Mỹ bắt giữ tàu chở hàng của Iran khi nó cố gắng vượt qua vòng phong tỏa eo biển Hormuz; ông Trump nói hải quân đã chặn con tàu bằng cách "làm thủng động cơ của tàu này".

Bản đồ eo biển Hormuz (qua Wikimedia Commons)
Cuộc đối đầu căng thẳng về quyền kiểm soát eo biển Hormuz giữa Hoa Kỳ và chế độ Hồi giáo Iran đã leo thang thêm một bước nữa vào Chủ nhật khi Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng mang cờ Iran đang trên đường vào Vịnh Oman, chiếc tàu này đã cố gắng vượt qua lệnh phong tỏa được Tổng thống Donald Trump thiết lập tuần trước sau một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn nhằm gây áp lực buộc chế độ này phải chấp nhận các điều khoản hòa bình của Trump.
Hôm Chủ nhật, trong một bài đăng trên Truth Social, Trump nói rằng Hải quân đã chặn con tàu bằng cách "làm thủng động cơ của tàu này" và Thủy quân lục chiến đang kiểm soát con tàu.
Vụ bắt giữ diễn ra một ngày sau khi Iran nổ súng vào các tàu đang cố gắng rời khỏi eo biển Hormuz.
Những ngày gần đây, chính quyền Iran đã đưa ra những tín hiệu trái ngược nhau về việc eo biển có mở cửa hay không. Ngoại trưởng Iran tuyên bố eo biển mở cửa vào thứ Sáu, nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lại tuyên bố đóng cửa eo biển vào thứ Bảy. Lệnh phong tỏa của Mỹ chỉ áp dụng đối với các tàu ra vào các cảng của Iran.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ nối lại tại Pakistan trong tuần này. Iran tuyên bố hôm Chủ nhật rằng họ sẽ không cử phái đoàn, trong khi Mỹ vẫn chưa quyết định liệu Phó Tổng thống J.D. Vance có tiếp tục dẫn đầu phái đoàn Mỹ hay không. Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sẽ hết hạn vào thứ Ba (hoặc thứ Tư). Một báo cáo của một nhà báo Ả Rập Xê Út cho biết một phái đoàn từ Iran đã đến Islamabad, Pakistan, vào Chủ nhật. Thủ tướng Pakistan đã xác nhận sự ra đi của phái đoàn trong một bài đăng trên mạng xã hội .
Ông Trump đã thông báo về việc bắt giữ tàu chở hàng của Iran trong một bài đăng trên Truth Social.
“Hôm nay, một tàu chở hàng mang cờ Iran tên là TOUSKA, dài gần 900 feet và nặng gần bằng một tàu sân bay, đã cố gắng vượt qua vòng phong tỏa hải quân của chúng ta, và điều đó đã không thành công. Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS SPRUANCE của Hải quân Hoa Kỳ đã chặn TOUSKA ở Vịnh Oman và cảnh báo họ dừng lại. Thủy thủ đoàn Iran từ chối tuân lệnh, vì vậy tàu Hải quân của chúng ta đã chặn đứng họ ngay lập tức bằng cách bắn thủng phòng máy. Hiện tại, Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đang giữ con tàu. TOUSKA đang nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Hoa Kỳ vì lịch sử hoạt động bất hợp pháp trước đây của họ. Chúng tôi đang hoàn toàn kiểm soát con tàu và đang xem xét những gì trên tàu! Tổng thống DONALD J. TRUMP”
Tanker Tracker đưa tin tàu chở hàng bị bắt giữ đang trên đường từ Malaysia, đồng thời lưu ý rằng một tàu Iran không chở hàng đã được phép đi qua vòng phong tỏa: “Tàu container mang cờ Iran TOUSKA (9328900) rời cảng Klang, Malaysia, chở đầy hàng hóa theo độ sâu mớn nước được báo cáo bởi hệ thống AIS. Tàu đã đi qua tuyến phong tỏa của Hải quân Mỹ và bị chặn lại. Trong khi đó, chúng tôi phát hiện một tàu chở dầu thô cỡ lớn (VLCC) mang cờ Iran không chở hàng đã đi vào thành công.”
