Đoàn Đ́nh Long là vơ sư karatedo nhất đẳng huyền đai, nguyên Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển Karatedo Quốc gia Việt Nam, người sáng lập hệ phái Karatedo Đoàn Long. Nhưng cũng ít người biết rằng, cuộc đời của vị vơ sư huyền thoại ấy cũng rất trầm luân. Cách đây hơn 10 năm, ông quyết định “rửa tay gác kiếm”, ẩn ḿnh vào lăng quên…
Kỳ 1: Học vơ để… duy tŕ sự sống
Vơ sư Đoàn Đ́nh Long không phải là “con nhà ṇi” nhưng ông là một trong những người đầu tiên đưa vinh quang về với môn vơ karatedo cho Việt Nam. Vậy nhưng, chẳng ai tin rằng, vị vơ sư ấy bị bệnh tim bẩm sinh, 3 lần đứng bên miệng vực của cái chết. Vơ học siêu việt cùng những triết lư nhân sinh trong vơ học của ông cũng cũng chính là con đường duy nhất để ông giành lại sự sống.
Học vơ “chui” từ năm 6 tuổi
Có lẽ, danh tiếng lừng lẫy của vơ sư Đoàn Đ́nh Long không c̣n được như cách đây 10 năm nữa. Sau tất cả sóng gió cuộc đời, nỗi đau gia đ́nh và căn bệnh tim dai dẳng, ông quyết định ẩn danh và người đời dường như đă quên lăng ông. Sau khi nghỉ chức Huấn luyện viên Đội tuyển Karatedo Việt Nam và nghỉ dạy ở Đội tuyển Công an nhân dân, ông tuyệt đối không xuất hiện trên báo giới.
Chúng tôi đă rất may mắn khi được một người bạn thân của ông giới thiệu để tiếp xúc với ông.
Vơ sư Đoàn Đ́nh Long sinh năm 1947, quê gốc ở Tiên Lữ, Hưng Yên. Tuy đă ngót 70, nhưng vơ sư Long vẫn giữ được “phom” người chắc đậm, dáng vẻ nhanh nhẹn, thần thái minh mẫn. Ông có lối nói chuyện chậm răi, đĩnh đạc đúng chất con nhà vơ.
Vơ sư Đoàn Đ́nh Long bên tấm Huân chương Lao động hạng Nh́ do Nhà nước trao tặng
Vơ sư Long sinh ra trong gia đ́nh đông con, gia đ́nh ông có tới 13 anh em. Năm 6 tuổi, Đoàn Đ́nh Long đă gặp cơ duyên với vơ thuật. Số là, gia đ́nh Đoàn Đ́nh Long sống trong khu vực có nhiều người nước ngoài vốn xuất thân là vận động viên vơ thuật. Buổi chiều, như một bài tập thể dục thường ngày, những vận động viên ấy thường luyện tập tại khu sân chơi gần nhà Long. Ban đầu, cậu bé có dáng người nhỏ thó Đoàn Đ́nh Long chỉ lén học, về sau mới được một vài vận động viên chỉ dạy cụ thể.
Thời điểm ấy, cứ sau 23 giờ đêm, Long và nhóm bạn của ḿnh lại đến khu sân chơi gần nhà để tập vơ. Không có giáo án bài bản nào cả, ai dạy cho miếng vơ nào là lao vào học, cậu bé Đoàn Đ́nh Long miệt mài học vơ từ lúc 6 tuổi đến hết cấp 3.
Năm 20 tuổi, Đoàn Đ́nh Long gia nhập môn phái Thiếu Lâm, có vơ đường trên phố Mă Mây, Hà Nội. Khi ấy, do ông tập luyện về đêm nhiều, thời tiết lạnh, lại tranh thủ ngủ ngay tại sân tập khiến ông kiệt sức, nhiều lần phải nhập viện. Ở cái độ trai tráng nhất, Long phát hiện ḿnh bị bệnh tim nặng. Điều đắng cay nhất của chàng trai trẻ lúc này là các bác sĩ kết luận, căn bệnh tim của ông chỉ cho phép ông sống thêm khoảng 5-7 năm nữa. Các bác sĩ khuyên ông nếu muốn sống th́ nên ngừng học vơ ngay lập tức.
