảng thời gian giúp cơ thể kịp tạo miễn dịch, sẵn sàng đối phó với làn sóng lây nhiễm. Các chuyên gia đặc biệt lưu ý những người từ 50 tuổi trở lên, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, hen suyễn…) nên tiêm phòng cúm bởi khi mắc bệnh có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.
Ngoài tiêm phòng, giới chuyên gia y tế khuyến nghị người dân thực hiện một số biện pháp để giảm nguy cơ lây nhiễm như rửa tay thường xuyên, ở nhà khi bị bệnh, che miệng khi ho, hắt hơi, đi khám nếu có triệu chứng nặng.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật.
Cầu B1 tại thủ phủ Karaj của tỉnh Alborz (Iran) bị tấn công ngày 2/4/2026. Ảnh: AA/TTXVN
Theo kênh Al Jazeera ngày 6/4, một số cây cầu trọng điểm trong số 300.000 cây cầu trên có thể trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm các cây cầu và nhà máy điện, nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz vào sáng 8/4.
Trong cảnh báo, ông Trump mô tả kế hoạch của mình là “Ngày Cầu” sau khi Mỹ và Israel đã ném bom nhiều trường đại học, bệnh viện, trường học, trung tâm nghiên cứu và các công ty dược phẩm của Iran.
Chỉ tuần trước, một cuộc không kích kép của Mỹ đã phá hủy hoàn toàn cầu B1 mới xây tại Karaj (thành phố phía Tây Tehran), khiến tám dân thường thiệt mạng khi họ đang dã ngoại bên dưới cây cầu trong dịp Iran kỷ niệm Nowruz, năm mới của người Ba Tư. Cầu B1 là dự án chưa hoàn thiện, song vẫn bị tấn công trong một chiến lược khiến Iran tụt hậu.
Trong bối cảnh một hạn chót nữa liên quan eo biển Hormuz của ông Trump đang đến gần, các quan sát viên quốc tế đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ lụy nếu Tổng thống Mỹ thực sự ra lệnh ném bom các cây cầu của Iran.
Theo Hệ thống Quản lý Cầu của Iran, nước này có khoảng 300.000 cây cầu và công trình kỹ thuật. Có ít nhất 185 cây cầu dài trên 100m, có 42 cầu có nhịp chính dài hơn 50m. Trong số đó, có 5 cây cầu nổi bật nhất ở Iran.
Cầu Vịnh Ba Tư (đảo Qeshm) ở tỉnh Hormuzgan là một dự án hạ tầng mang tính biểu tượng của Iran, được ấp ủ hơn nửa thế kỷ và khởi công từ năm 2011. Với chiều dài 3,4km, cây cầu này kết nối đảo Qeshm (hòn đảo lớn nhất của Iran tại vùng Vịnh) với cảng Bandar Abbas trên đất liền.
Dù hiện mới hoàn thành khoảng 15 - 18% do thiếu vốn, các hạng mục nền móng và kết cấu chìm dưới nước đã được triển khai với quy mô lớn.
Công trình này không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn đóng vai trò chiến lược trong Hành lang Vận tải Quốc tế Bắc - Nam, liên quan đến các đối tác như Ấn Độ và Nga.
Cây cầu này được đầu tư tới 700 triệu USD. Tấn công vào các móng bê tông khổng lồ của công trình này sẽ xóa sổ hàng thập kỷ quy hoạch quốc gia và giáng đòn trực tiếp vào các nguồn tín dụng do Trung Quốc hậu thuẫn, qua đó dập tắt hy vọng của Iran về một tuyến kết nối trực tiếp giữa đảo và đất liền.
Cầu Shahid Kalantari nằm ở giữa tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan, là một trong những công trình giao thông quan trọng nhất khu vực Tây Bắc Iran. Dài 1,7km, cây cầu được khánh thành năm 2008 sau 29 năm xây dựng đầy thách thức do điều kiện địa chất phức tạp của hồ muối.
Công trình này giúp rút ngắn đáng kể quãng đường giữa hai thành phố lớn Tabriz và Urmia, từ 240km xuống còn 130km, qua đó thúc đẩy kết nối kinh tế - xã hội giữa hai tỉnh Đông Azerbaijan và Tây Azerbaijan.
Ngoài việc cắt đứt hoạt động đi lại của dân thường giữa hai tỉnh lớn này, nếu cầu này bị phá hủy, có thể gây ra thảm họa sinh thái khi đổ kết cấu cọc thép và bê tông dài 35km xuống lòng hồ vốn đã đang thu hẹp.
Đường cao tốc nhiều tầng Sadr tại Tehran là một công trình giao thông đô thị hiện đại, dài 11km và được nâng đỡ bởi 234 trụ. Khánh thành năm 2013, đây là một trong những cây cầu cao nhất thế giới và là cầu nhiều tầng dài nhất Trung Đông.
Công trình do các kỹ sư Iran tự thiết kế và xây dựng trong bối cảnh bị trừng phạt, đóng vai trò là tuyến huyết mạch phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày của hàng triệu người dân thủ đô.
Tấn công vào đây có thể gây thương vong lớn trong đô thị, phá hủy trục giao thông quan trọng và đẩy hệ thống sơ tán khẩn cấp của thủ đô Tehran vào hỗn loạn.
Cầu vòm Karun 4 là một công trình kỹ thuật nổi bật của Iran, nằm tại tỉnh Chaharmahal và Bakhtiari. Với chiều dài 378m và trọng lượng khoảng 3.800 tấn, đây là cầu vòm dài nhất Iran, được hoàn thành năm 2015 bởi các chuyên gia trong nước.
Cây cầu nằm gần đập Karun-4 (một trong những đập thủy điện lớn của Iran) và đóng vai trò kết nối quan trọng giữa các khu vực miền núi như Shahr-e-Kord và Izeh.
Do nằm ngay trên hồ chứa của đập và gần công trình đập, việc ném bom có nguy cơ gây thiệt hại thứ cấp cho nhà máy thủy điện, có thể dẫn đến lũ lụt chết người ở khu vực hạ lưu.
