Đă có hàng trăm ngôi mộ cũ, mới bị xới tung để t́m kiếm chiêng, ghè cổ, đồng đen, vàng bạc… khiến cho bà con vô cùng uất ức v́ người thân của họ mới hôm qua c̣n mồ yên mả đẹp th́ sáng hôm sau đă bị đào xới tan hoang.
Và cơn sốt gỗ sưa đă lây lan đến vùng cao nguyên này. Mặc dù người dân đă cắt cử nhau canh gác, nhưng v́ giá trị những cỗ quan tài bằng gỗ sưa quá lớn nên kẻ xấu vẫn t́m trăm phương ngàn kế đào trộm những ngồi nhà mồ kia.
Bản làng “dậy sóng” v́ cơn sốt những cỗ quan tài làm từ gỗ sưa
Khu nhà mồ của làng Kuk Kông (An Thành, Đắc Pơ) cách trung tâm làng gần 1km và cũng là nơi bị kẻ xấu thường xuyên t́m tới săn lùng, đào bới trộm. Từ đầu năm 2011 đến nay, cả làng đă có hàng chục ngôi mộ bị đào trộm.
Thượng tá Đỗ Hùng, Đội trưởng đội công tác 401, công tác tại địa bàn xă An Thành dẫn chúng tôi đến khu nhà mồ của người dân để tận mắt chứng kiến cảnh đau ḷng của những ngôi mộ bị đào xới.
Hơn 11h trưa, trời vẫn mưa to, nước quất rát mặt. Khu nhà mồ âm u, ảm đạm nằm sâu trong khu rẫy cỏ mọc um tùm cao quá đầu người càng làm cho khu nghĩa địa trở nên hoang vu bí hiểm.
Tài sản được chia cho người chết
Anh Trần Văn Quê, một chủ cây xăng duy nhất nằm ở trung tâm xă Sơ Pai (Kbang, Gia Lai) kể lại: “Năm 2007, khi gia đ́nh tôi chuẩn bị xây nhà, có một người hàng xóm đến gạ bán cho tôi 2 khối gỗ sưa với giá 3 triệu đồng.
Khi ấy ở đây chẳng ai biết giá trị gỗ sưa đắt rẻ ra sao cả nên người hàng xóm đă nói dối rằng đó là gỗ hương. Ngày đó gỗ sưa được người dân sử dụng làm quan tài để an táng người chết là chuyện hết sức b́nh thường.
Vốn là người di cư từ Bắc vào đi rừng khai thác gỗ nên khi t́m hiểu th́ tôi biết chính xác đó là gỗ sưa. Nhưng mấy năm qua, một số thương lái đă đến những vùng bản làng heo hút này t́m mua gỗ sưa và giá của nó cứ ngày một đẩy lên cao chót vót.
Từ những chiếc thớt vài kg đến những cây cột nhà, tủ và cả đến cả những miếng gỗ vụn đều được mang ra bán, và cơn sốt gỗ sưa này đă làm cho bản làng của chúng tôi nóng lên từng ngày.
Có người bán được bộ cửa với giá cả trăm triệu đồng, rồi người nọ rỉ tai người kia rằng gỗ sưa bây giờ có giá cả tỉ bạc một khối. Chính v́ giá cả cao như vậy đă khiến một số kẻ bất lương lùng sục đào bới nhiều ngôi mộ, làm cho t́nh h́nh địa phương trở nên phức tạp”.
Cỏ um tùm vây kín các nhà mồ
Trước đó, một người dân ở làng Ta Kơ (Sơ Pai) tên Đinh B, trong lúc ngồi uống rượu bỗng hứng chí “bật mí” rằng: Có lần nghe cha ḿnh nói là quan tài chôn ông nội được làm bằng gỗ sưa. Chẳng bao lâu sau, tin này lọt ra ngoài và kẻ xấu đă đến đào bới ngôi mộ của ông nội B.
Sau khi phát hiện mả nhà ḿnh bị đào trộm, gia đ́nh B đă phải bỏ ra cả chục triệu đồng để mua xi măng, gạch cát và vật liệu để an táng lại hài cốt cho ông nội và làm lễ tạ “con ma”.
Không dừng lại ở việc đào trộm mả, sau khi đào trộm, kẻ xấu c̣n tung tin là chiếc quan tài này đă được bán với giá 80 triệu đồng, làm cho gia đ́nh B và hàng trăm người dân trong làng hết sức bất b́nh, muốn t́m ra tung tích của kẻ bất lương kia để “trị tội cúng con ma rừng”.
Nhưng sau cả năm trời gia đ́nh và người làng t́m kiếm, kẻ xấu vẫn “bặt vô âm tín”.
V́ kẻ xấu thường lợi dụng ḷng tin, sự trắc ẩn và thiếu cẩn trọng của đồng bào nên đă đến lợi dụng làm việc xấu. Vừa mất của, vừa đau ḷng, trong khi đó hầu hết người dân không tŕnh báo chính quyền nên không có sự can thiệp của cơ quan chức năng.
