Chính phủ Hà Lan sụp đổ trước "bão táp" khủng hoảng ngân sách

- Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte và nội các của mình đã từ chức khi không đạt được thỏa thuận giảm ngân sách quốc gia theo quy định của Liên minh châu Âu.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte và nội các của mình đã gửi đơn từ chức lên Nữ hoàng Beatrix, mở đường cho một cuộc bầu cử sớm tại quốc gia này.

Ông Mark Rutte đã từ chức sau khi nội các của ông rơi vào khủng hoảng khi Đảng Tự do cực hữu (PVV) của ông Geert Wilders từ chối cuộc đàm phán nhằm cắt giảm euro 16 tỷ euro ngân sách hàng năm sau bảy tuần tranh cãi.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte.

"Chính phủ hiện nay nhận thấy không còn đủ đảm bảo sự hỗ trợ cần thiết của quốc hội để làm những gì cần cho nền kinh tế quốc gia của chúng tôi" - Mark Rutte thừa nhận trong lá thư từ chức gửi đến Nữ hoàng Beatrix.

Ông Wilders đã từ chối chấp nhận yêu cầu thắt lưng buộc bụng để cắt giảm thâm hụt ngân sách đáp ứng các chỉ tiêu của EU.

Đài truyền hình Hà Lan Nos cho biết ông Rutte đã có gần hai giờ đồng hồ vào chiều thứ hai tại cung điện của nữ hoàng ở The Hague, nơi ông chính thức từ chức.

Sau sự ra đi của ông, một tuyên bố chính phủ cho biết nữ hoàng đã yêu cầu "tất cả các bộ trưởng và thứ trưởng phải tiếp tục làm tất cả mọi điều cần thiết" vì lợi ích của Hà Lan.

Như thế, chính phủ của ông Rutte đã chỉ kéo dài 558 ngày. Kể từ Thế chiến II, tại Hà Lan chỉ có 3 chính quyền khác tồn tại trong thời gian ngắn hơn, hãng tin tức Hà Lan ANP cho hay.

Sự thay đổi này có thể báo trước một giai đoạn bất ổn và Hà Lan cần có cuộc tuyển cử để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị.

Song, một câu hỏi quan trọng đặt ra cho các đảng chính trị là việc tổ chức cuộc tổng tuyển cử trước hay sau kỳ nghỉ hè. Nhiều người trong hai chính đảng muốn cuộc bỏ phiếu diễn ra vào cuối tháng 6.

Ủy ban châu Âu đã lặp đi lặp lại yêu cầu chính phủ Hà Lan trình các biện pháp để cân bằng ngân sách phù hợp với quy chế chi tiêu euro trong vòng chín ngày.

"Ủy ban tin tưởng rằng chính phủ Hà Lan sẽ tiếp tục tìm kiếm một giải pháp ngân sách" - một phát ngôn viên cho biết - "Chính phủ cam kết thay mặt cho các quốc gia. Vì vậy cam kết không liên quan đến một chính quyền. Các chính phủ thay đổi, nhưng cam kết đại diện cho các quốc gia không thể thay đổi mà không cần thảo luận với các đối tác châu Âu."

Một dự báo gần đây từ Cục Kế hoạch Trung ương của Hà Lan ước tính rằng thâm hụt công của Hà Lan sẽ tăng lên 4,7% GDP. Nhưng thâm hụt ngân sách của quy định EU yêu cầu các chính phủ khu vực đồng euro giữ mức dưới 3% GDP.

Hà Lan đã được yêu cầu đưa ra các biện pháp ngân sách của mình cho Ủy ban châu Âu ngày 30/4. Từ ngày 5/3, hai đảng liên minh cùng với Đảng Tự do đã cố gắng để đạt được thỏa thuận về cắt giảm ngân sách trước thời hạn.

Ông Wilders, người đã bước ra khỏi các cuộc hội đàm ở phút cuối cùng, cho biết đề xuất của liên minh sẽ gây tổn hại cho tăng trưởng kinh tế và ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của nhiều người.

Lãnh đạo Đảng Xã hội, Emile Roemer cho biết ông cũng không ủng hộ các nỗ lực để cắt giảm thâm hụt ngân sách xuống dưới 3% vào năm 2013.

Có những lo ngại rằng sự thất bại của các cuộc đàm phán ngân sách có thể khiến Hà Lan bị mất điểm xếp hạng tín nhiệm AAA.

Ngọc Huyền (Theo BBC, Telegraph)