Cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran đã phá vỡ trật tự địa chính trị cũ ở Trung Đông và tạo ra nhu cầu cấp bách về một cấu trúc an ninh mới, đặc biệt quanh eo biển Hormuz.
Vai trò của các nước vùng Vịnh
Trong nỗ lực cân bằng lập trường, các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) dường như bị mắc kẹt giữa hai lựa chọn đều bất lợi. Đối đầu với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đặc biệt trong bối cảnh chiến tranh, chắc chắn sẽ kéo theo chi phí lớn và những phản ứng khó lường từ một nhà lãnh đạo ngày càng khó đoán.
Còn nếu đối đầu với Iran, họ có thể bị Tehran xem là ít nhất có vai trò thụ động trong hành động gây hấn nhằm vào nước này khiến họ trở thành mục tiêu hợp pháp theo học thuyết quân sự ngày càng quyết đoán của Tehran.
Thực tế này cho thấy những giới hạn trong vai trò bảo trợ an ninh của Mỹ và nguyên trạng hiện nay là không bền vững.
Một trật tự mới chắc chắn sẽ thay thế trật tự hiện tại, khi điều kiện của tất cả các quốc gia trong khu vực sẽ tiếp tục xấu đi nếu xung đột leo thang. Không còn kịch bản nào mà Iran vẫn là mục tiêu trong khi các nước GCC có thể tiếp tục như bình thường, như đã xảy ra trong cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6/2025.
Khả năng của Iran trong việc bóp nghẹt lưu thông hàng hải bằng các máy bay không người lái giá chỉ khoảng 20.000 USD, có thể được sản xuất ngầm và phóng đi từ bất kỳ đâu trong nước, cho thấy họ nắm giữ đòn bẩy rất lớn. Các quan chức Iran đã tuyên bố rõ rằng đòn bẩy này sẽ được sử dụng để định hình một trật tự mới cho Hormuz.
Quan hệ giữa Iran và các nước GCC đã trải qua nhiều thăng trầm kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Trong một thời gian dài, mối quan hệ này bị chi phối bởi sự thù địch, cho đến khi có sự chuyển biến tích cực đáng kể trong vài năm gần đây.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và kinh tế tại các nước GCC, cùng với việc gần đây một số thủ đô GCC trục xuất các nhà ngoại giao Iran, rõ ràng là một bước thụt lùi nghiêm trọng, đưa quan hệ quay lại quá khứ.
Tuy vậy, cuộc khủng hoảng này cũng cho thấy an ninh là một lợi ích mang tính tập thể; cuộc chiến hiện tại chứng minh rằng sự bất an của một quốc gia sẽ khiến tất cả các quốc gia trong khu vực trở nên bất an. Một cấu trúc an ninh được xây dựng bằng cách gây tổn hại cho láng giềng không còn khả thi. Iran đã bắt đầu tháo dỡ trật tự cũ, nhưng trật tự mới không nhất thiết phải hoàn toàn do Iran thiết kế.
Bất thường pháp lý
Để tìm hướng đi, có thể nhìn vào kinh nghiệm lịch sử thành công của châu Âu trong việc xây dựng trật tự khu vực. Từ Hội nghị Vienna - giúp ổn định châu Âu sau các cuộc chiến của Napoleon - đến quá trình hội nhập kinh tế, chính trị và an ninh sau Thế chiến II, những dấu mốc này không phải là khuôn mẫu, mà là nguồn cảm hứng cho khu vực chúng ta.
Eo biển Hormuz tồn tại một bất thường pháp lý, khi vẫn là một trong số ít tuyến hàng hải chiến lược chưa có một hiệp ước quốc tế chuyên biệt điều chỉnh. Không giống Thổ Nhĩ Kỳ - nơi quyền kiểm soát chủ quyền và ổn định khu vực một phần được bảo đảm bằng Công ước Montreux điều chỉnh eo biển Bosphorus và Dardanelles - eo biển Hormuz vận hành mà không có một khuôn khổ pháp lý hàng hải được pháp điển hóa, khiến nó đặc biệt dễ bị các cường quốc áp đặt trong suốt lịch sử. Cuộc chiến hiện tại vì vậy, ở một mức độ nào đó, có thể được hiểu là hệ quả của môi trường thiếu điều chỉnh này.
Việc triệu tập một “Hội nghị Hormuz” có thể giúp các quốc gia trong khu vực cùng nhau thiết kế một cấu trúc an ninh, lấp khoảng trống pháp lý này và đảm bảo ổn định không chỉ cho khu vực mà còn cho nền kinh tế toàn cầu.
Mục tiêu cuối cùng của một cơ chế như vậy là pháp điển hóa một hiệp ước xác định rõ quy chế của eo biển, tạo ra sự chắc chắn pháp lý hiện còn thiếu, đồng thời nâng cao trọng lượng chiến lược của các quốc gia khu vực trong nền kinh tế toàn cầu bằng cách đảm bảo việc quản lý Hormuz vẫn là quyền tự quyết của khu vực.
Trong ngắn hạn, khuôn khổ này có thể giúp mở lại eo biển, tạo cho ông Trump một lối thoát khỏi bế tắc bằng cách tuyên bố rằng các đồng minh khu vực đã góp phần mở lại tuyến đường này. Về dài hạn, nó sẽ bảo vệ các nước GCC khỏi một “người bảo trợ” sẵn sàng hy sinh luật pháp quốc tế và ổn định khu vực vì lợi ích của đồng minh chủ chốt là Israel – một đồng minh mà không quốc gia nào trong khu vực có thể thay thế hoặc cạnh tranh.
Tương lai của Hormuz nên thuộc về những quốc gia sinh sống quanh nó, chứ không phải các siêu cường đã khai thác và hiện đang làm bất ổn khu vực này để theo đuổi lợi ích của riêng họ hoặc của Israel.
Dù một nền tảng đa phương và một hiệp ước chính thức là con đường lý tưởng hướng tới ổn định lâu dài, cần phải nhận thức rằng cuộc chiến mang tính sống còn hiện nay nhằm vào Iran – một cuộc xung đột được tạo điều kiện bởi nguyên trạng khu vực – đã khiến việc hình thành một trật tự mới trở thành điều không thể thương lượng đối với Tehran.
Nếu các nước GCC lựa chọn ưu tiên yêu cầu của các đồng minh phương Tây hơn là hội nhập khu vực - điều nhiều khả năng sẽ kéo dài xung đột và gây tổn thất cho tất cả các bên - Iran chắc chắn sẽ tiến hành thiết lập trật tự mới này một cách đơn phương.
Trong kịch bản đó, trật tự hình thành sẽ là một trật tự bị áp đặt, được sinh ra từ nhu cầu chiến lược và sinh tồn hơn là sự đồng thuận. Khi đó, nền tảng chung cho hòa bình, ổn định khu vực và thịnh vượng tập thể sẽ bị thu hẹp đáng kể. Đây sẽ là một cơ hội bị đánh mất.
Các quốc gia GCC giờ đây phải quyết định liệu họ muốn trở thành kiến trúc sư của kỷ nguyên khu vực mới, hay chỉ là những người quan sát thụ động.
3 kịch bản cho eo biển Hormuz
Al Jazeera trước đó đã hình dung ra 3 kịch bản cho eo biển Hormuz, gồm 2 kịch bản quân sự, một kịch bản ngoại giao.
Kịch bản thứ nhất là hành động quân sự đơn phương trong khu vực. Kịch bản này hình dung một liên minh các quốc gia trong khu vực, chủ yếu là các thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và Jordan, tiến hành các hoạt động quân sự độc lập để mở lại eo biển Hormuz mà không cần sự can thiệp trực tiếp của Mỹ.
