Tesla chuyển hoàn toàn sang bán xe trực tuyến từ 2019 và giờ đây, một số hăng xe truyền thống, như Ford, đang tính chuyện tương tự.
Năm 2019, nhiều chuyên gia ngành công nghiệp ôtô nói rằng Tesla đang mắc sai lầm lớn khi quyết định chỉ bán xe online, nêu lư lẽ rằng kiểu ǵ th́ khách hàng cũng cảm thấy khó chịu v́ họ vốn quen với việc mua xe ở các đại lư - một nhân tố chủ chốt trong lĩnh vực này.
Nhưng chiến lược mới - mà tác giả là Elon Musk - cũng như việc kết hợp giữa bán xe trực tiếp cùng một số lượng giới hạn các cửa hàng cũng như trung tâm dịch vụ, dường như đang chứng minh rằng phe phản đối đang sai. Hăng Mỹ thống trị thị trường xe điện đang tăng trưởng mạnh kể cả khi các hăng xe khác nỗ lực bán hàng trong t́nh trạng cả thế giới thiếu linh kiện, theo New York Times.
Một cửa hàng của Tesla với vai tṛ giới thiệu sản phẩm, khách hàng chỉ mua xe trực tuyến. Ảnh: WardsAuto
Một cửa hàng của Tesla với vai tṛ giới thiệu sản phẩm, khách hàng chỉ mua xe trực tuyến. Ảnh: WardsAuto
Cách tiếp cận của Tesla - thứ được các hăng xe điện trẻ tuổi khác bắt chước, như Rivian và Lucid - có thể khiến ngành công nghiệp ôtô bị phân nhánh. Lúc này, phần lớn các hăng xe và các đại lư đều đang kiếm lời do t́nh trạng thiếu xe mới khiến giá xe tăng chóng mặt. Kể cả xe cũ cũng trở nên đắt đỏ. Nhưng một số hăng lại đang chọn cách làm theo Tesla để lôi kéo khách hàng đang quen dần với việc mua xe trực tuyến.
Những người đă đổi từ ôtô động cơ đốt trong sang xe điện của Tesla cũng như của các hăng mới khác nói rằng họ vui với trải nghiệm và có thể cân nhắc mua các mẫu xe tương lai theo cách tương tự.
"Lần mua sắm lớn nhưng dễ nhất cuộc đời tôi, siêu dễ", Rachel Ryan, sống gần Los Angeles, nói về việc tậu chiếc Tesla Model Y 2021. "Tôi mua nó khi chồng tôi đang đi làm. Khi anh ấy về nhà, tôi nói rằng anh ấy không cần phải đi bằng chiếc minivan của tôi nữa", Ryan kể thêm.
Người phụ nữ này cũng cho biết, vấn đề dịch vụ duy nhất mà cô gặp là chiếc lốp bị xịt v́ cán phải đinh. "Tesla tới tận nhà tôi để sửa. Với bất cứ câu hỏi ǵ, tôi chỉ cần email, và họ sẽ có mặt trong ṿng vài phút".
Mua hàng trực tuyến là điều phải làm với những ai t́m kiếm một chiếc xe điện thuộc những thương hiệu như Tesla, Rivian hay Lucid. Khách hàng chỉ có thể mua xe trên mạng và trực tiếp từ hăng sản xuất. Nhưng việc mua ôtô trực tuyến dường như đang chiếm phần ngày càng lớn trong tổng số khách hàng mua xe, kể cả những người mua ôtô động cơ đốt trong thông qua hệ thống đại lư truyền thống, theo Michelle Krebs, nhà phân tích của Cox Automotive.
"Dữ liệu của chúng tôi cho thấy người tiêu dùng muốn thực hiện nhiều hơn quá tŕnh trực tuyến nhưng phần lớn vẫn không muốn loại bỏ việc tới thăm đại lư. Họ chỉ muốn trải nghiệm ở đại lư cho một điều ǵ đó, như tập trung vào sản phẩm, các tính năng và lái thử", Krebs nói.
Nhà phân tích này cũng cho rằng, một số đại lư đă bắt đầu số hóa một số hoặc toàn bộ quá tŕnh từ những ngày đầu của đại dịch Covid-19, khi các showroom phải đóng cửa giống những ngành bán lẻ khác. Tại châu Âu, một số hăng xe thậm chí đi xa hơn. Daimler, Volkswagen và Volvo bán xe trực tiếp tới khách hàng hoặc thông báo những kế hoạch sẽ làm điều đó.
