Thông điệp ẩn 1.300 năm tuổi trên bàn thờ Maya viết gì?

[miro1510]

Sau gần 200 năm kể từ khi được phát hiện, thông điệp từ 4 bức phù điêu quanh bàn thờ đá Altar Q của người Maya đã được hé lộ.

Trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Transactions of the Philological Society, một nhóm nghiên cứu đã phân tích Altar Q, một bàn thờ bằng đá hình chữ nhật của người Maya, được trang trí bằng phù điêu tinh xảo.

Altar Q được khai quật vào giữa thế kỷ 19 tại Copán, một di chỉ khảo cổ ở Honduras. Kết quả phân tích sơ bộ cho thấy Altar Q được tạo nên từ khoảng 1.300 năm trước.

Bốn mặt được chạm khắc tinh xảo của Altar Q mô tả tổng cộng 16 vị vua Copán, mỗi vị có tư thế tay cụ thể, cũng như chữ tượng hình.

Phù điêu trang trí 4 mặt của Altar Q, một bàn thờ bằng đá của người Maya, vẫn còn sắc nét sau 1.300 năm - Ảnh: LIVE SCIENCE

Giờ đây, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi TS Rich Sandoval, nhà nhân chủng học ngôn ngữ tại Đại học Bang Metropolitan Denver (Mỹ) khẳng định hình ảnh 16 vị vua đó là một kiểu chữ tượng hình.

"Hầu như bất cứ nơi nào bạn nhìn thấy chữ tượng hình Maya, bạn đều thấy một hình người, thường ở giữa, ít nhất một hình, đôi khi là nhiều hình, cầm những hình dạng bàn tay rất độc đáo" - TS Sandoval nói với Live Science.

Vì vậy, nhóm của ông đã giải mã những hình dạng bàn tay này thành những ký hiệu mang ý nghĩa rất cụ thể.

Theo đó các ký hiệu trên các mặt Đông, Tây, Nam, Bắc Altar Q lần lượt biểu thị các ngày 9.0.2.0.0 (27-11-437), 9.19.10.0.0 (30-4-820), 9.16.13.12.0 (21-10-764) và 9.17.5.0.15 (7-1-776).

Để hiểu rõ những ngày này, điều quan trọng là phải hiểu cách thức hoạt động của Lịch Long Count của người Maya, vốn được biểu thị bằng 5 "khối ngày" gọi là b'ak'tun, k'atun, tun, uinal và k'in.

Một k'in là 1 ngày; một uinal là 20 k'in, tức 20 ngày; một tun là 18 uinal; một k'atun là 20 tun; và 1 b'ak'tun là 20 k'atun , hay 144.000 ngày.

Người Maya tin rằng 13 b'ak'tun (13.0.0.0.0) tạo nên một chu kỳ sáng thế trọn vẹn. Ngày 21-12-2012 đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ bắt đầu vào ngày 13-8-3114 trước Công nguyên, nên vào năm 2012 từng có tin đồn về "tận thế" theo lịch Maya.

Như vậy, các bức phù điêu trên 4 mặt bàn thờ cổ này mô tả những dấu mốc quan trọng đối với thành bang Maya tại khu vực này.

Phù điêu phía Đông thể hiện ngày mất của vị vua đầu tiên; phù điêu phía Tây là ngày mất của vị vua cuối cùng; ngày của phù điêu phía Nam gắn liền với vị thần bảo hộ của vị vua thứ 16, và ngày của phù điêu phía Bắc là 16 ngày sau khi bắt đầu một nghi lễ 64 ngày của Altar Q.