Hình thị có thể coi là hoàng hậu có số phận bất hạnh nhất triều Bắc Tống. Bà bụng mang dạ chửa bị quân Kim bắt làm tù binh cùng 5 con gái. Trên đường áp giải, bà bị sảy thai, rồi bị hãm hiếp, 3 trong số 5 con gái cũng bỏ mạng dọc đường.
Năm 1131, trong hoàng cung nước Kim, Hoàng hậu Hình thị – con dâu của Tống Huy Tông – sinh cho Kim Thái Tông một người con trai. Để sỉ nhục hai hoàng đế Tống Huy Tông, Tống Khâm Tông của nhà Tống, Kim Thái Tông cố ý ban thưởng cho mỗi người hai bộ y phục. Tống Huy Tông riêng tư than với Tống Khâm Tông rằng: “Người Kim thật quá đáng, ức hiếp người khác đến cùng cực”. Thế nhưng ngay sau đó, ông lại dâng biểu tạ ơn.
Hoàng hậu Hình thị, tên thật là Hình Bỉnh Ý, cha là Hình Hoán – một viên quan nhỏ thời Bắc Tống. Năm 17 tuổi, bà kết hôn với Triệu Cấu – hoàng tử thứ chín của Tống Huy Tông, và được phong làm Gia Quốc phu nhân. Khi ấy, Triệu Cấu và mẹ là Vi thị đều không được Tống Huy Tông sủng ái, nên thân phận của Hình Bỉnh Ý cũng chẳng được coi trọng.

Hình Bỉnh Ý là hoàng hậu bất hạnh nhất triều đại Bắc Tống.
Nhưng một khi đã bước chân vào hoàng gia, cuộc đời bà định sẵn không thể bình lặng. Tai họa ập đến bất ngờ, đẩy bà vào chuỗi ngày bi kịch, sống không bằng chết.
Năm 1125, sau khi tiêu diệt Liêu, quân Kim chuyển mục tiêu sang Bắc Tống, ồ ạt nam tiến. Tống Huy Tông vốn nhu nhược, nghe tin giặc đến liền bỏ mặc triều chính, truyền ngôi cho con là Triệu Hoàn (Tống Khâm Tông), còn mình dẫn theo thân tín chạy xuống Giang Nam hưởng lạc.
Tống Khâm Tông lên ngôi, ban đầu cùng trung thần nỗ lực chấn chỉnh triều chính, đại tướng Lý Cương cũng tạm thời chặn được bước tiến của quân Kim. Nhưng không lâu sau, Tống Khâm Tông – cũng yếu đuối như cha – lại chấp nhận điều kiện nghị hòa, đồng ý đưa thân vương và tể tướng sang Kim làm con tin, lại còn cắt đất, bồi thường.
Lúc này, chồng của Hình Bỉnh Ý là Triệu Cấu chủ động xin đi làm con tin. Tống Khâm Tông đồng ý ngay. Tuy nhiên, người Kim nghi ngờ thân phận của Triệu Cấu nên yêu cầu đổi người khác, khiến ông thoát chết trong gang tấc.
Năm 1126, quân Kim lại tấn công dữ dội. Lần này, Triệu Cấu được lệnh đi sứ sang doanh trại Kim. Khi ấy, Hình Bỉnh Ý đang mang thai. Trước lúc chia tay, Triệu Cấu nói: “Đợi ta trở về sẽ đặt tên cho con, nàng hãy tự chăm sóc mình”. Không ngờ, đó lại là lời vĩnh biệt.
Khi đến Từ Châu, Triệu Cấu được tướng Tông Trạch khuyên can nên dừng lại, nhờ vậy thoát nạn. Nhưng vợ con ông thì không may mắn như vậy.
Năm 1127, Bắc Tống diệt vong. Hai hoàng đế Tống Huy Tông, Tống Khâm Tông cùng toàn bộ hoàng thất bị bắt giải về phương Bắc. Hình Bỉnh Ý và năm người con gái của bà cũng nằm trong số đó.
