MẶT TỐI CỦA MẶT TRĂNG: Artemis II chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử quanh quỹ đạo Mặt Trăng, đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ con người nào trước đây.
Ảnh chân dung chính thức của phi hành đoàn Artemis II, từ trái sang: Các phi hành gia NASA Christina Koch, Victor Glover, Reid Wiseman, và phi hành gia Cơ quan Vũ trụ Canada Jeremy Hansen. Ảnh: Josh Valcarcel/Wiki Commons
Ngoài không gian bao la, bốn phi hành gia bay về phía Mặt Trăng để thực hiện một nhiệm vụ lịch sử.
Phi hành đoàn Artemis II đang chuẩn bị cho một chuyến bay lịch sử trên quỹ đạo Mặt Trăng, một kỳ tích sẽ đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ con người nào trước đây, nơi họ sẽ ghi lại những hình ảnh chưa từng thấy về phía xa của Mặt Trăng.
In the next 24 hours, the Artemis II crew will be on the far side of the Moon, farther into space than any humans in history.
Even as they reach this historic milestone, we will continue learning a great deal about the Orion spacecraft, setting us up for Artemis III next year… pic.twitter.com/qowc7bmfa7
— NASA Administrator Jared Isaacman (@NASAAdmin) April 5, 2026
Euronews đưa tin:
“Các phi hành gia Artemis đang chuẩn bị vào thứ Bảy cho chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong đợi từ lâu, bao gồm việc xem xét các đặc điểm bề mặt mà họ phải phân tích và chụp ảnh trong suốt thời gian bay quanh Mặt Trăng.
[…] Bước ngoặt quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài khoảng 10 ngày dự kiến diễn ra vào đêm Chủ nhật rạng sáng thứ Hai, khi các phi hành gia sẽ đi vào “vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng” – lúc đó lực hấp dẫn của Mặt Trăng sẽ tác động lên tàu vũ trụ mạnh hơn lực hấp dẫn của Trái Đất.”
Today's daily planning conference began with the Artemis II crew awarding @CSA_ASC astronaut @Astro_Jeremy with a gold astronaut pin to commemorate his first spaceflight, per NASA tradition. pic.twitter.com/S5rZwhgsNV
“‘Tinh thần phi hành đoàn rất cao’, Chỉ huy Reid Wiseman nói với trung tâm điều khiển nhiệm vụ ở Houston khi ngày làm việc của phi hành đoàn bắt đầu. […] ‘Chúng tôi đang ở trên này, chúng tôi ở rất xa, và trong khoảnh khắc đó, tôi đã được đoàn tụ với gia đình nhỏ của mình’, ông nói trong một cuộc họp báo trực tiếp. ‘Đó thực sự là khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong toàn bộ cuộc đời tôi’.”
Christina Koch đã quan sát Trái đất từ bên trong tàu vũ trụ Orion – ảnh của Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA/Wiki Commons.
Phi hành đoàn sẽ quan sát Mặt Trăng từ một góc nhìn khác so với các sứ mệnh Apollo của những năm 1960 và 1970.
“Các chuyến bay Apollo đã bay cách bề mặt Mặt Trăng khoảng 70 dặm, nhưng phi hành đoàn Artemis 2 sẽ bay ở độ cao hơn 4.000 dặm tại điểm tiếp cận gần nhất, điều này sẽ cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt tròn của Mặt Trăng, bao gồm cả các khu vực gần cả hai cực.”
Why do the Artemis II astronauts keep calling their Orion spacecraft, "Integrity"?
The crew chose this name for their home away from home because it "embodies the foundation of trust, respect, candor, and humility" of the teams behind the Artemis II mission. pic.twitter.com/un20qoSWSW
In this new image from our @NASAArtemis II crew, you can see Orientale basin on the right edge of the lunar disk. This mission marks the first time the entire basin has been seen with human eyes. pic.twitter.com/iqjod6gqgz
Giáo sư Jeffrey Sachs, một học giả hàng đầu của Mỹ, nói rằng Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Putin nên làm cho Tổng thống Mỹ Trump hiểu sự cần thiết phải chấm dứt cuộc xung đột.
Một áp phích lớn trên đường phố Tehran với dòng chữ "Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa". Ảnh: Anadolu.
Giáo sư Jeffrey Sachs cho rằng Ấn Độ, Nga và Trung Quốc là ba cường quốc duy nhất có thể hợp lực để ngăn chặn cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.
Ông phát biểu với đài RT của Nga rằng cuộc xung đột ở Trung Đông phải được chấm dứt bởi “những người trưởng thành”.
“Hiện tại trên thế giới chỉ có 3 người trưởng thành có thể ngăn chặn điều này, và họ nên cùng nhau ngăn chặn nó” - ông Sachs, giám đốc Trung tâm Phát triển Bền vững tại Đại học Columbia, cho biết.
“Thủ tướng (Narendra) Modi, Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin. Họ là những nhà lãnh đạo của ba siêu cường còn lại trên thế giới” - ông nói thêm.
Ông nói rằng các nhà lãnh đạo của những quốc gia này đều có trách nhiệm trong việc ngăn chặn thế giới sụp đổ.
Sachs cũng cho rằng một phần giới lãnh đạo chính trị Israel vẫn giữ tư duy "thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên".
“Theo quan điểm của tôi, chỉ có các nước BRICS mới có thể làm được điều này” - ông nói khi được hỏi về nỗ lực hòa giải được cho là của Pakistan .
Đề cập đến mối quan hệ của Ấn Độ với Israel, ông nói: “Điều này không phục vụ lợi ích của Ấn Độ”.
Ông Sachs nói rằng Ấn Độ có đủ tầm vóc để nói không với những gì ông gọi là "ảo tưởng của Mỹ", và nói thêm: "Nhưng tôi đề nghị Ấn Độ nên làm điều này cùng với Nga và Trung Quốc, với Brazil, với các nước BRICS khác".
Sachs cho rằng việc Ấn Độ giữ chức chủ tịch BRICS là lý do chính khiến nước này trở thành ứng cử viên làm trung gian hòa giải hòa bình. Ông nói thêm: “Thứ hai, việc giao dịch với ông Donald Trump không hề dễ chịu… vì vậy tốt hơn hết là nên làm việc đó cùng với các đối tác”.
