Ai ai cũng có gia đ́nh, có cha mẹ và con cái. Tôi tin rằng mọi người đều thấy rơ đại đa số trong gia đ́nh sự quan hệ giữa con cái và cha mẹ luôn có một khoảng cách ? Tại sao như vậy? Tại sao sự quan hệ giữa cha mẹ và con cái không được tự nhiên như giữa ḿnh và bạn bè?
Sự đối xử lạnh lùng, tẻ nhạt của cha mẹ và con cái xuất phát từ nguyên nhân cha mẹ luôn đặt nặng vấn đề kẻ trên người dưới, cha mẹ cho rằng họ có quyền trách mắng, bắt buộc, giam hăm, ra lệnh, đánh đập, la hét, phạt, cấm đoán, cho phép, thương yêu theo cách nghĩ của họ. Họ tưởng rằng làm như vậy là tốt cho con cái. Nhưng ngược lại, họ càng làm cho con cái càng xa lánh họ, luôn giữ khoảng cách với họ, luôn e dè, sợ hăi họ, làm cho con cái và cha mẹ mất đi sự đối đăi tự nhiên, bởi v́ con cái thấy rằng ḿnh đă bị mất đi cái quyền sống của con người.
Khi có cảm giác mất an toàn, con cái không bao giờ nói, chia sẻ hoặc tâm sự thật ḷng với cha mẹ những lo lắng, sợ hăi, phiền muộn, những ước mơ và những mong ước trong ḷng. Bởi v́ chúng biết cha mẹ không biết thông cảm cho chúng, cha mẹ chỉ biết nghĩ theo cách của họ, không bao giờ biết nghĩ cho chúng. Từ đó khoảng cách giữa cha mẹ và con cái càng xa dần, trở nên lạnh nhạt. Giữa họ với nhau, có vui cũng chỉ là những cái vui ngoài mặt, c̣n trong ḷng luôn giữ sự pḥng thủ an toàn, e dè và sợ hăi.
Để tránh những trường hợp trên th́ giữa cha mẹ và con cái phải làm ǵ? Biết rằng "Không có nhân làm sao có quả". Cái nhân là do cha mẹ tạo ra. Cách ứng xử trong gia đ́nh đầu tiên đều phụ thuộc cách ứng xử của cha mẹ đối với con cái.
Người làm cha mẹ phải đặt ḿnh vào vị trí của con cái để hiểu biết rơ điều này.
Muốn có sự quan hệ tự nhiên b́nh thường giữa cha mẹ và con cái th́ cha mẹ phải biết xem con cái như người bạn, đối xử với con cái như đối xử với người bạn thân:
1. Tôn trọng, b́nh đẳng, biết lắng nghe, biết thông hiểu mọi cảm nhận của người con.
2. Không bao giờ bắt buộc con cái làm bất kỳ điều ǵ theo ư của ḿnh. Biết nhẫn nhục, tùy thuận và bằng ḷng theo ư của con. Nên tùy thuận những điều thiện, chứ không tùy thuận những điều ác. Trong sự tùy thuận phải biết khéo léo, thiện xảo.
3. Không trách mắng, không nói cái sai, cái lỗi, cái xấu của con cái,
4. Không phạt, không chê bai, không đánh đập, không ra lệnh, la hét,...
5. Không bắt buộc con cái làm bất kỳ điều mà chúng không thích.
6. Không áp đặt con cái sống theo cách sống của ḿnh.
7. Biết tạo không gian và môi trường để con cái được thử thách, được học hỏi, tự trải nghiệm và trưởng thành: trường lớp, ngoại khóa, dă ngoại, du lịch, đi xa, đi làm,...
8. Biết thương yêu và tha thứ, bỏ qua mọi lỗi lầm của con. Ḷng yêu thương của cha mẹ được thể hiện từ suy nghĩ, hành động, lời nói, nụ cười, ánh mắt, ṿng tay.
9. Tạo ḷng tin và tin tưởng con cái sẽ làm được mọi việc. Tự đứng dậy sau những lần vấp ngă và sẽ trưởng thành.
10. Luôn tạo một điểm tựa tốt khi cần thiết để con cái nương tựa và đứng dậy.
11. Dùng cách khéo léo ẩn dụ để giải thích mọi sự việc theo ư nghĩa: những việc này nếu làm hoặc nói sẽ mang đến sự nguy hại, sự đau khổ cho chính ḿnh, cho người và cho các loài vật. Người có trí tuệ sẽ không làm những việc mang đến sự nguy hại và đau khổ cho chính ḿnh, cho người và muôn loài vạn vật khác. Ngược lại chỉ nên nói và làm những việc đem niềm vui và hạnh phúc cho ḿnh, cho người và cho các loài vật khác.