Trên đường bị áp giải, nữ quyến nhà Tống bị quân Kim làm nhục thê thảm. Hình Bỉnh Ý ngã ngựa, sảy thai, nhưng vẫn không được tha. Một thủ lĩnh Kim là Cái Thiên Đại Vương còn nổi lòng tà dâm, khiến bà gần như muốn tự vẫn. Ba người con gái nhỏ của bà cũng chết dọc đường.
Trong khi vợ con chịu khổ, Triệu Cấu lại lên ngôi ở Ứng Thiên, trở thành Tống Cao Tông. Lúc này, ông dường như đã quên Hình Bỉnh Ý, định lập họ Phan làm hoàng hậu. Đại thần Lữ Hảo Vấn can gián: nếu lập Hình thị làm hậu, sẽ thể hiện quyết tâm thu phục đất cũ và ổn định lòng dân. Triệu Cấu nghe theo, lập Hình Bỉnh Ý – khi ấy đang ở phương Bắc – làm hoàng hậu.
Thế nhưng danh hiệu ấy không mang lại vinh quang, mà lại trở thành gánh nặng cho bà.
Theo lệ, gia đình hoàng hậu sẽ được phong thưởng. Cha bà là Hình Hoán được phong chức, nhưng chỉ vì lời chỉ trích của đại thần mà bị giáng chức. Ông là người cương trực, nhiều lần khuyên can Triệu Cấu nên trọng dụng hiền thần, nhưng không được nghe theo. Cuối cùng, những sai lầm chính trị khiến triều đình rối ren, suýt mất ngôi, con trai duy nhất của Triệu Cấu cũng yểu mệnh.
Sau khi Hình Hoán qua đời, mẹ của Hình Bỉnh Ý sống trong cảnh nghèo khổ, xin triều đình cấp nhà nhưng bị Triệu Cấu từ chối. Trong khi đó, Hoàng hậu họ Ngô sau này lại được ban ân huệ lớn cho cả gia tộc – một sự đối lập cay đắng.
Ở đất Kim, Hình Bỉnh Ý luôn mong nhớ Triệu Cấu. Khi bị áp giải về Yên Kinh, bà từng nhờ Tào Huân mang về một chiếc khuyên tai vàng, nhắn rằng mong sớm đoàn tụ như đôi khuyên. Nhưng đó mãi chỉ là hy vọng.
Khi người Kim biết bà đã được lập làm hoàng hậu, họ càng cố ý sỉ nhục. Từ thân phận ở giặt áo, bà bị đưa vào cung Kim, rồi sinh con cho Kim Thái Tông.
Sau khi Kim Thái Tông qua đời, Kim Hy Tông đối xử với bà phần nào khoan dung hơn, đưa bà cùng Vi thị đến Ngũ Quốc Thành, phong danh hiệu “Kiến Viêm Tống Quốc phu nhân”. Nhưng chưa lâu sau, bà qua đời nơi đất khách. Tin này không hề được báo cho Triệu Cấu.
Đến năm 1141, khi Tống – Kim nghị hòa, Triệu Cấu mới biết Hình Bỉnh Ý đã chết. Linh cữu bà được đưa về Nam Tống sau 16 năm lưu lạc và an táng bên cạnh lăng Tống Huy Tông, coi như “lá rụng về cội”.
Hình Bỉnh Ý làm hoàng hậu suốt 16 năm, nhưng chỉ có danh mà không có thực. Bà chưa từng khoác long bào, chưa từng cai quản hậu cung, cũng chưa từng hưởng vinh hoa phú quý. Có thể nói, bà là một trong những hoàng hậu bi thảm nhất lịch sử nhà Tống.
Trong cảnh bị áp bức, bà từng phản kháng, nhưng rốt cuộc vẫn không thể chống lại dòng chảy nghiệt ngã của số phận.
Giá như không gả vào hoàng gia, có lẽ bà đã có một cuộc sống bình dị, yên ấm bên chồng con…
Vietbf @ Sưu tầm