Ông cho rằng mối quan hệ giữa Ấn Độ và Iran cũng có lịch sử lâu đời, điều này khiến Ấn Độ trở thành một bên trung gian lý tưởng.
Sachs mô tả các nước phương Tây là "thuộc sở hữu và điều hành" của Mỹ, và nói rằng Ấn Độ không nên lặp lại con đường của những "quốc gia chư hầu" này.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng nhắm vào các tàu liên quan đến Mỹ và Israel, gồm một tàu tấn công đổ bộ của Mỹ và một tàu container của Israel.
Ngoại trưởng Iran Araghchi đăng bức ảnh trên X cho thấy Đại học Sarif ở Tehran bị đổ nát và lên án vụ tấn công của Israel nhằm vào cơ sở khoa học này.
Iran sẽ tiếp tục chiến tranh cho đến khi “giới lãnh đạo chính trị thấy phù hợp”
Mohammad Akraminia - người phát ngôn quân đội Iran cho biết ngày 6/4: “Chúng tôi có thể tiếp tục chiến tranh miễn là các nhà chức trách chính trị thấy phù hợp” - ông nói với hãng thông tấn ISNA, đồng thời nhấn mạnh: “Kẻ thù chắc chắn phải hối hận, bởi sau cuộc chiến này chúng tôi cần đạt được một mức độ an ninh để không còn chứng kiến một cuộc chiến nào khác".
Lực lượng Israel tiếp tục tấn công, đột kích tại Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng
Trong khi tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran và Lebanon, lực lượng Israel cũng tiếp tục các cuộc đột kích và tấn công tại Gaza và Bờ Tây bị chiếm đóng.
Hãng tin Palestine Wafa ghi nhận một số vụ việc: Israel bắn vào nhiều phương tiện ở Khan Younis và một xe đạp điện tại Gaza City, khiến ít nhất hai người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em; đột kích Hebron và sử dụng lựu đạn gây choáng cùng khí cay, khiến hàng chục người gặp khó khăn về hô hấp; đột kích nhiều ngôi nhà tại làng Marda, gần Salfit, và đánh đập một cư dân; bảo vệ những người định cư Israel khi họ xông vào thị trấn Bir al-Basha, gần Jenin, cũng như một vòng xuyến trên tuyến đường Jenin–Nablus.
Người định cư Israel cũng thực hiện nhiều vụ tấn công nhằm vào người Palestine ở Bờ Tây, bao gồm tại al-Auja, nơi họ hành hung cư dân và buộc năm gia đình rời khỏi nhà, đốt một phương tiện tại thị trấn Qusra, và phóng hỏa một ngôi nhà cùng nhiều phương tiện khác tại làng al-Lubban Asharqiya, phía nam Nablus
Israel tiến hành các cuộc không kích “quy mô lớn” trên khắp Iran, bao gồm 3 sân bay
Trong cập nhật mới nhất, quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện một loạt cuộc không kích mới tại Tehran và trên toàn lãnh thổ Iran.
Trong một thông báo riêng, quân đội Israel xác định 3 sân bay ở Iran là mục tiêu của các cuộc tấn công trên không trong đêm, cho rằng các đòn đánh này nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự. Ba sân bay được nêu tên gồm “sân bay Bahram, sân bay Mehrabad và sân bay Azmayesh”.
Iran sẽ cho phép tàu của một số quốc gia “thân thiện” đi qua để đổi lấy phí an ninh
Phóng viên của Al Jazeera tại Tehran cho biết “Iran có ý định thu khoản phí này như một hình thức bồi thường chiến tranh, đồng thời sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu các cơ sở tại Mahshahr bị tấn công và sẽ yêu cầu bồi thường".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng nhắm vào các tàu liên quan đến Mỹ và Israel
Truyền thông nhà nước Iran cho biết lực lượng IRGC đã nhắm mục tiêu vào một tàu tấn công đổ bộ của Mỹ, buộc con tàu này phải rút lui xuống phía nam Ấn Độ Dương.
Một tàu container mà Iran nói là thuộc sở hữu của Israel cũng bị tấn công. Vị trí của con tàu mang mã nhận dạng “SDN7” không được tiết lộ.
Các cuộc tấn công bằng bom chùm từ Iran
Dịch vụ khẩn cấp Israel cho biết có ít nhất 28 điểm bị tấn công bởi bom chùm của Iran tại miền trung Israel.
Nhân viên y tế cho biết các khu vực Ramat Gan, Bnei Brak và Givatayim bị trúng đạn, một người đàn ông khoảng 40 tuổi bị thương ở mức độ trung bình.
Hai người bị thương tại Jordan sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran Không quân Hoàng gia Jordan đã bắn hạ hai máy bay không người lái của Iran trong 24 giờ qua, trong khi một UAV khác và một tên lửa đã vượt qua hệ thống phòng không.
Hãng thông tấn nhà nước Petra cho biết hai người đã bị thương sau các cuộc tấn công này.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận có các vụ tấn công quân sự gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, nhưng cho biết bản thân nhà máy không bị hư hại.
Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc cho biết kết luận này dựa trên phân tích độc lập từ ảnh vệ tinh mới và hiểu biết chi tiết về khu vực, đồng thời cho biết có một đòn tấn công chỉ cách chu vi khu vực khoảng 75 mét.
Tuần trước, cơ quan này cũng cho biết Iran đã thông báo về một đầu đạn rơi gần khuôn viên nhà máy điện hạt nhân Bushehr.
Israel thừa nhận tấn công cơ sở hóa dầu South Pars lớn nhất Iran
Hãng tin Fars của Iran đưa tin rằng cơ sở hóa dầu South Pars tại Asaluyeh đã bị tấn công.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, hiện cho biết quân đội nước này đứng sau vụ tấn công.
Ông Katz nói Israel “vừa tiến hành một đòn tấn công mạnh vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran, nằm tại Asaluyeh, một mục tiêu trọng yếu chiếm khoảng 50% sản lượng hóa dầu của nước này”.
Iran bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Mỹ, nói không thể đàm phán dưới đe dọa
Tại họp báo ở Tehran hôm thứ Hai, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran sẽ bảo vệ đất nước bằng “tất cả sức mạnh” khi cần thiết.
