Mỹ bắt đầu "hái quả ngọt" từ cuộc chiến ở Iran: Xuất khẩu dầu thô vọt lên mức kỷ lục

[therealrtz]

Theo ước tính của công ty nghiên cứu năng lượng Kpler, xuất khẩu dầu của Mỹ trong tháng này có thể tăng gần 1/3, lên mức 5,2 triệu thùng/ngày, so với 3,9 triệu thùng/ngày trong tháng 3. Đáng chú ý, nhu cầu từ khách hàng châu Á dự kiến tăng tới 82%, đạt khoảng 2,5 triệu thùng/ngày.

Dữ liệu của Kpler cho thấy hiện có 68 tàu chở dầu rỗng đang trên đường tới Mỹ để nhận hàng – con số tăng mạnh so với 24 tàu trước khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, và cao hơn nhiều so với mức trung bình 27 tàu của năm ngoái. Giới phân tích mô tả đây là một “hạm đội” tàu dầu đang đổ về các cảng Mỹ.

Sự gia tăng xuất khẩu này phản ánh vai trò ngày càng lớn của Mỹ như một nhà cung cấp linh hoạt cho thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, nhu cầu mạnh từ châu Á cũng có thể đẩy giá dầu nội địa Mỹ tăng cao, làm dấy lên lo ngại về một làn sóng lạm phát mới trong bối cảnh chiến sự liên quan đến Iran.

Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ gián đoạn nguồn cung, khi khoảng 80% lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz trong năm 2025 được vận chuyển tới Trung Quốc và các nước lân cận.

Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran từng làm dấy lên hy vọng tuyến hàng hải quan trọng này sẽ được mở lại hoàn toàn. Tuy nhiên, Iran sau đó tuyên bố đóng cửa eo biển để đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon, khiến tình hình tiếp tục bất ổn.

Việc gián đoạn kéo dài tại tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đã khiến giá dầu Mỹ tăng hơn 50% trước khi hạ nhiệt phần nào sau thông tin ngừng bắn. Dầu chuẩn West Texas Intermediate đã có thời điểm vượt mốc 110 USD/thùng – mức cao nhất trong 4 năm – và vẫn cao hơn hơn 40% so với trước chiến sự.

Giá nhiên liệu leo thang đang trở thành thách thức chính trị đối với Tổng thống Donald Trump, người quay lại Nhà Trắng năm 2025 với cam kết giảm một nửa chi phí năng lượng. Giá xăng tại Mỹ đã vượt 4 USD/gallon lần đầu tiên sau 4 năm, trong khi giá dầu diesel – yếu tố quan trọng với vận tải và nông nghiệp – tiến gần mức kỷ lục 5,81 USD/gallon.

Chính quyền Mỹ đã công bố kế hoạch xả hơn 170 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược và nới lỏng một số quy định môi trường nhằm kiềm chế giá. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo động thái này có thể vô tình khiến dầu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn với người mua quốc tế, từ đó thúc đẩy xuất khẩu thay vì hạ nhiệt giá trong nước.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết khả năng xả kho dự trữ chỉ giới hạn ở mức 1–1,5 triệu thùng/ngày, trong khi Mỹ tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng/ngày và chiến sự đã làm gián đoạn 10–15 triệu thùng/ngày nguồn cung từ vùng Vịnh.

Một yếu tố khác hỗ trợ xuất khẩu là việc Mỹ tăng nhập khẩu dầu nặng từ Venezuela, sau khi Washington kiểm soát thực tế ngành dầu khí nước này. Điều này cho phép các nhà máy lọc dầu Mỹ xử lý dầu nặng nhập khẩu, đồng thời đẩy lượng dầu đá phiến nhẹ trong nước ra thị trường quốc tế.

Trước áp lực giá tăng, một số chính trị gia Mỹ đã kêu gọi áp lệnh cấm xuất khẩu dầu để ưu tiên nguồn cung nội địa. Tuy nhiên, chính quyền Trump hiện vẫn bác bỏ phương án này do lo ngại gây tác động tiêu cực tới ngành lọc dầu. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo lập trường này có thể thay đổi nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Tham khảo: FT