“KẸP HAI ĐẦU THÙNG DẦU”: CHIẾN LƯỢC KÉP CỦA TỔNG THỐNG TRUMP LÀM SUY SỤP DOANH THU IRAN

[nguoiduatinabc]

Một diễn biến đáng chú ý đang định hình thị trường năng lượng và chiến lược địa chính trị: cùng một ngày, Hoa Kỳ vừa siết chặt dòng chảy dầu mỏ của Iran, vừa làm sụp giá trị của chính lượng dầu còn lại trên thị trường.

Ngày 14 tháng 4, Tổng thống Trump tuyên bố cuộc chiến “rất gần kết thúc”. Chỉ trong vài giờ, thị trường phản ứng tức thì. Giá dầu WTI giảm 7 đến 8%, xuống còn khoảng $91.28 mỗi thùng, trong khi dầu Brent giảm về mức $94.79. Một thị trường từng định giá chiến tranh trên mức $99 đã nhanh chóng chuyển sang định giá hòa bình trong một phiên giao dịch.

Cũng trong cùng ngày, Bộ Chỉ Huy Trung Tâm Hoa Kỳ xác nhận kết quả 24 giờ đầu của chiến dịch phong tỏa: không có tàu nào từ các hải cảng Iran vượt qua được vòng kiểm soát. Nhiều tàu dầu liên hệ đến Iran đã bị chặn hoặc buộc quay đầu. Hơn 10,000 quân nhân, hơn 12 chiến hạm và hàng trăm phi cơ đang trực tiếp thi hành chiến dịch.

Hai diễn biến này, khi kết hợp lại, tạo thành một cơ chế được mô tả như “kẹp hai đầu thùng dầu”. Một mặt, phong tỏa làm giảm sản lượng dầu xuất cảng của Iran. Mặt khác, tín hiệu hòa bình từ Tổng thống Trump làm giảm giá dầu trên thị trường toàn cầu.

Iran hiện xuất cảng khoảng 1.5 triệu thùng mỗi ngày từ các cơ sở do Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng kiểm soát. Riêng lực lượng này nhận trực tiếp khoảng 600,000 thùng mỗi ngày và kiểm soát phần lớn hoạt động xuất cảng từ đảo Kharg. Nguồn thu này không chỉ nuôi bộ máy quân sự mà còn duy trì toàn bộ hệ thống ảnh hưởng khu vực.

Khi phong tỏa làm giảm số lượng dầu có thể xuất đi, và giá dầu đồng thời giảm mạnh, tổng giá trị doanh thu bị thu hẹp từ cả hai phía. Ngay cả khi một phần dầu vẫn được vận chuyển qua các tuyến gián tiếp hoặc đội tàu hoạt động ngầm, giá trị thực của mỗi thùng dầu cũng giảm đáng kể.



Các tín hiệu nội bộ từ Iran cho thấy áp lực kinh tế đang gia tăng. Một số nguồn tin cho biết chính quyền đang gặp khó khăn trong việc duy trì chi trả lương cho lực lượng quân sự và công chức. Ngân hàng trung tâm và các định chế tài chánh liên hệ đến hệ thống quân sự được báo cáo là gặp gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền trong nước.
Mức lương của binh sĩ Iran được ước tính chỉ từ $80 đến $200 mỗi tháng, thấp hơn mức chi phí sinh hoạt cơ bản. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì lòng trung thành trong bối cảnh nguồn thu quốc gia bị siết chặt.

Trong khi đó, thị trường tài chánh Hoa Kỳ phản ứng theo chiều hướng ngược lại. Chỉ số chứng khoán đã phục hồi các tổn thất liên quan đến chiến tranh trong cùng ngày, phản ánh kỳ vọng về ổn định và giảm rủi ro.

Chiến lược hiện tại của Tổng thống Trump cho thấy một mô hình kết hợp giữa sức mạnh quân sự và tín hiệu thị trường. Phong tỏa kiểm soát dòng chảy vật lý, trong khi phát biểu chánh trị điều chỉnh kỳ vọng thị trường. Hai yếu tố này không đối lập, mà bổ trợ lẫn nhau trong việc tạo áp lực tối đa.

Trong toàn cảnh, đây không chỉ là một chiến dịch quân sự hay ngoại giao, mà là một cách tiếp cận tổng hợp nhằm tác động đồng thời vào sản lượng và giá trị, hai yếu tố cốt lõi của nền kinh tế dầu mỏ.