Chỉ học ở trường sân khấu vỏn vẹn một năm là bị… đuổi, từng có những năm tháng bán máu mua ḿ tôm ăn, vậy mà mới đây, chị bỏ tiền đầu tư và tự tay dàn dựng một vở kịch diễn Tết.
Tưởng chị cao hứng làm liều, chẳng ngờ vở
Chưa yêu sao hiểu được của chị lại trở thành vở “hot” trên sân khấu Kịch 5B suốt từ ngày đầu xuân đến nay. Nhân vật chính của những điều “trái khoáy” đó chính là Cát Phượng!
- Đang yên ổn và cũng khá thành công với nghiệp diễn, v́ sao chị muốn “lao đầu vào đá” với công việc dàn dựng nhiều cực nhọc khi chưa từng học qua trường lớp? Phải chăng v́ làm đạo diễn th́ sang hơn là diễn viên?
- Không, tôi không hề nghĩ tới chuyện sang hèn. Bản tính tôi hễ thích là làm, không ai cản được. Có khi thành công và đă không ít thất bại. Nghề diễn viên, nếu làm hết ḿnh cũng nặng nề không thua ǵ đạo diễn, chỉ khác một điều: vị trí của diễn viên là đứng đối diện với khán giả, c̣n đạo diễn th́ phải “núp” ở phía sau.
- Giữa sự liều lĩnh và ḷng tin, chị nghiêng về bên nào trong trường hợp này?
- Tôi không liều mà tin vào sức lực ḿnh có. Tôi dựng vở đầu tay này v́ nhiều lư do. Đầu tiên là muốn hỗ trợ cho Hữu Tiến trong việc làm bài tốt nghiệp. Sau nữa là để tạo đất diễn cho một vài diễn viên trẻ tôi quư mến. Gặp tôi, các em cứ hỏi “chị Cát có ǵ cho em làm với”. Và tôi đă chọn một kịch bản có đề tài về t́nh yêu của tác giả Vương Huyền Cơ để thử sức ḿnh và tạo sân chơi cho các em.
- Sự phản hồi của khán giả có khiến chị bất ngờ? Và theo chị, yếu tố nào đem lại thành công cho vở diễn, phải chăng nhờ có sự hiện diện của nghệ sĩ ưu tú Ngọc Giàu?
- Không riêng ḿnh tôi, tất cả êkíp làm vở đều bất ngờ trước những hiệu ứng tích cực từ khán giả. Có người hỏi thẳng có phải đúng là Cát Phượng dựng không? Lần đầu tiên tôi chẳng những không giận mà cảm thấy hạnh phúc trước sự nghi ngờ “khiếm nhă” như vậy.
C̣n nhờ vào yếu tố ǵ à? Trước hết là kịch bản tốt, chỉ cần đạt 70% chất liệu là đủ, 30% c̣n lại, ḿnh chỉnh sửa, thêm mắm giặm muối cho vừa khẩu vị người xem. Và hẳn nhiên, ở đây, yếu tố diễn viên nắm phần quyết định lớn, trong đó công đầu phải kể là của nghệ sĩ ưu tú Ngọc Giàu.
“Má” Giàu là một diễn viên tài năng, đă bỏ diễn một thời gian dài v́ chỉ muốn được làm việc với một sân khấu tử tế, biết tôn trọng khán giả. Tôi vừa ngỏ lời là má gật đầu ngay.
- Từng bị đuổi học v́ bỏ lớp chạy sô, vậy mà thấm thoắt chị cũng đă có hơn 20 năm tuổi nghề. Nh́n lại chừng ấy năm, chị thấy ḿnh được nhiều hay mất nhiều?
- Tôi đến với nghề này chỉ v́ một chữ yêu. Gia đ́nh tôi sống ở Bạc Liêu, lúc mới lớn, chỉ một lần theo cha “đi Sài G̣n” nghe trường sân khấu có tuyển sinh, thích quá bèn thi đại, đến bây giờ tôi cũng không hiểu sao ngày đó ḿnh lại đậu! Nhưng gia đ́nh tôi nghèo lắm, hồi nhỏ, tôi phải vừa đi học vừa phụ mẹ buôn bán lặt vặt. Khi lên Sài G̣n học, tôi phải tự bươn chải, cũng vừa học vừa theo bạn bè trong trường đi làm, ai kêu ǵ làm nấy, cốt sao có tiền trang trải cuộc sống nên phải bỏ nhiều giờ học, bị nhà trường cho nghỉ. Nhưng tôi không muốn về quê hay t́m công việc ǵ khác, cứ đau đáu một ước mơ được theo nghề diễn mà tôi có cảm giác như yêu nó hơn chính bản thân ḿnh.