Ông cáo buộc Mỹ và Israel “không có lằn ranh đỏ” và phớt lờ luật pháp quốc tế. Baghaei bác bỏ đề xuất ngừng bắn 15 điểm do Mỹ đưa ra thông qua trung gian, gọi đó là “phi logic” và không thể chấp nhận.
Ông nhấn mạnh các cuộc đàm phán không thể diễn ra song song với các mối đe dọa, và an ninh cùng lợi ích quốc gia của Iran là tiêu chí then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào.
Bahrain đánh chặn 656 tên lửa và UAV của Iran kể từ khi xung đột bắt đầu
Bộ Tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Bahrain cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn và phá hủy 188 tên lửa và 468 UAV do Iran phóng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Trong một tuyên bố trên Instagram, cơ quan này nói việc sử dụng tên lửa đạn đạo và UAV nhằm vào các mục tiêu dân sự và tài sản tư nhân là “vi phạm trắng trợn luật nhân đạo quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.”
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tuyên bố chiến thắng sau khi phi công thứ 2 của tiêm kích F-15 bị bắn rơi tại Iran được giải cứu thành công. Ông khẳng định chiến dịch táo bạo ngay trên lãnh thổ Iran là bằng chứng cho thấy Mỹ đã “thiết lập ưu thế áp đảo trên không”. Tuy nhiên, theo giới quan sát, thực tế phức tạp hơn nhiều so với tuyên bố của Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh Patrick Smith/Getty Images
Dù chiến dịch giải cứu được coi là thành công, những gì diễn ra trong vài ngày qua – với 2 máy bay bị bắn rơi và ít nhất một trực thăng trúng hỏa lực từ mặt đất – cho thấy mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ vẫn hiện hữu.
Điều này xảy ra bất chấp nhiều tuần không kích dữ dội của Mỹ và Israel nhằm vào hạ tầng quân sự Iran, cũng như tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Tehran “không còn hệ thống phòng không”.
Một số nguồn tin tại Washington tiết lộ với BBC rằng, tổn thất máy bay cùng mức độ phức tạp của chiến dịch giải cứu có thể khiến ông Trump phải cân nhắc lại các phương án quân sự lớn hơn.
Trong đó có khả năng triển khai lực lượng trên bộ nhằm kiểm soát các mục tiêu chiến lược như đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran – hoặc các cơ sở hạt nhân được bảo vệ sâu dưới lòng đất.
Các kế hoạch này được đánh giá là cực kỳ rủi ro, bởi quân đội Mỹ vẫn có thể đối mặt với các năng lực phòng không còn sót lại của Iran, đặc biệt là các hệ thống tên lửa vác vai (MANPADS) – loại vũ khí rất nguy hiểm đối với máy bay bay thấp.
Ở chiều ngược lại, việc lực lượng Mỹ có thể xâm nhập khu vực tranh chấp, thiết lập một sân bay dã chiến và điểm tiếp nhiên liệu ngay “dưới mũi” Iran, duy trì hoạt động trong nhiều giờ, thậm chí phá hủy hai máy bay mắc kẹt rồi đưa phương tiện thay thế vào, lại có thể khiến Nhà Trắng thêm tự tin.
Điều này có thể củng cố niềm tin rằng các chiến dịch tấn công đường không hoặc đổ bộ nhằm vào mục tiêu tại Iran hoàn toàn có khả năng thành công.
Thông điệp này không chỉ tác động đến các nhà hoạch định chính sách mà còn đến binh sĩ Mỹ đang hoạt động trên không phận Iran, cũng như những lực lượng chuẩn bị được triển khai, theo BBC.
Trong khi đó, ông Trump tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều về hướng đi tiếp theo. Trong các cuộc trao đổi với báo giới, ông cho rằng một “thỏa thuận” với Iran có thể sớm đạt được. Tuy nhiên, nếu thất bại, ông nhiều lần cảnh báo thời hạn để tiến hành các đòn tấn công vào hạ tầng trọng yếu của Iran – như nhà máy điện hay cầu – đang dần cạn.
Liên quan đến eo biển Hormuz, ông Trump thậm chí đưa ra những lời đe dọa gay gắt, tuyên bố Iran sẽ phải “sống trong địa ngục” nếu không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trong một cuộc phỏng vấn ngắn, ông còn ám chỉ khả năng Mỹ sẽ “chiếm lấy” dầu mỏ của Iran, nhưng không nêu chi tiết.
Giới phân tích cảnh báo rằng việc mở rộng chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng và năng lượng của Iran sẽ đánh dấu một bước leo thang nguy hiểm, với nguy cơ gây thương vong cho dân thường và làm dấy lên các cáo buộc vi phạm luật chiến tranh.
Một số nhà phê bình cho rằng, những phát biểu cứng rắn của ông Trump phản ánh sự thất vọng khi Mỹ vẫn chưa đảm bảo được tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Song chiến dịch giải cứu vẫn mang lại lợi thế chính trị nhất định cho ông Trump. Nó giúp củng cố hình ảnh quyết đoán trước công chúng và quân đội, đồng thời thể hiện cam kết không bỏ rơi binh sĩ Mỹ trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Dẫu vậy, ngay cả trong nội bộ những người ủng hộ ông, sự lo ngại cũng bắt đầu gia tăng về nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém, phức tạp và chưa rõ điểm kết thúc – với cái giá có thể là sinh mạng của binh sĩ Mỹ.
Cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump chống lại Iran đã gây ra một cuộc khủng hoảng mới đối với NATO - một cuộc khủng hoảng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, khiến liên minh quân sự gặp nguy hiểm, cựu Cố vấn An ninh Nhà trắng John Bolton từng phục vụ dưới thời ông Trump từ tháng 4/2018 đến tháng 9/2019 cảnh báo trong một bài bình luận trên tờ Telegraph.
Ảnh minh họa: Aïda Amer/Axios.
Theo ông Bolton, những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO, nhiều quốc gia thành viên và cả các nhà lãnh đạo riêng lẻ giờ đây mang sắc thái gay gắt hơn, báo hiệu tương lai bất ổn cho liên minh.
