NIỀM TỰ HÀO CỦA TÔI

[troopy]

Alexander đứng hút thuốc một cách căng thẳng trên ban công. Anh gạt tàn vào chiếc gạt tàn pha lê tròn và lòng đầy giận dữ. Cơn giận như trực sôi trào. Ngày đầu tiên của kỳ nghỉ thế là hỏng bét. Cô giáo của con trai vừa gọi điện đến.
— Anh Alexander Nikolaevich, có chuyện gì với cháu Alexey vậy ạ? Hôm nay cháu không đi học môn Tiếng Anh, Vật lý và Thể dục. Dạo gần đây cháu cũng hay bỏ tiết lắm.
— Cháu nó hơi mệt — Alexander trả lời, mặt đỏ gay vì giận dữ. — Tôi sẽ viết giấy phép cho cháu, cô đừng lo, không có gì nghiêm trọng đâu ạ.
Từ ban công có thể nhìn thấy một bãi đất trống, sân chơi trẻ em và bãi đậu xe. Từ phía bãi đậu xe đó, bóng dáng chiếc áo khoác gió quen thuộc của con trai anh xuất hiện, màu sắc rực rỡ rất dễ nhận ra. Lyoshka không đi một mình. Bên cạnh là một cô bé hàng xóm đang bước đi cùng.
Cô bé trông rất giản dị, tóc buộc đuôi ngựa, mặc chiếc váy rẻ tiền mua ở chợ, bên ngoài khoác một chiếc áo len cũng chẳng đáng bao nhiêu.
Con trai anh "đàn đúm" sớm quá. Mới 16 tuổi đầu. Sắp tới kỳ thi rồi, còn phải vào đại học nữa chứ. Nó đã chọn rồi, trường Bách khoa. Giờ không phải lúc để rong chơi. Vợ anh gọi đến, và anh trút hết cơn thịnh nộ lên cô.
— Thôi được rồi, lát em đi làm về rồi chúng ta cùng giải quyết, anh đừng làm ầm ĩ lên. Cứ giả vờ như không biết gì đi. Hãy để nó tự kể.
— Được rồi, Marina, anh sẽ thử.
Nhưng cậu con trai chỉ quăng chiếc cặp vào hành lang rồi lại chạy biến đi. Cuộc đối chất đã không diễn ra.
Ngày xưa Alexander cũng từng trốn học. Trong khu tập thể hai tầng của họ, chuyện gì cũng được cả khu biết đến. Người ta mách lẻo suốt.
— Này Kolyan, cái Tanya nhà tôi bảo là hôm nay con trai ông bỏ ba tiết cuối đấy, còn hôm kia thì nó chẳng đến trường luôn.
— Tôi biết rồi, để tôi xử lý.
— Ông để nó lỏng tay quá. Ông với con Lariska chẳng chịu để mắt đến nó gì cả.
— Đừng có xía vào, lo mà trông con gái ông đi.
— Con tôi là học sinh giỏi, còn con ông là đứa lêu lổng...
Cuộc cãi vã bùng lên như đám cháy giữa đồng khô. Và khi Sashka (tên gọi thân mật của Alexander) đang lén lút về nhà trong bóng tối với chiếc cặp cũ trên tay, cha anh đã đợi sẵn với cơn thịnh nộ và chiếc thắt lưng quân đội. Sashka chạy quanh bàn trốn cha, rồi lao ra hành lang chung, chạy xuống cầu thang tầng một. Nhưng chắn đường anh lại là bố của con Tanya.
— À ha, thằng ranh, không chạy thoát được đâu.
— Thả cháu ra, việc gì đến bác chứ?
Nhưng ông hàng xóm đứng vững như một chiếc xe tăng. Thế là Sashka vọt vào nhà vệ sinh, chốt cửa lại, ngồi xuống và... bắt đầu làm bài tập. Ngôi nhà được xây theo kiểu Phần Lan. Chốt cửa bằng sắt rèn, cửa bằng gỗ sồi chắc chắn. Cha anh sẽ không giận mãi được, và bố của Tanya rồi cũng phải đi ngủ thôi.
Nhưng tối hôm đó, dường như ai cũng "nổi cơn" muốn dùng nhà vệ sinh. Sau khi đập cửa rầm rầm, những người hàng xóm phải chạy lên tầng hai. Rồi sau đó họ tập hợp lại phía dưới.
— Này Kolka, lôi cái "sản vật" của ông ra đi. Muốn làm thế nào thì làm, phải lôi nó ra.
— Được rồi, chờ tôi lấy dụng cụ. Tôi sẽ tháo cánh cửa ra khỏi bản lề.