Kịch bản này vấp phải vấn đề “bất đối xứng về năng lực”. Mặc dù các quốc gia vùng Vịnh đã đầu tư đáng kể vào việc hiện đại hóa quân đội của họ trong hai thập kỷ qua, nhưng họ lại thiếu khả năng triển khai sức mạnh hải quân tích hợp, năng lực rà phá thủy lôi và khả năng phòng không để vô hiệu hóa mối đe dọa bất đối xứng nhiều tầng lớp mà Iran gây ra ở eo biển.
Hành động đơn phương trong khu vực có nguy cơ gây ra một vòng xoáy leo thang: học thuyết “phòng thủ tiên phong” của Iran ngụ ý rằng bất kỳ áp lực quân sự nào lên eo biển Hormuz đều có thể dẫn đến áp lực tương xứng lên cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các trung tâm dân cư ở vùng Vịnh.
Kịch bản thứ hai là sự phối hợp khu vực với chiến dịch của Mỹ. Kịch bản này hình dung các quốc gia trong khu vực chính thức liên minh với Mỹ trong một chiến dịch quân sự phối hợp mang tính cưỡng chế để khôi phục quyền tự do hàng hải, với sự lãnh đạo hoạt động hoàn toàn của Mỹ. Các quốc gia vùng Vịnh sẽ cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ của họ và cung cấp sự hỗ trợ chính trị cũng như các nguồn lực quân sự bổ sung. Các quốc gia khác cũng có thể tham gia.
Ở đây một phương pháp kết hợp có thể xuất hiện, bao gồm áp lực quân sự liên tục kết hợp với một con đường đàm phán gián tiếp song song thông qua Pakistan, được thiết kế để buộc Iran rút quân khỏi eo biển Hormuz nhằm giữ thể diện, đổi lại là việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt có thể kiểm chứng được.
Kịch bản thứ ba: Eo biển bị đóng cửa kéo dài. Đây là kịch bản khả thi nhất về mặt phân tích trong ngắn hạn, Iran duy trì quyền kiểm soát eo biển trong khi sử dụng mối đe dọa đóng cửa vĩnh viễn như một đòn bẩy trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Đây là một ví dụ điển hình về điều mà học giả người Mỹ Thomas Schelling gọi là “mặc cả cưỡng chế”: Thao túng rủi ro chung để đạt được những nhượng bộ chính trị mà không cần phải cam kết một cuộc đối đầu toàn diện.
Ba kịch bản được xem xét ở đây không phải là những con đường loại trừ lẫn nhau mà là những áp lực cạnh tranh cùng tác động đồng thời trong cùng một môi trường khủng hoảng. Quỹ đạo ngắn hạn sẽ được định hình bởi sự tương tác giữa năng lực quân sự, tín hiệu cưỡng chế và sự sẵn có về mặt cấu trúc của các lối thoát ngoại giao.
Trong ba kịch bản, kịch bản thứ ba, trong đó Iran sử dụng việc đóng cửa eo biển như một công cụ mặc cả lâu dài trong khi các cuộc đàm phán gián tiếp vẫn tiếp diễn, là cấu hình khả thi nhất, nếu kênh trung gian của Pakistan vẫn còn nguyên vẹn và liên minh Mỹ - Israel không bị rạn nứt theo những cách dẫn đến chấm dứt hoặc đẩy nhanh đáng kể sự leo thang quân sự.
Kịch bản một và hai vẫn phụ thuộc vào sự thất bại của ngoại giao, và cả hai đều tiềm ẩn rủi ro leo thang không tương xứng so với lợi ích dự kiến.
Việc duy trì vai trò trung gian hòa giải của Pakistan, lập trường giảm leo thang của các quốc gia vùng Vịnh và việc thu hẹp dần khoảng cách đàm phán giữa Washington và Tehran tạo nên nền tảng thực tế nhất cho một giải pháp bền vững, dù chỉ là một phần.
Ukraine đã tiến hành loạt vụ tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga cuối tuần qua, nhắm vào cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk, nhà máy lọc dầu NORSI của Lukoil ở vùng Nizhny Novgorod region, cảng Baltic Primorsk, cùng một tàu chở ngũ cốc trên biển Azov.
Hiện trường một vụ nổ ở Nga sau khi bị UAV Ukraine không kích. Ảnh: t.me/Tsaplienko
Đòn tấn công nhắm vào hạ tầng năng lượng của Nga gây chú ý nhất diễn ra tại Novorossiysk. Một vụ cháy lớn đã bùng phát tại cảng dầu Sheskharis sau khi trúng máy bay không người lái của Ukraine. Quy mô đám cháy cho thấy mức độ trong chiến dịch mới của Kiev, vốn đã leo thang trong những tuần gần đây nhằm gia tăng áp lực lên doanh thu dầu mỏ của Nga – lĩnh vực vốn đã chịu tác động từ các lệnh trừng phạt phương Tây.
Trước đó, lực lượng UAV Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu NORSI – cơ sở Lukoil-Nizhegorodnefteorgsi ntez tại Kstovo – gây ra một vụ hỏa hoạn lớn. Nhà máy này sản xuất hơn 50 loại sản phẩm dầu mỏ, bao gồm nhiên liệu hàng không và diesel, với công suất khoảng 17 triệu tấn mỗi năm, cung cấp gần 30% lượng xăng cho khu vực Moscow và trực tiếp tiếp tế nhiên liệu cho quân đội Nga tại Ukraine.
Chỉ huy lực lượng drone Ukraine, Robert Brovdi, cũng xác nhận vụ tấn công và cho biết lực lượng của ông đã “ghé thăm” cơ sở của Lukoil tại Kstovo.
Cảng Primorsk – đầu mối quan trọng của công ty vận tải dầu Transneft – cũng tiếp tục bị nhắm mục tiêu, nối dài chuỗi tấn công trong hai tuần qua.
Thống đốc vùng Leningrad, Alexander Drozdenko, ban đầu cho biết phòng không Nga đã bắn hạ 19 UAV và mảnh vỡ làm hư hại một đoạn đường ống gần cảng.
Tuy nhiên, ông sau đó điều chỉnh thông tin, nói rằng đường ống không bị hư hại, và rò rỉ nhiên liệu là do một bồn chứa trúng mảnh đạn. Phía Ukraine tiếp tục xác nhận đã “một lần nữa đánh trúng cảng Transneft Primorsk”.
Tại biển Azov, một tàu chở hàng lớp Volgo-Balt vận chuyển lúa mì đã bị chìm sau khi trúng UAV, theo quan chức thân Nga tại Kherson, Vladimir Saldo. Ông cho rằng đây là “hành động khủng bố của chính quyền Kiev”.
Hai thủy thủ thiệt mạng, chín người khác được sơ tán bằng xuồng cứu sinh. Tình báo quốc phòng Ukraine trước đó từng theo dõi các tàu Volgo-Balt bị cáo buộc vận chuyển ngũ cốc Ukraine bị chiếm giữ từ các cảng bị kiểm soát, rồi xuất khẩu ra nước ngoài dưới danh nghĩa hàng Nga.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu bị xáo trộn mạnh bởi cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran và được đánh giá là cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Bối cảnh này mở ra những tranh luận chính trị mới tại châu Âu về việc có nên nối lại dòng năng lượng từ Nga.
Thủ tướng Slovakia, Robert Fico, sau cuộc điện đàm với người đồng cấp Hungary Viktor Orbán, đã kêu gọi Liên minh châu Âu chấm dứt các lệnh trừng phạt đối với dầu khí Nga để giải quyết khủng hoảng năng lượng. Ông cho rằng EU nên nối lại đối thoại với Moscow để tiếp cận nguồn cung “từ mọi nguồn, bao gồm cả Nga”.
Tuy nhiên, đề xuất này khó có khả năng nhận được sự ủng hộ tại Brussels, nơi phần lớn các quốc gia thành viên vẫn kiên quyết phản đối việc nới lỏng trừng phạt đối với Nga.
Theo cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz, một quan chức an ninh cấp cao khác của Iran đã thiệt mạng.