Ông Trump đã gia tăng các lời công kích cá nhân và gọi NATO là “con hổ giấy”. Nhưng theo ông Bolton, các thành viên NATO cũng đã “mắc bẫy” khi đáp trả theo cùng cách thay vì suy nghĩ chiến lược, qua đó càng làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Theo cựu Cố vấn An ninh Nhà Trắng, rõ ràng ông Trump đã sai lầm khi không tham vấn các đồng minh NATO trước khi tiến hành các cuộc tấn công chung Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ông cũng không tham khảo ý kiến các đồng minh ở châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản hay Hàn Quốc – những nước phụ thuộc lớn vào dầu mỏ vùng Vịnh – cũng như các quốc gia Arab vùng Vịnh và các đối tác khác trên toàn cầu. Ngoài ra, ông cũng không thuyết phục được người dân Mỹ và Quốc hội về lý do cần thay đổi chế độ tại Iran. Có thể nói NATO không phải là bên duy nhất bị phớt lờ.
Những người ủng hộ ông Trump cho rằng việc tham vấn trước có thể làm mất yếu tố bất ngờ của chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, lập luận này hiểu sai bản chất của việc tham vấn. Mục tiêu của tham vấn là xây dựng sự ủng hộ về chính trị cả trong và ngoài nước, chứ không phải tiết lộ chi tiết tác chiến hay thời điểm tấn công. Trên thực tế, các thông tin về việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông trước đó đã đủ để Tehran nhận ra nguy cơ.
Sau khi hành động đơn phương, ông Trump đã thất vọng khi Mỹ không được phép sử dụng nhiều căn cứ tại châu Âu, và không có đồng minh NATO nào sẵn sàng hỗ trợ sau khi chiến tranh nổ ra.
“Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu”, các nước này tuyên bố.
Sau tuyên bố của châu Âu, phản ứng của ông Trump là có thể dự đoán: “Ukraine không phải là cuộc chiến của chúng tôi".
Từ đó, hai cuộc tranh luận về Iran và Ukraine chồng chéo lên nhau, khiến tình hình thêm phức tạp, ông Bolton bình luận.
Trong khi đó, nhiều người châu Âu tỏ ra quá lạc quan về khả năng Mỹ rút khỏi NATO, cho rằng ông Trump không thể làm điều đó về mặt pháp lý. Một đạo luật năm 2023 yêu cầu phải có sự đồng thuận của hai phần ba Thượng viện hoặc Quốc hội thì Mỹ mới có thể rút khỏi NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, điều này khó có thể ngăn cản ông Trump.
Theo Hiến pháp Mỹ, Thượng viện chỉ có vai trò phê chuẩn hiệp ước, còn việc rút khỏi hiệp ước thuộc thẩm quyền của tổng thống. Trong thực tế, các quyết định rút khỏi các hiệp ước trước đây như Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (2002), Hiệp ước INF (2019) hay Hiệp ước Bầu trời Mở (2020) đều không cần sự tham gia của Quốc hội.
Ngay cả khi có tranh chấp pháp lý, quá trình xét xử có thể kéo dài, và trong thời gian đó NATO có thể đã suy yếu nghiêm trọng. Kết quả cũng có thể không rõ ràng, giống như phán quyết năm 1979 trong vụ kiện liên quan đến quyết định của Tổng thống Jimmy Carter về việc công nhận Trung Quốc, ông Bolton nhấn mạnh.
Một số người hy vọng ông Trump sẽ chỉ thực hiện các bước nhỏ gây tổn hại nhưng không phá vỡ NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, tiêu đề “Mỹ rút khỏi NATO” hấp dẫn hơn nhiều đối với ông Trump so với những bước đi nhỏ lẻ.
Trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và châu Âu suy giảm, các nhà lãnh đạo châu Âu đã bắt đầu bàn về việc xây dựng hệ thống phòng thủ độc lập. Nhưng ông Bolton cho rằng, châu Âu chưa sẵn sàng và sẽ không thể tự bảo vệ mình trong tương lai gần.
Việc Mỹ rút khỏi NATO – dù trên thực tế hay pháp lý – sẽ khiến năng lực quân sự, tình báo và hậu cần của liên minh suy giảm nghiêm trọng, và phải mất nhiều thập kỷ mới có thể bù đắp. Quan trọng hơn, việc mất “ô hạt nhân” của Mỹ sẽ tạo cơ hội cho các đối thủ của NATO gia tăng ảnh hưởng tại Đông và Trung Âu. Ngay cả khi kết hợp lực lượng răn đe hạt nhân của Anh và Pháp, châu Âu vẫn không thể thay thế vai trò của Mỹ, ông Bolton cảnh báo.
Siêu mẫu giàu nhất thế giới Gisele Bündchen tận hưởng tình yêu bên chồng mới, chăm sóc ba con trong căn biệt thự triệu USD.
Giữa tháng 3, Gisele Bündchen đến dự sự kiện của hãng mỹ phẩm Garnier tại Miami. Trong bộ đầm màu bạc ôm sát, người đẹp gây ấn tượng với vóc dáng gọn gàng, săn chắc dù ba lần sinh nở. Cô tô điểm bằng đôi bông tai kim cương, tay đeo nhẫn cưới, đánh dấu cuộc cuộc hôn nhân với võ sĩ, huấn luyện viên jiu-jitsu Joaquim Valente hồi tháng 12/2025.
Siêu mẫu Brazil nói với Times of India rằng đang có cuộc sống như ý ở tuổi 46. Theo Vogue, từ 2001 đến nay, Gisele Bündchen vẫn duy trì vị thế là siêu mẫu hàng đầu thế giới với khối tài sản 400 triệu USD. Hiện tại thay vì chạy show ồ ạt, Bündchen chọn lọc các dự án, hoạt động phù hợp với lối sống và giá trị của bản thân, ưu tiên dành thời gian cho gia đình. Cô làm đại sứ thương hiệu toàn cầu cho một số nhãn hàng, thỉnh thoảng nhận lời chụp hình, tham gia các chiến dịch quảng cáo.
Ngoài làm mẫu, cô thành công khi phát hành cuốn sách Nourish. Ấn phẩm viết từ trải nghiệm bản thân, cung cấp 100 công thức nấu ăn lành mạnh và hướng dẫn cách sống chánh niệm.
