Trông mong và kỳ vọng ǵ khi từ ngài Tổng Bí thư đến ông Bộ trưởng đều nhất loạt “nói không với dấu ấn cá nhân”? Hay cái câu “nói không” của ông Nguyễn Thiện Nhân đă ám hết cả cái xă hội này, một xă hội nhạt nḥa không dấu ấn?
Tôi biết và nghe đến ông Nguyễn Phú Trọng từ khi thầy Thảng (Nguyễn Đ́nh Thảng, Phó Chủ nhiệm khoa Ngữ Văn, Đại học Tổng hợp Huế) c̣n sống. Mỗi lần nhắc đến ông, thầy Thảng hay… khoe: “tớ kết nạp đảng cho nó đấy” và khen “thằng này được”!
Thầy khen khiến tôi hay để ư. Nhưng để ư măi thấy ông Trọng cũng chẳng có ấn tượng ǵ. Hết ở trường đảng (học viện Hồ Chí Minh), đến Bí thư Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội rồi Tổng Bí thư, ông Trọng vẫn nhàn nhạt, tṛn trịa và… nhu ḿ như một ông giáo làng.
Hôm kết thúc đại hội đảng, tôi đang ở Hà Nội. Ngồi với thầy Nguyễn Kim Đính, cựu Chủ nhiệm khoa Ngữ văn Đại học Tổng hợp Hà Nội, cũng nghe thầy khen “tay Trọng khá”. Thật ra ngay lúc đó, khi nghe tin ông Trọng trúng Tổng Bí thư, tôi cũng thoáng một chút mừng. Bởi dù ǵ th́ đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư là cựu sinh viên Tổng hợp văn. Và tôi viết: Hi vọng nhờ thế đảng sẽ nhân văn hơn!
Nhưng ngay sau đó tôi thất vọng. Ngay cuộc họp báo đầu tiên, ông Trọng đă phẩy tay rằng: ông không nghĩ đến việc tạo dấu ấn cá nhân!
Và đúng như thế. Từ đó đến nay, tôi không thấy ông để lại được điểm nào gọi là “dấu ấn” trên cương vị Tổng Bí thư. V́ thế tôi tin chủ trương “nói không với dấu ấn” (nhại lời ông Nguyễn Thiện Nhân) là ông Trọng nói thật ḷng ḿnh, chứ không hẳn là ông khiêm nhường.
page
Vậy mà tôi ngạc nhiên khi thấy nhiều người vẫn c̣n đặt kỳ vọng quá lớn vào ông Trọng. Giáo sư Chu Hảo nổi tiếng là người sắc sảo, biết nh́n xa trông rộng, vậy mà lại đi khuyên và kỳ vọng ở ông Trọng không phải một mà tới 4 dấu ấn cá nhân. Nghe mà tội cho ông Trọng quá. Có lần ngồi với Huy Đức ở Sài G̣n, gă cũng chắp miệng: ḿnh tin bởi dù sao ông Trọng cũng hơn người khác ở chất… nhân văn! Hôm rồi ngồi tám chuyện với mấy cụ tổ hưu, cũng toàn nghe các cụ khen ông Trọng “tay này hiền và được”!
Ôi chao, nếu chỉ hiền th́ tốt nhất nên làm chủ tịch… hội từ thiện!
Hay tôi nh́n lệch? Cái ǵ đă khiến ḿnh mất hết niềm tin và sự kỳ vọng?
Hồi ông Phạm Vũ Luận mới lên Bộ trưởng Giáo dục- Đào tạo, nghe ông Luận phán “không muốn tạo dấu ấn cá nhân” i chang Tổng Bí thư, tôi đă ngứa tai. Trong một cuộc nhậu với thầy Văn Như Cương tại Hà Nội, thầy Cương có ư “trách” tôi v́ bài quá nặng tay với câu “không dấu ấn” của ông Luận. Thầy bảo: đó là sự khiêm nhường, là… cách nói thôi, chứ ḿnh tin ông Luận!