Cầu dây văng Ghadir tại thành phố Ahvaz (tỉnh Khuzestan) là một công trình giao thông trọng điểm bắc qua sông Karun. Dài 1.014m và rộng 22m, cây cầu được xây dựng từ năm 2005 và đưa vào sử dụng hoàn toàn vào năm 2012. Bắc qua sông Karun, cây cầu nằm ở trung tâm thành phố Ahvaz -nơi là trung tâm ngành dầu mỏ và thép của Iran.
Việc phá hủy công trình sẽ chia cắt thành phố này, làm tê liệt việc đi lại hằng ngày của người dân và dịch vụ khẩn cấp tại một tỉnh vốn đã chịu nhiều đợt không kích.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ và Israel đã lập sẵn danh sách các mục tiêu tại Iran nhằm làm tê liệt nền kinh tế nước này, khiến quá trình phục hồi của Tehran sau cuộc chiến trở nên kéo dài và đầy đau đớn.
Ngày 2/4/2026, ít nhất 8 dân thường Iran đã thiệt mạng và 95 người bị thương trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào một cây cầu cao tốc nối thủ đô Tehran với thành phố Karaj. Ảnh: THX/TTXVN
Tấn công nhằm vào các trụ cột của nền kinh tế Iran sẽ đánh dấu sự leo thang mới trong cuộc chiến đã kéo dài 5 tuần qua.
Mặt trận mới của Mỹ và Israel
Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal hôm 5/4, Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ sẵn sàng tấn công toàn bộ các cây cầu và nhà máy điện của Iran, gây ra mức độ tàn phá mà “nếu may mắn thì họ cũng phải mất 20 năm mới có thể tái thiết, nếu khi đó họ vẫn còn là một quốc gia”.
Trong những ngày gần đây, Israel và Mỹ đã bắt đầu gia tăng các cuộc tấn công vào những mục tiêu không thuộc lĩnh vực năng lượng, bao gồm các nhà máy thép và hóa dầu lớn nhất của Iran, cũng như một cây cầu mang tính biểu tượng.
Ngày 6/4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết quân đội nước này đã tấn công khu phức hợp hóa dầu lớn nhất của Iran. Các cơ sở này nằm ở thành phố Asaluyeh, tỉnh Bushehr và sản xuất khoảng một nửa sản lượng hóa dầu của cả nước. Hai ngày trước đó, Israel đã tấn công một khu phức hợp hóa dầu trọng điểm khác ở Mahshahr. Tuần trước, truyền thông nhà nước Iran cho biết các nhà máy hóa dầu ở Tabriz cũng bị tấn công. Ông Katz đánh giá rằng tổng cộng, Israel đã phá hủy các cơ sở sản xuất khoảng 85% lượng xuất khẩu hóa dầu của Iran.
Theo ông Neil Quilliam, chuyên gia năng lượng tại Chatham House (Anh), ngành hóa dầu là một trụ cột của nền kinh tế Iran, tạo ra khoảng 25% tổng doanh thu xuất khẩu ngoài dầu mỏ. Khác với dầu mỏ vốn là loại hàng hóa dễ bị theo dõi và áp đặt trừng phạt vì thường được vận chuyển bằng những tàu chở dầu cỡ lớn, các sản phẩm hóa dầu có thể bán cho nhiều người mua tư nhân và từ đó trở thành nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với Iran.
Ông Quilliam nói: “Các cơ sở này cung cấp những nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho các ngành như dệt may, sản xuất linh kiện ô tô và bao bì. Nếu nguồn cung bị gián đoạn, toàn bộ nền sản xuất có thể đối mặt với tình trạng chi phí gia tăng và mất việc làm”.
Tuần trước, Israel đã tấn công vào trái tim ngành công nghiệp thép của Iran, nhắm vào nhà máy thép Khuzestan ở thành phố Ahvaz và nhà máy thép Mobarakeh ở thành phố Isfahan, hai trong số những địa điểm sản xuất thép lớn nhất trong khu vực. Ngành kim loại của Iran tạo ra doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm, phần lớn đến từ xuất khẩu thép,
Ngoài ra, quân đội Israel cũng xác nhận đã tấn công nhà máy dược phẩm Tofigh Daru ở Tehran.
Ông Avner Golov, cựu quan chức an ninh quốc gia Israel đánh giá: “Đây là tín hiệu rằng chúng tôi rất nghiêm túc. Nếu các ông vẫn không đồng ý chấm dứt xung đột, cái giá mà nền kinh tế của các ông phải trả sẽ ngày càng lớn”.
Việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự có nguy cơ vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và Israel cho rằng đây là những mục tiêu hợp pháp, bởi chúng sản xuất vật liệu phục vụ cho quân đội Iran.
Khi kinh tế trở thành chiến tuyến mới
Xu hướng nhắm vào hạ tầng thiết yếu có thể đẩy cuộc đối đầu hiện nay thành một cuộc chiến tiêu hao kinh tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng cảnh báo sẽ tăng cường tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Israel và các quốc gia vùng Vịnh nếu ông Trump thực hiện những lời đe dọa của mình.
Iran đã bắt đầu đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng, bằng việc đánh trúng các cơ sở hóa dầu tại Bahrain và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đồng thời nhắm vào các cơ sở dầu mỏ, khử mặn nước biển và năng lượng tại Kuwait.
Ngày 5/4, Iran tấn công khu công nghiệp Neot Hovav ở miền Nam Israel, nơi đặt nhiều nhà máy sản xuất. Vài ngày trước đó, nhà máy lọc dầu lớn nhất Israel ở Haifa bị mảnh vỡ từ một tên lửa Iran rơi trúng, song giới chức Israel cho biết hoạt động sản xuất tại đây không bị gián đoạn.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào hạ tầng năng lượng ở Vùng Vịnh có thể để lại tác động lâu dài đối với giá năng lượng toàn cầu. Giá dầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022 và có nguy cơ tiếp tục leo dốc khi nhiều tàu chở dầu vẫn mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.
