Biến cố 30 Tháng Tư năm 1975 làm thay đổi vận mệnh cả dân tộc Việt Nam. Mỗi người dân Việt sống trong giai đoạn này, ít nhiều đều bị cuốn vào ṿng xoáy của thời cuộc, của những biến đổi đau thương.
Những người Việt Nam vượt biển được đưa vào bờ biển của Malaysia năm 1978/AFP photo
Cũng từ đây, lịch sử hiện đại Việt Nam phải ghi nhận thêm một sự kiện đau đớn của dân tộc khi hàng triệu người dân chấp nhận làm thân phận của kẻ ly hương, rứt ruột rời xa gia đ́nh, xa xóm làng, xa tất cả những ǵ thân quen nhất để t́m đường đến đất tự do.
Chuyến ra đi của mỗi người là một câu chuyện rất riêng, không ai giống ai, nhưng tất cả đều là một hành tŕnh không quên trong cuộc đời của họ, dù thời gian hơn 30 năm đă trôi qua.
Tháng 4 định mệnh
Đào Nguyễn, hiện là một chuyên viên tài chánh đang sống tại Houston thuộc tiểu bang Texas, rời Việt Nam vài ngày 29 Tháng Tư năm 1975, khi vừa tṛn 10 tuổi.
Theo Đào, chuyến đi định mệnh của cô “tương đối trôi chảy và ít nước mắt hơn so với rất nhiều người Việt khác”:
“Lúc bấy giờ tôi c̣n là một đứa nhóc t́ nên hoàn toàn không có quyết định ǵ. Ai biểu đi th́ đi, xách th́ xách, khiêng th́ khiêng.
Chiều ngày 29 tháng Tư năm ấy, ba tôi đưa gia đ́nh đến băi Sau Vũng Tàu để rời Việt Nam cùng với một số gia đ́nh khác.
Nh́n h́nh ảnh của ba tôi từ từ nhỏ lại, xa dần, mờ dần rồi khuất hẳn, tôi cứ ngỡ ba sẽ đi sau bằng một chiếc tàu khác. Nhưng không ngờ ba tôi đă quyết định ở lại chọn con đường nghĩa khí cho riêng ông.
Tàu rời bến lúc 7 giờ chiều và đến 4 giờ sáng th́ loa phóng thanh báo tin tàu bị bể bơm nước và kêu gọi đàn ông thanh niên phụ tát nước. Trời c̣n tối đen, lúc đó mọi người lo lắng tàu sẽ đắm.
Các bà thi nhau đọc kinh cầu nguyện như ri. May mắn lúc đó có một chiến hạm của Mỹ đi qua và cho tất cả lên tàu.
Nghĩ đến những người đi vượt biên rồi bị cướp bóc, hăm hiếp, hoặc bị rớt xuống biển tôi thấy đau xót quá bởi tự do của họ đă phải đổi bằng một giá quá lớn.- Đào Nguyễn, Texas
Từng người một leo lên cái thang dây trong tiếng la hét, khóc lóc. Một số bà mẹ, trong đó có mẹ của tôi réo gọi con cái mang theo hành lư leo lên.
Bây giờ nghĩ lại cũng c̣n ngán v́ một tay phải nắm vào thang dây, c̣n tay kia th́ xách đồ nặng. Rồi lại c̣n phải leo xuống để lấy thêm đồ trong lúc người ta từ dưới đang đi lên và lính Mỹ th́ không cho xuống, mà mẹ tôi th́ cứ la um sùm.
Tôi c̣n nhớ khi tôi nói: 'thôi mẹ ơi, bỏ lại tất cả đi!' tôi bị mẹ 'bộp' cho một cái đau điếng nên im luôn cho tới mấy ngày.
Chuyện đến đất tự do của tôi chỉ có vậy thôi. Nhưng nghĩ đến những người đi vượt biên rồi bị cướp bóc, hăm hiếp, hoặc bị rớt xuống biển tôi thấy đau xót quá bởi tự do của họ đă phải đổi bằng một giá quá lớn!”
Ra đi, v́ không được học đại học
Những người Việt vượt biển. Photo courtesy of UNHCR
Chị Jennifer Nguyễn, ngoài 50 tuổi, đang sống tại thành phố Seattle thuộc tiểu bang Washington, nhớ măi kỷ niệm về các chuyến đi vượt biên của ḿnh vào năm 1979, sau khi không được chấp nhận vào trường Cao Đẳng Sư Phạm với lư do “có thân nhân đi nước ngoài.”
Chị Jennifer kể:
“Sau khi học xong lớp 12 khoảng Hè năm 1979, tôi đậu vào trường Cao Đẳng Sư Phạm nhưng bị đuổi học v́ có thân nhân đi nước ngoài. Thế là ba tôi bắt tôi phải vượt biên v́ không c̣n tương lai nếu chỉ có bằng tú tài.