CNN ghi hình các tên lửa của Iran bay về phía Tel Aviv. Ảnh: CNN.
Tướng tình báo Iran thiệt mạng
Theo một tuyên bố từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), Thiếu tướng Majid Khademi, người đứng đầu Cục Tình báo của IRGC, đã bị ám sát vào sáng sớm thứ Hai.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) mô tả ông là một “vị chỉ huy được kính trọng bậc nhất”, người đã cống hiến “gần nửa thế kỷ phục vụ trung thành và dũng cảm cho Cách mạng”.
Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào cuối tháng Hai, Israel đã nhắm mục tiêu vào hàng chục quan chức cấp cao trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), quân đội Iran và nhóm bán quân sự Basij.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cáo buộc ông Khademi là một trong những người "chịu trách nhiệm trực tiếp" về cái chết của thường dân Israel", và cho biết ông là một trong ba nhân vật cấp cao nhất" trong IRGC.
“Các lãnh đạo Iran đang sống trong cảm giác bị bức hại. Chúng tôi sẽ tiếp tục truy lùng họ từng người một” - Katz nói.
Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công của Israel đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng thép và ngành công nghiệp hóa dầu của Iran – “và hôm nay, cũng như mỗi ngày, sẽ còn nhiều thiệt hại hơn nữa”.
Pakistan và Ai Cập tạo điều kiện cho đàm phán
Pakistan và Ai Cập nằm trong số các quốc gia đóng vai trò trung gian liên lạc giữa các quan chức Mỹ và Iran, một nguồn tin chính thức của Pakistan nói với CNN.
Thông tin này xuất hiện khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như đã đặt ra một thời hạn mới cho Iran mở cửa eo biển Hormuz trước khi Mỹ bắt đầu nhắm mục tiêu vào các cơ sở điện của Iran. Ông Trump nói với Axios hôm Chủ nhật rằng các đặc phái viên của ông là Steve Witkoff và Jared Kushner đang đàm phán với Iran.
Bộ Ngoại giao Pakistan hôm thứ Bảy cho biết trên mạng xã hội rằng Ngoại trưởng Mohammed Ishaq Dar đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran, Abbas Araghchi.
Trong cuộc điện đàm, ông Dar “nhắc lại sự ủng hộ của Pakistan đối với mọi nỗ lực nhằm giảm leo thang căng thẳng và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại và ngoại giao”
Iran lên án “sự man rợ” sau vụ tấn công bị cho là dùng bom xuyên boong-ke nhằm vào Đại học Sharif
Mohammad Reza Aref, Phó Tổng thống thứ nhất của Iran, đã cáo buộc Mỹ sử dụng bom “xuyên boong-ke” để nhắm vào Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran.
Viết trên X, ông Aref cho biết: “Ông ta (Trump) không hiểu rằng tri thức của Iran không nằm trong bê tông để có thể bị phá hủy bằng bom đạn; pháo đài thực sự chính là ý chí của các giáo sư và tầng lớp tinh hoa của chúng tôi”. Aref vốn là một kỹ sư được đào tạo tại Đại học Stanford của Mỹ.
“Chưa từng có sự man rợ nào trong lịch sử có thể tước đi khoa học khỏi người dân Iran. Khoa học ăn sâu vào tâm hồn chúng tôi, và pháo đài này sẽ không sụp đổ”.
Mỹ chưa đưa ra bình luận về vụ tấn công vào sáng sớm thứ Hai.
Đại học Sharif thường được so sánh với Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ nhờ vai trò thúc đẩy nghiên cứu khoa học tại Iran. Một số giáo sư liên quan đến trường đã bị sát hại, do bị cáo buộc có liên hệ với chương trình hạt nhân của nước này.
Israel ra cảnh báo sơ tán tại một số khu vực ngoại ô phía nam Beirut
Quân đội Israel đã ra lệnh sơ tán cư dân khỏi bảy khu phố ở vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut (Lebanon).
Người phát ngôn Avichay Adraee cho biết trên X rằng quân đội Israel sẽ tiếp tục tấn công “cơ sở hạ tầng của Hezbollah” tại nhiều khu vực khác nhau ở ngoại ô phía nam.
Nhóm phóng viên của chúng tôi tại hiện trường cho biết đã nghe thấy tiếng máy bay chiến đấu Israel trên bầu trời Beirut.
Thủ tướng Qatar kêu gọi giải quyết xung đột Trung Đông bằng “biện pháp hòa bình”
Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông “bằng các biện pháp hòa bình”, đồng thời cảnh báo về “những hệ lụy nghiêm trọng” nếu leo thang quân sự.
Ông Al Thani, đồng thời là Ngoại trưởng Qatar, đưa ra phát biểu này trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Tây Ban Nha José Manuel Albares, theo Bộ Ngoại giao Qatar.
Trong một bài đăng trên X, bộ này cho biết hai quan chức đã khẳng định “sự cần thiết phải chấm dứt hành động gây hấn vô cớ của Iran” đối với Qatar và các quốc gia khác trong khu vực.
Ông Al Thani cũng nhấn mạnh cần “quay trở lại bàn đàm phán và ưu tiên tiếng nói của lý trí và sự khôn ngoan để kiềm chế khủng hoảng”.
Trong khi đó, ông Albares bày tỏ “sự đoàn kết” của Tây Ban Nha với Qatar, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “giảm leo thang, bảo vệ cơ sở hạ tầng dân sự và các công trình thiết yếu, cũng như đảm bảo an toàn cho lĩnh vực năng lượng”, theo thông cáo của bộ.
Iran chỉ trích “lời lẽ thô tục” của ông Trump, khẳng định Iran sẽ tự vệ
Cựu Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã lên án tối hậu thư của Trump liên quan đến eo biển Hormuz.
“Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy lưu ý cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh - nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh” - ông Zarif viết trên mạng xã hội, ám chỉ vụ tấn công trường học ở Minab.
“Hôm qua, trong một cơn bộc phát tuyệt vọng và thô tục, Trump công khai đe dọa sẽ tiếp tục thực hiện các tội ác chiến tranh. Đồng lõa = trách nhiệm hình sự quốc tế” - ông nói thêm.
Cựu Ngoại trưởng Zarif là người từng tham gia đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Tổng thống Donald Trump dường như đã đặt ra một thời hạn mới cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, viết trên mạng xã hội vào chiều Chủ nhật: "Thứ Ba, 8 giờ tối theo giờ miền Đông!".
Các quan chức Iran cũng đưa ra những lời cảnh báo với ông Trump về tuyến đường thủy quan trọng này. Chủ tịch Quốc hội Mohammad-Bagher Ghalibaf cáo buộc Trump đang đẩy nước Mỹ vào “địa ngục trần gian” và cảnh báo khu vực có thể “bị thiêu rụi”.
Ông nói thêm: “Đừng nhầm lẫn: Các người sẽ không đạt được gì từ tội ác chiến tranh. Giải pháp thực sự duy nhất là tôn trọng quyền của người dân Iran và chấm dứt trò chơi nguy hiểm này”.
Mehdi Tabatabaei, phó trưởng ban truyền thông của văn phòng Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, cho biết ông Trump đã dùng đến những lời lẽ tục tĩu "vì quá tuyệt vọng và giận dữ".
“Eo biển Hormuz sẽ chỉ mở cửa trở lại khi, theo một chế độ pháp lý mới, những thiệt hại do cuộc chiến tranh áp đặt gây ra được bồi thường đầy đủ từ một phần doanh thu phí quá cảnh” - ông Tabatabaei đăng tải trên X.
Quân đội Mỹ đang bị chính trị hóa, với lực lượng vũ trang không bảo vệ đất nước mà bảo vệ các chính trị gia, như đã thấy trong cuộc xung đột ở Iran - cựu chuyên gia phân tích của CIA Larry Johnson bình luận.