Các bên trung gian đang gấp rút tìm cách đưa Iran trở lại bàn đàm phán với Mỹ nhưng chưa đạt kết quả. Iran đã bác bỏ đề xuất mở lại Eo biển Hormuz để đổi lấy lệnh ngừng bắn tạm thời.
Theo ông Raz Zimmt tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia có trụ sở ở Tel Aviv, hiện Tehran dường như sẵn sàng chấp nhận thêm tổn thất kinh tế miễn là vẫn có thể gây sức ép lên các đối thủ. “Họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro”, ông Zimmt nói.
Hơn nữa, ông Robin Mills tại công ty tư vấn năng lượng Qamar Energy có trụ sở tại Dubai, nhận định rằng ngay cả khi Iran từ bỏ kiểm soát Eo biển Hormuz, sẽ không có gì có thể rời khỏi vùng Vịnh nếu các cơ sở hóa dầu và năng lượng khác bị hư hại nghiêm trọng
Ông Mills lập luận: “Ngay cả khi hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz trở lại bình thường, khoảng 5 triệu thùng sản phẩm tinh chế mỗi ngày có nguồn gốc từ vùng Vịnh vẫn sẽ bị gián đoạn trong nhiều tháng, thậm chí có thể lâu hơn”.
Israel và Mỹ đang nhắm vào nền kinh tế Iran, vốn đã gặp vô vàn khó khăn sau nhiều năm hứng chịu các lệnh trừng phạt gắt gao của phương Tây. Người dân Iran cũng cho biết cuộc chiến đã khiến hoạt động kinh tế rơi xuống mức thấp mới.
Trong các cuộc phỏng vấn, một số người dân Iran cho biết giá thực phẩm đã tăng vọt và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng do các nhà máy đóng cửa do chiến sự. Các cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở kinh tế tập trung vào các nhà máy thép, hóa dầu và dược phẩm, vốn mang lại doanh thu hàng tỷ USD cho Iran.
Eo biển Hormuz đóng cửa và giá dầu tăng mang lại khoản lợi tài chính lớn cho Iran, Oman và Saudi Arabia, trong khi các quốc gia khác không có tuyến vận chuyển thay thế đã mất hàng tỷ USD.
Theo hãng tin Reuters ngày 6/4, Iran đã kiểm soát eo biển Hormuz sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2 làm xung đột leo thang.
Sau đó, Iran cho biết họ sẽ cho phép các tàu không có liên hệ với Mỹ hoặc Israel đi qua. Một số tàu chở dầu đã vượt qua tuyến đường thủy hẹp này, nhưng thị trường năng lượng vẫn bị gián đoạn chưa từng có. Giá dầu Brent tăng 60% trong tháng 3, mức tăng kỷ lục tính theo tháng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ “giáng địa ngục” xuống Iran nếu nước này không đạt được thỏa thuận trước cuối ngày 7/4 để khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz.
Phụ thuộc vào lợi thế địa lý
Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN
Trong khi phần lớn thế giới chịu lạm phát gia tăng và thiệt hại kinh tế do giá năng lượng tăng, tác động đối với các nhà sản xuất dầu Trung Đông phụ thuộc vào vị trí địa lý.
Mặc dù Iran kiểm soát eo biển Hormuz, nhưng Oman, Saudi Arabia và UAE có thể tránh tuyến này thông qua hệ thống đường ống và các cảng khác.
Ngược lại, dầu từ Iraq, Kuwait và Qatar bị mắc kẹt do các nước này thiếu tuyến thay thế để tiếp cận thị trường quốc tế.
Sau cảnh báo mới nhất của Tổng thống Trump, một quan chức Iran nói rằng Iran sẽ không mở lại eo biển này như một phần của lệnh ngừng bắn tạm thời. Iran đã bác bỏ các tối hậu thư trước đó của ông Trump.
Một số nhà phân tích cho rằng cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã phần nào củng cố vị thế của Iran. Ông Neil Quilliam, chuyên gia tại tổ chức Chatham House, nói: “Giờ đây khi Hormuz đã bị đóng, eo biển này có thể tiếp tục bị đóng nhiều lần và điều đó đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu”.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế mô tả xung đột này là cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất thế giới từ trước đến nay, khi hơn 12 triệu thùng/ngày bị gián đoạn trong khu vực và khoảng 40 cơ sở năng lượng bị hư hại.
Xuất khẩu dầu thô từ hầu hết các nước vùng Vịnh đã giảm khi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng.
Phân tích dữ liệu xuất khẩu tháng 3 cho thấy doanh thu xuất khẩu dầu ước tính của Iraq và Kuwait đều giảm khoảng 3/4 so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, doanh thu của Iran tăng 37% và Oman tăng 26%. Doanh thu dầu của Saudi Arabia tăng 4,3%, trong khi UAE giảm 2,6% do giá tăng bù đắp phần nào khối lượng giảm.
Saudi Arabia tăng nguồn thu
Tính toán cho thấy trong số các quốc gia bị hạn chế xuất khẩu qua Hormuz, chỉ Saudi Arabia về lý thuyết vẫn tăng được doanh thu trong tháng 3.
Đối với Saudi Arabia, giá cao hơn đồng nghĩa với việc tăng tiền thu từ quyền khai thác và thuế từ tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco, vốn thuộc sở hữu chủ yếu của chính phủ và quỹ tài sản quốc gia.
Khoản tăng này đặc biệt tích cực đối với Saudi Arabia sau giai đoạn chi tiêu lớn cho các dự án nhằm đa dạng hóa nguồn thu ngoài dầu mỏ, vốn góp phần gây thâm hụt ngân sách.
Đường ống lớn nhất của Saudi Arabia là tuyến Đông - Tây dài 1.200 km, được xây dựng trong thập niên 1980 trong Chiến tranh Iran-Iraq để tránh eo biển Hormuz.