Bündchen còn nổi tiếng với các hoạt động vì môi trường. Cuối năm 2025, cô trở thành người Brazil đầu tiên gia nhập Hội đồng Giải thưởng Earthshot do Hoàng tử William sáng lập. Thông qua Quỹ Luz, cô cũng đầu tư mạnh mẽ vào việc bảo vệ hệ sinh thái tại quê nhà, trực tiếp tham gia chọn các giải pháp sáng tạo để bảo vệ khí hậu toàn cầu.
Để đảm bảo tự do tài chính, Bündchen đầu tư bất động sản. Cuối năm ngoái, cô hoàn tất thương vụ mua khu đất giá 14,5 triệu USD tại thị trấn Surfside, ngay sát lô đất cũ, tạo thành một khu phức hợp gia đình rộng lớn với sự riêng tư tuyệt đối. Hiện tại, cô sở hữu ít nhất bốn bất động sản tại Miami và một trang trại thanh bình ở Fort Lauderdale, bang Florida, tổng giá trị lên đến 36 triệu USD.
Một năm qua, cô tập trung chăm sóc con thứ ba, và là con đầu lòng của cô với Joaquim Valente trong biệt thự ở Florida. Theo People, tên đệm của cậu bé là River theo truyền thống gia đình siêu mẫu, tên chính thức vẫn được giữ kín. Cô còn dành thời gian chăm sóc hai con của cô và chồng cũ Tom Brady - Benjamin Rein (17 tuổi) và Vivian Lake (14 tuổi).
Đối với Bündchen, món quà lớn nhất là được thức dậy mỗi sáng, nấu ăn và đưa các con đến trường. Cô áp dụng lối sống lành mạnh cho các con từ nhỏ, dạy lũ trẻ về cách sử dụng thảo mộc và thực phẩm tự nhiên. Thỉnh thoảng, cô biến tấu các món ăn như pizza chay hay bánh muffin cà rốt để con hào hứng với việc ăn uống lành mạnh.
Siêu mẫu thiết lập một cuộc sống tập trung mạnh mẽ vào sức khỏe và hoạt động thể chất. Cả nhà thường xuyên dùng bữa cùng nhau, tắm nắng, chèo ván đứng trên bãi biển, cưỡi ngựa nơi đồng cỏ.
Theo Vogue, Gisele Bündchen có những thú vui giản dị. Cô tự gọi mình là "con cua nhỏ" thích thu mình trong chiếc vỏ an toàn là ngôi nhà của mình. Siêu mẫu tìm thấy sự thư thái khi chăm sóc vườn tược, tận hưởng không gian tĩnh lặng trong trang trại.
Bündchen thường thức dậy lúc 5h để thiền, thực hiện động tác yoga chào mặt trời. Để duy trì cân nặng và sức khỏe, cô tuân thủ quy tắc ăn uống 80/20: 80% protein sạch và rau củ giàu dinh dưỡng, 20% còn lại dành cho các món ăn linh hoạt theo sở thích. Cô không dùng caffein, đường và hạn chế tối đa rượu. Bündchen tin rằng thói quen này tạo nên sự khác biệt hoàn toàn, củng cố năng lượng cho cả ngày.
Trong phỏng vấn với Harper's Bazaar, người đẹp cho biết cuộc sống hiện tại của cô không còn những bữa tiệc xa hoa hay áp lực ánh đèn sân khấu, thay vào đó là nhịp điệu chậm rãi, lòng biết ơn. Với Gisele Bündchen, việc được sống đúng với bản thân là sự tự do.
Chúng ta thường nói "mỗi ngày ăn một quả táo sẽ không cần đi bác sĩ". Táo rất giàu carbohydrate, vitamin và các nguyên tố vi lượng, cũng như axit malic, axit tartaric và carotene, những loại có giá trị dinh dưỡng gần nhất trong số tất cả các loại trái cây và rau quả.
Một số nhà khoa học và bác sĩ gọi táo là "trái cây tốt cho sức khỏe toàn diện" hoặc "bác sĩ đa khoa".
Bạn thường ăn táo như thế nào? Rửa sạch và ăn sống? Cách ăn táo truyền thống, không thể tránh khỏi cảm giác chán sau một thời gian dài, bạn đã bao giờ nghĩ đến việc nấu táo trước khi ăn chưa?
Trên thực tế, tác dụng dinh dưỡng của táo luộc lại tốt hơn rất nhiều.
Sau khi táo được đun nóng, chất xơ và pectin có thể được làm mềm, do đó vai trò dinh dưỡng của nó có thể hoàn hảo hơn, đồng thời có thể làm sạch nhiệt và loại bỏ lửa. Ngoài ra, sau khi táo chín, hàm lượng nguyên tố vi lượng iốt sẽ tăng lên nhanh chóng, có tác dụng phòng ngừa và giảm bớt đáng kể bệnh bướu cổ do thiếu iốt ở người.
Có ba lợi ích chính của việc ăn táo luộc
1. Sau khi táo được đun nóng, hàm lượng chất chống oxy hóa tự nhiên như polyphenol sẽ tăng lên đáng kể, có thể ức chế các gốc tự do và chất chống oxy hóa, chống viêm và khử trùng, đồng thời bổ sung nhiều loại vitamin cho cơ thể con người.
2. Nó có thể tăng tốc độ trao đổi chất của tế bào và giảm lắng đọng sắc tố, giúp làn da của mọi người săn chắc, mịn màng và trắng sáng.
3. Nó có thể cải thiện tốc độ tiêu hóa thức ăn của dạ dày và ruột, và có tác dụng điều chỉnh táo bón và tiêu chảy hai chiều.
Mỗi ngày ăn 1 quả táo luộc chín, sau nửa tháng, cơ thể sẽ lặng lẽ trải qua hai thay đổi lớn
Vì vậy, mỗi ngày ăn 1 quả táo luộc chín, sau nửa tháng, cơ thể sẽ lặng lẽ trải qua hai thay đổi lớn rõ rệt là tiêu hóa tốt hơn và làn da ngày càng đẹp.