Binh sĩ Mỹ rời khỏi Fort Bragg. Ảnh: Reuters.
"Tôi muốn chỉ ra điều chúng ta đang chứng kiến ở đây. Tôi gọi đó là sự chính trị hóa quân đội - sự biến đổi lực lượng vũ trang thành đội cận vệ hoàng gia thay vì lính lê dương" - ông Johnson nói trong một bình luận trên YouTue.
"Trong hệ thống La Mã, lính lê dương chiến đấu vì Rome, vì quốc gia. Đội Cận vệ Hoàng gia tồn tại để bảo vệ một chính trị gia cụ thể. Và trong trường hợp này, nó thực sự bắt đầu một cách nghiêm túc dưới thời ông Barack Obama, tiếp tục dưới thời ông Biden, và cả dưới thời ông Trump nữa... Điều này cực kỳ nguy hiểm, bởi vì, theo tôi, đây là việc vượt qua ranh giới sẽ dẫn đến sự hủy diệt của quân đội" - ông giải thích.
Đồng thời, theo Johnson, tình hình đang diễn biến theo chiều hướng tiêu cực đối với chính nhà lãnh đạo Mỹ.
"Giờ đây, cơn ác mộng của Donald Trump đang bắt đầu hiện thực hóa một cách trọn vẹn. Sau tất cả, chúng ta nhớ rằng Mỹ đã 'đánh bại' Iran - Iran không còn hệ thống phòng không, không quân bị phá hủy, hải quân bị phá hủy, Iran chẳng còn gì cả. Thế nhưng giờ đây, người Iran đã bắn hạ một chiếc F-15 và một chiếc trực thăng Black Hawk... Điều này đơn giản chỉ là lời nhắc nhở rằng luận điệu của Trump về sự thất bại hoàn toàn của Iran không hoàn toàn đúng" - chuyên gia này nói thêm.
Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch quân sự chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran kể từ ngày 28/2. Hai bên đã liên tục giáng các đòn mạnh vào nhau kể từ đó. Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của nước này và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Iran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và không thấy lý do gì để nối lại đàm phán.
Quân đội Israel đã mở cuộc điều tra về việc không đánh chặn được quả tên lửa này.
Hiện trường vụ tấn công vào Haifa. Ảnh Getty
Các nỗ lực tìm kiếm vẫn đang tiếp tục đối với bốn người Israel được cho là bị mắc kẹt dưới đống đổ nát của một tòa nhà chung cư bị phá hủy bởi tên lửa Iran ở Haifa. Quân đội Israel đã mở cuộc điều tra về việc không đánh chặn được quả tên lửa này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại lời đe dọa ném bom các nhà máy điện và cầu của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại cho hàng hải. “Mở cửa eo biển chết tiệt đó ra đi, lũ khốn điên rồ, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục – Cứ chờ xem!” tổng thống viết trên Truth Social hôm Chủ nhật, sau khi gia hạn thời hạn đến thứ Ba, 8 giờ tối giờ miền Đông (thứ Tư, 12 giờ sáng giờ GMT).
Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc đã phản hồi bằng cách lập luận rằng những phát ngôn của ông Trump báo hiệu sự sẵn sàng phạm "tội ác chiến tranh".
Iran đã đóng cửa điểm nghẽn chiến lược quan trọng này đối với “tàu địch” ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích vào ngày 28 tháng 2. Tehran sau đó tuyên bố rằng tuyến đường thủy này sẽ vẫn đóng cửa đối với Mỹ và Israel “trong dài hạn”. Khoảng 20-25% lượng dầu mỏ và 20% khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới đi qua tuyến đường thủy hẹp này.
Trong khi đó, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari tìm cách hạ thấp tầm quan trọng của cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ dẫn đến việc giải cứu một thành viên phi hành đoàn mất tích trên chiếc máy bay F-15E Strike Eagle bị bắn rơi ở tây nam Iran hôm thứ Sáu. Zolfaghari tuyên bố lực lượng Iran đã bắn hạ hai máy bay vận tải C-130 và hai máy bay trực thăng Black Hawk, trong khi truyền thông Mỹ đưa tin rằng quân đội Mỹ đã tự phá hủy máy bay của mình sau khi không thể cất cánh từ một đường băng tạm thời.
Tại Lebanon, nơi quân đội Israel đang tiến hành chiến dịch tấn công trên bộ và các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào phiến quân Hezbollah, "đó là một ngày Chủ nhật Phục sinh rất đẫm máu", phóng viên Steve Sweeney của RT đưa tin. Một số người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào khu dân cư đông đúc ở Beirut, và nhiều cuộc không kích của Israel được báo cáo ở các khu vực khác của Lebanon.
A driver in Hanoi has been criminally detained following a high-speed multi-vehicle collision that left two people injured and a trail of destruction across a major intersection. On March 27, Hanoi Police confirmed that the male driver of a Lexus is under investigation for alleged violations of road traffic regulations after his vehicle overturned during a late-night crash on March 25.
The incident occurred at approximately 11:30 p.m. at the intersection of Trung Kinh and Mac Thai To streets. According to initial reports, the Lexus rear-ended a car waiting at a red light with such force that it propelled the stationary vehicle forward nearly 10 meters. The Lexus then careened through the intersection, veered into oncoming traffic, and struck three additional cars and a motorcycle before flipping onto its roof.
The aftermath of the crash covered an area of roughly 300 square meters with vehicle debris. Bystanders had to rescue the Lexus driver from his overturned vehicle, which suffered severe front-end damage and deployed its airbags. Among the two injured was a motorbike taxi driver who sustained multiple fractures and required emergency hospitalization.
Remarkably, authorities determined that none of the motorists involved—including the Lexus driver—were under the influence of alcohol or stimulants at the time of the accident. Instead, investigators have attributed the pile-up to reckless driving and a complete failure to observe traffic conditions.
The case has drawn significant attention in the capital, highlighting ongoing concerns regarding road safety and high-speed driving in urban areas. As the investigation continues, the driver remains in custody pending formal charges related to the extensive property damage and physical injuries caused by the collision.
Tai nghe không dây đã trở thành một trong những lựa chọn âm thanh cá nhân phổ biến nhất, phục vụ cho nhu cầu chơi game, xem phim và nghe nhạc thư giãn.
Với khả năng phát lại âm thanh chất lượng cao, kết nối với nhiều thiết bị cùng lúc và tính di động, tai nghe không dây dễ dàng trở thành người bạn đồng hành lý tưởng cho người dùng.
Nhiều thương hiệu công nghệ nổi tiếng như Apple, Sony, Bose, Samsung và Google đã cho ra mắt các mẫu tai nghe không dây chất lượng cao, từ những sản phẩm cao cấp đến các lựa chọn giá rẻ phù hợp với ngân sách hạn chế.
Đối với người dùng tai nghe nhét tai (earbuds) một thời gian, nhiều nhược điểm đã thể hiện khiến họ bắt đầu chuyển sang dạng tai nghe chụp tai (headphone) do có nhiều ưu điểm. Không chỉ mang lại chất lượng âm thanh vượt trội, headphone còn có thiết kế cho phép sử dụng phần cứng lớn hơn.
Đây là một trong những điểm khác biệt rõ rệt giữa earbuds và headphone. Earbuds thường bị hạn chế bởi kích thước khi chỉ có thể chứa một lượng pin nhất định. Ví dụ, tai nghe AirPods 4 có thể hoạt động liên tục khoảng 5 giờ, trong khi tai nghe Galaxy Buds 4 đạt 6 giờ. Ngược lại, headphone như AirPods Max 2 có thể hoạt động lên đến 20 giờ, Sony WH-1000XM5 có thể kéo dài tới 40 giờ chỉ với một lần sạc.