Tuyến này kết nối các mỏ dầu phía Đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ và đang hoạt động ở công suất mở rộng 7 triệu thùng/ngày.
Aramco sử dụng khoảng 2 triệu thùng/ngày trong nước, còn khoảng 5 triệu thùng/ngày dành cho xuất khẩu. Dữ liệu vận chuyển cho thấy lượng bốc hàng tại Yanbu đạt trung bình gần mức tối đa 4,6 triệu thùng/ngày trong tuần bắt đầu từ 23/3, bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào trung tâm này ngày 19/3.
Tổng thể, xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 3 giảm 26% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 4,39 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, giá cao hơn đã làm tăng giá trị xuất khẩu khoảng 558 triệu USD so với một năm trước. Saudi Arabia đã chủ động tăng xuất khẩu trong tháng 2 lên mức cao nhất kể từ tháng 4/2023 để đề phòng khả năng Mỹ tấn công Iran.
Mặc dù có lợi thế từ tuyến Đông - Tây, nhưng ông Quilliam cho rằng Saudi Arabia vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tiếp theo của Iran hoặc lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào cơ sở năng lượng ở phía Tây và các tàu đi qua eo biển Bab el-Mandeb vào Biển Đỏ.
Iraq và UAE chịu mức giảm lớn nhất
Trong số các nhà sản xuất vùng Vịnh, doanh thu của Iraq giảm mạnh nhất, giảm 76% xuống còn 1,73 tỷ USD. Kuwait đứng sau với mức giảm 73% xuống còn 864 triệu USD.
Công ty tiếp thị dầu nhà nước Iraq SOMO cho biết ngày 2/4 rằng doanh thu dầu tháng 3 khoảng 2 tỷ USD.
Trong khi đó, UAE được bảo vệ phần nào nhờ đường ống Habshan - Fujairah công suất 1,5-1,8 triệu thùng/ngày, giúp tránh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu dầu ước tính của nước này vẫn giảm hơn 174 triệu USD so với cùng kỳ năm trước trong tháng 3. Fujairah đã hứng chịu một loạt cuộc tấn công khiến hoạt động bốc hàng bị gián đoạn.
Cả hai nước này nhiều khả năng sẽ chịu mức giảm mạnh hơn trong tháng 4 do doanh thu tháng 3 được cải thiện nhờ các lô hàng kịp rời đi trong những ngày đầu xung đột. Một tàu chở dầu của Iraq đã đi qua eo biển Hormuz tuần trước sau khi Iran tuyên bố Iraq được miễn trừ.
Bà Adriana Alvarado, Phó Chủ tịch xếp hạng chủ quyền tại Morningstar DBRS, cho biết các chính phủ vùng Vịnh có các lựa chọn để củng cố tài chính, bao gồm sử dụng dự trữ ngân sách hoặc phát hành nợ trên thị trường tài chính. Bà nói thêm: “Ngoại trừ Bahrain, các quốc gia vùng Vịnh có đủ dư địa tài khóa để đối phó với cú sốc, khi nợ chính phủ ở mức trung bình dưới 45% GDP”.
Về dài hạn, tác động vẫn chưa rõ ràng. Một số công ty dầu khí và chính trị gia phương Tây đã vận động tăng đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch để bảo vệ trước các cú sốc nguồn cung, nhưng một số nhà phân tích cho rằng năng lượng tái tạo mới là giải pháp bảo vệ tốt nhất.
Trong một dấu hiệu ban đầu cho thấy khủng hoảng có thể thúc đẩy chuyển dịch khỏi phụ thuộc vào dầu mỏ, tuần trước, tập đoàn TotalEnergies của Pháp và công ty năng lượng tái tạo Masdar được nhà nước UAE hậu thuẫn đã công bố liên doanh trị giá 2,2 tỷ USD để triển khai nhanh năng lượng tái tạo tại chín quốc gia châu Á.
Xuất khẩu dầu vùng Vịnh giảm gần 50%
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, theo các số liệu mới nhất, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của các nước vùng Vịnh (không bao gồm Iran) trong tháng 3 chỉ đạt 8,44 triệu thùng/ngày, giảm 49% so với mức 16,58 triệu thùng/ngày của tháng trước.
Trong điều kiện bình thường, eo biển Hormuz vận chuyển khoảng 20% tổng nhu cầu dầu toàn cầu và gần 1/4 thương mại năng lượng đường biển. Tuy nhiên, sau hơn một tháng xung đột, các tuyến vận tải thay thế như đường ống và hành lang đường bộ chỉ đáp ứng khoảng 40% công suất thông thường, không thể thay thế vai trò trung tâm của eo biển Hormuz.
Các nước vùng Vịnh đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó. Các giải pháp tạm thời như vận tải đường bộ, hành lang xuyên lục địa hay chuyển tải qua nhiều chặng đang làm gia tăng đáng kể chi phí logistics. Dự báo giá dầu năm 2026 sẽ tăng thêm khoảng 15 USD/thùng, trong khi phí bảo hiểm vận tải đã tăng gấp 2–3 lần, phản ánh rủi ro kéo dài.
Từ nay đến hết tiết Thanh Minh, 3 con giáp này cần đặc biệt cẩn trọng lời ăn tiếng nói. Chỉ một câu nói sai thời điểm cũng có thể khiến vận may trượt dốc, thị phi bủa vây.
Tiết Thanh Minh là giai đoạn nhạy cảm về vận khí, dễ phát sinh xung đột vô hình. Đây cũng là thời điểm “khẩu nghiệp” dễ bùng phát nhất nếu không kiểm soát lời nói.
Dưới đây là 3 con giáp cần đặc biệt chú ý, bởi chỉ một câu buột miệng cũng có thể kéo theo hàng loạt rắc rối.
Người tuổi Tuất vốn thẳng tính, nghĩ gì nói đó, nhưng từ nay đến hết tiết Thanh Minh, chính sự thẳng thắn này lại trở thành “điểm yếu”. Vận khí cho thấy dễ vướng vào hiểu lầm, tranh cãi không đáng có, đặc biệt trong môi trường công việc.