Nhưng tôi cũng muốn nhắc nhở mọi người ở đây rằng tốt nhất nên sử dụng nồi inox và nấu từ từ khi nấu táo, phương pháp này có thể ngăn chặn việc mất vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác trong táo quá nhiều. Sau khi thêm nước và đun sôi, vị sẽ trở nên chua, vì vậy hãy thêm ít nước và thêm một ít chà là để làm ngọt.
Tiêu hóa tốt hơn
Nhiều người đã già, ăn một quả táo khiến dạ dày cảm thấy lạnh, thậm chí hơi đầy hơi. Đây là biểu hiện của năng lượng dương không đủ trong lá lách và dạ dày. Táo có thể mát khi ăn sống, và trở nên nhẹ sau khi nấu, phù hợp hơn với dạ dày và ruột của người trung niên và người cao tuổi.
Y học cổ truyền Trung Quốc nói rằng "lá lách thích khô và ẩm ướt", và pectin táo nấu chín dễ hấp thụ hơn và có thể nhẹ nhàng thúc đẩy nhu động ruột. Tôi đã quan sát thấy rằng những người uống nước táo trong một thời gian dài hiếm khi phàn nàn về chứng đầy bụng và trào ngược axit.
Da không còn khô mà mịn màng hơn
Tác dụng rõ ràng nhất của việc luộc táo trong nước là làm ẩm và làm khô. Nhiều người trung niên và cao tuổi có làn da khô, ngứa ngáy, môi nứt nẻ, cho rằng đó là do thiếu nước nhưng thực tế lại là do thiếu "dịch cơ thể". Đường fructose tự nhiên của táo và súp luộc có thể nuôi dưỡng âm và làm ẩm phổi.
"Southern Yunnan Materia Medica" nói rằng táo "làm ẩm phổi và làm ấm" và dễ hấp thụ hơn sau khi nấu. Người dì từng bị bong tróc trên mặt, nhưng bây giờ làn da của cô ấy đã được dưỡng ẩm rất nhiều, thậm chí con gái cô ấy còn hỏi cô ấy sử dụng sản phẩm chăm sóc da nào.
Lưu ý khi ăn táo
Bệnh nhân tiểu đường nên kiểm soát số lượng và không vượt quá nửa quả táo mỗi lần.
Những người thừa axit dạ dày có thể thêm một ít mật ong để trung hòa độ axit.
Tốt hơn hết bạn nên chọn táo tươi, không dùng táo thối dù là cắt bỏ những phần bị hỏng.
Sau một ngày dài, hình ảnh chú mèo cuộn tròn ngủ ngon lành trên ghế sofa đã trở nên quen thuộc với nhiều gia đình. Tuy nhiên, với những người quan sát kỹ, một chi tiết thú vị thường xuyên lặp lại chính là việc mèo có xu hướng nằm nghiêng về bên trái. Đây không đơn thuần là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà có thể liên quan đến nhiều yếu tố khoa học phức tạp, từ cấu trúc não bộ cho đến đặc điểm sinh lý và bản năng sinh tồn.
Theo các nghiên cứu về hành vi động vật, não bộ của mèo cũng giống như con người khi được chia thành hai bán cầu với những chức năng riêng biệt. Hiện tượng này được gọi là sự phân hóa chức năng não. Trong đó, bán cầu não phải, kiểm soát phía bên trái cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý các cảm xúc tích cực như cảm giác an toàn, sự gắn bó và trạng thái thư giãn. Ngược lại, bán cầu não trái lại liên quan nhiều hơn đến các phản ứng cảnh giác, căng thẳng và phòng vệ.
Chính vì vậy, khi mèo cảm thấy hoàn toàn thoải mái trong môi trường quen thuộc, đặc biệt là khi ở gần chủ nhân mà chúng tin tưởng, bán cầu não phải sẽ hoạt động mạnh hơn. Điều này khiến mèo có xu hướng nghiêng về phía bên trái, như một cách vô thức thể hiện trạng thái an toàn. Tư thế này có thể được xem như một “tín hiệu cảm xúc” cho thấy chúng đang ở trong trạng thái thư giãn tối đa.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố thần kinh, cấu trúc cơ thể của mèo cũng góp phần lý giải cho thói quen này. Tim của mèo nằm lệch về bên trái trong lồng ngực. Khi nằm nghiêng bên trái, tim sẽ ở vị trí cao hơn một chút so với phần còn lại của cơ thể. Điều này được cho là có thể hỗ trợ quá trình tuần hoàn máu, đồng thời giảm nhẹ áp lực lên tim trong trạng thái nghỉ ngơi, dù tác động này ở mèo khỏe mạnh là khá nhỏ.
Bên cạnh đó, hệ tiêu hóa của mèo cũng hoạt động thuận lợi hơn khi chúng nằm nghiêng bên trái. Sau khi ăn, dạ dày và các cơ quan tiêu hóa có xu hướng được đặt ở vị trí tự nhiên hơn, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru. Không khó để nhận ra rằng nhiều chú mèo thường chọn nằm xuống nghỉ ngơi ngay sau bữa ăn, và tư thế nghiêng trái xuất hiện với tần suất khá cao trong những thời điểm này.
Một yếu tố quan trọng khác không thể bỏ qua chính là bản năng cảnh giác vốn có của loài mèo. Dù đã được thuần hóa, mèo vẫn giữ lại những đặc điểm sinh tồn từ tổ tiên hoang dã. Ngay cả khi ngủ, chúng vẫn duy trì khả năng nhận biết môi trường xung quanh ở mức nhất định. Tư thế nằm nghiêng bên trái giúp mắt phải và tai phải, vốn liên kết nhiều hơn với bán cầu não trái chịu trách nhiệm cảnh giác, có vị trí thuận lợi để theo dõi không gian xung quanh. Nhờ đó, mèo có thể vừa nghỉ ngơi vừa sẵn sàng phản ứng khi cần thiết.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây chỉ là xu hướng mang tính thống kê, không phải quy luật tuyệt đối áp dụng cho mọi cá thể. Mỗi chú mèo đều có tính cách và trải nghiệm riêng, từ môi trường sống, mức độ gắn bó với con người cho đến tình trạng sức khỏe. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đáng kể đến thói quen ngủ của chúng.