Giảm nguy cơ tổn thương thính giác
Mặc dù có tính năng trợ thính ấn tượng, nhưng thiết kế của earbuds có thể gây hại cho thính giác. Âm thanh phát ra gần màng nhĩ có thể dẫn đến tổn thương thính giác vĩnh viễn nếu âm lượng vượt quá 70 decibel. Trong khi đó, headphone đi kèm thiết kế loa bên ngoài ống tai giúp giảm thiểu rủi ro này.
Sự thoải mái khi sử dụng
Earbuds có thể gây khó chịu do áp lực lên ống tai, đặc biệt là khi sử dụng trong thời gian dài. Ngược lại, các mẫu headphone mang lại trải nghiệm đeo thoải mái hơn nhờ thiết kế bao phủ toàn bộ vành tai, từ đó giúp giảm áp lực và mệt mỏi khi nghe.
Khả năng khử tiếng ồn tốt hơn
Công nghệ khử tiếng ồn chủ động trên headphone hoạt động hiệu quả hơn nhờ vào thiết kế lớn của sản phẩm, từ đó cho phép tích hợp nhiều micro và phần cứng mạnh mẽ hơn. Nhờ vậy, headphone có thể cải thiện khả năng xử lý tiếng ồn và cô lập âm thanh mà người dùng muốn nghe.
Dễ dàng theo dõi tai nghe
Nhờ vào kích thước lớn nên headphone khó bị mất hơn so với earbuds. Khi di chuyển, chúng không dễ rơi ra và thường dễ nhận biết hơn khi được cất giữ.
Tóm lại, headphone không chỉ mang lại chất lượng âm thanh tốt hơn mà còn đảm bảo sự thoải mái và an toàn cho thính giác. Với những ưu điểm nổi bật này, người dùng nên cân nhắc lựa chọn sử dụng headphone nếu muốn nhận được trải nghiệm âm thanh tối ưu.
Khi bệnh tiểu đường khởi phát ở độ tuổi ngoài 20, yếu tố quan trọng nhất không phải là nhanh chóng điều trị, mà là xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.
Tiểu đường, hay đái tháo đường, không còn là căn bệnh xa lạ trong đời sống hiện đại. Đây là tình trạng rối loạn chuyển hóa mạn tính, đặc trưng bởi mức đường huyết tăng cao kéo dài. Điều đáng nói là bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng lại âm thầm tiến triển và gây ra hàng loạt biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát tốt.
Ở giai đoạn đầu, tiểu đường có thể biểu hiện bằng những dấu hiệu khá quen thuộc như khát nước liên tục, ăn nhiều nhưng vẫn đói, đi tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân. Một số người còn cảm thấy tê bì tay chân, ngứa da, dễ nhiễm trùng hoặc vết thương lâu lành. Thị lực giảm, da sẫm màu ở vùng cổ hoặc nách cũng là những tín hiệu cảnh báo thường bị bỏ qua.
Nhưng điều khiến giới chuyên môn lo ngại không nằm ở những triệu chứng ban đầu, mà là hệ quả lâu dài. Khi đường huyết không được kiểm soát, cơ thể phải đối mặt với nguy cơ suy thận giai đoạn cuối, đột quỵ, suy tim, nhồi máu cơ tim hay đau thắt ngực. Ngoài ra, tiểu đường còn là nguyên nhân hàng đầu gây mù do tổn thương võng mạc, cũng như dẫn đến bệnh lý thần kinh ngoại biên khiến người bệnh mất cảm giác ở tay chân.
Một điểm quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ là độ tuổi phát hiện bệnh có ảnh hưởng rất lớn đến diễn tiến lâu dài, cách điều trị và cả khả năng kiểm soát bệnh.
Theo các chuyên gia, cùng là tiểu đường nhưng nếu xuất hiện ở tuổi 20, 30 hay 40, cách tiếp cận sẽ rất khác nhau.
Ở tuổi ngoài 20: điều quan trọng nhất là xác định đúng nguyên nhân
Khi bệnh tiểu đường khởi phát ở độ tuổi ngoài 20, yếu tố quan trọng nhất không phải là nhanh chóng điều trị, mà là xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.
Ở người trẻ, việc phát hiện chỉ số đường huyết cao thường dễ bị xem nhẹ hoặc gây nhầm lẫn. Nhiều trường hợp mặc định rằng nguyên nhân xuất phát từ lối sống không lành mạnh dẫn đến tiểu đường type 2, nhưng thực tế tình trạng này có thể phức tạp hơn rất nhiều.
Tiểu đường ở độ tuổi này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Các trường hợp điển hình bao gồm tiểu đường type 1 - một rối loạn tự miễn khiến cơ thể mất khả năng sản xuất insulin. Một số người lại mắc tiểu đường tự miễn tiến triển chậm hoặc gặp các biến dạng tiểu đường do đột biến gene. Ngoài ra, còn có những thể bệnh không thuộc nhóm điển hình, đòi hỏi sự chẩn đoán kỹ lưỡng để xử lý phù hợp.
Việc phân loại chính xác không chỉ mang tính lý thuyết, mà còn giữ vai trò quyết định trong cách điều trị. Nếu tiểu đường tự miễn bị chẩn đoán nhầm thành type 2, việc trì hoãn sử dụng insulin có thể dẫn đến tiến triển bệnh nhanh hơn, thậm chí gây nguy hiểm. Ngược lại, việc áp dụng phương pháp điều trị quá mức ở các trường hợp không cần thiết có khả năng làm người bệnh phải chịu đựng những tác dụng phụ không đáng có.
Do đó, đối với người trẻ, bước đầu tiên để xử lý tiểu đường không phải là vội vàng đưa ra phác đồ điều trị, mà là tìm hiểu và xác định đúng nguyên nhân thực sự của bệnh. Quy trình này đòi hỏi sự thăm khám cẩn thận và theo dõi chặt chẽ từ các bác sỹ chuy
Bước sang tuổi 30: áp lực cuộc sống trở thành tác nhân quan trọng
Nếu như ở độ tuổi 20, việc nhận biết và "định danh" bệnh thường là tâm điểm, thì khi bước vào tuổi 30, bức tranh toàn cảnh sức khỏe lại trở nên phức tạp hơn. Đây là giai đoạn mà nguy cơ mắc tiểu đường tự miễn hoặc tiểu đường type 2 đều gia tăng, trong lúc các yếu tố lối sống bắt đầu để lại tác động rõ rệt.
Ở độ tuổi này, nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy công việc bận rộn với thói quen ít vận động, ngồi nhiều, chế độ ăn uống thất thường, giấc ngủ không đủ chất lượng và thường xuyên chịu áp lực tinh thần. Những thói quen này không chỉ làm suy giảm sức khỏe tổng thể mà còn góp phần thúc đẩy tình trạng kháng insulin - nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tiểu đường type 2.
Ngoài ra, áp lực kéo dài còn khiến cơ thể tiết ra nhiều cortisol - một hormone gây tăng đường huyết và cản trở chức năng của insulin. Khi tình trạng này trở thành mãn tính, quá trình rối loạn chuyển hóa bắt đầu tiến triển nhanh và phức tạp hơn.
Đáng lo ngại hơn, không ít người trong độ tuổi 30 hoặc đầu 40 bị chẩn đoán mắc tiểu đường đã xuất hiện các biến chứng ngay từ lúc phát hiện bệnh. Điều này thường xảy ra bởi bệnh đã âm thầm tiến triển trong thời gian dài mà không được nhận biết kịp thời.
Vì vậy, việc điều trị ở giai đoạn này cần vượt xa phạm vi kiểm soát đường huyết bằng thuốc. Người bệnh phải chú trọng hơn đến thay đổi lối sống: giảm thiểu căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ, duy trì chế độ ăn uống khoa học và tăng cường hoạt động thể chất đều đặn. Đây không chỉ là những thay đổi nhất thời mà cần được xây dựng thành thói quen lâu dài để giúp cơ thể phục hồi và ổn định.
