Đại tá Trần Nhung, nhà b́nh luận quốc tế, cho rằng hộ chiếu in đường lưỡi ḅ là bước leo thang mới trong tham vọng độc chiếm biển Đông, đang khiến cả khu vực và chính Trung Quốc trả giá đắt
* Phóng viên: Ông nh́n nhận ra sao về việc Trung Quốc in h́nh lưỡi ḅ lên hộ chiếu của công dân nước này?
- Đại tá Trần Nhung: Việc làm này đang khiến những nước liên quan phẫn nộ, song nó không bất ngờ nếu nh́n vào toan tính của Trung Quốc trong việc hiện thực hóa tham vọng độc chiếm biển Đông. Không c̣n là “phép thử” như cho tàu hải giám xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lư của Việt Nam để cắt cáp thăm ḍ địa chấn tàu B́nh Minh 02 vào tháng 5-2011, việc in đường lưỡi ḅ lên hộ chiếu cùng hàng loạt các hành động như tuyên bố thành lập TP Tam Sa, gây hấn với Philippines ở băi cạn Scarborough... cho thấy Trung Quốc đang ỷ vào sức mạnh, ḥng ráo riết biến tham vọng đường lưỡi ḅ thành hiện thực.
* Nhưng nay đâu phải là thời mà cứ ỷ vào sức mạnh là có thể chiếm đoạt thứ không phải của ḿnh?
- Ngoài sức mạnh, Trung Quốc không có cơ sở nào về thực tiễn lịch sử cũng như pháp lư để đ̣i chủ quyền trên biển Đông. Việt Nam đă có những văn bản pháp lư và thực thi quyền chủ quyền trên 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ rất sớm trong lịch sử. Trong khi đó, Trung Quốc mới đưa ra các yêu sách chủ quyền trên biển Đông chỉ vài chục năm nay cũng như việc trắng trợn dùng vũ lực để đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa năm 1974 và một số băi đá ngầm ở quần đảo Trường Sa năm 1988.
Không có cơ sở thực tiễn và pháp lư theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hiệp Quốc năm 1982 về Luật Biển, Trung Quốc chẳng c̣n cách nào khác là phải dùng sức mạnh, trong quá khứ là cả sức mạnh quân sự, để đưa ra những đ̣i hỏi vô cớ, phi lư về chủ quyền trên biển Đông. Cũng v́ không có cơ sở pháp lư nên việc in yêu sách đường lưỡi ḅ lên hộ chiếu càng cho thấy âm mưu thâm hiểm của Trung Quốc. Bởi theo luật pháp quốc tế, hộ chiếu được xem như một tài liệu pháp lư chính thức của nhà nước Trung Quốc và hơn nữa nó lại rất phổ biến v́ được người Trung Quốc mang đi khắp thế giới.
* Dù là tài liệu pháp lư của Trung Quốc song nó đâu có giá trị pháp lư quốc tế v́ đó vẫn chỉ là yêu sách đơn phương của nước này?
- Đúng vậy. Tấm hộ chiếu in đường lưỡi ḅ theo yêu sách đơn phương của Trung Quốc không thể là một bằng chứng pháp lư để đ̣i chủ quyền trên biển Đông. Việc làm chưa có tiền lệ trong lịch sử ngoại giao thế giới này thêm một lần nữa cho thấy Trung Quốc có những cách hành xử bất b́nh thường. V́ thế, việc làm này sẽ khiến Trung Quốc bị lạc lơng và bị cô lập trên thế giới.
Du khách Trung Quốc nhập cảnh Việt Nam tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Ảnh: QUỐC HỒNG
* Nhưng cũng có thể hàng triệu tấm hộ chiếu in đường lưỡi ḅ sẽ theo chân công dân Trung Quốc đi khắp thế giới?
