TỪ BUDAPEST ĐẾN WASHINGTON : CÚ NGÃ CỦA VIKTOR ORBÁN VÀ DƯ CHẤN Ở MỸ

[hoathienly19]

TỪ BUDAPEST ĐẾN WASHINGTON : CÚ NGÃ CỦA VIKTOR ORBÁN VÀ DƯ CHẤN Ở MỸ


Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thừa nhận thất bại sau kết quả bầu cử hôm nay, mà ông gọi là “đau đớn” .

Sự kiện này đã chấm dứt 16 năm cầm quyền của một nhân vật quyền lực trong phong trào cực hữu ở Hungary.

Sự thất bại của Viktor Orbán không chỉ là một biến động chính trị trong phạm vi đất nước Hungary, mà còn là một cơn địa chấn mang tính biểu tượng đối với làn sóng dân túy cánh hữu toàn cầu, đặc biệt là đối với Donald Trump và phong trào MAGA xoay quanh ông ta ở Mỹ.






Trong suốt 16 năm cầm quyền, Orbán đã xây dựng một mô hình mà nhiều người gọi là “dân chủ phi tự do” (illiberal democracy) – tập trung quyền lực, kiểm soát truyền thông, và thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc bảo thủ.

Mô hình này từng được xem như hình mẫu cho nhiều chính trị gia cánh hữu, trong đó có Donald Trump.

Tuy nhiên, kết quả bầu cử mới nhất, nơi phe đối lập do Péter Magyar dẫn đầu giành chiến thắng rõ rệt, đã đặt dấu hỏi lớn về tính bền vững của mô hình đó.


https://www.youtube.com/watch?v=N1KU4W16SZY

Một “cú ngã” mang tính biểu tượng đối với Trump

Đối với Trump, thất bại của Orbán không đơn thuần là việc một đồng minh quốc tế mất quyền lực, mà còn là sự lung lay của một biểu tượng.





Trước cuộc bầu cử, Trump đã công khai ủng hộ Orbán , xem ông ta như một minh chứng rằng một chính trị gia dân túy có thể nắm quyền lâu dài dù bị chỉ trích từ phương Tây.

Nhưng bây giờ thực tế đã chứng minh điều ngược lại :

Ngay cả một hệ thống đã được “thiết kế lại” để có lợi cho đảng cầm quyền – với cáo buộc về kiểm soát truyền thông và vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử nhằm tạo lợi thế cho đảng của mình (gerrymandering) – vẫn có thể bị lật đổ khi sự bất mãn của cử tri đạt đến ngưỡng.


https://www.youtube.com/watch?v=7e2v0YMqJK0

Điều này gửi một thông điệp không mấy dễ chịu tới ông Trump :

Mô hình chính trị mà ông từng ngưỡng mộ không phải là “bất khả chiến bại”.

Và nếu Orbán có thể thất bại sau 16 năm kiểm soát gần như toàn diện hệ thống chính trị, thì Trump – trong một hệ thống dân chủ cạnh tranh hơn nhiều – càng không thể chủ quan.


https://www.youtube.com/watch?v=PL0oxviHLvc

*****