Song song với đó, việc tầm soát biến chứng ngay từ thời điểm chẩn đoán là điều vô cùng quan trọng. Dù còn trẻ, người bệnh vẫn có nguy cơ gặp tổn thương ở mạch máu, mắt hoặc thần kinh mà có thể chưa hề nhận ra. Hành động kịp thời ở giai đoạn này sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ biến chứng về sau và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Ở tuổi ngoài 40: trọng tâm chuyển sang bảo vệ tim mạch
Khi bước vào ngưỡng tuổi 40, cơ thể bắt đầu trải qua nhiều thay đổi quan trọng về mặt sinh lý, đòi hỏi chúng ta phải có cái nhìn toàn diện hơn đối với sức khỏe, đặc biệt là trong việc bảo vệ hệ tim mạch.
Đáng chú ý, đây là giai đoạn mà phần lớn các trường hợp tiểu đường loại 2 được chẩn đoán, thường đi kèm với một loạt vấn đề y tế như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay tình trạng thừa cân, béo phì. Các yếu tố này không chỉ đơn thuần ảnh hưởng riêng lẻ mà còn có khả năng kết hợp, tạo thành một vòng xoáy nguy cơ cao đối với sức khỏe tim mạch.
Ở thời điểm này, việc quản lý sức khỏe không chỉ dừng lại ở mục tiêu kiểm soát đường huyết, mà cần hướng tới một chiến lược toàn diện để kiểm soát đồng thời nhiều yếu tố nguy cơ. Điều này xuất phát từ mối quan hệ mật thiết giữa bệnh tiểu đường và các vấn đề về tim mạch. Việc đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến thành mạch máu, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng tim mạch nặng nề như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và một loạt biến cố khác có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Đặc biệt, những người được chẩn đoán mắc tiểu đường ở độ tuổi 40 tuy có thời gian tiếp xúc với mức đường huyết cao ngắn hơn so với những người bị bệnh từ sớm, nhưng lại phải đối mặt với một nguy cơ nền về bệnh tim mạch cao hơn đáng kể. Chính vì vậy, cần nhanh chóng áp dụng các biện pháp kiểm soát tích cực ngay từ giai đoạn đầu phát hiện bệnh nhằm giảm thiểu tối đa những biến chứng về lâu dài.
Khái niệm “ký ức chuyển hóa” là một minh chứng rõ nét cho lợi ích của việc này. Theo đó, nếu chúng ta duy trì được mức đường huyết ổn định trong những năm đầu kể từ khi được chẩn đoán, cơ thể sẽ “ghi nhớ” giai đoạn ổn định ấy, từ đó mang lại lợi ích sức khỏe bền vững trong tương lai, ngay cả khi sau này khả năng kiểm soát không còn hoàn hảo như trước.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là việc kiểm soát tích cực không có nghĩa là sử dụng càng nhiều thuốc càng tốt. Một kế hoạch điều trị hiệu quả không chỉ tập trung vào thuốc men mà còn phải cân nhắc đến sự phù hợp với tình trạng cá nhân của mỗi người. Điều này bao gồm cả việc lựa chọn đúng loại thuốc với liều lượng thích hợp, thường xuyên điều chỉnh khi cần thiết, duy trì cân nặng lành mạnh và theo dõi sát sao các chỉ số liên quan đến tim mạch.
Với phương pháp tiếp cận toàn diện này, chúng ta có thể góp phần giảm thiểu nguy cơ và nâng cao chất lượng cuộc sống trong giai đoạn trưởng thành của mình./.
Trưa hôm đó, trong đầu tôi đã nghĩ tới nhiều "kịch bản" không hay.
Tôi gặp vợ mình trong một buổi tụ tập bạn bè rất bình thường. Hôm đó tôi đến muộn, bước vào đã thấy cô ấy ngồi ở góc bàn, nói cười nhẹ nhàng nhưng lại khiến người khác khó rời mắt. Sau này quen rồi tôi mới biết, thời đó cô ấy vốn là kiểu con gái “có tiếng” - xinh xắn, duyên dáng, lại được nhiều người theo đuổi.
Còn tôi thì chẳng có gì nổi bật. Một công việc ổn định, tính cách đơn giản, thậm chí có phần khô khan. Vậy mà không hiểu sao, giữa rất nhiều lựa chọn, cô ấy lại chọn tôi.
Có lần tôi hỏi đùa: “Sao hồi đó em không chọn người tốt hơn?”, cô ấy chỉ cười: “Vì ở cạnh anh, em thấy yên tâm”.
Câu trả lời đó, đến giờ tôi vẫn nhớ.
Sau khi kết hôn, cuộc sống của chúng tôi không có quá nhiều biến động. Cho đến khi vợ mang thai, mọi thứ mới thực sự thay đổi. Cô ấy gần như ở nhà hoàn toàn, hạn chế ra ngoài, ít gặp bạn bè hơn trước. Từ một người luôn bận rộn, thích đi đây đi đó, vợ tôi dần quen với những ngày xoay quanh bữa ăn, giấc ngủ và những lần khám thai định kỳ.
Thỉnh thoảng tôi thấy cô ấy đứng trước gương lâu hơn một chút, nhưng khi quay sang lại cười rất nhẹ: “Chắc tại em ở nhà nhiều quá nên hơi chán thôi”.
Tôi biết, với một người từng được nhiều người chú ý, việc thay đổi nhịp sống như vậy không hẳn là dễ dàng. Nhưng cô ấy chưa từng than phiền.
Tam cá nguyệt thứ hai trôi qua khá êm đềm. Vợ tôi ăn uống tốt hơn, tinh thần cũng ổn định hơn. Hai vợ chồng bắt đầu nói nhiều hơn về đứa bé, về những dự định rất nhỏ trong tương lai.
Tôi cứ nghĩ, mọi thứ sẽ tiếp tục bình yên như thế.
Cho đến một buổi trưa.
Hôm đó tôi đang làm việc thì chợt nhớ ra chưa hỏi vợ đã ăn gì chưa, nên gọi về. Điện thoại đổ chuông khá lâu mới có người bắt máy.
“Alo…” - giọng cô ấy nhỏ và đứt quãng.
Tôi khựng lại. “Em đang làm gì vậy?”, tôi hỏi.
Đầu dây bên kia không phải câu trả lời, mà là tiếng thở gấp, từng nhịp nặng nề như đang cố gắng lấy hơi.
“Em sao vậy?”, tôi đứng bật dậy.
“Em… không sao”, cô ấy nói, nhưng rõ ràng là đang rất mệt.
“Em đang ở đâu? Có chuyện gì?”, tôi gần như gắt lên.
“Em ở nhà chứ đâu… nhưng em hơi mệt”, cô ấy đáp, giọng yếu dần.
Tôi tắt máy ngay lập tức, lao ra khỏi công ty. Khi mở cửa bước vào nhà, cảnh tượng trước mắt khiến tôi đứng chết trân.
Vợ tôi đang ngồi bệt dưới sàn phòng khách, lưng tựa vào ghế, tóc ướt mồ hôi, một tay ôm bụng, hơi thở dồn dập. Bên cạnh là chiếc ipad đang phát video hướng dẫn tập luyện cho bà bầu.
“Em làm cái gì vậy? Anh sợ hai mẹ con không khoẻ, chuyển dạ sớm thì nguy hiểm lắm”, tôi vội vàng chạy lại, đỡ cô ấy dậy. Cô ấy nhìn tôi, mắt hơi đỏ: “Em chỉ tập nhẹ thôi… người ta bảo bầu phải vận động thì con mới khỏe, dễ sinh…”.
Tôi im lặng vài giây. Thật ra trước đây vợ từng muốn tập luyện như bao bà bầu khác, nhưng thể trạng cô ấy vốn rất yếu, bác sĩ bảo chỉ nên đi bộ nhẹ nhàng và chú trọng nghỉ ngơi. Những động tác trên màn hình nhìn qua thì đơn giản, nhưng có lẽ với cô ấy lại không hề nhẹ nhàng như vậy.