Tuổi Tuất chú ý nóng nảy có thể gây hậu quả kéo dài
Những lời góp ý tưởng như vô hại lại dễ bị người khác diễn giải theo hướng tiêu cực. Khi giao tiếp thiếu tiết chế, tuổi Tuất có thể vô tình làm mất lòng cấp trên hoặc đồng nghiệp, dẫn đến ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội phát triển.
Thời điểm này, càng nói ít, càng có lợi. Tập trung làm tốt phần việc của mình, hạn chế tham gia vào các cuộc tranh luận hoặc bàn tán. Giữ được sự điềm tĩnh chính là cách tốt nhất để bảo vệ vận may.
2. Tuổi Tỵ – Lời nói sắc bén, dễ gây thị phi
Tuổi Tỵ vốn nổi bật với khả năng giao tiếp khéo léo, nhưng cũng vì thế mà đôi khi lời nói mang tính “sắc lạnh”, dễ khiến người khác cảm thấy bị công kích. Giai đoạn Thanh Minh là lúc những mâu thuẫn nhỏ có thể bị đẩy lên cao nếu không kiểm soát tốt.
Đặc biệt, những câu nói mang tính nhận xét, đánh giá người khác dễ trở thành nguồn cơn của thị phi. Dù không có ý xấu, nhưng cách diễn đạt thiếu mềm mỏng có thể khiến tuổi Tỵ bị hiểu sai, dẫn đến mất uy tín hoặc bị xa lánh.
Giải pháp là tiết chế, lựa chọn từ ngữ cẩn trọng và tránh tham gia vào các câu chuyện không liên quan. Khi cần góp ý, nên chọn cách nói vòng, nhẹ nhàng thay vì trực diện. Sự tinh tế trong lời nói sẽ giúp tuổi Tỵ giữ vững vị thế.
3. Tuổi Dậu – Lỡ lời một lần, mất điểm nhiều lần
Người tuổi Dậu thường nhanh nhạy, hoạt ngôn nhưng cũng dễ “lỡ lời” trong những tình huống bất ngờ. Từ nay đến hết tiết Thanh Minh, vận khí cho thấy nguy cơ phát sinh mâu thuẫn do phát ngôn thiếu kiểm soát là khá cao.
Một câu nói đùa không đúng lúc, một nhận xét thiếu cân nhắc có thể khiến tuổi Dậu rơi vào tình huống khó xử. Đặc biệt trong môi trường tập thể, việc bị gắn mác “nói nhiều, nói thiếu suy nghĩ” sẽ ảnh hưởng lâu dài đến hình ảnh cá nhân.
Để tránh rắc rối, tuổi Dậu cần học cách “nghĩ trước khi nói”. Ưu tiên lắng nghe nhiều hơn, hạn chế phát biểu khi chưa thực sự cần thiết. Im lặng đúng lúc không phải yếu thế, mà là cách giữ an toàn cho chính mình.
Từ nay đến hết tiết Thanh Minh, vận khí của nhiều người có xu hướng nhạy cảm hơn với lời nói. Tuất, Tỵ và Dậu là 3 con giáp cần đặc biệt chú ý, bởi chỉ một câu nói thiếu kiểm soát cũng có thể kéo theo hệ quả lớn.
Giữ miệng chính là giữ vận. Nói đúng lúc, đúng chỗ, đúng cách sẽ giúp tránh xa thị phi và giữ được sự ổn định trong giai đoạn này.
Siêu mẫu giàu nhất thế giới Gisele Bündchen tận hưởng tình yêu bên chồng mới, chăm sóc ba con trong căn biệt thự triệu USD.
Giữa tháng 3, Gisele Bündchen đến dự sự kiện của hãng mỹ phẩm Garnier tại Miami. Trong bộ đầm màu bạc ôm sát, người đẹp gây ấn tượng với vóc dáng gọn gàng, săn chắc dù ba lần sinh nở. Cô tô điểm bằng đôi bông tai kim cương, tay đeo nhẫn cưới, đánh dấu cuộc cuộc hôn nhân với võ sĩ, huấn luyện viên jiu-jitsu Joaquim Valente hồi tháng 12/2025.
Siêu mẫu Brazil nói với Times of India rằng đang có cuộc sống như ý ở tuổi 46. Theo Vogue, từ 2001 đến nay, Gisele Bündchen vẫn duy trì vị thế là siêu mẫu hàng đầu thế giới với khối tài sản 400 triệu USD. Hiện tại thay vì chạy show ồ ạt, Bündchen chọn lọc các dự án, hoạt động phù hợp với lối sống và giá trị của bản thân, ưu tiên dành thời gian cho gia đình. Cô làm đại sứ thương hiệu toàn cầu cho một số nhãn hàng, thỉnh thoảng nhận lời chụp hình, tham gia các chiến dịch quảng cáo.
Ngoài làm mẫu, cô thành công khi phát hành cuốn sách Nourish. Ấn phẩm viết từ trải nghiệm bản thân, cung cấp 100 công thức nấu ăn lành mạnh và hướng dẫn cách sống chánh niệm.
Bündchen còn nổi tiếng với các hoạt động vì môi trường. Cuối năm 2025, cô trở thành người Brazil đầu tiên gia nhập Hội đồng Giải thưởng Earthshot do Hoàng tử William sáng lập. Thông qua Quỹ Luz, cô cũng đầu tư mạnh mẽ vào việc bảo vệ hệ sinh thái tại quê nhà, trực tiếp tham gia chọn các giải pháp sáng tạo để bảo vệ khí hậu toàn cầu.
Để đảm bảo tự do tài chính, Bündchen đầu tư bất động sản. Cuối năm ngoái, cô hoàn tất thương vụ mua khu đất giá 14,5 triệu USD tại thị trấn Surfside, ngay sát lô đất cũ, tạo thành một khu phức hợp gia đình rộng lớn với sự riêng tư tuyệt đối. Hiện tại, cô sở hữu ít nhất bốn bất động sản tại Miami và một trang trại thanh bình ở Fort Lauderdale, bang Florida, tổng giá trị lên đến 36 triệu USD.