Giấc mơ vơ thuật của chàng trai trẻ có nguy cơ bị dập tắt!
Ba lần “sổ tử” ghi tên
Để nuôi sống bản thân, sau khi học nghề, Long xin vào làm việc tại Viện Nghiên cứu Vật liệu xây dựng. Người nhà dù đă tạm yên tâm về chuyện “vơ vẽ” của Long nhưng vẫn âm thầm theo dơi. Ai cũng biết rằng, chỉ cần vận động mạnh, Long sẽ rất dễ bị trụy tim và có nguy cơ đột quỵ. Nhưng, cũng không ai dám tin rằng Đoàn Đ́nh Long sẽ thôi luyện vơ. Về sau này, khi nhớ lại, ông kể: “Ai mà chẳng sợ chết, tôi cũng sợ. Nhưng cứ sống mà đi nhẹ nói khẽ, không được thỏa khát vọng th́ sống không bằng chết. Tôi thà sống ngắn hơn nhưng được học vơ c̣n hơn sống dài bằng h́nh hài của một phế nhân”.
Năm 1974, Đoàn Đ́nh Long phải nhập viện v́ bệnh tim của ông bước vào giai đoạn trầm trọng. Các bác sĩ buộc phải thực hiện ca mổ tim tách van hai lá để cứu sống Long, mặc dù tỷ lệ thành công chỉ là 50/50. Khi ca mổ kết thúc, Long hôn mê trong suốt nhiều ngày. Người thân, bạn bè đều đă chuẩn bị sẵn tâm lư rằng, Long sẽ không bao giờ tỉnh lại nữa. Thế nhưng, Long đă tỉnh lại. Không những thế, bệnh tim của ông c̣n có những tiến triển rất tốt. Các bác sĩ cho rằng, tuy trái tim của ông bị dị tật nhưng nhờ cơ thể vận động thường xuyên, khí huyết lưu thông đều đặn nên ông đă trụ được, vượt qua cửa… “thần chết”.
Gánh nặng về sức khỏe đă có thể vượt qua nhưng gánh nặng về mưu sinh có nguy cơ quật ngă ông. Sau khi ra viện, ông tiếp tục trở lại làm việc ở Viện Nghiên cứu Vật liệu xây dựng. Là người mang tiền sử bệnh tim nên ông không được vào biên chế mà phải làm việc theo hợp đồng. Do kinh tế sa sút, cơ quan ông đứng trước nguy cơ giải thể, những người làm kỹ thuật như ông buộc phải đi làm… “cửu vạn”. Là người mắc bệnh tim măn tính, không thể kham nổi những công việc nặng nhọc nên Đoàn Đ́nh Long xin nghỉ việc. Ông đành về nhà học nghề sửa tivi để kiếm miếng ăn qua ngày.
Bước ngoặt cuộc đời ông đến từ những năm tháng cùng quẫn này. Ở lúc gánh nặng mưu sinh gh́ ông xuống sát đất th́ giấc mơ vơ thuật lại bùng lên mạnh mẽ.
Năm 1978, ông vào Huế thăm người nhà và t́nh cờ quen vơ sư Lê Văn Thạnh, trưởng tràng hệ phái karatedo hệ suzucho Việt Nam. Máu vơ trong người trỗi dậy như không thể gh́m giữ được nữa, ông xin theo học vơ. Biết tin ấy, cả gia đ́nh ông quyết liệt phản đối. Phần v́ kinh tế gia đ́nh ông c̣n quá khó khăn, phần v́ ông đang mang trọng bệnh nên chuyện học vơ của ông làm một quyết định hăo huyền và ích kỷ. Ngay cả vơ sư Lê Văn Thạnh thấy da mặt ông xám xịt, dáng người gầy g̣ đến thảm hại đă lắc đầu ái ngại. Thế nhưng Long vẫn nằng nặc xin thầy Thạnh được thử sức một lần, nếu không được, ông bắt xe về Bắc ngay!