Chẳng hạn, một con mèo từng bị đau hoặc chấn thương ở phía bên trái cơ thể có thể tránh nằm nghiêng về phía đó. Ngược lại, những chú mèo cảm thấy hoàn toàn an toàn trong môi trường sống có thể ngủ ở bất kỳ tư thế nào, thậm chí là nằm ngửa, phơi bụng mà không hề lo lắng.
Từ góc nhìn khoa học, thói quen ngủ nghiêng bên trái của mèo không chỉ là một hành vi ngẫu nhiên mà còn phản ánh sự kết hợp tinh tế giữa sinh lý học, thần kinh học và bản năng tiến hóa. Đây cũng là minh chứng cho thấy ngay cả những chi tiết nhỏ trong đời sống của vật nuôi cũng có thể ẩn chứa những cơ chế phức tạp và thú vị.
Vì vậy, lần tới khi bắt gặp chú mèo của mình đang ngủ say trong tư thế quen thuộc ấy, bạn có thể hiểu rằng đó không chỉ là một khoảnh khắc đáng yêu. Đó còn là dấu hiệu cho thấy chúng đang cảm thấy an toàn, hài lòng và hoàn toàn tin tưởng vào môi trường sống mà bạn mang lại.
Trong dòng chảy của văn hóa đại chúng, đặc biệt là qua những thước phim truyền hình Hàn Quốc đẫm lệ, khái niệm mất trí nhớ thường được lãng mạn hóa hoặc kịch tính hóa quá mức. Công chúng đã quá quen thuộc với kịch bản: một tai nạn thảm khốc xảy ra, nhân vật chính tỉnh dậy và hoàn toàn quên mất người mình yêu hay danh tính của bản thân.
Tuy nhiên, đằng sau ánh đèn sân khấu, y học hiện đại phác họa một bức tranh về chứng quên phức tạp và đáng sợ hơn nhiều so với những gì chúng ta thường lầm tưởng. Mất trí nhớ không chỉ là một hố đen xóa sạch quá khứ, nó còn có thể là một nhà tù giam cầm con người trong những khoảnh khắc hiện tại ngắn ngủi chỉ vỏn vẹn vài mươi giây.
Y học hiện đại phân chia chứng quên thành ba loại chính dựa trên trục thời gian: quên ngược chiều, quên thuận chiều và quên tiến triển. Trong đó, chứng quên ngược chiều - dạng thức phổ biến nhất trong phim ảnh - thực chất là sự thất bại của não bộ trong việc trích xuất các dữ liệu đã được lưu kho.
Một trường hợp điển hình ngoài đời thực là câu chuyện của anh đầu bếp Lý Đông tại Hạ Môn, Trung Quốc. Sau khi mất tích bí ẩn vào năm 2019, anh được tìm thấy tại Ôn Châu vào một năm sau đó trong tình trạng không nhớ gì về quá khứ. May mắn thay, với sự hỗ trợ của người thân và quá trình phục hồi của não bộ, Lý Đông đã dần nhớ lại số QQ của em gái mình để tìm đường về nhà. Thực tế, quên ngược chiều giống như một ổ cứng bị lỗi đánh dấu tệp tin đã xóa; dữ liệu vẫn nằm đó, chờ ngày được khôi phục chứ không hề biến mất vĩnh viễn.
Tuy nhiên, dạng thức đối nghịch - quên thuận chiều - lại là một cơn ác mộng y khoa thực sự. Nếu quên ngược chiều là mất đi quá khứ, thì quên thuận chiều là mất đi tương lai. Bệnh nhân mắc chứng này có thể nhớ rõ những sự kiện từ nhiều thập kỷ trước nhưng lại không thể ghi nhớ những gì vừa xảy ra cách đó vài giây.
Henry Molaison, bệnh nhân nổi tiếng nhất trong lịch sử thần kinh học, là một ví dụ điển hình. Sau một ca phẫu thuật não, anh bị mắc kẹt trong một thực tại, nhớ hầu hết những gì mình đã trải qua trước năm 27 tuổi, bao gồm thông tin về gia đình và các sự kiện lớn xảy ra trên thế giới, nhưng có lẽ anh ấy chỉ nhớ khoảng 20 giây những gì đang xảy ra ngay bây giờ. Henry có thể đọc một cuốn tạp chí hàng trăm lần mà vẫn thấy mới mẻ, hay trò chuyện với một người bạn cả ngày chỉ bằng vài câu hỏi lặp đi lặp lại. Với họ, não bộ giống như một chiếc ổ cứng bị khóa ở chế độ "chỉ đọc" (read-only), mọi dữ liệu mới đều bị từ chối ghi nhận.
Một điểm thú vị là trí nhớ con người không phải là một khối duy nhất. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng ngay cả khi trí nhớ tuyên bố - nơi lưu trữ các sự kiện và trải nghiệm - bị phá hủy hoàn toàn, thì trí nhớ quy trình vẫn có thể tồn tại. Điều này giải thích tại sao Clive Wearing, một người đàn ông chỉ có 30 giây ký ức ngắn ngủi, vẫn có thể chơi những bản nhạc piano phức tạp một cách điêu luyện dù không nhớ mình đã từng học nhạc. Các kỹ năng như bơi lội, đạp xe hay sử dụng ngôn ngữ dường như được lưu trữ ở một "ngăn tủ" an toàn hơn trong cấu trúc não bộ.
Bên cạnh các tổn thương vật lý, chứng quên còn có thể do các bệnh lý tiến triển như Alzheimer hay các tác động hóa học từ thuốc và rượu. Việc lạm dụng rượu kinh niên dẫn đến thiếu hụt Vitamin B1 có thể gây ra những tổn thương não không thể đảo ngược, dẫn đến sự kết hợp của cả hai dạng quên ngược chiều và thuận chiều.
Ký ức không chỉ là những tệp tin dữ liệu khô khan; chúng là chất keo kết dính những trải nghiệm, hình thành nên tính cách, quan điểm và cái tôi của mỗi cá nhân. Khi ký ức bị mất đi, dù là một đoạn quá khứ hay khả năng nắm giữ hiện tại, con người cũng đang dần đánh mất đi chính bản thể của mình. Việc hy vọng vào một cú va đập để quên đi nỗi đau quá khứ, như cách các nhân vật trong phim thường làm, không chỉ là sự thiếu hiểu biết về khoa học mà còn là một hành vi tự chối bỏ bản thân đầy nguy hiểm. Cuộc sống vốn phức tạp, và ký ức - dù đau buồn hay hạnh phúc - chính là thứ làm nên sự phức tạp đáng trân trọng đó của mỗi con người.