Trước đó vào Chủ nhật, Trump đã đăng tải thông tin về việc chế độ Iran bắn vào các tàu thuyền trong eo biển:
Hôm qua, Iran đã quyết định nổ súng vào eo biển Hormuz – một hành động vi phạm hoàn toàn thỏa thuận ngừng bắn của chúng ta! Nhiều phát đạn nhắm vào một tàu Pháp và một tàu chở hàng của Vương quốc Anh. Điều đó thật không hay chút nào, phải không? Đại diện của tôi sẽ đến Islamabad, Pakistan – Họ sẽ có mặt ở đó vào tối mai để đàm phán. Iran gần đây tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển, điều này thật kỳ lạ, bởi vì lệnh phong tỏa của chúng ta đã đóng cửa nó rồi. Họ đang giúp chúng ta mà không hề hay biết, và chính họ mới là người chịu thiệt hại khi tuyến đường bị đóng cửa, 500 triệu đô la mỗi ngày! Hoa Kỳ không mất gì cả. Trên thực tế, nhiều tàu đang hướng đến Mỹ, Texas, Louisiana và Alaska để bốc hàng, nhờ sự hỗ trợ của IRGC, lúc nào cũng muốn tỏ ra “kẻ cứng rắn”! Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, bởi vì nếu không, Hoa Kỳ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran. Không còn là người tốt nữa! Họ sẽ nhanh chóng đầu hàng, đầu hàng dễ dàng, và nếu họ không chấp nhận THỎA THUẬN, tôi sẽ vinh dự làm những gì cần phải làm, những gì mà các Tổng thống khác lẽ ra đã phải làm với Iran trong 47 năm qua. ĐÃ ĐẾN LÚC CHẤM DỨT CỖ MÁY GIẾT NGƯỜI IRAN! Tổng thống DONALD J. TRUMP”
Hãng tin Al Jazeera đưa tin rằng một kênh truyền thông bán chính thức của Iran, Mehr, tuyên bố chính quyền nước này đã ngăn chặn Mỹ bắt giữ một con tàu, nhưng không nêu tên con tàu đó. Bản tin dường như ám chỉ một con tàu khác đang cố gắng rời khỏi Iran (trích đoạn):
“Lực lượng khủng bố Mỹ đã được triển khai đến vùng biển xung quanh Biển Oman và nổ súng vào một tàu buôn của Iran để buộc nó quay trở lại vùng lãnh hải của Iran”, tuyên bố cho biết. “Tuy nhiên, với sự hiện diện kịp thời và phản ứng nhanh chóng của các đơn vị hải quân IRGC hỗ trợ tàu Iran, người Mỹ đã buộc phải rút lui và bỏ chạy khỏi khu vực”, tuyên bố tiếp tục.
CẬP NHẬT : Bộ Chiến tranh đã đăng tải một tuyên bố và video:
Ngày 19 tháng 4, lực lượng Mỹ hoạt động tại Biển Ả Rập đã thực thi các biện pháp phong tỏa hải quân đối với một tàu chở hàng mang cờ Iran đang cố gắng tiến về một cảng của Iran.
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance (DDG 111) đã chặn tàu M/V Touska khi nó đang di chuyển qua phía bắc Biển Ả Rập với tốc độ 17 hải lý/giờ trên đường đến Bandar Abbas, Iran. Lực lượng Mỹ đã đưa ra nhiều cảnh báo và thông báo cho tàu mang cờ Iran rằng nó đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ.
Sau khi thủy thủ đoàn của tàu Touska không tuân thủ các cảnh báo liên tục trong suốt sáu giờ, tàu Spruance đã ra lệnh cho tàu sơ tán khỏi phòng máy. Spruance đã vô hiệu hóa hệ thống đẩy của Touska bằng cách bắn nhiều phát đạn từ khẩu pháo 5 inch MK 45 của tàu khu trục vào phòng máy của Touska. Sau đó, lính thủy đánh bộ Mỹ thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 đã lên tàu không tuân lệnh, và hiện tàu vẫn đang bị Mỹ giam giữ.
Lực lượng Mỹ đã hành động một cách thận trọng, chuyên nghiệp và tương xứng để đảm bảo sự tuân thủ. Kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu, lực lượng Mỹ đã yêu cầu 25 tàu thương mại quay đầu hoặc trở về cảng của Iran.