12. Ngoài ra cha mẹ c̣n biết thành thật, nhận lỗi khi sai, biết xin lỗi con cái, chứ không phải v́ che dấu cái sai cái lỗi của ḿnh mà la mắng, trách móc con cái, bắt con cái làm theo những ǵ ḿnh nghĩ là đúng.
13. Không bao giờ dùng những h́nh thức dối gạt con cái để đạt được mục đích như dối gạt con ăn cơm rồi sẽ mua quà, dẫn đi chơi. Khi con ăn cơm xong th́ không mua quà, không dẫn đi chơi,...
14. Luôn làm gương tốt và đạo đức cho con cái trong từng suy nghĩ, lời nói và việc làm.
15. Giải thích và phân tích mọi việc cho con cái biết thế nào là ác, thế nào là thiện (10 điều thiện, 10 điều ác) theo 3 tiêu chuẩn: "Những suy nghĩ, lời nói và việc làm của ḿnh có đem niềm vui và hạnh phúc đến cho ḿnh, cho người và các loài vật hay không."
16. Tự do bàn căi và tranh luận với con cái mọi vấn đề, không dùng quyền hành bắt buộc hoặc áp đặt con cái nghe theo ư ḿnh, luôn tôn trọng mọi ư kiến của con cái, biết lắng nghe ư kiến của con cái. Cha mẹ chỉ nói lên ư của ḿnh để con cái tự nhận thức dần dần và tự trải nghiệm trong đời sống. Ư kiến của cha mẹ chỉ là sự hướng dẫn con cái đến những điều thiện, điều tốt và lợi ích cho ḿnh và mọi người, chứ không phải bắt buộc con cái phải nghe và làm theo.
17. Dù cho con cái không nghe và làm theo ư của cha mẹ cũng không sao. Khi chúng gặt được hậu quả sai lầm, xấu hoặc có sự nguy hại nào th́ cũng từ đó con cái sẽ rút được kinh nghiệm xương máu, tự con cái sẽ biết kính trọng những điều cha mẹ nói.
18. Khi thấy con cái sai, bị hậu quả xấu, cha mẹ cũng không v́ đó trách mắng, nói cái sai, cái lỗi,... của con. Chỉ tự nhủ thầm rằng, con cái đă học được bài học quư giá từ những cái sai lầm này, sau này chúng sẽ không c̣n sai phạm nữa là đủ.
19. Luôn vui vẻ với mọi điều con cái làm ủng hộ chúng. Luôn đứng về phía con cái dù là được kết quả xấu. Đâu có ai là toàn mỹ, biết sai mà sửa th́ đó mới là bậc quân tử.
20. V.v...
Ai ai cũng có tự ái, có cái ngă, cái tôi, luôn sợ sai, sợ thất bại, sợ người khác biết cái sai, cái xấu, cái lỗi của ḿnh, ai ai cũng muốn ḿnh luôn đúng, ai ai cũng muốn được thương yêu và tha thứ, ai ai cũng muốn được quan tâm, đối xử b́nh đẳng và tôn trọng, ai ai cũng muốn nhận được nhiều, ai ai cũng muốn có nhiều lợi ích, ai ai cũng muốn là người chiến thắng, ai ai cũng muốn hơn người khác,...Do vậy, không chỉ riêng ǵ cha mẹ với con cái, anh chị với em, người lớn với người nhỏ, kẻ trước với kẻ sau, người trên với người dưới, người chủ với người làm, vua với dân, ... đều phải biết tâm lư này để rút ra những bài học quư giá, cách ứng xử đúng để có thể đem sự ḥa thuận với nhau giữa người và người ở mọi nơi mọi lúc.
Khi con người cảm thấy mất đi sự an toàn của bản thân, tự họ sẽ rút co lại, đề pḥng và tự bảo vệ chính ḿnh. Do vậy hăy luôn tạo sự an toàn cho tất cả mọi người.
Nguồn: viet-times
Cha mẹ nên đối xử với con cái như thế nào?