- Đó là điều mà Trung Quốc toan tính khi tung ra tấm hộ chiếu in đường lưỡi ḅ. Song cần phải khẳng định ngay rằng việc các nước cấp thị thực (visa) cho công dân Trung Quốc có hộ chiếu in đường lưỡi ḅ hoàn toàn không đồng nghĩa với việc họ công nhận yêu sách đơn phương của nước này. Không có chút giá trị pháp lư nào nhưng nó gây ra những hậu quả khôn lường, trước hết là với khu vực và chính Trung Quốc cũng như công dân của họ.
* Ông có thể phân tích rơ hơn?
- Cũng như việc cắt cáp thăm ḍ địa chấn của tàu B́nh Minh 02 hay gây hấn tại băi cạn Scarborough..., hộ chiếu in đường lưỡi ḅ đang gây thêm căng thẳng và phức tạp cho vấn đề biển Đông. Trong khi đó, mọi căng thẳng trên biển Đông không chỉ ảnh hưởng tới một tuyến đường vận tải chiến lược huyết mạch của cả thế giới và khu vực mà c̣n tác động tiêu cực tới ḥa b́nh, ổn định trong khu vực.
Một trong những nhân tố then chốt tạo lên sự thành công và thịnh vượng của khu vực thời gian qua là môi trường ḥa b́nh và ổn định. Vậy tương lai phát triển của khu vực sẽ ra sao nếu nền móng ổn định lâu nay bị lung lay? Sự phát triển của khu vực bị ảnh hưởng th́ Trung Quốc chắc chắn cũng không tránh khỏi bởi ổn định cũng chính là nhân tố rất quan trọng để nước này có được sự phát triển như hôm nay.
* Ông có nói rằng hộ chiếu in đường lưỡi ḅ cũng gây tổn hại tới h́nh ảnh Trung Quốc?
- Với sự trỗi dậy của ḿnh, Trung Quốc đang muốn vươn lên tầm cường quốc trên thế giới. Thế nhưng, muốn làm được điều đó, trước hết, Trung Quốc phải là quốc gia có trách nhiệm trên thế giới. Trung Quốc làm sao có được sự nể trọng của các nước khác khi ỷ vào sức mạnh để chèn ép, đưa ra yêu sách đơn phương với các nước khác hay các vấn đề quốc tế?
Hành xử như vậy chỉ khiến thế giới cảnh giác với Trung Quốc và công dân nước này chắc cũng không cảm thấy hay ho ǵ khi cầm tấm hộ chiếu dị thường đi ra thế giới. Ngay những ngày này đă thấy người dân Trung Quốc lên tiếng than phiền về những rắc rối, khó khăn mà họ gặp phải khi dùng hộ chiếu in đường lưỡi ḅ.
* Như ông nói th́ hộ chiếu lưỡi ḅ gây ra những mối họa lớn?
- Nói chính xác hơn th́ tham vọng độc chiếm biển Đông đang gây những mối họa khôn lường, trong đó có cả lợi ích của Trung Quốc và công dân nước này.
Những nguy cơ đe dọa như vậy buộc chúng ta phải hành động và có đối sách. Trước hết, Việt Nam phải thể hiện thái độ và hành động quyết liệt trên thực tế để bác bỏ tính pháp lư của tấm hộ chiếu in đường lưỡi ḅ của Trung Quốc như phản đối lên Liên Hiệp Quốc...
Bên cạnh việc đấu tranh của Việt Nam, sự đoàn kết và thống nhất trong ASEAN với vấn đề biển Đông cũng không kém phần quan trọng. Những ǵ diễn ra thời gian qua cho thấy Trung Quốc đang t́m cách chia rẽ, làm suy yếu ASEAN để thực hiện mưu đồ trên biển Đông. Một bó đũa gồm cả 10 nước ASEAN sẽ buộc Trung Quốc phải cân nhắc, suy tính thiệt hơn mỗi khi có bước phiêu lưu mới trong mưu đồ độc chiếm biển Đông.
PHẠM DƯƠNG thực hiện
NLD
Trả giá đắt v́ hộ chiếu lưỡi ḅ