Tôi đi chuyến đầu chung với mấy anh chị, hết thảy là 6 người. Chuyến đó ở nhà có bao nhiêu nữ trang của Má tôi chết để lại đem chung một mớ cho người tổ chức.
Sau khi ngủ một đêm trong một ngôi chùa ở Vũng Tàu, tất cả bị công an ập vào bắt chở vào trại giam Vũng Tàu và bị tịch thu hết phần nữ trang c̣n lại.
Lần đó, mấy chị em tô bị tù một tháng, trong đó có một chị ruột và một chị dâu tôi đang mang thai khoảng 6, 7 tháng.
Tôi đậu vào trường Cao Đẳng Sư Phạm nhưng bị đuổi học v́ có thân nhân đi nước ngoài. Thế là ba tôi bắt tôi phải vượt biên v́ không c̣n tương lai.- Jennifer Nguyễn. Seattle
Sau chuyến đó, tôi không muốn đi nữa v́ quá hăi hùng chuyện ở tù, nhưng ba tôi không chịu thua và thuyết phục tôi đi cho bằng được.
Tôi tiếp tục đi chuyến thứ 2, thứ 3, vẫn không thành công nhưng hên là không bị bắt mà trở về nhà an toàn.
Đến lần thứ 4 vào khoảng cuối năm 1979, chỉ vài ngày trước lễ Giáng Sinh, tôi ra đi ngay tại thành phố Mỹ Tho, nơi tôi ở.
Đi một ḿnh, không có ai tiễn đưa v́ sợ bị lộ. Tôi chỉ cần đi bộ ra vườn hoa mất khoảng 15 phút từ nhà, rồi bước qua bờ tường của vườn hoa là xuống tới ghe.
Ghe này là ghe chính, giả dạng đi đánh cá, từ từ đi ra cửa biển. Khi gặp tàu đi tuần th́ tôi phải thục đầu xuống v́ da tôi trắng không giống dân đi đánh cá. Ghe th́ nhỏ mà có đến 76 người, ngồi chật như xếp cá ṃi vậy.
Ghe vượt sóng ra cửa biển, đi chưa bao lâu th́ bị công an rượt. Chủ ghe xả hết tốc độ, thoát được công an, nhưng ghe lại bắt đầu lạc phương hướng.
Chưa hết, đến lúc mọi người t́m nước uống th́ chỉ thấy toàn là dầu thôi. Th́ ra v́ gấp rút lúc đổ người và tiếp liệu vào tàu chính, thùng để nước và dầu nằm lẫn lộn, mở thùng nào cũng toàn là dầu chứ không t́m thấy nước, thế là bà con bắt đầu dành nước uống, chửi lộn nhau chí chóe.
Đi không biết bao lâu th́ thấy vài chiếc tàu nhỏ, nhưng ban đêm nên không dám ra hiệu cầu cứu mà phải chờ đến trời sáng nh́n cho kỹ rồi mới dám đốt vải để xin tiếp cứu th́ họ lại làm lơ.
Mọi người vừa nản vừa lo v́ lương thực mang theo chỉ có một bao gạo do chủ ghe đem theo nấu cháo phát cho mọi người, ăn sắp hết, nước th́ lộn với dầu…
Sau 3, 4 ngày lênh đênh trên biển th́ nh́n thấy dăy núi ở xa xa, bà con mừng như chết đi sống lại vậy. Thế là chủ ghe và một số người bàn là phải phá ghe và vứt máy xuống biển th́ nó mới cho ghe ḿnh vào. Sau vài giờ dằn co th́ ghe được vào gần đến bờ, mọi người phải nhảy xuống biển và tự lội vào.
Khi vào bờ rồi th́ mọi người mới biết ḿnh đến bờ biển Mă Lai, phải ngủ trên bờ biển một đêm, đến chiều ngày hôm sau mới có tàu của Cao Ủy Tị Nạn chở sang đảo Pulau Bidong.
Những ngày trên trại th́ hết đi xin quần áo cũ th́ xin đồ ăn hộp của những người đi định cư trước để ăn thêm phần ăn do Cao ủy phát. Tôi ở trại khoảng hơn 6 tháng.
Đến ngày ra cầu Jetty để đi định cư, được nghe ca sĩ Lệ Thu hát trên đài bài “Ngày Mai em đi…” nghe vui cho ḿnh nhưng cũng không khỏi chạnh ḷng nghĩ đến những người quen trên đảo bị rớt phỏng vấn không biết đến bao giờ mới tới phiên họ đi định cư..”
(c̣n tiếp)
Ngọc Lan, thông tín viên RFA
Bằng cách nào, họ đến được đất tự do? (phần 1)
