Middle East Trump đặt “lằn ranh đỏ” uranium: Đàm phán Mỹ – Iran bước vào giai đoạn quyết định, Trung Đông căng như dây đàn

[Gibbs]

Uranium Iran – “lằn ranh đỏ” không thể vượt của Washington

Trong khi thế giới vẫn còn chưa hết choáng váng sau những tuần chiến tranh khốc liệt, một vấn đề đã nổi lên như tâm điểm của mọi cuộc đàm phán: uranium làm giàu của Iran.
Nhà Trắng khẳng định đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump trong vòng đàm phán tiếp theo với Tehran. Phát ngôn viên Karoline Leavitt nhấn mạnh: đây là “lằn ranh đỏ” mà ông Trump không bao giờ lùi bước.
Thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: không có chuyện Iran tiếp tục làm giàu uranium. Thậm chí, ông Trump còn tuyên bố Mỹ sẽ phối hợp với Iran để “đào lên và loại bỏ toàn bộ lượng uranium chôn sâu” – một cách nói vừa mang tính kỹ thuật, vừa đầy tính răn đe.
“Nước đã đến chân, không thể không nhảy” – với Tehran, lựa chọn giờ đây không còn nhiều.

Đàm phán Islamabad – ván cờ kín sau cánh cửa ngoại giao

Một phái đoàn cấp cao Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ tới Islamabad để bắt đầu vòng đàm phán quan trọng với Iran.
Pakistan nổi lên như người trung gian then chốt, nhấn mạnh rằng thành công của tiến trình này phụ thuộc vào sự kín đáo và không bị áp lực bên ngoài.
Theo Nhà Trắng, kế hoạch 10 điểm ban đầu của Iran đã bị bác bỏ vì “không nghiêm túc”, nhưng một đề xuất mới được đưa ra vào phút chót đã trở thành nền tảng có thể thương lượng.
Hai bên hiện đang tìm cách dung hòa giữa kế hoạch của Iran và đề xuất 15 điểm của Mỹ – một quá trình được mô tả là “cực kỳ nhạy cảm và phức tạp.”


Trump gây sức ép NATO – liên minh phương Tây rạn nứt?

Không chỉ Iran, Tổng thống Trump còn gây chấn động khi chỉ trích NATO đã “thử thách và thất bại” khi không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến kéo dài 6 tuần.
Ông cho rằng người dân Mỹ đã tài trợ cho quốc phòng châu Âu, nhưng khi cần thì lại bị “quay lưng”.
Dự kiến, Trump sẽ có cuộc gặp “thẳng thắn và trực diện” với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng, trong bối cảnh xuất hiện những đồn đoán về khả năng Mỹ rút khỏi liên minh – dù điều này cần Quốc hội thông qua và khó xảy ra.
Trong khi đó, các nước châu Âu lại ủng hộ lệnh ngừng bắn và cam kết bảo vệ tự do hàng hải tại eo Hormuz.
“Bằng mặt mà không bằng lòng” – liên minh phương Tây đang lộ rõ những vết nứt.

Ngoại giao “cây gậy và củ cà rốt” – phong cách Trump định hình cục diện

Nhà Trắng bảo vệ những phát ngôn gây sốc của Trump – như lời đe dọa “xóa sổ cả một nền văn minh” – cho rằng chính phong cách cứng rắn này đã buộc Iran phải xuống thang.
Theo Leavitt, đây không phải là sự bốc đồng mà là chiến lược đàm phán có tính toán, nhằm đạt kết quả cụ thể.
Thực tế cho thấy, chỉ vài giờ sau tối hậu thư, Iran đã quay lại bàn đàm phán và đồng ý mở lại eo Hormuz.


Trung Quốc và bàn cờ lớn – yếu tố không thể bỏ qua

Một yếu tố đáng chú ý là vai trò của Trung Quốc trong tiến trình ngừng bắn. Nhà Trắng xác nhận đã có các cuộc trao đổi cấp cao giữa Washington và Bắc Kinh trong những ngày căng thẳng nhất.
Trump được cho là có “mối quan hệ làm việc tốt” với Chủ tịch Tập Cận Bình, và chuyến thăm Trung Quốc của ông đã được lên kế hoạch lại sau khi bị hoãn vì chiến tranh.
Điều này cho thấy cuộc khủng hoảng không chỉ là vấn đề Mỹ – Iran, mà là một phần của bàn cờ quyền lực toàn cầu.
“Cờ đã vào thế, mỗi nước đi đều ảnh hưởng thiên hạ.”

Eo Hormuz – mở nhưng chưa yên, nguy cơ vẫn rình rập

Dù Iran cam kết cho phép tàu thuyền lưu thông trở lại, Nhà Trắng thừa nhận rằng thực tế trên biển có thể khác với tuyên bố công khai.
Lưu lượng tàu đã bắt đầu tăng, nhưng cần thời gian để khôi phục hoàn toàn. Mỹ cũng nhấn mạnh rằng eo Hormuz phải mở không điều kiện, không trì hoãn, không thu phí – bất kỳ hạn chế nào cũng là không thể chấp nhận.
Trong khi đó, ý tưởng Mỹ thu lợi từ eo Hormuz cũng đã được đưa ra và có thể sẽ được thảo luận trong thời gian tới.

Iran cảnh báo Mỹ – chiến tranh có thể quay lại bất cứ lúc nào

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố rõ ràng: Mỹ phải lựa chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel – “không thể có cả hai.”
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cũng cảnh báo sẽ đáp trả nếu các cuộc tấn công vào Lebanon không chấm dứt.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu, khẳng định “máu của các liệt sĩ sẽ không vô ích.”
Chỉ riêng tại Lebanon, các cuộc không kích đã khiến hơn 100 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương trong ngày mới nhất.
“Lửa gần rơm lâu ngày cũng bén” – chỉ cần một tia lửa, chiến tranh có thể bùng phát trở lại.


Cuộc đàm phán Mỹ – Iran bước vào giai đoạn then chốt với một điểm mấu chốt: uranium làm giàu.
Nếu Tehran nhượng bộ, một thỏa thuận lớn có thể được hình thành. Nếu không, nguy cơ chiến tranh tái bùng phát là điều không thể tránh khỏi.
Trong khi đó, NATO rạn nứt, Trung Quốc tham gia, Trung Đông vẫn cháy âm ỉ – tất cả tạo nên một bức tranh địa chính trị phức tạp chưa từng có.