Thứ trưởng Quốc pḥng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh.
Đọc xong bài phỏng vấn Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh sau cuộc Đối thoại chiến lược quốc pḥng cấp thứ trưởng lần thứ ba giữa Việt Nam và Trung Quốc, tôi cứ thấy tức anh ách.
Để cho công bằng, xin nói ngay ba điều. Thứ nhất, trong giới lănh đạo Việt Nam hiện nay, ít nhất qua các cuộc phỏng vấn đăng tải trên báo chí, tôi có cảm tưởng ông Nguyễn Chí Vịnh là người ăn nói trôi chảy, mạch lạc và khôn ngoan nhất. Ông không ngu ngơ và ngô nghê như Nguyễn Minh Triết, cũng không giáo điều và cứng nhắc đến bất b́nh thường như Nguyễn Phú Trọng và cũng không ngọng nghịu vụng về như Nguyễn Tấn Dũng. Nói năng, Nguyễn Chí Vịnh có vẻ biết cân nhắc và biết nh́n vấn đề từ nhiều góc cạnh khác nhau. Thứ hai, mặc dù có một số ưu điểm như vậy, bài phỏng vấn hay phát biểu nào của Nguyễn Chí Vịnh cũng có vấn đề: bên cạnh sự sắc sảo có không ít nhận định sai lầm đến ấu trĩ, thậm chí, ngớ ngẩn. Thứ ba, nh́n kỹ, những sự sắc sảo là của ông, c̣n những sai lầm là thuộc về chính sách, tức của cái đảng mà ông là một thành viên, hơn nữa, một thành viên cao cấp.
Ví dụ, trong bài phỏng vấn nhắc ở trên, Nguyễn Chí Vịnh chứng tỏ sự sắc sảo khi nhận định: Một, “chủ quyền, lănh thổ là thiêng liêng, không thể đánh đổi. Đất đai, sông núi, biển đảo Việt Nam không chỉ là sở hữu của hơn 80 triệu người dân ngày hôm nay (1), mà quan trọng hơn, bờ cơi ấy đă được cha ông ta hàng ngh́n năm qua ǵn giữ để lại. Bờ cơi này cũng sẽ là sở hữu của các thế hệ người Việt Nam mai sau, là không gian sinh tồn của con cháu chúng ta. Không ai được phép nhân nhượng một tấc chủ quyền trên đất, trên trời, trên biển của Tổ quốc, và cũng là không gian sinh tồn và phát triển của muôn đời con cháu chúng ta mai sau.” Và hai, “[v]ấn đề Biển Đông là đại sự trong quan hệ hai nước. Không thể nói quan hệ Việt – Trung là tốt đẹp nếu Biển Đông vẫn c̣n tồn tại những bất đồng có nguy cơ trở thành xung đột.”
Tuy nhiên, ông lại vấp phải rất nhiều sai lầm. Ở đây, tôi chỉ xin tập trung vào hai điểm sai lầm căn bản nhất. Một, ông khuyên bảo “Chúng ta luôn phải nhớ nằm ḷng kim chỉ nam ‘Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xă hội’ mà Đảng ta và Bác Hồ đă chỉ ra, bảo vệ vững chắc chế độ XHCN mới giữ được độc lập chủ quyền.” Hai, ông tin là Việt Nam và Trung Quốc có thể giải quyết các tranh chấp nếu cả hai cùng tin là “con đường Việt Nam và con đường Trung Quốc đang đi là một CNXH đích thực, một CNXH độc lập, vững vàng, không thể bị chuyển hóa bởi những yếu tố bên ngoài mặc dù chúng ta đang sống trong môi trường toàn cầu hóa, hội nhập mạnh mẽ.”
Cả hai ư trên, ai cũng biết, đều là chủ trương chung của chính quyền Việt Nam hiện nay. Không phải chỉ có Nguyễn Chí Vịnh mà hầu như tất cả các nhà lănh đạo khác cũng đều nói như thế.
Ai cũng nói thế. Nhưng cả hai quan điểm ấy đều sai. Sai một cách rất hiển nhiên.
Thứ nhất, độc lập dân tộc có phải gắn liền với chủ nghĩa xă hội không? Ngay cả học sinh trung học, có chút xíu kiến thức về lịch sử và chính trị thế giới cũng biết là: không. Hiện nay, trên thế giới chỉ c̣n năm quốc gia theo chủ nghĩa xă hội: Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Bắc Hàn và Cuba. Dĩ nhiên đó không phải là năm quốc gia độc lập duy nhất trên thế giới. Hiện nay, Liên Hiệp Quốc có tổng cộng 193 thành viên. Chắc chắn đó không phải là con số đầy đủ. Trong danh sách ấy không có Vatican và Kosovo. Trong danh sách do Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra, con số quốc gia thực sự lên đến 195 nước. Có bao nhiêu nước trong danh sách ấy không độc lập? Có. Nhưng chắc chắn là rất ít. Cứ nh́n vào các nước thành viên khối ASEAN th́ thấy. Trong số 10 nước, trừ Việt Nam và Lào, tám nước c̣n lại đều không theo chủ nghĩa xă hội nhưng lại vẫn độc lập, hơn nữa, một số nước c̣n rất phát triển và giàu có, chắc chắn là hơn hẳn Việt Nam: Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Miến Điện, Philippines, Singapore và Thái Lan. Tại sao? Họ có cần chủ nghĩa xă hội không? Nói như vậy ở vào đầu thế kỷ 20, khi Hồ Chí Minh “phát hiện” ra “Luận cương Lênin” về vấn đề giải phóng dân tộc và chống lại chủ nghĩa đế quốc th́ nghe c̣n được được. Nhưng đến giữa thế kỷ 20 th́ đă nghe vô duyên. C̣n ở vào đầu thế kỷ 21 như hiện nay th́ không những vô duyên mà c̣n dở hơi.