Một năm qua, cô tập trung chăm sóc con thứ ba, và là con đầu lòng của cô với Joaquim Valente trong biệt thự ở Florida. Theo People, tên đệm của cậu bé là River theo truyền thống gia đình siêu mẫu, tên chính thức vẫn được giữ kín. Cô còn dành thời gian chăm sóc hai con của cô và chồng cũ Tom Brady - Benjamin Rein (17 tuổi) và Vivian Lake (14 tuổi).
Đối với Bündchen, món quà lớn nhất là được thức dậy mỗi sáng, nấu ăn và đưa các con đến trường. Cô áp dụng lối sống lành mạnh cho các con từ nhỏ, dạy lũ trẻ về cách sử dụng thảo mộc và thực phẩm tự nhiên. Thỉnh thoảng, cô biến tấu các món ăn như pizza chay hay bánh muffin cà rốt để con hào hứng với việc ăn uống lành mạnh.
Siêu mẫu thiết lập một cuộc sống tập trung mạnh mẽ vào sức khỏe và hoạt động thể chất. Cả nhà thường xuyên dùng bữa cùng nhau, tắm nắng, chèo ván đứng trên bãi biển, cưỡi ngựa nơi đồng cỏ.
Theo Vogue, Gisele Bündchen có những thú vui giản dị. Cô tự gọi mình là "con cua nhỏ" thích thu mình trong chiếc vỏ an toàn là ngôi nhà của mình. Siêu mẫu tìm thấy sự thư thái khi chăm sóc vườn tược, tận hưởng không gian tĩnh lặng trong trang trại.
Bündchen thường thức dậy lúc 5h để thiền, thực hiện động tác yoga chào mặt trời. Để duy trì cân nặng và sức khỏe, cô tuân thủ quy tắc ăn uống 80/20: 80% protein sạch và rau củ giàu dinh dưỡng, 20% còn lại dành cho các món ăn linh hoạt theo sở thích. Cô không dùng caffein, đường và hạn chế tối đa rượu. Bündchen tin rằng thói quen này tạo nên sự khác biệt hoàn toàn, củng cố năng lượng cho cả ngày.
Trong phỏng vấn với Harper's Bazaar, người đẹp cho biết cuộc sống hiện tại của cô không còn những bữa tiệc xa hoa hay áp lực ánh đèn sân khấu, thay vào đó là nhịp điệu chậm rãi, lòng biết ơn. Với Gisele Bündchen, việc được sống đúng với bản thân là sự tự do.
Chúng ta thường nói "mỗi ngày ăn một quả táo sẽ không cần đi bác sĩ". Táo rất giàu carbohydrate, vitamin và các nguyên tố vi lượng, cũng như axit malic, axit tartaric và carotene, những loại có giá trị dinh dưỡng gần nhất trong số tất cả các loại trái cây và rau quả.
Một số nhà khoa học và bác sĩ gọi táo là "trái cây tốt cho sức khỏe toàn diện" hoặc "bác sĩ đa khoa".
Bạn thường ăn táo như thế nào? Rửa sạch và ăn sống? Cách ăn táo truyền thống, không thể tránh khỏi cảm giác chán sau một thời gian dài, bạn đã bao giờ nghĩ đến việc nấu táo trước khi ăn chưa?
Trên thực tế, tác dụng dinh dưỡng của táo luộc lại tốt hơn rất nhiều.
Sau khi táo được đun nóng, chất xơ và pectin có thể được làm mềm, do đó vai trò dinh dưỡng của nó có thể hoàn hảo hơn, đồng thời có thể làm sạch nhiệt và loại bỏ lửa. Ngoài ra, sau khi táo chín, hàm lượng nguyên tố vi lượng iốt sẽ tăng lên nhanh chóng, có tác dụng phòng ngừa và giảm bớt đáng kể bệnh bướu cổ do thiếu iốt ở người.
Có ba lợi ích chính của việc ăn táo luộc
1. Sau khi táo được đun nóng, hàm lượng chất chống oxy hóa tự nhiên như polyphenol sẽ tăng lên đáng kể, có thể ức chế các gốc tự do và chất chống oxy hóa, chống viêm và khử trùng, đồng thời bổ sung nhiều loại vitamin cho cơ thể con người.
2. Nó có thể tăng tốc độ trao đổi chất của tế bào và giảm lắng đọng sắc tố, giúp làn da của mọi người săn chắc, mịn màng và trắng sáng.
3. Nó có thể cải thiện tốc độ tiêu hóa thức ăn của dạ dày và ruột, và có tác dụng điều chỉnh táo bón và tiêu chảy hai chiều.
Mỗi ngày ăn 1 quả táo luộc chín, sau nửa tháng, cơ thể sẽ lặng lẽ trải qua hai thay đổi lớn
Vì vậy, mỗi ngày ăn 1 quả táo luộc chín, sau nửa tháng, cơ thể sẽ lặng lẽ trải qua hai thay đổi lớn rõ rệt là tiêu hóa tốt hơn và làn da ngày càng đẹp.
Nhưng tôi cũng muốn nhắc nhở mọi người ở đây rằng tốt nhất nên sử dụng nồi inox và nấu từ từ khi nấu táo, phương pháp này có thể ngăn chặn việc mất vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác trong táo quá nhiều. Sau khi thêm nước và đun sôi, vị sẽ trở nên chua, vì vậy hãy thêm ít nước và thêm một ít chà là để làm ngọt.
Tiêu hóa tốt hơn
Nhiều người đã già, ăn một quả táo khiến dạ dày cảm thấy lạnh, thậm chí hơi đầy hơi. Đây là biểu hiện của năng lượng dương không đủ trong lá lách và dạ dày. Táo có thể mát khi ăn sống, và trở nên nhẹ sau khi nấu, phù hợp hơn với dạ dày và ruột của người trung niên và người cao tuổi.
