Với nhiều người, việc “đáo tụng đ́nh” để ly hôn là một điều cực chẳng đă và ám ảnh suốt đời. Thế nhưng, với một số người khác, dường như lần ra ṭa đó vẫn… chưa đủ, nên họ c̣n cố t́nh có những hành vi phạm tội, thiếu văn hóa, kém đạo đức khi đă ly hôn để một lần nữa gặp “được” gặp mặt chồng/ vợ cũ tại ṭa.
Ly hôn rồi vẫn đánh vợ, chửi chồng
Công an xă Nghi Phú, TP Vinh mới lập hồ sơ để xử lư vụ việc anh Hoàng Minh T. đánh đập gây thương tích với vợ cũ là chị Trần Thị Huyền và phá hỏng xe máy của chị. Cưới nhau từ năm 2009, sau nhiều mâu thuẫn trong t́nh cảm, đến tháng 7/2012, anh Hoàng Minh T. và chị Trần Thị Huyền đưa nhau ra toà ly dị.
Ngày 19/11, chị đang trên đường đi làm về nhà gặp chồng cũ cầm gậy đi xe máy đuổi theo từ đằng sau. Đuổi kịp, anh T. bước xuống xe rồi xông tới cầm gậy đánh liên tiếp vào mặt, tay, chân và lưng vợ cũ, mặc dù vẫn biết chị đang mang bầu tháng thứ 4.
Anh ta c̣n đập nát cả chiếc xe Wave của chị Huyền và cướp cả chiếc điện thoại di động mà chị đang sử dụng.
Theo lời chị Huyền, kể từ sau khi ly hôn, anh T. thường xuyên gọi điện buông lời chửi bới, đe doạ và đ̣i đánh đập chị Huyền. Thậm chí, anh ta c̣n gọi điện tới Bệnh viện Nhi Nghệ An là nơi chị Huyền đang làm việc để yêu cầu đuổi việc chị Huyền.
Có một dạo cư dân mạng xôn xao trước hàng loạt video của một người đàn ông bí ẩn, ghi h́nh ảnh đủ loại xế sang tranh thủ đi “nghỉ trưa” ở khắp Hà Nội. Tự phong cho ḿnh chức “hiệp sĩ trị ngoại t́nh”, nhưng thực chất của vấn đề theo chuyên gia tâm lư Trịnh Trung Ḥa: “người tung video là nạn nhân của ngoại t́nh và sự phản bội. Những biến cố lớn đó đă làm cho anh ta vô cùng đau khổ. Nó chính là động cơ dẫn đến việc làm như chúng ta đă thấy với mục đích trả thù tất cả những kẻ ngoại t́nh hay có thể hiểu là một cách “trả thù đời”.
Trong cuộc sống ngày thường, không hiếm gặp những người mẹ dạy con lăng mạ cha, ghét cha sau khi ly hôn và cũng từng có trường hợp người vợ cũ xông vào giữa lúc hôn lễ đang tiến hành làm náo loạn, cô dâu, chú rể chạy tan tác như một đám cưới ở Hà Nội trước đây…
Nguyên nhân từ quan niệm xă hội
Thống kê về ly hôn cho thấy, Việt Nam hiện có khoảng 60.000 vụ/năm, tương đương 0,75 vụ/1.000 dân (trong khi ở Nga là 3,36, Trung Quốc là 0,79, ở Thái Lan là 0,58). Theo số liệu thống kê ở TP HCM, có khoảng 40% các cuộc hôn nhân kết thúc bằng ly dị. Nếu so sánh với Mỹ là 49% (cao nhất thế giới) và phần lớn các nước phát triển là khoảng 40%, th́ con số đó không khiêm tốn ǵ. Thế nhưng, văn hóa ly hôn của người Việt th́ lại quá “khiêm tốn”.
Nuôi dưỡng “văn hóa hậu ly hôn” bằng uy lực của luật pháp
“Trong thực tế các cuộc ly hôn ở những nước phát triển rất nhẹ nhàng một phần do văn hóa ly hôn, phần nữa là do sự chặt chẽ, nghiêm minh pháp luật.
Ở nước ta, người mẹ được ṭa xử cho quyền nuôi con, nhưng chồng cũ đến đón con mang đi mất đành đệ đơn xin ṭa án can thiệp tiếp.
Vị thẩm phán nghĩ một lúc vẫn chẳng hết phân vân: “Bây giờ chúng tôi có thể huy động lực lượng đến cưỡng chế đ̣i lại con cho chị nhưng vài hôm anh ta lại đến cổng trường đón con về th́ làm thế nào?”.