Thứ hai, về niềm tin vào “t́nh hữu nghị” đối với Trung Quốc với lư do cả hai quốc gia, Việt Nam và Trung Quốc, đều theo chủ nghĩa xă hội, cũng sai nốt, thậm chí, c̣n sai lầm một cách trầm trọng hơn cả nhận định thứ nhất ở trên. Trầm trọng v́, một, nó phi lư; và hai, v́ nó có thể tạo nên những ảo tưởng cực kỳ nguy hiểm. Sau năm 1975, tức là sau khi chiến tranh Nam Bắc chấm dứt, Việt Nam phải chịu đựng thêm mấy cuộc chiến tranh nữa nhỉ? Lớn, có hai: một, chiến tranh với Campuchia; và hai, với Trung Quốc. Chiến tranh với Campuchia kéo dài khá lâu, đến 14 năm, thoạt đầu, ngay từ sau 1975, với các cuộc chiến tranh lẻ tẻ dọc theo biên giới; sau, năm 1978, là chiến tranh tổng hợp với sự tham gia, về phía Việt Nam, của trên 150.000 quân lính; cuối cùng, từ năm 1978 đến 1989, là cuộc chiếm đóng của Việt Nam trên đất Campuchia. Chiến tranh với Trung Quốc ngắn hơn, chia làm hai sự kiện chính: Một, chiến tranh vào đầu năm 1979 khi 400.000 quân Trung Quốc tràn qua biên giới phía Bắc. Cuộc chiến kéo dài chỉ có mấy tuần nhưng thiệt hại về nhân mạng lại khá cao: về phía Trung Quốc, có khoảng trên 25.000 người bị giết chết; con số ấy, về phía Việt Nam, c̣n rất mơ hồ, từ 10.000 (theo báo chí Việt Nam) đến trên 40.000 người (theo các nguồn tin từ Trung Quốc). Hai, cuộc tấn công của Trung Quốc nhắm vào một số đảo ở Trường Sa vào năm 1988 với hậu quả: về nhân mạng, Trung Quốc có khoảng trên 20 lính bị thương vong; Việt Nam mất 64 bộ đội và ba tàu vận tải; về lănh thổ, Việt Nam mất các băi đá: Cô Lin, Len Đao, Gạc Ma, Chữ Thập và Ga Ven cũng như một số ḥn đảo khác.
Nhưng Campuchia và Trung Quốc là ai? Theo chế độ nào?
Xin thưa: Cả hai đều là các nước xă hội chủ nghĩa!
Có lẽ ông Nguyễn Chí Vịnh thừa biết nói thế là dại dột, nên ông thêm cái đuôi phía sau: “chủ nghĩa xă hội đích thực”, “một CNXH độc lập, vững vàng, không thể bị chuyển hóa bởi những yếu tố bên ngoài.” Nhưng, tránh dại dột, ông lại vấp phải mâu thuẫn: ông mới khẳng định là chỉ có chủ nghĩa xă hội mới bảo đảm được độc lập, bây giờ, ông lại nhấn mạnh đến một thứ “chủ nghĩa xă hội độc lập”, tức là gián tiếp thừa nhận là có một loại chủ nghĩa xă hội khác, không độc lập. Ngoài ra, thế nào là “chủ nghĩa xă hội đích thực”? Chủ nghĩa xă hội thời Đặng Tiểu B́nh lúc xua quân vào đánh Việt Nam năm 1979 là đích thực hay không đích thực? Bất kể cách hiểu của Việt Nam thế nào, từ phía Trung Quốc, mọi người đều cho chủ nghĩa xă hội ở nước họ hiện nay là con đẻ của Đặng Tiểu B́nh. Nói cách khác, dù đích thực hay không đích thực th́ chủ nghĩa xă hội ở Trung Quốc cũng chẳng đáng tin cậy chút nào cả.
Nói cách khác nữa, dù rào đón đến mấy, Nguyễn Chí Vịnh vẫn cứ sai. Một cái sai rất căn bản.
Và nguy hiểm.
***
Chú thích:
1. Thật ra, dân số Việt Nam vào năm 2011 là khoảng 87,84 triệu người; vào năm 2012 này là khoảng trên 88 triệu. Nếu tính cả người Việt ở hải ngoại th́ trên 90 triệu người.
Đánh lận con đen: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xă hội