“Em không nói với anh?”, tôi hỏi khẽ. Cô ấy cúi xuống: “Em sợ anh lo”.
Câu trả lời đó khiến tôi không biết nên trách hay nên thương nhiều hơn. Hóa ra, trong lúc tôi cứ nghĩ mình đang chăm sóc đủ đầy, thì cô ấy vẫn có những nỗi lo riêng, chỉ là không muốn tôi bận tâm thêm. Tối hôm đó, tôi gần như không ngủ. Tôi nhận ra, có lẽ mình cần thay đổi cách quan tâm, không chỉ là lo lắng, mà còn phải hiểu và đồng hành.
Sáng hôm sau, tôi xin nghỉ làm. Tôi tìm một huấn luyện viên dành riêng cho bà bầu và mời đến tận nhà. Khi cô ấy còn đang ngạc nhiên, tôi chỉ nói: “Nếu em muốn tập, thì mình tập cho đúng cách”.
Cô ấy nhìn tôi rất lâu, rồi khẽ gật đầu.
Buổi tập đầu tiên diễn ra chậm rãi hơn tôi tưởng. Có người hướng dẫn, từng động tác đều nhẹ nhàng, phù hợp. Không còn cảnh thở dốc, không còn gắng sức. Tôi ngồi bên cạnh, lần đầu tiên thấy yên tâm thật sự.
Đến lúc đó, tôi mới hiểu, chăm sóc không phải là giữ người mình thương tránh xa mọi thứ, mà là giúp họ làm điều họ muốn theo cách an toàn nhất.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là mình lo được bao nhiêu, mà là mình có đủ tinh tế để lắng nghe những điều họ chưa kịp nói ra hay không.
Trứng giàu dinh dưỡng nhưng không phải ai cũng nên ăn trong mọi thời điểm. Dưới đây là những trường hợp cần hạn chế hoặc tránh ăn trứng theo khuyến nghị từ các nguồn dinh dưỡng uy tín.
Vì sao tắm xong dễ buồn ngủ? Lý do nhiều người chưa từng để ý
Trứng được xem là thực phẩm giàu đạm, dễ chế biến và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải lúc nào ăn trứng cũng tốt. Trong một số trường hợp nhất định, việc tiêu thụ trứng có thể gây bất lợi cho cơ thể nếu không kiểm soát đúng cách.
Dưới đây là những trường hợp được các chuyên gia dinh dưỡng và tổ chức y tế khuyến nghị nên hạn chế hoặc tránh ăn trứng.
Người bị dị ứng trứng
Dị ứng trứng là một trong những dạng dị ứng thực phẩm phổ biến, đặc biệt ở trẻ nhỏ nhưng vẫn có thể gặp ở người trưởng thành. Theo các tổ chức y tế quốc tế, phản ứng dị ứng thường xuất hiện khi hệ miễn dịch nhận diện nhầm protein trong trứng là chất gây hại. Triệu chứng có thể bao gồm nổi mẩn, ngứa, khó thở hoặc rối loạn tiêu hóa.
Trứng giàu dinh dưỡng nhưng không phải lúc nào cũng nên ăn
Lòng trắng trứng thường là nguyên nhân chính gây dị ứng do chứa nhiều protein dễ kích thích phản ứng miễn dịch. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cả lòng đỏ cũng có thể gây phản ứng tương tự. Người từng có tiền sử dị ứng cần tránh hoàn toàn các món ăn chứa trứng hoặc thực phẩm chế biến từ trứng.
Việc cố tình sử dụng trứng khi cơ thể đã có phản ứng dị ứng có thể làm tình trạng nghiêm trọng hơn, thậm chí dẫn đến phản ứng nguy hiểm. Vì vậy, người nghi ngờ dị ứng nên kiểm tra y tế và tuân thủ chế độ ăn phù hợp.
Người mắc bệnh tim mạch hoặc rối loạn mỡ máu cần kiểm soát chặt
Trứng chứa nhiều dưỡng chất quan trọng nhưng cũng có hàm lượng cholesterol tương đối cao, tập trung chủ yếu ở lòng đỏ. Theo khuyến nghị từ các hiệp hội tim mạch, người mắc bệnh tim hoặc rối loạn mỡ máu không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn trứng nhưng cần kiểm soát lượng tiêu thụ.
Việc ăn quá nhiều trứng, đặc biệt là lòng đỏ, có thể làm tăng cholesterol trong máu ở một số người nhạy cảm. Điều này góp phần làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch hoặc biến chứng tim mạch nếu chế độ ăn không cân đối. Những người có chỉ số mỡ máu cao cần tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng trứng phù hợp.
Cách sử dụng trứng cũng ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Các món chiên nhiều dầu mỡ hoặc kết hợp với thực phẩm giàu chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ bệnh lý hơn so với cách chế biến luộc hoặc hấp.
Người đang bị sốt hoặc rối loạn tiêu hóa nặng
Khi cơ thể đang sốt hoặc hệ tiêu hóa hoạt động kém, việc tiêu thụ thực phẩm giàu đạm như trứng có thể gây áp lực cho hệ tiêu hóa. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trứng chứa hàm lượng protein cao nên cần thời gian tiêu hóa lâu hơn so với các thực phẩm nhẹ.
Ở người bị sốt cao, chức năng tiêu hóa thường suy giảm, việc ăn trứng có thể khiến cơ thể khó hấp thu hoặc gây cảm giác đầy bụng, khó chịu. Điều này làm quá trình phục hồi chậm hơn nếu không kiểm soát chế độ ăn hợp lý.
Trong giai đoạn rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, viêm đường ruột hoặc đầy hơi kéo dài, nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu và hạn chế trứng cho đến khi cơ thể ổn định. Sau khi hồi phục, có thể ăn lại với lượng vừa phải.
Người mắc bệnh gan hoặc thận cần hạn chế protein
Gan và thận đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa và đào thải các sản phẩm từ quá trình phân giải protein. Với người mắc bệnh gan hoặc suy thận, việc tiêu thụ thực phẩm giàu đạm như trứng có thể làm tăng gánh nặng cho các cơ quan này.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng lâm sàng, người bệnh gan hoặc thận cần kiểm soát lượng protein nạp vào hằng ngày để tránh làm bệnh tiến triển nặng hơn. Ăn quá nhiều trứng có thể khiến cơ thể khó chuyển hóa hết lượng đạm, gây tích tụ chất thải trong máu.
Chế độ ăn cho nhóm đối tượng này cần được cá nhân hóa theo chỉ định của bác sĩ. Trứng vẫn có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhưng phải kiểm soát số lượng và cách chế biến.
Người đang dùng thuốc đặc biệt hoặc cần chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt
Một số phác đồ điều trị yêu cầu chế độ ăn kiểm soát chặt chẽ về protein, chất béo hoặc cholesterol. Trong các trường hợp này, việc ăn trứng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc làm thay đổi chỉ số sức khỏe.
Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều cholesterol hoặc chất béo có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa thuốc hoặc làm thay đổi phản ứng của cơ thể với điều trị. Vì vậy, người đang điều trị bệnh mạn tính hoặc theo chế độ ăn đặc biệt nên hỏi ý kiến chuyên gia trước khi ăn trứng thường xuyên.
Tuân thủ hướng dẫn dinh dưỡng trong quá trình điều trị giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng. Việc tự ý điều chỉnh chế độ ăn có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
Trứng là thực phẩm bổ dưỡng, cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và protein chất lượng cao. Tuy nhiên, sử dụng đúng thời điểm, đúng đối tượng và đúng lượng mới mang lại lợi ích cho sức khỏe. Nếu thuộc các nhóm trên, việc tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ là cần thiết để đảm bảo chế độ ăn an toàn và phù hợp.
