Khi Bắc Cực không còn băng

[tonycarter]

Tạp chí L’Express số ra tuần này quan tâm đến vấn đề băng tan do hiện tượng trái đất nóng lên. Khi các tảng băng biến mất, Bắc Cực trở thành một thách thức địa chính trị mới. Ngày càng nhiều tàu chở hàng đi qua ngã Bắc Cực, giúp rút ngắn đoạn đường đến 15 000 km, tức 2 tuần đi biển. Theo nhiều chuyên gia, Bắc Cực có thể trở thành biển Địa Trung Hải của thế kỷ XXII. Do đó, các cường quốc trên thế giới bắt đầu tranh cãi nhau về vấn đề « bản đồ và lãnh thổ ».

Sự biến mất nhanh chóng của các tảng băng ở Bắc Cực đang là vấn đề rất đáng lo ngại.

L’Express cho biết, tình trạng khí hậu nóng lên khá nhanh tại Bắc Cực : theo các chuyên gia trong nhóm Liên chính phủ về khí hậu gọi tắt là (Giec), nhiệt độ trung bình từ năm 1950 tại đây đã tăng 2,1% trong khi tại phần còn lại của hành tinh, nhiệt độ chỉ tăng 0,6%. Từ năm 1984, diện tích các tảng băng đã giảm 30% vào mùa hè và 8% vào mùa đông. Độ dày trung bình cũng giảm đi phân nữa, gần 1,5 mét.


Một nhóm nghiên cứu sinh vật học được gửi đến Bắc Cực để lấy các mẫu sinh vật dưới đáy đại dương. Người ta khám phá ra nào là sao biển, cầu gai, hải quỳ…và sao đó, họ đông đá chúng lại. Ngoài ra, L’Express còn cho biết, lái tàu trong vùng Bắc Cực khá nguy hiểm, vì khi gặp sự cố, nếu không được cứu hộ nhanh chóng thì cũng không có cảng để cập bến và phải lái đến tận Groenland hay Nga.

Theo luật quốc tế, không một quốc gia nào sở hữu Bắc Cực hay vùng Bắc Băng Dương. Tuy nhiên, bây giờ thì quốc gia nào cũng muốn sở hữu nó. Vào năm 2007, người Nga vốn nổi tiếng với chính sách ngoại giao lấn lướt, đã cắm một lá cờ bằng titan trên biển dưới Bắc Cực.

Hành động đầy biểu tượng trên, không hề mang mục tiêu khoa học đã gây nên một cuộc chiến địa chính trị giữa các đại cường trong khu vực : Mỹ có đảo Alaska , Nga, Canada, Đan Mạch (thông qua đảo Groenland và quần đảo Faroe), Na Uy và Ai Len.

Đa số các quốc gia kể trên đòi hỏi mở rộng lãnh hải của mình ra ngoài 200 hải lý vốn được quốc tế công nhận. Với việc khí hậu nóng lên, khu vực « sa mạc trắng » lại trở thành lãnh hải trù phú khi đốt, dầu hỏa, sắt, vàng, kim cương và nikel.

Năm 2013, cũng như Châu Âu và Singapore, Trung Quốc xin làm quan sát viên của Hội đồng Bắc Cực, một trong những công cụ quản lý khu vực này và đã nhận được danh hiệu đó. Bắc Kinh cũng muốn được chia một mẫu bánh ngon.

Theo một nghiên cứu sinh Trung Quốc nghiên cứu về khí mêthan, một loại khí gây hiệu ứng nhà kính chứa độc tố cao gấp 23 lần khí CO2 thì khí này có thể tìm thấy trong các tảng băng. Anh giải thích, băng càng tan thì hiệu ứng nhà kính càng làm nóng Bắc Băng Dương và băng càng tan, tạo thành một vòng luẩn quẩn mà các chuyên gia cũng chỉ bất lực chưa làm được gì.

Lê Vy, rfi