Đằng sau những thông tin lạc quan về chiến trường Ukraine, châu Âu đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ khủng hoảng năng lượng và tài chính - những yếu tố có thể làm lung lay nền tảng hỗ trợ dành cho Kiev - theo bình luận của RIA Novosti.

Binh sĩ Ukraine trên chiến trường. Ảnh: GI.
Cuộc phản công của Ukraine – được nhắc đến nhiều trong thời gian qua – đã bắt đầu và đang được truyền thông Ukraine cũng như phương Tây cập nhật với nhiều thông tin tích cực.
Nhiều tiêu đề báo chí nhấn mạnh các kết quả mà phía Ukraine công bố, từ những tuyên bố của NATO về triển vọng chiến trường, đến các báo cáo về tiến triển trên thực địa, hiệu quả của hệ thống phòng không hay việc sử dụng công nghệ như UAV và robot trong tác chiến.
“ Tổng thư ký NATO tuyên bố chiến thắng của Putin vẫn còn là giấc mơ xa vời”; “ Tổng tư lệnh quân đội Ukraine: trong một tháng đã kiểm soát thêm 50 km²”; “ Nga tiến hành đợt tấn công lớn nhất trong hai tuần với 324 UAV, nhưng phòng không Ukraine bắn hạ 309”; “ Sau các hoạt động phá hoại gần Pokrovsk, quân đội Nga có nguy cơ khủng hoảng hậu cần”; “ Quân đội Ukraine chiếm và bắt tù binh Nga chỉ bằng robot mặt đất và UAV”... - đó là những gì báo chí Ukraine và phương Tây viết về chiến sự.
Bức tranh kiểu Hollywood này còn được tô đậm bằng những tin vui về việc châu Âu liên tục “đổ tiền” cho Kiev: khi thì Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói các nước sẽ cung cấp 60 tỷ USD hỗ trợ quân sự trong năm 2026; khi thì Thủ tướng Đức Merz thông báo viện trợ 4 tỷ euro và hàng trăm tên lửa Patriot; Anh cũng tuyên bố gửi hàng trăm triệu bảng và 120.000 UAV.
Dù thực tế là tiền chưa có, Patriot sẽ đến sau cùng, còn UAV Anh thì “chưa biết bao giờ”, nhưng mọi thứ vẫn được mô tả là rất tốt đẹp.
Tuy nhiên, tiến độ và khả năng triển khai các cam kết này vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn. Trong cuộc phỏng vấn gần đây, Tổng thống Zelensky thừa nhận Ukraine đang thiếu hệ thống phòng không “đến mức không thể hơn”, và ưu tiên ngoại giao hàng đầu là nhận thêm hỗ trợ để đối phó các mối đe dọa trên không. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là tiền.
Vấn đề tài chính cũng đang trở thành một thách thức đáng kể. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết chi phí nhập khẩu năng lượng của EU đã tăng thêm 22 tỷ euro do leo thang xung đột Iran, trong khi việc phong tỏa eo biển Hormuz gây thiệt hại nặng cho kinh tế. Sau đó, EU thông báo kế hoạch giải ngân gói 90 tỷ euro cho Ukraine bị hoãn sang nửa cuối năm 2026.
Cùng lúc, các dự báo kinh tế mới cho thấy triển vọng u ám: Theo IMF, EU có thể đối mặt suy giảm kinh tế nghiêm trọng do giá năng lượng tăng mạnh. Nếu tình hình Trung Đông không cải thiện, giá khí đốt có thể tăng tới 200%, còn giá dầu toàn cầu tăng hơn 20%, kéo theo tác động tiêu cực tới kinh tế châu Âu.
Financial Times cảnh báo EU có nguy cơ đối mặt một cuộc khủng hoảng năng lượng mới, với tăng trưởng bị kìm hãm, đặc biệt ở Đức và Italy.
Trên thực tế, những khó khăn đã hiện hữu. EU kêu gọi các nước thành viên cắt giảm trợ giá năng lượng vì lo ngại cú sốc năng lượng có thể biến thành khủng hoảng tài khóa. Ủy ban châu Âu đang chuẩn bị các biện pháp khẩn cấp, bao gồm khả năng hạn chế tiêu thụ năng lượng nếu tình hình xấu đi.
Ngân hàng Trung ương châu Âu cảnh báo nguy cơ “stagflation” - tăng trưởng thấp đi kèm lạm phát – và khả năng các nền kinh tế lớn như Đức, Italy rơi vào suy thoái kỹ thuật.
Các chuyên gia cho rằng châu Âu đang đối mặt nhiều khủng hoảng chồng chéo: năng lượng, kinh tế, di cư, an ninh và chính trị. Việc tăng chi tiêu quốc phòng và hỗ trợ Ukraine đang làm cạn kiệt nguồn lực nội khối. Thậm chí đã có lo ngại EU không thể lấp đầy kho dự trữ khí đốt cho mùa đông tới, có thể dẫn đến khủng hoảng xã hội và công nghiệp nghiêm trọng.
Điều quan trọng nhất là: không có “ngân sách riêng” cho Ukraine - châu Âu chỉ có một “chiếc ví”, và Kiev chưa chắc giành được phần lớn trong cuộc cạnh tranh với các nhu cầu khác.
Tổng thống Zelensky đề xuất một giải pháp: “buộc Nga phải trả tiền”, bằng cách áp thuế lên mọi hàng hóa xuất khẩu của Nga - gọi là “thuế công lý”.
Tuy nhiên, trong bối cảnh châu Âu vẫn cần năng lượng Nga và đang phải xếp hàng mua cùng các nước khác, “thuế công lý” này có thể lại quay ngược về phía Kiev.
Giám đốc Cơ quan tình báo đối ngoại Nga Sergey Naryshkin thậm chí cho rằng “không còn xa nữa là thời điểm quân đội Ukraine mất khả năng kháng cự có tổ chức”, hàm ý rằng nếu còn muốn thu được lợi ích nào đó, châu Âu có thể sẽ phải hành động nhanh.
Vietbf @ Sưu tầm