Iran chặn tàu dầu tại eo Hormuz – “van tim” năng lượng toàn cầu bị bóp nghẹt
Trong một bước đi khiến cả thế giới nín thở, Iran đã ngừng lưu thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz sau khi Israel mở rộng chiến sự sang Lebanon. Theo hãng tin Fars, dù lệnh ngừng bắn đã được công bố, thực tế trên biển lại phản ánh một bức tranh hoàn toàn khác: dòng chảy năng lượng toàn cầu bị siết lại ngay tại “cổ họng” quan trọng nhất.
Chỉ có hai tàu dầu được phép đi qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, một con số quá nhỏ bé so với hàng trăm tàu đang chờ đợi. Điều này cho thấy Iran không chỉ tham gia đàm phán mà còn nắm quyền điều tiết thực tế đối với tuyến hàng hải sống còn của thế giới.
Người xưa nói: “Yết hầu bị bóp, thân thể nào mà không run?” – eo Hormuz chính là yết hầu của kinh tế toàn cầu, và nay bàn tay siết chặt nằm trong tay Tehran.
Israel tiếp tục đánh Lebanon – ngừng bắn chỉ là “nửa vời”
Dù Pakistan tuyên bố Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran – Israel, Tel Aviv đã lập tức bác bỏ. Quân đội Israel khẳng định các cuộc tấn công vào Hezbollah vẫn tiếp diễn và không thuộc thỏa thuận.
Ngay trong ngày, Israel tiến hành đợt không kích lớn nhất kể từ đầu chiến tranh, đánh vào hàng loạt mục tiêu tại Lebanon.
Tổng thống Donald Trump cũng thừa nhận đây chỉ là một “cuộc giao tranh riêng biệt” với Hezbollah, không nằm trong khuôn khổ thỏa thuận.
Cục diện trở nên rối ren: hòa bình ở một nơi, chiến tranh ở nơi khác – đúng như câu: “Trên thì hòa, dưới lại loạn.”
Đường ống dầu Saudi bị tấn công – lối thoát duy nhất cũng bị bóp nghẹt
Không chỉ eo Hormuz, tuyến đường thay thế quan trọng của Saudi Arabia cũng bị đánh trúng. Một trạm bơm trên đường ống East-West dài 1.200 km đã bị tấn công bằng drone.
Đây là tuyến vận chuyển dầu từ Abqaiq (vịnh Ba Tư) sang cảng Yanbu (Biển Đỏ), giúp tránh phụ thuộc vào eo Hormuz. Công suất của nó lên tới khoảng 7 triệu thùng/ngày – gần như “đường sinh mệnh thứ hai” của Saudi.
Việc tuyến này bị tấn công đồng nghĩa với việc cả hai con đường xuất khẩu dầu quan trọng đều bị đe dọa, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ chấn động.
Trước đó, các cảng Biển Đỏ như Jeddah đã ghi nhận lưu lượng hàng hóa tăng tới 50%, phản ánh nỗ lực né tránh Hormuz – nhưng nay, con đường này cũng không còn an toàn.
“Chạy trời không khỏi nắng” – dù né đường này, vẫn vướng đường kia.
Iran gia tăng sức mạnh – từ thế yếu thành người “giữ cửa” thế giới
Chỉ sáu tuần trước, Iran bị đánh giá là ở thời điểm yếu nhất trong lịch sử hiện đại. Nhưng sau chiến tranh, Tehran lại nổi lên với một lợi thế chưa từng có: kiểm soát eo Hormuz.
Không còn chỉ dựa vào chương trình hạt nhân hay các lực lượng ủy nhiệm, Iran giờ đây nắm trong tay một công cụ quyền lực trực tiếp: khả năng đóng – mở dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Nếu Tehran tiến xa hơn – như áp phí qua lại hoặc kiểm soát tàu thuyền – điều đó sẽ phá vỡ trật tự hàng hải quốc tế, biến Iran thành “người gác cổng” của năng lượng thế giới.
Các nước vùng Vịnh lo ngại rằng hình ảnh Iran như “cảnh sát Vùng Vịnh” thời Shah trước đây có thể quay trở lại – nhưng lần này với sức mạnh thực tế hơn nhiều.
Các nước Ả Rập lo ngại – hòa bình mong manh giữa biển lửa
Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hoan nghênh lệnh ngừng bắn, nhưng đồng thời bày tỏ lo ngại sâu sắc nếu Iran giữ nguyên sức mạnh mới đạt được.
Trong 6 tuần chiến tranh, Iran đã phóng hàng ngàn drone và tên lửa vào các nước láng giềng, làm gián đoạn du lịch, giáo dục và việc làm – điều chưa từng xảy ra trước đây.
Ngay cả sau khi ngừng bắn, Iran vẫn phóng tên lửa và drone vào UAE và Kuwait, cho thấy khả năng leo thang bất cứ lúc nào.
Cố vấn ngoại giao UAE, Anwar Gargash, thừa nhận khu vực đang bước vào một “môi trường địa chính trị cực kỳ phức tạp.”
Pakistan đứng ra dàn xếp – ngoại giao chạy đua với thời gian
Pakistan nổi lên như trung gian quan trọng trong nỗ lực hạ nhiệt xung đột. Thủ tướng Shehbaz Sharif kêu gọi các bên kiềm chế và tôn trọng lệnh ngừng bắn 2 tuần.
Ông xác nhận đã có vi phạm ngừng bắn tại nhiều khu vực, đe dọa tiến trình hòa bình.
Islamabad đã mời các phái đoàn Mỹ và Iran tới đàm phán, với sự tham gia dự kiến của những nhân vật cấp cao như Steve Witkoff, Jared Kushner và Phó Tổng thống JD Vance.
Tuy nhiên, phía Pakistan nhấn mạnh: thành công của đàm phán nằm ở bí mật và không bị áp lực bên ngoài.
Cuộc ngừng bắn 2 tuần không mang lại sự yên bình trọn vẹn, mà chỉ giống như một khoảng lặng giữa hai cơn sóng lớn.
Iran đã chứng minh rằng họ có thể đóng eo Hormuz, tấn công hạ tầng năng lượng và vẫn đứng vững, một tiền lệ khiến cả khu vực phải dè chừng.
Israel tiếp tục chiến dịch riêng, Saudi mất tuyến dự phòng, các nước vùng Vịnh lo lắng, còn Mỹ thì bước vào bàn đàm phán với một đối thủ đã “lột xác”.
“Một giọt dầu rơi xuống, vạn dặm sóng nổi lên.”