Có thể trong ngành giáo nên thầy Cương hiểu ông Luận hơn. C̣n với tôi, cho măi đến hôm nay, trong mắt tôi vẫn chỉ là một ông Luận nhạt nḥa, ch́m khuất. Đến hôm ông phản giáo dục tới mức thản nhiên ném câu “việc hàng ngh́n thí sinh bị điểm 0 môn lịch sử trong kỳ thi đại học vừa qua là chuyện b́nh thường” th́ h́nh ảnh vị Bộ trưởng Giáo dục chỉ c̣n là một con số 0 tầm thường (chứ không phải b́nh thường)!
Không muốn (hay không dám hoặc không thể) tạo dấu ấn cá nhân chỉ v́ anh quá dốt hoặc quá hèn. Mà dốt hay hèn th́ làm một ông giáo làng cũng không nên, đừng nói chi đến ghế Bộ trưởng với… Tổng Bí thư! Lịch sử Việt đă để lại quá nhiều “tấm gương” lănh tụ nhạt đến mức ngồi mấy nhiệm kỳ vẫn không để lại ấn tượng ǵ, thậm chí vừa nghỉ xong nhiều người c̣n không nhớ nổi cái tên của họ. Vai tṛ người chèo lái nhạt nhoà đến vậy th́ con tàu cứ luẩn quẩn chưa ch́m là may.
Không riêng ông Trọng ông Luận. Cứ đè ra khảo xem trong hàng ngũ hiện thời được mấy vị dám tạo và tạo được “dấu ấn cá nhân”? Trông mong và kỳ vọng ǵ khi từ ngài Tổng Bí thư đến ông Bộ trưởng đều nhất loạt “nói không với dấu ấn”?
Trong khi đúng ra khi tuyên thệ nhậm chức, người đứng đầu phải hứa trong nhiệm kỳ của ḿnh sẽ làm ǵ, làm như thế nào cho dân tin, cho ích nước lợi dân, để người dân nh́n vào đó mà giám sát và trông đợi; th́ từ Bộ trưởng tới Tổng Bí thư lại “tuyên thệ” bằng cách lắc đầu: không, tôi không muốn tạo dấu ấn cá nhân!
Không tạo được dấu ấn th́ ngồi thế làm ǵ nhỉ? Mà sao ngồi tới cái ghế như thế người ta lại dám thản nhiên ném ra những câu nói “không không” như vậy nhỉ? Bi hài!
Có lẽ sau thời Hồ Chí Minh, ngoài Hồ Chí Minh, duy nhất ông Lê Duẩn có thời được coi là nắm quyền khuynh loát, tiếng nói, quyền uy và vai tṛ cá nhân sai khiến, lay chuyển được cả một bộ máy. Để thay chuyển t́nh thế đất nước, Việt Nam cần có một Hồ Chí Minh 2, hay chí ít cũng phải một nhân vật cỡ Lê Duẩn 2, một nhân vật tạo được dấu ấn, dấu ấn và tài năng cá nhân khuynh loát được đám đông. Chứ nh́n trông vào đội ngũ hiện thời, một đội ngũ làng nhàng chẳng ai hơn ai, ai cũng sợ dấu ấn, ai cũng “nói không với dấu ấn cá nhân”, việc ǵ cũng nh́n qua ngó lại chả ai dám quyết, cũng phải họp để giơ tay lấy số đông, th́ chẳng mong đợi có được sự thay chuyển lớn lao nào.
Hay xă hội giờ đang là xă hội sợ dấu ấn? Một xă hội mà những thằng khôn cũng phải giả ngu, hoặc nói như Nguyễn Quang Lập: Thông minh giỏi giang chỉ tổ người ta ghét, cứ ngu ngu hiền hiền là đắc lợi, ai cũng thương, quyền chức cũng dễ có, chứ láu táu ló cái tài của ḿnh ra trước mắt thiên hạ th́… khuynh gia bại sản có ngày.
Hay tôi nh́n lệch? Cái ǵ đă khiến ḿnh mất hết niềm tin và sự kỳ vọng? C̣n ai tạo cho tôi dấu ấn và niềm tin? Hay cái câu “nói không” của ông Nguyễn Thiện Nhân đă ám hết cả cái xă hội này, một xă hội nhạt nḥa không dấu ấn?
Truong Duy Nhat blog
Dấu ấn & niềm tin