— Làm đi, làm ngay đi.
Sashka căng cứng người. Chẳng có gì tốt lành chờ đợi cả. Chắc chắn họ sẽ đánh mình nhừ tử mất.
Đúng lúc đó, bà Alya xuất hiện bất thình lình.
— Này, tất cả giải tán ngay khỏi cánh cửa kia! Sao lại hùa vào bắt nạt một đứa trẻ thế hả? Nó mới 13 tuổi thôi mà. Các người định dồn ép nó đến mức nào nữa? Trên tầng hai cũng có nhà vệ sinh đấy, lên đó mà giải quyết. Ra đi, Sasha.
Sashka chui ra ngoài. Bà Alya nắm lấy tay anh và dẫn về phòng mình. Đám hàng xóm nhảy dựng lên, cha anh phát điên, nhưng tất cả đều phải dạt ra nhường đường.
— Cút hết đi. Sashka là niềm tự hào của tôi đấy. Còn mấy tên nát rượu khốn khổ các người, đi ngủ đi!
Bà Alya khi nổi giận là một cảnh tượng hiếm thấy. Nó giống như thể một cây bạch dương bỗng nhiên thốt ra những lời đanh thép vậy.
Trong phòng, bà Alya bật chiếc ấm trà điện hình tròn.
— Ngồi xuống làm bài tập đi, niềm tự hào của tôi.
— Vâng, thưa bà Alya.
Bà đã gọi anh như thế suốt cả cuộc đời — "niềm tự hào của tôi". Từ cái ngày anh giúp bà. Một gã lưu manh ở ga Srtirovka đã giật túi xách của bà, và Sashka đã ngáng chân hắn. Trong túi của bà Alya chẳng có tiền, thậm chí không có cả chìa khóa, chỉ có một chiếc khăn tay, một thỏi son, cây chuốt mi và một cái túi lưới. Chỉ là bà Alya rất quý chiếc túi xách đó.
— Thấy không, — bà Alya thường nói. — Xung quanh bao nhiêu là người, ai cũng thấy mà chẳng ai đứng ra bênh vực, trừ cháu. Cháu là niềm tự hào của bà, Sashuly ạ.
Sashka làm bài tập, còn bà Alya lấy xúc xích từ chiếc tủ lạnh "Biryusa" trắng đang kêu rì rì, làm bánh mì kẹp và nhìn anh ăn uống ngon lành. Bà Alya bao nhiêu tuổi rồi? Anh không biết. Nhưng chắc chắn là nhiều tuổi hơn mẹ anh. Bà Alya mập mạp, dáng đi hơi nặng nề, nhưng bà có gì đó rất khác, không giống những người phụ nữ trong khu tập thể. Bà làm móng tay, làm tóc cầu kỳ, thích đội mũ duyên dáng và đi giày cao gót, chẳng bao giờ mặc áo choàng ngủ tuềnh toàng và không bao giờ la hét. Hàng xóm xì xào rằng bà từng có chồng và một người con trai, nhưng chẳng ai biết rõ sự tình.
Sau lần đó, mỗi khi trốn học, Sashka lại đến chỗ bà Alya. Bà cho anh ăn và giúp anh làm bài tập. Sau đó, bố mẹ anh lại đến gõ cửa. Thường là cả hai, nhưng đôi khi chỉ có mẹ.
— Chị Alevtina Arnoldovna, mở cửa đi, cho thằng Sashka về nhà, chúng tôi hứa sẽ không đánh nó.
— Anh Kolya, chị Larisa, nó làm xong bài tập rồi sẽ về. Nếu hai người động vào nó, tôi sẽ báo cáo với bí thư chi bộ đấy.
— Thôi được rồi, không đánh thì không đánh, mặc kệ nó.
Khi Sashka 16 tuổi, ngay trước kỳ tốt nghiệp, anh dẫn Marina đến gặp bà Alya.
— Chúng cháu muốn kết hôn.
— Hai đứa "phải" cưới à? (ý hỏi có bầu không)
— Dạ không, không bắt buộc ạ.
— Con bé mang thai rồi à?
— Vâng, đúng là mang thai, nhưng chúng cháu thực sự muốn cưới nhau chứ không phải chỉ vì cái thai đâu ạ.
— Được mấy tháng rồi?
— Dạ, bốn tháng rồi ạ. Cô ấy cũng không biết nữa, cứ tưởng là bị đầy bụng thôi. Chuyện lỡ xảy ra như vậy ạ...
