USA SÓNG GIÓ PHÁP ĐÌNH MỸ: CUỘC CHIẾN GIÀNH LẠI QUYỀN TIẾP CẬN THUỐC PHÁ THAI TRƯỚC TÒA ÁN TỐI CAO

[Gibbs]

Người xưa có câu: "Phép vua thua lệ làng" trong bối cảnh pháp lý tại Mỹ hiện nay, sự chồng chéo giữa các cấp tòa án đang tạo ra một cơn chấn động thực sự. Ngày Thứ Bảy vừa qua, Danco Laboratories – hãng dược phẩm sản xuất loại thuốc phá thai Mifepristone – đã phải gửi đơn khẩn cấp lên Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Mục tiêu của họ không gì khác ngoài việc yêu cầu gỡ bỏ phán quyết từ tòa cấp dưới vốn đang ngăn cản các nhà cung cấp y tế phân phối thuốc qua đường bưu điện. Trong đơn kiện, Danco Laboratories lập luận rằng phán quyết hôm Thứ Sáu của Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 5 đã gây ra sự "xáo trộn kinh hoàng và hỗn loạn tức thì" cho toàn bộ hệ thống từ nhà sản xuất, nhà phân phối đến các hiệu thuốc và bệnh nhân trên khắp đất nước. Đúng là "Sểnh chân còn kịp, sểnh miệng chớ cùng", việc thay đổi quy định y tế một cách đột ngột đã đẩy các bác sĩ và bệnh nhân vào thế bí, khi những quyết định y khoa vốn cần sự chính xác về thời gian nay lại bị treo lơ lửng bởi các rào cản pháp lý.

"Mớ bòng bong" pháp lý: Từ quy định của chính quyền Biden đến sự can thiệp của tòa án

Lệnh của tòa án cấp dưới có hiệu lực ngay lập tức, tạm thời chặn các hướng dẫn năm 2023 của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) dưới thời chính quyền Biden – vốn đã nới lỏng việc tiếp cận thuốc qua bưu điện. Tòa án viện dẫn một cuộc rà soát an toàn đang diễn ra từ thời chính quyền Trump để tạm dừng các quy định hiện hành trong khi chờ vụ kiện tiếp tục. Phán quyết này khiến dư luận không khỏi ngỡ ngàng, bởi chỉ mới hai năm trước, các thẩm phán Tòa án Tối cao đã từng nhất trí bác bỏ một thách thức pháp lý tương tự. Khi đó, tòa kết luận rằng các nhóm chống phá thai không đủ tư cách pháp lý để khởi kiện. Tuy nhiên, "Cây muốn lặng mà gió chẳng dừng", lần này tiểu bang Louisiana đã đứng ra lĩnh xướng vụ kiện mới. Các luật sư của Danco Laboratories đang hối thúc các thẩm phán Tòa án Tối cao đưa ra một kết luận "rõ ràng" như trước đây, khẳng định rằng Louisiana không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự phê duyệt của FDA và do đó không có quyền can thiệp vào quy trình này.

Những câu hỏi nhức nhối: Bệnh nhân sẽ đi đâu, về đâu?

Trong đơn kiện khẩn cấp, các luật sư đã đặt ra những câu hỏi đầy nhức nhối về thực tế đời sống: "Điều gì sẽ xảy ra khi bệnh nhân đến lịch hẹn vào cuối tuần này tại New York, Minnesota hay Washington mà không thể nhận được thuốc đã kê đơn từ hôm trước? Một bệnh nhân phải làm gì nếu cô ấy không thể đặt được lịch hẹn trực tiếp ngay lập tức?". Rõ ràng, việc đảo ngược một hệ thống phân phối đã vận hành ổn định trong nhiều năm qua không chỉ là vấn đề luật pháp mà còn là vấn đề nhân đạo. "Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ", sự xáo trộn này ảnh hưởng đến hàng triệu phụ nữ đang cần sự hỗ trợ y tế kịp thời. Danco Laboratories nhấn mạnh rằng chưa bao giờ có tiền lệ một tòa án liên bang lại đột ngột đình chỉ việc phê duyệt một loại thuốc đã lưu hành nhiều năm, áp đặt các hạn chế lên hệ thống phân phối mà các hiệu thuốc và bệnh nhân đã tin dùng bấy lâu nay.

Hy vọng cuối cùng tại Tòa án Tối cao

Đơn kiến nghị hiện đã được trình lên Thẩm phán Samuel Alito – người phụ trách khu vực của Tòa Phúc thẩm Khu vực 5, và nhiều khả năng ông sẽ chuyển vấn đề này cho toàn thể hội đồng thẩm phán Tòa án Tối cao xem xét. Ở phía ngược lại, Bộ trưởng Tư pháp Louisiana Liz Murrill, đại diện cho bên nguyên đơn, vẫn khẳng định quan điểm cứng rắn: "Tôi mong muốn tiếp tục bảo vệ phụ nữ và trẻ em khi vụ kiện này tiếp diễn". Cuộc đối đầu giữa một bên là quyền tiếp cận y tế hiện đại và một bên là các lập luận bảo thủ đang đẩy nền tư pháp Mỹ vào một thử thách lớn. Giới quan sát nhận định, kết quả của vụ việc này không chỉ định đoạt số phận của viên thuốc Mifepristone mà còn tiền định cho cách thức mà các loại dược phẩm nhạy cảm khác sẽ được quản lý trong tương lai. Người dân Mỹ hiện đang nín thở chờ đợi một phán quyết công tâm, để "Oan có đầu, nợ có chủ", đưa hệ thống y tế trở lại quỹ đạo ổn định vốn có.