HOA KỲ SIẾT CHẶT EO BIỂN MALACCA, ĐẶT TRUNG CỘNG TRỞ LẠI “THẾ TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN”

[nguoiduatinabc]

Một nhận định chiến lược đang nổi lên cho thấy thỏa thuận hợp tác quốc phòng giữa Hoa Kỳ và Indonesia dưới thời Tổng thống Trump không đơn thuần là hợp tác thông thường, mà là một bước đi có tính toán nhằm kiểm soát một trong những huyết mạch năng lượng quan trọng nhất của Trung Cộng.

Từ năm 2003, cựu Chủ tịch Trung Cộng Hu Jintao đã cảnh báo về “thế tiến thoái lưỡng nan Malacca,” khi nền kinh tế Trung Cộng phụ thuộc nặng nề vào dầu khí nhập cảng phải đi qua một eo biển hẹp giữa Indonesia, Malaysia và Singapore. Đây là điểm nghẽn chiến lược mà các cường quốc hải quân có thể kiểm soát trong thời khủng hoảng.

Thỏa thuận “Đối tác Hợp tác Quốc phòng Lớn” giữa Hoa Kỳ và Indonesia được trình bày dưới những thuật ngữ ngoại giao quen thuộc như tăng cường năng lực, an ninh hàng hải và huấn luyện chung. Tuy nhiên, bản chất sâu xa của thỏa thuận này là nâng cao khả năng giám sát toàn diện các hoạt động hàng hải giữa Ấn Độ Dương và Biển Đông, bao gồm cả năng lực dưới mặt nước và các hệ thống tự động.

Điều này đồng nghĩa với việc Hoa Kỳ và các đồng minh có thể theo dõi, kiểm soát và trong trường hợp cần thiết, can thiệp vào dòng chảy năng lượng đi qua khu vực trọng yếu này.

Hơn một thế kỷ trước, học giả hải quân Alfred Thayer Mahan đã khẳng định rằng sức mạnh biển, các hạm đội và các điểm nghẽn hàng hải sẽ quyết định số phận của các cường quốc. Ngày nay, “thế tiến thoái lưỡng nan Malacca” chính là sự hiện thân hiện đại của học thuyết này, khi một cường quốc lục địa như Trung Cộng phụ thuộc vào các tuyến vận tải biển do các thế lực khác kiểm soát.



Dù Bắc Kinh đã cố gắng trong suốt 2 thập niên để giảm sự lệ thuộc này thông qua các đường ống từ Trung Á, Nga, hành lang qua Myanmar và mạng lưới cảng biển trải dài từ Gwadar đến Djibouti, nhưng phần lớn năng lượng của Trung Cộng vẫn phải đi qua các tuyến hàng hải Đông Nam Á.

Nói cách khác, vấn đề đã được quản trị, nhưng chưa bao giờ được giải quyết.
Trong bối cảnh đó, vai trò của Indonesia trở nên then chốt. Dù Jakarta vẫn khẳng định giữ thế cân bằng giữa Washington và Bắc Kinh, việc hợp tác sâu hơn với Hoa Kỳ trong lĩnh vực giám sát và an ninh hàng hải đã âm thầm thay đổi môi trường chiến lược.
Khi các lực lượng Indonesia phối hợp huấn luyện với Hoa Kỳ và tích hợp các hệ thống giám sát hiện đại, mọi hoạt động vận tải qua eo biển Malacca và các tuyến thay thế đều có khả năng nằm trong tầm theo dõi và ảnh hưởng của một mạng lưới nghiêng về phía Hoa Kỳ.

Điều này đặt ra một thách thức chiến lược nghiêm trọng cho Trung Cộng. Trong bất kỳ kịch bản khủng hoảng nào, từ Đài Loan đến Biển Đông hay Trung Đông, Bắc Kinh phải đối diện với nguy cơ dòng năng lượng sống còn của mình bị giám sát, hoặc thậm chí bị kiểm soát.

Đây chính là logic cốt lõi trong chiến lược của Tổng thống Trump: thay vì tìm cách áp đảo trên lục địa, Hoa Kỳ tập trung củng cố quyền kiểm soát các tuyến hàng hải và các điểm nghẽn chiến lược, nơi quyết định vận mệnh kinh tế của các đối thủ.

Từ việc tái thiết công nghiệp đóng tàu, gia tăng hiện diện hải quân tại Ấn Độ Dương Thái Bình Dương, đến việc thiết lập các quan hệ đối tác như với Indonesia, một mô hình rõ ràng đang hình thành: Hoa Kỳ quyết tâm duy trì vị thế siêu cường hải quân và buộc Trung Cộng phải sống chung với nỗi lo chiến lược mà chính họ đã nhận thức từ hơn 20 năm trước.