Năm đó, mốt là kiểu váy xòe từ ngực. Sashka không biết bà Alya đã kiếm đâu ra một chiếc váy Đức thời thượng như thế. Nó màu hồng và bồng bềnh như mây. Marina đã mặc chiếc váy đó trong lễ tốt nghiệp, xinh đẹp như hoa anh đào, và đi đôi sandal mới của bà Alya. Chẳng ai nhận ra điều gì. Cô cũng mặc chiếc váy đó khi đi đăng ký kết hôn.
Cha mẹ hai bên đã cãi nhau một trận kịch liệt và đuổi họ ra khỏi nhà. Mẹ của Marina nói rằng bà không muốn dính dáng đến cái gia đình nghèo kiết xác này và không cần loại cháu ngoại như thế, ông bố cũng hùa theo. Sashka và Marina bắt đầu cuộc sống chung trong căn phòng 24 mét vuông của bà Alya, được bác thợ mộc Ivanych ngăn đôi bằng một tấm vách. Bé Lyosha quấy khóc liên tục, Marina phát điên vì tiếng khóc nên thường đẩy xe đi dạo ngoài đường đến tận ba giờ sáng rồi ngủ thiếp đi trên ghế đá. Bà Alevtina xin đi làm bảo vệ — trực một ngày nghỉ ba ngày — để thay phiên cho Marina và hỗ trợ thêm tiền nuôi bóng nhỏ. Còn Sashka, vừa đi làm vừa học đại học buổi đêm, gầy rộc cả người.
Rồi sau đó khu tập thể được giải tỏa.
Sashka giờ đã trở thành ngài Alexander Nikolaevich — quản đốc phân xưởng, Marina là Marina Vladimirovna — giảng viên, phó giáo sư. Lyosha đang học năm cuối cấp, và giờ đây — nó lại bắt đầu "đàn đúm".
Ngày hôm sau, Lyosha thậm chí không đến trường và không về nhà đúng giờ. Gác lại việc đối chất cho đến khi con về và vứt cả bao thuốc lá vào bồn cầu, Alexander đi sang căn hộ của bà Alya ở lối vào bên cạnh. Anh có chìa khóa riêng.
Lyoshka và cô bé giản dị hôm nọ đang ngồi bên chiếc bàn gỗ sồi tròn trong phòng, ăn bánh mì kẹp ngon lành. Chiếc ấm trà điện đang phả khói, bà Alya trong bộ đồ thể thao màu xanh xám đang xem một cuốn tạp chí.
Alexander căng thẳng. Trong tạp chí là hình ảnh quần áo trẻ em. Bà Alya gọi anh vào bếp.
— Sasha, niềm tự hào của tôi, đừng mắng nó. Mắng bây giờ là muộn rồi, tháng thứ năm rồi đấy.
— Trời ơi, sao lại thế được? Cái thằng lêu lổng này, nó giống ai không biết?
— Giống cháu đấy, niềm tự hào của ta, và giống cả bố mẹ cháu nữa. Larisa lúc đó mới 15, còn Kolya mới 16 khi họ... "nhào nặn" ra cháu. Một tuần sau sinh nhật 16 tuổi của Larisa thì cháu chào đời. Thế thì nó giống ai? Đừng có hét lên, hãy đeo một nụ cười lên mặt và chúc mừng bọn trẻ đi. Cháu mà đuổi chúng nó đi thì bà sẽ nhận chúng về đây, vẫn đủ chỗ mà. Đừng vội báo cho Larisa với Kolya, chuyện đó tính sau. Còn Marina thì bà đã gọi điện từ nửa tiếng trước rồi.
Họ quay lại phòng. Bà Alya rót trà cho Alexander, đẩy đĩa bánh mì về phía anh.
— Biết không Sasha, bà đã chọn sẵn váy cho Anna (cô bé kia) để đi đăng ký kết hôn rồi. Đó sẽ là món quà của bà. Tóc tai thì cứ để thợ làm tóc quen của bà lo. Lyosha vẫn sẽ vào đại học thôi, cháu đừng lo. Mọi chuyện sẽ ổn cả.
— À mà này, cháu có biết là tuần trước khi bà đi chợ về, bà thấy không khỏe rồi ngất xỉu ngay trên phố không? May mà thằng Lyosha nhìn thấy từ ban công. Nó gọi cấp cứu rồi đi cùng bà đến tận bệnh viện. Hóa ra là cơn tăng huyết áp kịch phát. Lúc đó xung quanh bao nhiêu người mà chẳng ai giúp, chỉ có mỗi thằng Lyosha.
Lyosha - niềm tự hào của tôi...

VietBF@sưu tập