Y học cổ truyền Trung Quốc nói rằng "lá lách thích khô và ẩm ướt", và pectin táo nấu chín dễ hấp thụ hơn và có thể nhẹ nhàng thúc đẩy nhu động ruột. Tôi đã quan sát thấy rằng những người uống nước táo trong một thời gian dài hiếm khi phàn nàn về chứng đầy bụng và trào ngược axit.
Da không còn khô mà mịn màng hơn
Tác dụng rõ ràng nhất của việc luộc táo trong nước là làm ẩm và làm khô. Nhiều người trung niên và cao tuổi có làn da khô, ngứa ngáy, môi nứt nẻ, cho rằng đó là do thiếu nước nhưng thực tế lại là do thiếu "dịch cơ thể". Đường fructose tự nhiên của táo và súp luộc có thể nuôi dưỡng âm và làm ẩm phổi.
"Southern Yunnan Materia Medica" nói rằng táo "làm ẩm phổi và làm ấm" và dễ hấp thụ hơn sau khi nấu. Người dì từng bị bong tróc trên mặt, nhưng bây giờ làn da của cô ấy đã được dưỡng ẩm rất nhiều, thậm chí con gái cô ấy còn hỏi cô ấy sử dụng sản phẩm chăm sóc da nào.
Lưu ý khi ăn táo
Bệnh nhân tiểu đường nên kiểm soát số lượng và không vượt quá nửa quả táo mỗi lần.
Những người thừa axit dạ dày có thể thêm một ít mật ong để trung hòa độ axit.
Tốt hơn hết bạn nên chọn táo tươi, không dùng táo thối dù là cắt bỏ những phần bị hỏng.
Sau một ngày dài, hình ảnh chú mèo cuộn tròn ngủ ngon lành trên ghế sofa đã trở nên quen thuộc với nhiều gia đình. Tuy nhiên, với những người quan sát kỹ, một chi tiết thú vị thường xuyên lặp lại chính là việc mèo có xu hướng nằm nghiêng về bên trái. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà có thể liên quan đến nhiều yếu tố khoa học phức tạp, từ cấu trúc não bộ cho đến đặc điểm sinh lý và bản năng sinh tồn.
Theo các nghiên cứu về hành vi động vật, não bộ của mèo cũng giống như con người khi được chia thành hai bán cầu với những chức năng riêng biệt. Hiện tượng này được gọi là sự phân hóa chức năng não. Trong đó, bán cầu não phải, kiểm soát phía bên trái cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý các cảm xúc tích cực như cảm giác an toàn, sự gắn bó và trạng thái thư giãn. Ngược lại, bán cầu não trái lại liên quan nhiều hơn đến các phản ứng cảnh giác, căng thẳng và phòng vệ.
Chính vì vậy, khi mèo cảm thấy hoàn toàn thoải mái trong môi trường quen thuộc, đặc biệt là khi ở gần chủ nhân mà chúng tin tưởng, bán cầu não phải sẽ hoạt động mạnh hơn. Điều này khiến mèo có xu hướng nghiêng về phía bên trái, như một cách vô thức thể hiện trạng thái an toàn. Tư thế này có thể được xem như một “tín hiệu cảm xúc” cho thấy chúng đang ở trong trạng thái thư giãn tối đa.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố thần kinh, cấu trúc cơ thể của mèo cũng góp phần lý giải cho thói quen này. Tim của mèo nằm lệch về bên trái trong lồng ngực. Khi nằm nghiêng bên trái, tim sẽ ở vị trí cao hơn một chút so với phần còn lại của cơ thể. Điều này được cho là có thể hỗ trợ quá trình tuần hoàn máu, đồng thời giảm nhẹ áp lực lên tim trong trạng thái nghỉ ngơi, dù tác động này ở mèo khỏe mạnh là khá nhỏ.
Bên cạnh đó, hệ tiêu hóa của mèo cũng hoạt động thuận lợi hơn khi chúng nằm nghiêng bên trái. Sau khi ăn, dạ dày và các cơ quan tiêu hóa có xu hướng được đặt ở vị trí tự nhiên hơn, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru. Không khó để nhận ra rằng nhiều chú mèo thường chọn nằm xuống nghỉ ngơi ngay sau bữa ăn, và tư thế nghiêng trái xuất hiện với tần suất khá cao trong những thời điểm này.
Một yếu tố quan trọng khác không thể bỏ qua chính là bản năng cảnh giác vốn có của loài mèo. Dù đã được thuần hóa, mèo vẫn giữ lại những đặc điểm sinh tồn từ tổ tiên hoang dã. Ngay cả khi ngủ, chúng vẫn duy trì khả năng nhận biết môi trường xung quanh ở mức nhất định. Tư thế nằm nghiêng bên trái giúp mắt phải và tai phải, vốn liên kết nhiều hơn với bán cầu não trái chịu trách nhiệm cảnh giác, có vị trí thuận lợi để theo dõi không gian xung quanh. Nhờ đó, mèo có thể vừa nghỉ ngơi vừa sẵn sàng phản ứng khi cần thiết.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây chỉ là xu hướng mang tính thống kê, không phải quy luật tuyệt đối áp dụng cho mọi cá thể. Mỗi chú mèo đều có tính cách và trải nghiệm riêng, từ môi trường sống, mức độ gắn bó với con người cho đến tình trạng sức khỏe. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đáng kể đến thói quen ngủ của chúng.
Chẳng hạn, một con mèo từng bị đau hoặc chấn thương ở phía bên trái cơ thể có thể tránh nằm nghiêng về phía đó. Ngược lại, những chú mèo cảm thấy hoàn toàn an toàn trong môi trường sống có thể ngủ ở bất kỳ tư thế nào, thậm chí là nằm ngửa, phơi bụng mà không hề lo lắng.
Từ góc nhìn khoa học, thói quen ngủ nghiêng bên trái của mèo không chỉ là một hành vi ngẫu nhiên mà còn phản ánh sự kết hợp tinh tế giữa sinh lý học, thần kinh học và bản năng tiến hóa. Đây cũng là minh chứng cho thấy ngay cả những chi tiết nhỏ trong đời sống của vật nuôi cũng có thể ẩn chứa những cơ chế phức tạp và thú vị.