Một trung tâm bán hàng của hăng xe điện Rivian ở California - một trong số chỉ 19 địa điểm tương tự của hăng trên toàn nước Mỹ. Ảnh: Auto Futures
Các hăng xe Mỹ cũng cho thấy họ có thể tạo ra những thay đổi lớn. Giám đốc điều hành của Ford, Jim Farley, phát biểu tại một hội thảo nhà đầu tư trong tháng này, rằng chi phí quảng cáo và phân phối mỗi xe của hăng đang cao hơn khoảng 2.000 USD so với Tesla. Farley cũng như Ford đều muốn bán xe điện chỉ với phương thức trực tuyến ở mức giá không thỏa thuận và không cần phải trữ một lượng lớn hàng tại đại lư.
Farley thêm rằng, các đại lư có thể vẫn quan trọng nhưng khả năng sẽ trở nên "đặc biệt" hơn. Vị CEO so sánh điều đang xảy ra trong ngành công nghiệp ôtô với ngành bán lẻ, nơi sự trỗi dậy của Amazon buộc các nhà bán lẻ có tiếng tăm phải bán hàng nhiều hơn trên internet và sử dụng các cửa hàng truyền thống theo những phương thức mới.
Các hăng xe lâu đời cũng không muốn từ bỏ hệ thống đại lư với lư do khác: luật pháp bang yêu cầu phải bán xe thông qua hệ thống đại lư ủy quyền và điều đó có thể khiến các hăng xe gặp khó hoặc không thể bán trực tiếp tới khách hàng.
Tesla từng vận động hành lang các nhà lập pháp nhằm thay đổi luật về việc bán ôtô. Nỗ lực mang tới thành công khi một số bang cho phép họ và các hăng xe khác không cần đại lư.
Nhưng tại một số bang như Texas, nơi Tesla hiện có trụ sở và một nhà máy, hăng vẫn đang t́m cách thuyết phục các nhà làm luật thay đổi những quy định cố hữu về hệ thống đại lư. Ví dụ: Texas ưu đăi 2.500 USD cho người mua xe điện, nhưng khách hàng của Tesla lại không được hưởng lợi thế này chỉ v́ hăng không có đại lư ủy quyền.
Hiệp hội đại lư ôtô Mỹ (NADA) - đơn vị đại diện các đại lư - từ lâu đă phản đối việc bán ôtô trực tiếp và vận động ngược lại các nhà lập pháp yêu cầu Tesla phải sử dụng đại lư, nêu rằng các đại lư là sự sống c̣n đối với ngành công nghiệp ôtô và nền kinh tế địa phương. Họ cũng nói cách tiếp cận của Tesla gây bất lợi cho khách hàng và các chủ xe.
"Chúng tôi là bộ mặt của hăng sản xuất tại mỗi thị trấn nhỏ ở Mỹ", Bill Fox, cựu chủ tịch hiệp hội nói với AutoGuide năm 2015.
Không chỉ các đại lư chỉ trích Tesla. Một số chủ xe Tesla cũng khiếu nại rằng việc sửa chữa hay giải quyết vấn đề với xe của họ có thể là một thử thách.
Hăng xe điện hiện điều hành khoảng 160 trung tâm dịch vụ ở Mỹ - ít hơn nhiều so với các hăng xe truyền thống. Ví dụ, Chevrolet có hơn 3.000 đại lư toàn quốc. Tesla cam kết cử một kỹ thuật viên tới tận nhà khách hàng cho những sửa chữa nhỏ nhặt, nhưng các vấn đề lớn hơn phải do các thợ chuyên nghiệp xử lư tại các trung tâm dịch vụ.
Những hăng xe điện trẻ tuổi khác, như Rivian và Lucid, c̣n ít showroom và trung tâm dịch vụ hơn Tesla. Rivian có 19 địa điểm ở Mỹ, c̣n Lucid chỉ 10 với 7 nơi khác dự kiến mở cửa trong năm nay. Tuy nhiên, điều này vẫn không ngăn được hàng ngh́n người đăng kư mua xe của hai hăng này.
Cũng giống Tesla, Rivian và Lucid cử các kỹ thuật viên tới tận nhà khách hàng để xử lư những vấn đề nhỏ và nói rằng các trục trặc lớn hơn sẽ được giải quyết tại các trung tâm dịch vụ. Để làm giảm sự lo lắng của khách hàng rằng những sửa chữa quan trọng có thể trở nên phức tạp và rắc rối, Lucid thậm chí hứa vận chuyển miễn phí xe của khách tới trung tâm dịch vụ gần nhất nếu cần.