Trong cuộc sống thường ngày, không ít người từng trải qua cảm giác quen thuộc khi quay lại với một kỹ năng cũ. Đi xe đạp là ví dụ điển hình. Dù đã nhiều năm không sử dụng, chỉ cần leo lên xe và đạp vài vòng, cảm giác thăng bằng dường như lập tức quay trở lại, gần như không cần học lại từ đầu.
Ngược lại, với những người từng học chơi đàn, đặc biệt là piano, chỉ cần vài ngày không luyện tập, sự trôi chảy trong từng ngón tay đã nhanh chóng biến mất, buộc họ phải làm quen lại từ những bước cơ bản. Sự đối lập rõ rệt này từ lâu đã khiến nhiều người đặt câu hỏi: vì sao lại có sự khác biệt như vậy?
Theo các nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học thần kinh, câu trả lời nằm ở cách bộ não phân loại và lưu trữ thông tin. Trí nhớ dài hạn của con người không phải là một hệ thống thống nhất, mà được chia thành nhiều loại khác nhau với chức năng riêng biệt. Trong đó, hai dạng quan trọng nhất là trí nhớ khai báo và trí nhớ thủ tục.
Trí nhớ khai báo chịu trách nhiệm lưu trữ các thông tin có thể diễn đạt bằng lời, như sự kiện, con số hay tên gọi. Trong khi đó, trí nhớ thủ tục lại liên quan đến các kỹ năng vận động và hành động, những thứ con người có thể thực hiện một cách tự nhiên nhưng khó mô tả chính xác bằng ngôn ngữ. Đi xe đạp là một ví dụ điển hình của trí nhớ thủ tục.
Điểm đáng chú ý là trí nhớ thủ tục được lưu trữ và xử lý bởi những vùng não khác với trí nhớ khai báo, trong đó tiểu não đóng vai trò then chốt. Các nghiên cứu từ Đại học Harvard công bố trên tạp chí PNAS cho thấy tiểu não không chỉ tham gia vào việc điều phối vận động mà còn là trung tâm quan trọng trong việc hình thành và củng cố trí nhớ vận động dài hạn.
Thông qua các thí nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy rằng những người bị tổn thương tiểu não vẫn có thể thực hiện các động tác lặp lại trong thời gian ngắn, nhưng gặp khó khăn khi phải duy trì kỹ năng sau khoảng thời gian gián đoạn. Điều này cho thấy tiểu não đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi kỹ năng từ dạng tạm thời sang dạng bền vững.
Khi một người học đi xe đạp, quá trình luyện tập lặp đi lặp lại giúp hình thành một "mô hình vận động" ổn định trong tiểu não. Khi đã được củng cố đầy đủ, mô hình này trở thành một dạng chương trình tự động, không đòi hỏi sự chú ý có ý thức. Nhờ đó, kỹ năng này có thể được duy trì trong thời gian rất dài, thậm chí nhiều năm không sử dụng vẫn không bị mai một đáng kể.
Ngược lại, việc chơi piano lại là một kỹ năng phức tạp hơn nhiều. Không chỉ đơn thuần là chuyển động của các ngón tay, piano đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều hệ thống khác nhau trong não bộ. Người chơi phải đồng thời xử lý thông tin về cao độ, nhịp điệu, lực nhấn phím, cũng như phản hồi âm thanh và biểu cảm cảm xúc.
Quá trình này liên quan đến sự phối hợp của nhiều vùng não như vỏ não vận động, vỏ não cảm giác, vỏ não thính giác và cả những khu vực liên quan đến cảm xúc. Chính vì sự phức tạp này, mạng lưới thần kinh phục vụ cho việc chơi piano trở nên tinh vi nhưng cũng kém ổn định hơn nếu không được duy trì thường xuyên.
Một yếu tố quan trọng khác là sự hình thành lớp myelin bao quanh các kết nối thần kinh. Luyện tập liên tục giúp tăng cường lớp bảo vệ này, từ đó cải thiện tốc độ và hiệu quả truyền tín hiệu trong não. Tuy nhiên, nếu việc luyện tập bị gián đoạn, những kết nối này có thể suy yếu, khiến kỹ năng giảm sút nhanh chóng.
Từ góc độ này, có thể hình dung kỹ năng đi xe đạp như một chương trình đã được "đóng gói" hoàn chỉnh và lưu trữ ổn định trong não, sẵn sàng được kích hoạt bất cứ lúc nào. Trong khi đó, kỹ năng chơi piano giống như một hệ thống phức tạp cần sự phối hợp liên tục giữa nhiều bộ phận, đòi hỏi phải được "bảo trì" thường xuyên để duy trì hiệu suất.
Sự khác biệt này cũng mang lại những gợi ý quan trọng trong việc học tập và rèn luyện kỹ năng. Đối với những kỹ năng mang tính bản năng và lặp lại cao như bơi lội hay đi xe đạp, việc luyện tập đủ nhiều trong giai đoạn đầu có thể giúp hình thành trí nhớ bền vững lâu dài. Ngược lại, với những kỹ năng đòi hỏi độ chính xác cao và sự phối hợp phức tạp như âm nhạc hay khiêu vũ, việc duy trì luyện tập đều đặn là yếu tố không thể thiếu.
Có thể thấy, bộ não con người vận hành theo những nguyên tắc rất khác nhau tùy vào loại kỹ năng. Điều này không chỉ giải thích cho những trải nghiệm quen thuộc trong cuộc sống, mà còn mở ra góc nhìn sâu sắc hơn về cách con người học hỏi và ghi nhớ. Và lần tới, khi bạn dễ dàng đạp xe trở lại sau nhiều năm, nhưng lại lúng túng trước bản nhạc quen thuộc, hãy nhớ rằng đó không phải do bạn "quên", mà đơn giản là não bộ đang vận hành theo đúng cách của nó.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
Middle East
EU
KOREA