Theo như người vợ trẻ Crystal Harris kết hôn với bạn đời mới trong lễ cưới giản dị, hôm 2/4 vừa qua khi Chín năm sau khi nhà sáng lập Playboy Hugh Hefner qua đời. Cô dâu tiết lộ buổi lễ đơn giản, không có khách mời, nhưng vẫn tràn đầy ý nghĩa và mang không khí thân mật, lãng mạn. Sau lễ cưới, hai người kỷ niệm bằng chuyến đi thuyền quanh đầm phá, không tổ chức tiệc cưới truyền thống mà chọn một bữa tối giản dị cùng các món tráng miệng làm từ nguyên liệu tươi địa phương.
Crystal Harris - cựu người mẫu Playboy, 39 tuổi - tổ chức hôn lễ với nhà sinh vật học đại dương James Ward, 42 tuổi, tại một hòn đảo thuộc Cook Islands. Cô dâu tiết lộ buổi lễ đơn giản, không có khách mời, nhưng vẫn tràn đầy ý nghĩa và mang không khí thân mật, lãng mạn.
Crystal Harris và chú rể James Ward. Ảnh: People
"Chúng tôi chọn Cook Islands vì sự xa xôi và biệt lập của nơi này", Harris nói. "Không có các khách sạn chuỗi lớn, nên mọi thứ rất yên bình và nguyên sơ. Nơi đây còn sở hữu một trong những đầm phá đẹp nhất thế giới. Vì cả tôi và James đều yêu đại dương và thiên nhiên, nên đây là địa điểm hoàn hảo để bắt đầu chương mới của cuộc đời".
Sau lễ cưới, hai người kỷ niệm bằng chuyến đi thuyền quanh đầm phá, không tổ chức tiệc cưới truyền thống mà chọn một bữa tối giản dị cùng các món tráng miệng làm từ nguyên liệu tươi địa phương. Cặp uyên ương sau đó ở lại một khu nghỉ dưỡng tại Cook Islands để tận hưởng tuần trăng mật, dành thời gian tắm nắng, lặn biển và khám phá hệ sinh vật biển phong phú.
Crystal Harris, hiện là chuyên viên bất động sản, cho biết thời gian tới cô và chồng sẽ tiếp tục du lịch, khám phá thế giới, đồng thời dành nhiều thời gian hơn cho thiên nhiên, động vật và đại dương.
Góa phụ của ông chủ Playboy hạnh phúc bên chồng mới. Ảnh: People
Crystal được James Ward cầu hôn vào tháng 4 năm ngoái tại Hawaii sau một năm hẹn hò. Thời điểm đó, cựu người mẫu tiết lộ cô dự định tổ chức lễ cưới giản dị nhưng ấm áp, tràn đầy tình yêu bởi đám cưới trước đây của cô với Hugh Hefner giống như một buổi trình diễn trước công chúng hơn là một buổi lễ dành cho chính mình.
Người đẹp 8X từng kết hôn với người sáng lập tạp chí Playboy Hugh Hefner từ năm 2012 cho đến khi ông qua đời năm 2017 ở tuổi 91. Cuộc hôn nhân chênh lệch 60 tuổi của họ thu hút sự chú ý suốt nhiều năm. Sau khi chồng mất, Crystal chuyển đến Hawaii sống. Cô gặp James Ward tại quần đảo nhiệt đới này vào tháng 4/2024 qua sự giới thiệu của bạn bè.
Crystal Harris khi còn là vợ của Hugh Hefner. Ảnh: Wire
Cũng vào năm 2024, Crystal Harris từng gây xôn xao với cuốn hồi ký Only Say Good Things: Surviving Playboy and Finding Myself (Chỉ nói những điều tốt: Sống sót ở Playboy và tìm lại chính mình). Trong cuốn sách, Crystal kể về những ngày tháng sống cùng ông chủ Playboy và cho biết cô đã đánh mất mình trong mối quan hệ với Hugh Hefner, phải đổi nhiều thứ để có cuộc sống nhung lụa, hào nhoáng. Góa phụ thừa nhận cô cảm thấy như bị giam cầm trong cuộc hôn nhân đầy kiểm soát và chưa bao giờ thực sự yêu Hefner. Sau khi chồng mất, cô để tang ba năm rồi mới hẹn hò.
Theo như sau khi nam diễn viên Timothée Chalamet phải trải qua một đêm đáng quên tại lễ trao giải Oscars 2026 với sự việc diễn ra chỉ ít tuần. Theo hình ảnh được ghi lại, mẫu xe Lucid Air của nam diễn viên này được đưa lên xe chuyên dụng và rời khỏi khuôn viên nhà riêng. Hiện vẫn chưa rõ phương tiện này bị kéo đi để sửa chữa hay vì một lý do khác.
Nam diễn viên Timothée Chalamet tiếp tục rơi vào tình huống “muối mặt” khi chiếc xe điện hạng sang của anh bất ngờ bị kéo đi ngay trước biệt thự ở Beverly Hills.
Theo hình ảnh được ghi lại, mẫu xe Lucid Air của nam diễn viên được đưa lên xe chuyên dụng và rời khỏi khuôn viên nhà riêng. Hiện vẫn chưa rõ phương tiện này bị kéo đi để sửa chữa hay vì một lý do khác. Phía đại diện của Chalamet cũng chưa đưa ra phản hồi chính thức.
Xe điện của Timothée Chalamet bị kéo đi.
Sự việc diễn ra chỉ ít tuần sau khi nam diễn viên trải qua một đêm đáng quên tại lễ trao giải Oscars 2026. Dù được kỳ vọng sẽ giành tượng vàng đầu tiên với vai diễn trong phim Marty Supreme, anh lại trắng tay trước Michael B. Jordan - người bất ngờ vươn lên giành chiến thắng ở hạng mục Nam chính xuất sắc.
Không chỉ thất bại về giải thưởng, Chalamet còn trở thành tâm điểm trêu chọc trong suốt buổi lễ. MC Conan O'Brien đã “cà khịa” nam diễn viên ngay phần mở màn, ám chỉ những phát ngôn gây tranh cãi trước đó của anh về opera và ballet. Máy quay lập tức hướng về Chalamet, ghi lại khoảnh khắc anh nở nụ cười gượng gạo bên bạn gái Kylie Jenner.
Timothée Chalamet và bạn gái tại lễ trao giải Oscars 2026.
Theo chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Judi James, phản ứng của nam diễn viên cho thấy sự “ngượng ngùng và phần nào lép vế”, với nụ cười gượng và biểu cảm thiếu tự nhiên. Trong khi đó, Kylie Jenner được cho là có động thái bảo vệ khi nghiêng người về phía bạn trai, như muốn trấn an anh trước tình huống khó xử.
Bên cạnh đó, trang phục toàn trắng mà Chalamet lựa chọn tại sự kiện cũng gây tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội. Nhiều khán giả thẳng thắn chê bai diện mạo của anh, thậm chí ví von trông giống “người giao sữa”, hay cho rằng đây là một trong những bộ trang phục khó hiểu nhất thảm đỏ năm nay.
Một số ý kiến còn cho rằng phát ngôn trước đó của Chalamet khi anh nhận định opera và ballet “không quá quan trọng” có thể đã ảnh hưởng đến hình ảnh của anh trong mắt công chúng và giới chuyên môn, từ đó tác động đến kết quả cuộc đua Oscars.
Trước đó, phát ngôn xem thường opera và ballet khiến nam diễn viên nhận "bão chỉ trích".
Liên tiếp vướng vào những tình huống kém duyên, từ sự cố xe bị kéo đi cho đến đêm Oscars nhiều tranh cãi, Timothée Chalamet đang trở thành cái tên gây chú ý không chỉ vì tài năng mà còn bởi những ồn ào xoay quanh hình ảnh cá nhân.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
EU
KOREA