Bạn tôi, một chuyên gia người Úc, biết chuyện đă rất ngạc nhiên: “Nếu ở nước tôi, anh ta bị khép vào tội bắt cóc trẻ con và chắc chắn đi tù”.
Chỉ cần vi phạm chế độ phụ cấp nuôi con sau ly hôn, ṭa án đă can thiệp ngay để bảo vệ quyền lợi của người nuôi và của đứa trẻ. Hành vi của những người đă ly hôn c̣n quay lại quậy phá người cũ, pháp luật cũng chẳng bỏ qua.
Chính v́ luật pháp của họ có uy lực như thế nên người dân có muốn làm bậy cũng không dám”.
(Chuyên gia tâm lư Trịnh Trung Ḥa)
|
Lư giải cho sự “khiêm tốn” này, chuyên gia tâm lư Trịnh Trung Ḥa cho rằng, đó là hệ quả của việc ly hôn chưa từng xuất hiện trong xă hội phong kiến ngàn năm khi người đàn ông được quyền năm thê bảy thiếp.
Hay cách đây vài chục năm, trong thời bao cấp, ly hôn vẫn c̣n là chuyện hiếm, khi dư luận xă hội vẫn nh́n họ như những tội đồ. Từ đó phát sinh tâm lư khi “ván đă đóng thuyền”, dù ǵ th́ vẫn cứ cố mà chịu đựng nhau bởi lời răn đe “đừng bôi gio trát trấu vào mặt bố mẹ", bởi nỗi xấu hổ, ê chề khi phải đối mặt với sự ác cảm, định kiến của cộng đồng.
“Thực trạng hiện nay cho thấy khoảng 70% đơn ly hôn do phụ nữ đứng tên. Với không ít những ông chồng trong đầu c̣n chất nặng tư tưởng phong kiến và thói gia trưởng, đó là một sự xúc phạm. Và giống như con thú bị thương, họ sẽ hung hăn trả thù với không ít hành động vừa phi đạo đức, vừa trái pháp luật như bạo hành, lăng nhục vợ con... mà đôi khi pháp luật cũng khó can thiệp kịp thời”, ông Trịnh Trung Ḥa nhấn mạnh.
Thay đổi – tại sao không?
Có nguyên nhân từ nền tảng quan niệm xă hội và đè nặng từ đời này sang đời khác thế nên việc lớp trẻ ngày nay không tiếp thu được chút ǵ về văn hóa ly hôn, dẫn đến hành xử phần nhiều theo bản năng – là chuyện không hiếm gặp. Vậy có thay đổi được quan niệm này không?. Câu trả lời là có.
Nhiều chuyên gia tâm lư cho rằng, văn hóa ly hôn được h́nh thành và nuôi dưỡng chính nhờ cách hành xử của hai bên thời hậu ly hôn: bạn bè hay thù địch. Như câu chuyện của chị Nguyễn Thị Kim Hương (Q.B́nh Thạnh) biết chồng ngoại t́nh, chị ly hôn. Nhưng khi chồng cũ hỏi “có cần hỗ trợ ǵ không?”, dù vẫn c̣n đau đớn do bị chồng phản bội, nhưng chị vẫn muốn cho con có cha nên nén cái "tôi" để bàn bạc với chồng chuyện nuôi dạy và cấp dưỡng cho con.
Nhờ sự hiểu biết của người mẹ, từ đó đến nay các con chị vẫn đều đặn hưởng sự chăm sóc về vật chất và tinh thần của cha.
Trên màn ảnh cả nước đang công chiếu bộ phim "Divorce Invitation" (tên tiếng Việt là "Vợ yêu và triệu đô") lấy cảm hứng từ một đề tài ly hôn có văn hóa. Qua những t́nh tiết trong bộ phim, một thông điệp mang đậm tính nhân văn về hôn nhân và hạnh phúc gia đ́nh và ứng xử có văn hóa giữa người với người đă được đạo diễn khéo léo gửi tới người xem.
C̣n chúng ta, “nếu hành xử văn hóa với nhau th́ h́nh ảnh đẹp của người xưa vẫn hiện diện và nhiều ông bố, bà mẹ không phải vất vả gửi đơn kiện khắp nơi với nỗi khao khát: được quyền thăm hay nhận được trợ cấp nuôi con”, đó là tâm sự rất thật của một “người trong cuộc”.
Linh Thụy
Ê chề, đau đớn “hậu ly hôn”