Và để đối phó với những điều đáng sợ này, nên dù nghèo nhưng người dân đă vay mượn hàng chục triệu đồng để xây mộ cho người chết ngay khi mới chôn xong.
Nhiều gia đ́nh v́ không có tiền hoặc chưa vay mượn được nên đă dựng lều và cắt cử người ra canh mộ để đảm bảo những ngôi mộ không bị đào bới trộm. Bởi vậy hàng trăm ngôi mộ đă được xây dựng kiên cố với bê tông cốt thép, làm mất dần đi văn hóa của người địa phương.
Các khu mả được xây kín bằng bê tông để chống trộm
Ông Giang Minh Nghi, Trưởng Ban phong trào của Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh Gia Lai là người địa phương cho biết: “Bà con chúng tôi coi mả của người chết là rất linh thiêng.
Trước đây, khi chôn xong người chết, bà con chúng tôi c̣n có tục lệ mang cơm, rượu ra để linh hồn người đă khuất được ăn uống no đủ và cũng cho những con ma cũ ăn no, để họ không bắt nạt con ma nhà ḿnh. Cúng đến một năm sau chúng tôi không quay lại khu nhà mồ đó nữa. Và chỉ khi nào làm lễ bỏ mả th́ chúng tôi mới lại ra”.
Thượng tá Hùng cho biết: “Do bà con nơi đây có thói quen không đào sâu khi an táng người chết nên môi trường nơi đây rất ô nhiễm. Vào mùa mưa th́ c̣n đỡ, chứ vào mùa nắng th́ mùi tử thi nặng lắm nên hầu như ít người đến gần khu nhà mồ.
Hơn nữa, ở khu nhà mồ cỏ mọc tốt um che khuất tầm nh́n nên khó phát hiện những kẻ đào bới trộm. Trong khi đó kẻ xấu lợi dụng vào thời gian sáng sớm hoặc những ngày mưa bà con không để ư nên đă đến đào trộm”.
Để khu nhà mả được bảo vệ, chính quyền địa phương đă cử đội công tác, vận động bà con thành lập các tổ tự quản để luân phiên đi tuần, kịp thời ngăn chặn hành vi xâm phạm mồ mả.
Thượng tá Hùng bên ngôi mộ mới bị đào trộm
Thượng tá Đỗ Hùng nói: “Nhà mồ của khu làng Kuk Kông cỏ mọc um tùm. Bọn trộm tranh thủ đêm tối, mưa to gió lớn đă mang dụng cụ đào bới tung tóe các ngôi mộ để kiếm cồng chiêng, rồi đồ cổ mà trước đây bà con đă chôn theo người chết.
Đội công tác cũng tham mưu cho cán bộ, dân làng Kuk Kông tổ chức thành lập các tổ tự quản theo dơi các mặt pḥng chống kẻ xấu, pḥng chống trộm cắp và kiểm tra khu vực nhà mồ. Tránh kẻ xấu lợi dụng sơ hở của bà con, nhất là bà con dân tộc người địa phương đi làm ăn ngoài rẫy để trộm cắp”
Ông Giang Minh Nghi cho biết thêm: “Người Bana tin rằng sau khi chết linh hồn của người chết sẽ về thế giới bên kia sống với tổ tiên. Và linh hồn của người chết không đi hẳn, không sống hẳn ở thế giới bên kia, mà sau một thời gian linh hồn đó sẽ trở lại, tái sinh trở lại làm người bằng cách nhập vào thể xác của những đứa trẻ.
V́ vậy, với chúng tôi, chết không phải là hết, mà chết chỉ là chuyển trạng thái sống của một cá thể: từ trạng thái vật chất sang trạng thái siêu h́nh, để sau một thời gian lại chuyển từ trạng thái siêu h́nh về trạng thái vật chất.
Chính do quan niệm như vậy về cái chết nên chúng tôi không sợ những người đă chết. Để đảm bảo những linh hồn của đồng bào chúng tôi được b́nh yên, rất mong các cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra và có biện pháp xử lư thích đáng đối với những kẻ trộm cắp vô lương tâm này”.
Luật sư Xuân Bính (Đoàn luật sư Hà Nội) cho biết: Việc đào mộ của người quá cố xét về mặt đạo lư là vi phạm pháp luật. Tại điều 246 - Bộ luật H́nh sự quy định tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt: “Người nào đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật để ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt, th́ bị phạt cải tạo không giam giữ đến một năm. Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng th́ bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm”.Theo điều 629 - Bộ luật Dân sự quy định, việc bồi thường thiệt hại do xâm phạm mồ mả: cá nhân, pháp nhân, chủ thể khác gây thiệt hại đến mồ mả của người khác phải bồi thường thiệt hại. Thiệt hại do xâm phạm mồ mả gồm chi phí hợp lư để hạn chế, khắc phục thiệt hại.
Theo Gia đ́nh và Cuộc sống
Đào tung mồ mả săn t́m quan tài gỗ sưa
