Một quốc gia bất ngờ bán 52 tấn vàng chỉ trong 1 tháng, cho vay gần 80 tấn, góp phần khiến giá vàng rơi mạnh nhất 20 năm

[therealrtz]

Theo phân tích của công ty tư vấn Metals Focus dựa trên dữ liệu chính thức, Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) đã bán ra tổng cộng 52 tấn vàng trong giai đoạn từ ngày 27/2 đến 27/3. Động thái này khiến tổng lượng vàng dự trữ ròng của nước này giảm xuống còn khoảng 440 tấn, mức thấp nhất trong hơn 2 năm qua.

Không chỉ dừng lại ở việc bán trực tiếp, ngân hàng trung ương còn thực hiện các hợp đồng hoán đổi vàng (gold swaps) với quy mô khoảng 79 tấn. Đây là hình thức cho thuê vàng để thu lợi nhuận và đồng thời tăng nguồn cung trên thị trường, qua đó tạo thêm áp lực giảm giá. Tổng giá trị của các giao dịch bán và hoán đổi này được ước tính lên tới gần 20 tỷ USD.

Việc “xả vàng” quy mô lớn của Thổ Nhĩ Kỳ diễn ra trong bối cảnh đồng lira chịu áp lực mất giá mạnh. Để bảo vệ đồng nội tệ, Ankara buộc phải tăng thanh khoản bằng USD, trong đó vàng, chiếm tới 60-70% dự trữ, trở thành nguồn lực quan trọng nhất có thể nhanh chóng chuyển đổi.

Theo nhà bình luận kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ Uğur Gürses, người từng làm việc trong bộ phận quản lý dự trữ vàng, chỉ riêng việc tung ra khoảng 50 tấn vàng cũng đủ gây tác động lớn đến giá toàn cầu. Ông cho rằng động thái bán ra thời gian qua đã giúp ngân hàng trung ương tạm thời giải quyết nhu cầu thanh khoản và có thể chưa cần tiếp tục bán thêm trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, hệ quả trên thị trường quốc tế là rất rõ rệt. Giá vàng trong tháng vừa qua đã giảm tới 11,5%, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2008. Từ đỉnh hơn 5.500 USD/ounce hồi tháng 1, giá hiện đã lùi về khoảng 4.650 USD/ounce.

Các chuyên gia nhận định, làn sóng bán ra từ các ngân hàng trung ương chính là nguyên nhân chủ đạo khiến giá vàng “bốc hơi” tới 1.000 USD chỉ trong vài tuần.

Không chỉ Thổ Nhĩ Kỳ, xu hướng điều chỉnh dự trữ vàng đang xuất hiện ở nhiều quốc gia. Nga đã bán khoảng 15 tấn vàng trong 2 tháng đầu năm. Trong khi đó, tại Ba Lan, ý tưởng bán vàng để tăng ngân sách quốc phòng cũng được đưa ra, dù chưa được chính phủ chấp thuận. Những quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn như Ấn Độ hay một số nước Trung Á cũng được dự báo có thể tham gia làn sóng này nhằm ứng phó với cú sốc giá năng lượng.

Song song với hoạt động bán vàng, nhiều ngân hàng trung ương, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, còn bán trái phiếu chính phủ Mỹ để hỗ trợ đồng nội tệ. Điều này phản ánh áp lực kép mà các nền kinh tế mới nổi đang phải đối mặt là vừa chống lạm phát, vừa giữ ổn định tỷ giá trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, việc bảo vệ đồng lira là ưu tiên hàng đầu trong chiến dịch kéo dài hơn 2 năm nhằm kiềm chế lạm phát, hiện vẫn ở mức cao khoảng 31%. Tuy nhiên, cái giá phải trả là dự trữ ngoại hối suy giảm mạnh. Theo ước tính của Bürümcekçi Research and Consulting, dự trữ quốc tế ròng của nước này đã giảm gần một nửa, xuống còn khoảng 46 tỷ USD kể từ khi chiến sự bùng phát.

Ở chiều ngược lại, không phải tất cả các ngân hàng trung ương đều bán vàng. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) lại mua vào khoảng 5 tấn vàng trong tháng 3, mức mua lớn nhất trong hơn 1 năm. Động thái này được cho là nhằm tận dụng giá giảm để tăng tích trữ.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tổng lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương toàn cầu trong năm ngoái đạt khoảng 860 tấn, giảm 20% so với năm trước.

Theo FT