Liên minh 40 nước cam kết hành động giải quyết chuyện eo biển Hormuz

[sunshine1104]

Cuộc họp của liên minh 40 nước do Anh dẫn đầu đã ra tuyên bố chung về việc có hành động phù hợp nhằm mở cửa tuyến vận tải quan trọng ở eo biển Hormuz.

Tại cuộc họp trực tuyến ngày 2.4 do Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper chủ trì, các nước đã ký một tuyên bố chung, yêu cầu Iran ngừng các nỗ lực phong tỏa eo biển Hormuz. Đại diện của 40 nước cùng cam kết đóng góp nỗ lực thích hợp để đảm bảo an toàn cho việc đi lại ở tuyến đường thủy này, Al Jazeera đưa tin ngày 3.4.

Phát biểu tại cuộc họp, bà Cooper nói rằng hành động phong tỏa Hormuz của Iran đang giáng đòn mạnh vào an ninh kinh tế toàn cầu.

Cuộc họp nêu trên không có đại diện từ Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố việc bảo vệ eo biển “không phải là nhiệm vụ của Washington”. Việc quan chức ngoại giao các nước ngồi lại được xem là hành động bước đầu, tạo tiền đề cho nhiều buổi làm việc cấp cao nhằm hoàn thiện chi tiết phương án giải quyết vấn đề giao thương qua Hormuz.

Dù hình thành liên minh bao gồm nhiều khu vực, các nước đều thận trọng trước nguy cơ leo thang. Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định London và phần lớn các nước tham gia không có ý định can dự vào cuộc chiến tại Trung Đông bằng giải pháp quân sự.

Đồng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bác bỏ phương án dùng vũ lực để mở lại eo biển, thay vào đó ông đề xuất đối thoại trực tiếp với Tehran.

Trong khi đó, Hãng thông tấn IRNA ở Iran ngày 3.4 đưa tin Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đang soạn thảo một đề xuất với nội dung sẽ “giám sát” eo biển Hormuz cùng với Oman. Đề xuất này được mô tả là "nhằm tạo điều kiện thuận lợi và đảm bảo an toàn cho việc di chuyển, đồng thời cung cấp dịch vụ tốt hơn cho các tàu thuyền đi qua tuyến đường này".

Eo biển Hormuz nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman, nhưng là tuyến đường thủy quốc tế, cho phép tàu thuyền tự do đi lại. Chiến sự Trung Đông leo thang và việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz làm tắc nghẽn một trong những tuyến vận tải quan trọng hàng đầu thế giới.

Hiện chưa rõ đề xuất mà ông Gharibabadi soạn thảo gồm nội dung cụ thể nào. Giới chức Oman chưa phản hồi về thông tin trên.

Trong diễn biến liên quan, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ngày 3.4 sẽ bỏ phiếu về nghị quyết bảo vệ hoạt động vận tải thương mại quanh eo biển Hormuz.

Các nhà ngoại giao nói rằng dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất chứa nội dung cho phép “sử dụng mọi biện pháp phòng thủ cần thiết” để bảo vệ tàu thương mại.

Dù vậy, giới quan sát cho rằng dự thảo có thể vấp phải sự phản đối từ Trung Quốc, một thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an. Reuters đưa tin phát biểu trong ngày 2.4, Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc Phó Thông phản đối việc dùng vũ lực. Ông cho rằng nghị quyết có khả năng “hợp pháp hóa việc sử dụng vũ lực bất hợp pháp và bừa bãi. Điều này chắc chắn sẽ dẫn đến leo thang tình hình và gây ra những hậu quả nghiêm trọng”.