Khi chưa được ai cho vai ǵ, tôi phải vay mượn tiền bạn bè, bán máu lấy tiền mua ḿ gói ăn đỡ, nước mắt rơi xuống chan với nước ḿ. Như người mê sảng, tôi cứ đi t́m, cứ lao tới, cứ chờ một ngày khởi sắc cho ḿnh mà không biết phải bắt đầu từ đâu. Phải mất đến gần bảy năm, khi vai Út Đẹt trong vở
Yêu thầy (sân khấu 5B) của tôi ra mắt, lúc đó cái tên Cát Phượng mới được người ta biết đến.
Hơn hai mươi năm làm diễn viên, với tôi, sự khổ ải nhiều hơn điều may mắn. Nhưng như là cái nghiệp, như bị bùa mê thuốc lú bởi một người t́nh chỉ chực làm khổ ḿnh, như là đứa con ḿnh phải đeo mang, không ít lần rớt nước mắt với nó nhưng không thể bỏ. Bởi trong muôn trùng cái khổ đó, c̣n lấp lánh những niềm vui. Nghề đă cho tôi chút ít tên tuổi, tiền bạc và hạnh phúc từng ngày qua những công việc làm được. Mỗi khi ra đường, đi đến các tỉnh xa, khán giả nhận ra ḿnh, đến nắm tay thăm hỏi. Đó chính là động lực để ḿnh tiếp tục đeo bám cái khổ.
- Suốt trong thời gian dài chờ “ngày khởi sắc” đó, chị dựa vào điều ǵ để nuôi dưỡng ḷng tin?
- Chỗ dựa của tôi là ḷng yêu nghề và tin vào năng lực chính ḿnh. Tôi là người có ḷng tin mạnh mẽ vào bản thân, biết ḿnh mạnh ǵ, yếu ǵ. Tôi luôn nghĩ tại ḿnh chưa có cơ hội để phát huy khả năng nên cứ chờ, cứ đợi mà không bỏ cuộc.
Vậy, Cát Phượng mạnh ǵ, yếu ǵ?
- Mạnh về những vai biểu lộ sự gai góc, bản lĩnh; yếu trong những vai cần sự nhu ḿ, mềm mỏng, ướt át.
- Dường như chị luôn đưa nhân vật nhập vào tính cách của Cát Phượng chứ không phải ngược lại như nghề đ̣i hỏi là diễn viên phải hoá thân vào nhân vật. Theo chị, đó là điểm mạnh hay yếu?
- Vừa mạnh vừa yếu. Yếu là sẽ không đóng được nhiều dạng vai, nhưng mạnh là phả iđược vào nhân vật tính chân thật. Dù muốn dù không th́ nhân vật cũng mang h́nh hài và ít nhiều nét riêng của người sắm vai nó. Tôi là người ưa sống thật, từ trong cuộc đời lên tới sàn diễn. Người ta thường nói tôi diễn theo bản năng nhiều hơn kỹ thuật. Biết vậy, song tôi không thể làm khác v́ mỗi lần nhập vai, tôi như lên đồng, coi nhân vật là máu thịt của ḿnh.
- Chị tự nhận xét ḿnh như thế nào trong vai tṛ đạo diễn?
- Có tính quyết đoán và tin vào cảm nhận của ḿnh, biết lắng nghe sự góp ư của mọi người. Khi làm việc với diễn viên, tôi rất nóng tính, thường thiếu sự b́nh tĩnh cần thiết nhưng tất cả cũng chỉ v́ tôi muốn có được cái tốt nhất cho vở, cho diễn viên.Chị không sợ sự nóng nảy đó sẽ dễ làm các cộng sự bỏ đi sao?
Tôi không sợ v́ người bỏ đi trong trường hợp này là người không cầu tiến và tôi không cần những người như vậy trong tác phẩm của ḿnh!
- Chị có bao giờ nghe khán giả chê Cát Phượng diễn thiếu duyên trong một số vai?
- Món ăn cũng có món ngon, món dở. Một vai diễn cũng có lúc được lúc không. Diễn viên diễn không duyên dáng có khi do kịch bản thiếu đất, có khi do sức khoẻ bữa đó không được tốt khiến vai bị “tuột”. Với tôi, thường th́ dù đang bệnh, lên sân khấu vẫn rất máu lửa, nhưng đôi khi sức khoẻ trục trặc khiến ḿnh không làm chủ được bản thân. Những lúc như thế, tôi cảm nhận được ngay. Tôi không bao giờ tự huyễn hoặc ḿnh. Diễn xong một vai, tôi biết ḿnh xứng đáng được mấy điểm.
