IRAN HÀNH QUYẾT HƠN 1,600 NGƯỜI TRONG NĂM 2025, MỨC CAO NHẤT TRONG 3 THẬP NIÊN

[nguoiduatinabc]

Chế độ Iran đã hành quyết hơn 1,600 người trong năm 2025, đánh dấu mức cao nhất trong hơn 30 năm, kể từ sau giai đoạn kết thúc chiến tranh Iran Iraq năm 1989.

Theo một phúc trình chung của các tổ chức nhân quyền Iran Human Rights và Together Against the Death Penalty, tổng cộng ít nhất 1,639 người đã bị hành quyết trong năm qua, tương đương trung bình khoảng 4 người mỗi ngày. Con số này gần tương đương với mức được ghi nhận vào năm 1989, khi khoảng 1,700 tù nhân chính trị bị xử tử trong một trong những giai đoạn đẫm máu nhất của chế độ.

Phần lớn các vụ hành quyết trong năm 2025 liên quan đến các tội danh ma túy và giết người, với mức gia tăng đáng kể so với năm trước. Các bản án tử hình liên quan đến ma túy tăng 58%, trong khi các trường hợp liên quan đến giết người tăng 79%, theo phúc trình.

Ngoài ra, ít nhất 57 người, trong đó có 2 người biểu tình, bị kết án tử hình với các cáo buộc mang tính chính trị và tôn giáo như “chống lại Thượng đế” và “tham nhũng trên trái đất.” Đây là những tội danh thường được sử dụng để xử lý các đối tượng bất đồng chính kiến.



Đáng chú ý, ít nhất 48 phụ nữ cũng bị hành quyết, mức cao nhất trong vòng 20 năm qua, phản ánh xu hướng gia tăng áp dụng án tử hình đối với nhiều nhóm đối tượng khác nhau trong xã hội.

Phúc trình cho biết phần lớn các bản án tử hình được tuyên bởi các Tòa án Cách mạng sau những phiên xét xử bị đánh giá là thiếu công bằng nghiêm trọng và không tuân thủ các thủ tục pháp lý căn bản. Các nhóm thiểu số về sắc tộc và tôn giáo được ghi nhận là chiếm tỷ lệ không tương xứng trong số những người bị hành quyết.

Số liệu trên chưa bao gồm các vụ hành quyết được tiến hành sau làn sóng nổi dậy toàn quốc hồi đầu năm và kể từ khi chiến tranh với Hoa Kỳ và Do Thái bùng nổ. Truyền thông nhà nước Iran xác nhận ít nhất 14 vụ hành quyết kể từ đầu năm 2026, trong khi các tổ chức nhân quyền quốc tế cho rằng con số thực tế có thể lên đến 160.

Trong số các trường hợp được ghi nhận, 7 người bị hành quyết liên quan đến hoạt động biểu tình, trong khi 6 người khác bị kết án do liên hệ với tổ chức đối lập Mujahideen-e Khalq, và 1 người bị cáo buộc làm gián điệp cho Do Thái.

Song song với các vụ hành quyết, các báo cáo cho thấy khoảng 7,000 người biểu tình đã thiệt mạng trong các cuộc đàn áp bạo lực của chế độ trong mùa đông vừa qua, theo dữ liệu từ Human Rights Activists News Agency.

Mới đây, Chánh án Tối cao Iran đã yêu cầu đẩy nhanh các vụ án tử hình đối với những người bị xem là “tay sai của kẻ thù,” một thuật ngữ bao gồm cả những người biểu tình và các thành phần đối lập.

Diễn biến này cho thấy mức độ siết chặt kiểm soát nội bộ ngày càng gia tăng tại Iran, trong bối cảnh chế độ đối diện với áp lực đồng thời từ khủng hoảng kinh tế, bất ổn xã hội và xung đột quốc tế.