Màn đấu thử sức kết thúc, vơ sư Lê Văn Thạnh quá đỗi bất ngờ trước mănh lực ào ạt phát ra từ thân pháp nhanh nhẹn đến kỳ lạ của Đoàn Đ́nh Long. Tuy vơ nghệ của Đoàn Đ́nh Long thời điểm ấy c̣n thô sơ, đ̣n thế c̣n ngô nghê nhưng vơ sư Thạnh với con mắt nhà nghề của ḿnh đă phát hiện ở Long một tài năng vơ thuật thiên bẩm mà nếu được đào tạo bài bản, sẽ trở thành viên ngọc quư. Vơ sư Thạnh đồng ư thu nhận Long làm đệ tử.
Như cá được thả về nước, Long nhanh chóng lĩnh hội những căn cốt tinh thâm nhất của karatedo do vơ sư Thạnh truyền dạy. Ông trở thành đệ tử xuất sắc nhất của vơ sư Lê Văn Thạnh. Chỉ sau khi học karatedo được 3 năm, đến năm 1981, khi bước sang tuổi 34, Đoàn Đ́nh Long chính thức mang đai đen của môn phái. Ông từ biệt thầy về Bắc.
Sau khi về Hà Nội, khi biết tin Trung tâm Thể thao Quần Ngựa chiêu sinh lớp karatedo, Long đăng kư đi học thêm. Nhưng, chỉ đúng sau 2 buổi học vị vơ sư phụ trách trung tâm đă đề nghị Đoàn Đ́nh Long chuyển lên làm… thầy dạy vơ. Và từ đây, nghiệp vơ gắn chặt với cuộc đời ông, làm nên một huyền thoại vơ thuật lẫy lừng mà người đời sau chắc sẽ c̣n nhắc nhiều đến nữa.
20 năm sau khi nhận lời làm thầy dạy vơ tại Trung tâm Thể thao Quần Ngựa, đến năm 1994, vơ sư Đoàn Đ́nh Long đă là Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển Karatedo Việt Nam và là người thầy của rất nhiều những nhà vô địch Đông Nam Á, vô địch thế giới.
Nhưng cũng chính khi sự nghiệm vơ học của ông phát tiết rực rỡ nhất th́ thần chết lại đến “trêu đùa” ông. Bệnh tim của ông lại trở chứng. Khi đó, đă quá đỗi bất ngờ khi tiếp nhận một ca mổ của một bệnh nhân mà ông tưởng đă chết vài năm sau ca mổ thứ nhất.
Được tin thầy Long nhập viện, từ khắp nơi trên thế giới, môn sinh đổ về đứng kín sân bệnh viện và xin được hiến máu cứu thầy. Lại vẫn những hy vọng mong manh sinh tử, lại vẫn những giọt nước mắt chảy tràn và vơ sư Long lại thoát chết một lần nữa.
Cuộc đời chẳng cho không ai điều ǵ cả. Nhiều vị vơ sư hàng đầu Việt Nam đặt câu hỏi rằng, với tài năng vơ thuật hiếm gặp của Đoàn Đ́nh Long mà lại được đặt vào một cơ thể hoàn hảo, cường tráng th́ những tinh hoa ấy sẽ phát tiết rực rỡ đến chừng nào? Nhưng, vượt trên nỗi đau bệnh tật, cuộc đời của vị vơ sư huyền thoại này đă trải qua những đường ngang, lối dọc, có cả tột cùng vinh quang và tột cùng cay đắng mà chúng tôi sẽ kể với bạn đọc vào kỳ sau.
(C̣n tiếp)
Vũ Minh Tiến
Ẩn số về một huyền thoại vơ thuật (Kỳ 1)