“Cô giáo” trong tôi thường tự cho điểm trung b́nh khá nhưng bữa nào cả ngày ở trường quay, tối về diễn kịch, y như rằng sau đó là về nhà với cảm giác hối hận.
- Bị “người t́nh” sân khấu bỏ bùa làm cho khổ cực trăm bề, vậy có bao giờ chị thấy ḿnh đă chọn lầm đường?
- Càng ngày tôi càng nhận ra con đường ḿnh chọn là hoàn toàn đúng. Những khổ cực ngày trước bây giờ bỗng trở nên có ư nghĩa. Dẫu đó là nước mắt, là mồ hôi, là cả máu nữa… nhưng chính là một phần đời không thể thiếu của ḿnh. Tôi luôn trân trọng giai đoạn khổ ải đó. Và càng đi tới trước, khi ngoái nh́n lại, càng thấy thương hơn những ngày tháng cũ.
- Ăn nói không hoa mỹ, không rào trước đón sau, đi đứng nhanh nhẹn, mạnh bạo, tính t́nh thẳng thắn… có người nói Cát Phượng đàn ông quá, cần chi đàn ông nữa?
- Người ta không hiểu ḿnh nên mới nói vậy. Tính cách trời sinh và hoàn cảnh sống buộc tôi phải tỏ ra mạnh mẽ mới trụ được với đời, nhưng tôi vẫn là một phụ nữ với những tố chất và nhu cầu như những phụ nữ b́nh thường khác. Khi là vợ, tôi cũng lo chợ búa, cơm nước, giặt giũ cho gia đ́nh nhỏ của ḿnh với niềm yêu thích thực sự. Khi là mẹ, tôi hạnh phúc được tắm cho con, cho con ăn, ru con ngủ, dạy con học, nh́n con lớn lên từng ngày. Luôn tỏ ra quyết đoán, mạnh mẽ ở ngoài đường nhưng khi về nhà tôi cũng muốn được dựa đầu vào vai người đàn ông của ḿnh, được yêu thương, chăm sóc.
Không ai hiểu ḿnh bằng chính ḿnh. Nhiều đêm, không có một ṿng tay đàn ông để tựa đỡ, tôi thấy ḿnh quá đơn độc, phải vác con lên vai đi tới đi lui cho đỡ cô quạnh.
- Bỗng dưng trở thành người phụ nữ đơn thân nuôi con, chị đối diện với khó khăn đó như thế nào?
- Sự buồn đau, tâm trạng nặng nề lúc gia đ́nh tan đàn xẻ nghé cũng từ từ nguôi ngoai. Mẹ con tôi về sống chung với gia đ́nh bên ngoại, chị em, bà cháu cùng chăm lo cho nhau nên cuộc sống khá thoải mái, không thấy có ǵ khó khăn. Cu Bom con tôi thỉnh thoảng được ba đưa đón, mua đồ chơi nên không mấy khi có cảm giác thiếu thốn. Vả lại, t́nh cảm trẻ con như cây non, ai gần gũi thương yêu nhiều hơn, nó sẽ hướng về người đó. Có khi tôi đi diễn ở Mỹ mấy tháng, ở nhà, con vẫn được chăm sóc tốt.
- Những lúc gặp chuyện buồn, chị thường làm ǵ để vượt qua nó?
- Chỉ biết khóc và khóc, khóc cho trôi đi hết nỗi buồn. Nước mắt khô rồi, ngày mai lấy lại tinh thần, làm việc tiếp.Với tư cách “người trong cuộc”, chị có thể tiết lộ chút ít: giới nghệ sĩ thường nghĩ ǵ về nhau?Bằng mặt mà không bằng ḷng. Khi ḿnh thành công th́ bị ghen ghét, lúc ḿnh thất bại lại tỏ ra thương hại nhưng hầu hết là đầu môi chót lưỡi, ít có ai thật ḷng lo lắng cho đồng nghiệp. Gần như đó là căn bệnh chung của nghề. Tôi biết vậy nên riết rồi thành quen. Ai sống thật với ḿnh, ḿnh sống thật lại; ai giả tạo, ḿnh tránh tiếp xúc để không làm họ mất ḷng.
Theo Sài G̣n Tiếp Thị
Cát Phượng từng bị đuổi học v́ chạy sô
