Nhiều trẻ nguy kịch do nhiễm khuẩn tụ cầu từ mụn, vết xước

[Romano]

Tụ cầu vàng là loại vi khuẩn gây nên nhiều bệnh cấp tính nặng, rất khó điều trị và có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm.
Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương, tính từ đầu tháng 9 đến nay, khoa Điều trị tích cực nội khoa đã tiếp nhận và điều trị cho 8 trẻ bị nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng.

Thận trọng với mụn nhọt và vết thương ngoài da
Trường hợp đầu tiên là bé gái P.S. (10 tuổi, ở Lai Châu). Các bác sĩ cho biết 3 tuần trước khi nhập viện, trẻ dẫm phải gai, bàn chân trái sưng nên được gia đình tự điều trị bằng thuốc nam tại nhà. Sau 3 tuần, khi thấy trẻ xuất hiện chảy máu mũi, bàn chân sưng đau, trợt da có mủ, người nhà mới đưa trẻ đến bệnh viện đa khoa tỉnh. Bé S. được các bác sĩ chẩn đoán bị nhiễm trùng huyết, suy đa tạng.

Do bệnh chuyển biến nặng, ngày 10/9, trẻ được chuyển đến khoa Điều trị tích cực nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, để tiếp tục theo dõi và điều trị trong tình trạng thở oxy, da tái, suy sụt huyết động, xuất huyết ngoài da và niêm mạc. Các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, có mủ màng phổi, màng tim.Sau khi hồi sức ổn định chức năng sống, các bác sĩ đã hội chẩn và quyết định phẫu thuật bóc tách màng phổi, cắt màng tim để giải phóng mủ, lọc máu, bồi phụ nhiều yếu tố đông máu cho trẻ. Tuy nhiên, tiên lượng của trẻ vẫn rất nặng vì nhập viện muộn, tổn thương nhiều cơ quan gây khó khăn trong quá trình điều trị.

Một trường hợp khác là bé P.T. (18 tháng tuổi, ở Hà Nội). Gia đình cho biết cách đây 2 tháng trẻ được đưa về quê chơi với ông bà. Trước khi nhập viện 4 ngày, trẻ xuất hiện nốt mụn nhọt sau gáy, đến ngày thứ hai T. có triệu chứng sốt, đi ngoài phân lỏng nên được người nhà cho đi khám tại bệnh viện tuyến huyện. Bác sĩ kê đơn thuốc cho trẻ về nhà uống.

Đến ngày thứ 3, trẻ vẫn sốt cao liên tục, tím tái toàn thân, khó thở nên gia đình đưa trẻ vào bệnh viện tuyến tỉnh điều trị. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị nhiễm khuẩn huyết. Do tình trạng chuyển biến nhanh, liên tục sốt cao, khó thở, buồn nôn, ngày 12/9, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu gây tổn thương nhiều cơ quan (viêm phổi nặng, tràn mủ màng phổi, hạ huyết áp và rối loạn đông máu).

Bác sĩ cho hay với các biện pháp điều trị tích cực như thở máy, dẫn lưu ổ mủ màng phổi, dùng thuốc trợ tim và kháng sinh thích hợp, trẻ đã qua cơn nguy kịch, cai được máy thở. Tuy nhiên, bệnh nhi vẫn cần theo dõi thêm biến chứng khác của bệnh.

Phòng tránh nhiễm trùng do vi khuẩn tụ cầu
Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Tiến Đông, khoa Điều trị tích cực nội khoa, cho biết nhiễm khuẩn huyết tụ cầu vàng là do các vi khuẩn tụ cầu, vi trùng được phát hiện trên da hoặc mũi, có thể xuất hiện ở cơ thể người khỏe mạnh. Thông thường, các vi khuẩn này nằm trên da, không gây bệnh hoặc chỉ tạo ra vấn đề nhiễm trùng da nhỏ. Tuy nhiên, nhiễm khuẩn do tụ cầu có thể gây nguy hiểm đến tính mạng và các di chứng nặng nề nếu chúng xâm nhập vào máu.

Nguyên nhân dẫn đến nhiễm khuẩn huyết tụ cầu ở trẻ em là vi trùng xâm nhập vào cơ thể thông qua những nốt mụn nhọt ngoài da, vết cắt hoặc vết thương khác khác trên vùng da lành.Chúng sẽ tiết ra các chất độc hại đối với cơ thể, dẫn đến ổ viêm mủ ở nhiều cơ quan như phổi (viêm phổi hoại tử, viêm mủ màng phổi..), tim (viêm mủ màng tim, viêm trong buồng tim), xương khớp (các ở viêm mủ ở cơ, viêm mủ trong xương gây hoại tử xương), rối loạn đông máu gây tắc mạch chi mạch phổi hoặc chảy máu khó cầm nhiều cơ quan, áp-xe thận, suy thận…

Nhiễm khuẩn huyết có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ bị suy giảm miễn dịch, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là những trường hợp có nguy cơ cao. Nhiễm khuẩn huyết tụ cầu ở trẻ em được xem là một trong những căn bệnh nguy hiểm và có thể để lại nhiều di chứng.

Trẻ nhiễm khuẩn huyết tụ cầu thường có biểu hiện sốt cao, mệt mỏi, có thể có ban ngoài da, rối loạn tiêu hóa trên trường hợp đã hoặc đang có tổn thương mụn, nhọt ngoài da trước đó. Cá biệt một số trẻ nhỏ không có đường vào ngoài da rõ rệt, gây khó khăn cho chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bác sĩ Ngô Tiến Đông khuyến cáo để phòng tránh nhiễm khuẩn, phụ huynh cần giữ vệ sinh thân thể cho trẻ sạch sẽ, mặc thoáng, tránh để mồ hôi. Đây là điều thuận lợi để tụ cầu phát triển và gây bệnh. Chú ý khi tắm cho trẻ nhỏ cần vệ sinh kỹ ở những nếp gấp da, ở đây thường tích tụ nhiều chất bẩn. Khi trẻ có mụn, nhọt cha mẹ không được tự ý chích, nặn hoặc dùng các loại cao dán, lá cây để đắp vì dễ gây viêm loét diện rộng, nhiễm trùng máu. Vết cắt, vết trầy xước trên da phải luôn được giữ sạch sẽ cho đến khi lành.

Nếu trẻ sốt hoặc vùng tổn thương ngoài da sưng, nóng đỏ nhiều, cha mẹ nên sớm đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh tự ý dùng thuốc kháng sinh điều trị. Đặc biệt, trong tình hình dịch Covid-19 phức tạp, cha mẹ cũng không nên vì tâm lý e ngại mà chậm trễ đưa trẻ đi viện. Bệnh của trẻ diễn biến nặng sẽ gây trở ngại cho việc điều trị, thậm chí đe dọa đến tính mạng.