CHIẾN LƯỢC CỦA TRUMP KHÔNG PHẢI HỖN LOẠN MÀ LÀ ÁP LỰC CÓ TÍNH TOÁN TRONG CUỘC ĐỐI ĐẦU VỚI IRAN

[nguoiduatinabc]

Trong bối cảnh xung đột với Iran leo thang và các cuộc thương thuyết tại Islamabad đổ vỡ, nhiều nhận định cực đoan xuất hiện từ cả hai phía. Có người xem Tổng thống Trump như một nhà chiến lược xuất chúng, trong khi phía đối lập lại cho rằng ông hành động thiếu kiểm soát. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy một cách tiếp cận khác: tạo áp lực tối đa, duy trì bất định, và buộc đối phương phải phản ứng trong thế bị động.

Điểm nổi bật trong phương pháp này là cách Tổng thống Trump xử lý trình tự. Ông không đi theo lối ngoại giao truyền thống, nơi các bên giữ phép lịch sự bề ngoài trong khi mặc cả phía sau. Thay vào đó, ông bỏ qua phần hình thức, đẩy thẳng vào vấn đề cốt lõi. Điều này khiến đối phương khó triển khai các chiến thuật kéo dài hay trì hoãn, vì môi trường thương thuyết không còn diễn ra theo khuôn mẫu quen thuộc.

Iran đã đối diện trực tiếp với cách tiếp cận này. Trong các cuộc thương thuyết kéo dài gần 20 giờ, phần lớn các điểm đã đạt tiến triển. Tuy nhiên, vấn đề duy nhất mang tính quyết định là chương trình hạch tâm lại không có nhượng bộ. Khi điểm cốt lõi không được giải quyết, Hoa Kỳ lập tức chuyển sang giai đoạn áp lực cao hơn, thay vì kéo dài tiến trình đối thoại.



Việc triển khai phong tỏa Eo biển Hormuz là minh họa rõ ràng nhất cho chiến lược này. Đây không phải là một hành động quân sự đơn thuần, mà là một công cụ kinh tế và địa chánh trị. Bằng cách kiểm soát dòng chảy dầu, Hoa Kỳ có thể tác động trực tiếp đến nguồn thu của Iran mà không cần đưa quân vào một cuộc chiến trên bộ.

Điều đáng chú ý là mục tiêu của chiến lược này không phải là mở rộng chiến tranh. Trái lại, nó nhằm tránh một cuộc xung đột kéo dài. Một cuộc chiến toàn diện với Iran sẽ đòi hỏi nguồn lực lớn, kéo theo rủi ro về nhân mạng và chi phí trong nhiều năm. Chính vì vậy, các công cụ như phong tỏa, áp lực kinh tế và răn đe quân sự được sử dụng để đạt mục tiêu chánh trị mà không cần chiếm đóng.

Cách tiếp cận này có thể được hiểu như một hình thức cưỡng chế chiến lược. Thay vì thuyết phục đối phương bằng nhượng bộ, Hoa Kỳ gia tăng chi phí của việc không nhượng bộ. Khi áp lực đủ lớn, đối phương buộc phải quay lại bàn thương thuyết trong điều kiện bất lợi hơn.

Một yếu tố quan trọng khác là yếu tố bất định. Khi các bước đi không hoàn toàn có thể dự đoán, đối phương khó xây dựng một kế hoạch đối phó dài hạn. Điều này tạo ra lợi thế cho bên chủ động, vì họ có thể thay đổi nhịp độ và hướng đi của chiến lược tùy theo diễn biến thực tế.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng mang theo rủi ro. Áp lực cao và môi trường thiếu chắc chắn có thể dẫn đến tính toán sai lầm hoặc phản ứng quá mức. Ngoài ra, các đồng minh có thể gặp khó khăn trong việc thích nghi với một chiến lược không theo khuôn mẫu truyền thống.

Dù vậy, có thể thấy rõ rằng chiến lược hiện nay khác biệt đáng kể so với các mô hình trước đây. Không có dấu hiệu của một kế hoạch chiếm đóng lâu dài hay tái thiết quốc gia. Thay vào đó là kiểm soát các điểm nghẽn chiến lược, đặc biệt là dòng chảy năng lượng, để buộc đối phương điều chỉnh hành vi.

Trong bối cảnh đó, việc nhìn nhận Tổng thống Trump chỉ qua các hình ảnh đơn giản hóa là không đầy đủ. Những gì đang diễn ra là một phương pháp điều hành dựa trên đòn bẩy, áp lực và tốc độ thực thi. Đây không phải là hỗn loạn, mà là một cách tổ chức chiến lược khác với chuẩn mực cũ.

óc heo mà biết tính toán