Vì vậy, lần tới khi bắt gặp chú mèo của mình đang ngủ say trong tư thế quen thuộc ấy, bạn có thể hiểu rằng đó không chỉ là một khoảnh khắc đáng yêu. Đó còn là dấu hiệu cho thấy chúng đang cảm thấy an toàn, hài lòng và hoàn toàn tin tưởng vào môi trường sống mà bạn mang lại.
Trong dòng chảy của văn hóa đại chúng, đặc biệt là qua những thước phim truyền hình Hàn Quốc đẫm lệ, khái niệm mất trí nhớ thường được lãng mạn hóa hoặc kịch tính hóa quá mức. Công chúng đã quá quen thuộc với kịch bản: một tai nạn thảm khốc xảy ra, nhân vật chính tỉnh dậy và hoàn toàn quên mất người mình yêu hay danh tính của bản thân.
Tuy nhiên, đằng sau ánh đèn sân khấu, y học hiện đại phác họa một bức tranh về chứng quên phức tạp và đáng sợ hơn nhiều so với những gì chúng ta thường lầm tưởng. Mất trí nhớ không chỉ là một hố đen xóa sạch quá khứ, nó còn có thể là một nhà tù giam cầm con người trong những khoảnh khắc hiện tại ngắn ngủi chỉ vỏn vẹn vài mươi giây.
Y học hiện đại phân chia chứng quên thành ba loại chính dựa trên trục thời gian: quên ngược chiều, quên thuận chiều và quên tiến triển. Trong đó, chứng quên ngược chiều - dạng thức phổ biến nhất trong phim ảnh - thực chất là sự thất bại của não bộ trong việc trích xuất các dữ liệu đã được lưu kho.
Một trường hợp điển hình ngoài đời thực là câu chuyện của anh đầu bếp Lý Đông tại Hạ Môn, Trung Quốc. Sau khi mất tích bí ẩn vào năm 2019, anh được tìm thấy tại Ôn Châu vào một năm sau đó trong tình trạng không nhớ gì về quá khứ. May mắn thay, với sự hỗ trợ của người thân và quá trình phục hồi của não bộ, Lý Đông đã dần nhớ lại số QQ của em gái mình để tìm đường về nhà. Thực tế, quên ngược chiều giống như một ổ cứng bị lỗi đánh dấu tệp tin đã xóa; dữ liệu vẫn nằm đó, chờ ngày được khôi phục chứ không hề biến mất vĩnh viễn.
Tuy nhiên, dạng thức đối nghịch - quên thuận chiều - lại là một cơn ác mộng y khoa thực sự. Nếu quên ngược chiều là mất đi quá khứ, thì quên thuận chiều là mất đi tương lai. Bệnh nhân mắc chứng này có thể nhớ rõ những sự kiện từ nhiều thập kỷ trước nhưng lại không thể ghi nhớ những gì vừa xảy ra cách đó vài giây.
Henry Molaison, bệnh nhân nổi tiếng nhất trong lịch sử thần kinh học, là một ví dụ điển hình. Sau một ca phẫu thuật não, anh bị mắc kẹt trong một thực tại, nhớ hầu hết những gì mình đã trải qua trước năm 27 tuổi, bao gồm thông tin về gia đình và các sự kiện lớn xảy ra trên thế giới, nhưng có lẽ anh ấy chỉ nhớ khoảng 20 giây những gì đang xảy ra ngay bây giờ. Henry có thể đọc một cuốn tạp chí hàng trăm lần mà vẫn thấy mới mẻ, hay trò chuyện với một người bạn cả ngày chỉ bằng vài câu hỏi lặp đi lặp lại. Với họ, não bộ giống như một chiếc ổ cứng bị khóa ở chế độ "chỉ đọc" (read-only), mọi dữ liệu mới đều bị từ chối ghi nhận.
Một điểm thú vị là trí nhớ con người không phải là một khối duy nhất. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng ngay cả khi trí nhớ tuyên bố - nơi lưu trữ các sự kiện và trải nghiệm - bị phá hủy hoàn toàn, thì trí nhớ quy trình vẫn có thể tồn tại. Điều này giải thích tại sao Clive Wearing, một người đàn ông chỉ có 30 giây ký ức ngắn ngủi, vẫn có thể chơi những bản nhạc piano phức tạp một cách điêu luyện dù không nhớ mình đã từng học nhạc. Các kỹ năng như bơi lội, đạp xe hay sử dụng ngôn ngữ dường như được lưu trữ ở một "ngăn tủ" an toàn hơn trong cấu trúc não bộ.
Bên cạnh các tổn thương vật lý, chứng quên còn có thể do các bệnh lý tiến triển như Alzheimer hay các tác động hóa học từ thuốc và rượu. Việc lạm dụng rượu kinh niên dẫn đến thiếu hụt Vitamin B1 có thể gây ra những tổn thương não không thể đảo ngược, dẫn đến sự kết hợp của cả hai dạng quên ngược chiều và thuận chiều.
Ký ức không chỉ là những tệp tin dữ liệu khô khan; chúng là chất keo kết dính những trải nghiệm, hình thành nên tính cách, quan điểm và cái tôi của mỗi cá nhân. Khi ký ức bị mất đi, dù là một đoạn quá khứ hay khả năng nắm giữ hiện tại, con người cũng đang dần đánh mất đi chính bản thể của mình. Việc hy vọng vào một cú va đập để quên đi nỗi đau quá khứ, như cách các nhân vật trong phim thường làm, không chỉ là sự thiếu hiểu biết về khoa học mà còn là một hành vi tự chối bỏ bản thân đầy nguy hiểm. Cuộc sống vốn phức tạp, và ký ức - dù đau buồn hay hạnh phúc - chính là thứ làm nên sự phức tạp đáng trân trọng đó của mỗi con người.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
Thailand
