Thuế quan toàn cầu của Mỹ gặp khó

[troopy]

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tiến hành 2 cuộc điều tra có thể dẫn tới việc áp thêm các mức thuế mới

Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ ngày 7-5 ra phán quyết bác bỏ quyết định áp thuế 10% của Tổng thống Donald Trump đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu, đánh dấu thêm một thất bại pháp lý đối với chương trình nghị sự thương mại cứng rắn của nhà lãnh đạo này.

Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 đã bác bỏ các mức thuế đối ứng do Tổng thống Donald Trump ban hành năm ngoái, áp dụng lên gần như mọi quốc gia. Khi đó, ông Donald Trump đã viện dẫn Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA) để tuyên bố tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài là tình trạng khẩn cấp quốc gia, lấy đó làm lý do biện minh cho việc áp thuế đối ứng.

Chính quyền ông Donald Trump nhận thêm thất bại pháp lý về thuế quan
Lần này, theo phán quyết mới, chính quyền Mỹ đã viện dẫn trái phép Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế 10% lên gần như toàn bộ hàng nhập khẩu hồi tháng 2. Tòa án cũng phán quyết ông Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền áp thuế mà quốc hội trao cho tổng thống theo luật định. Các mức thuế trên là "không hợp lệ" và "không được pháp luật cho phép". Phán quyết trên chỉ áp dụng cho bên nguyên đơn và chính quyền ông Donald Trump dự kiến kháng cáo.

Ông Heo Yoon, giáo sư về thương mại quốc tế tại Đại học Sogang (Hàn Quốc), cho rằng các chuyên gia đã dự đoán biện pháp này sẽ bị phán quyết là trái pháp luật vì Mục 122 chỉ dành cho các tình huống liên quan đến khủng hoảng cán cân thanh toán và mất cân đối kinh tế vĩ mô. Ông cũng nói thêm Mỹ đã chuẩn bị sẵn kịch bản chuyển sang sử dụng Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.


Một xe đầu kéo chở container rời cảng tại TP Miami, bang Florida - Mỹ. Ảnh: AP

Do mức thuế theo Mục 122 sẽ hết hiệu lực vào tháng 7 sau thời hạn tối đa 150 ngày bất kể phán quyết của tòa án ra sao, Washington đã bắt đầu đặt nền móng cho một cơ chế thuế quan toàn diện hơn dựa trên Mục 301. Theo tờ The Korea Times, Mục 301 cho phép Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) điều tra các hành vi thương mại bị cho là không công bằng của từng quốc gia.

Theo AP, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tiến hành 2 cuộc điều tra có thể dẫn tới việc áp thêm các mức thuế mới. Hồi tháng 3, USTR đã khởi xướng các cuộc điều tra theo Mục 301 nhắm vào 16 đối tác thương mại, trong đó có Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Theo AP, Washington muốn làm rõ liệu các đối tác này có đang sản xuất hàng hóa quá mức nhu cầu thị trường, khiến giá giảm và gây bất lợi cho các nhà sản xuất Mỹ hay không. Các phiên điều trần công khai về cuộc điều tra diễn ra từ ngày 5 đến 8-5 tại Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ ở thủ đô Washington. USTR cũng đang điều tra liệu 60 nền kinh tế có làm đủ để ngăn chặn hoạt động buôn bán các sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay không.


Ông Heo Yoon cảnh báo Mục 301 có thể gây ra mối đe dọa lớn hơn cho các nhà xuất khẩu Hàn Quốc so với mức thuế đối ứng trên diện rộng đã bị vô hiệu hóa. Mục 301 áp thuế theo từng mặt hàng cụ thể, khác với chính sách thuế đối ứng trước đó. Vì thế, Seoul cần đặc biệt cẩn trọng với các mặt hàng tạo ra thặng dư thương mại lớn với Washington.

Tối hậu thư cho EU

Liên minh châu Âu (EU) có thời hạn đến ngày 4-7 để thực hiện đầy đủ thỏa thuận thương mại với Mỹ, nếu không sẽ phải đối mặt với "mức thuế cao hơn nhiều". Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư này sau cuộc điện đàm với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 7-5. Với bước đi trên, nhà lãnh đạo Mỹ đã hoãn thực hiện lời đe dọa tăng thuế nhập khẩu đối với ô tô sản xuất tại EU từ 15% lên 25% trong tuần này.

Trước đó, theo thỏa thuận đạt được vào mùa hè năm ngoái, EU cam kết cắt giảm các mức thuế còn lại đối với hàng hóa của Mỹ. Trong khi đó, Mỹ đồng ý áp thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa từ EU, qua đó ngăn chặn việc chồng thêm các loại thuế khác.

Theo trang Euronews, nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên đang đàm phán về dự luật cho phép dỡ bỏ thuế quan. Các nhà lập pháp cho biết đã đạt được tiến triển hướng tới khả năng đạt thỏa thuận vào ngày 19-5. Điểm bất đồng lớn là các nghị sĩ muốn bổ sung những điều khoản bảo vệ trong trường hợp ông Donald Trump vi phạm các cam kết chung hoặc đe dọa chủ quyền lãnh thổ của khối. Trong khi đó, các nước thành viên muốn giữ nguyên nội dung ban đầu, vốn không bao gồm các điều khoản bảo vệ và nhanh chóng triển khai thỏa thuận này càng sớm càng tốt.

Theo sau cuộc điện đàm với ông Donald Trump, bà Ursula von der Leyen bày tỏ tin tưởng rằng dự luật liên quan sẽ được thông qua trước thời hạn nói trên. Trước đó, Chủ tịch EC đã phản ứng trước lời đe dọa tăng thuế của ông Donald Trump khi nhấn mạnh khối này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản". Bà Ursula von der Leyen cũng nhắc Tổng thống Mỹ rằng theo mức trần thuế quan toàn diện 15% trong thỏa thuận thương mại, Washington không thể đơn phương tăng thuế.

VietBF@sưu tập