CHẾ ĐỘ IRAN LỢI DỤNG CHIẾN TRANH ĐỂ CHE ĐẬY LÀN SÓNG HÀNH QUYẾT DÃ MAN NHẮM VÀO ĐỐI LẬP

[nguoiduatinabc]

Trong bối cảnh chiến tranh với Hoa Kỳ và Israel đang diễn ra, nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cảnh báo rằng chế độ Cộng Hòa Hồi Giáo Iran đang gia tăng mạnh mẽ các vụ hành quyết nhằm triệt hạ đối lập chánh trị. Theo phúc trình của Iran Human Rights Society, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, đã có 657 vụ hành quyết được ghi nhận, đặt chế độ này trên đà vượt qua con số kỷ lục của năm 2025.

Các nhà phê bình cho rằng, đằng sau cuộc chiến, nhà cầm quyền Iran đang lợi dụng tình hình để tiến hành một chiến dịch thanh trừng quy mô lớn, đặc biệt sau các cuộc biểu tình chống chế độ đã làm rung chuyển hệ thống cai trị và dẫn đến cái chết của hàng chục ngàn người dưới tay lực lượng an ninh và dân quân.

Trong tháng 3, làn sóng phẫn nộ quốc tế gia tăng sau vụ hành quyết đô vật 19 tuổi Saleh Mohammadi, một trường hợp gây chấn động dư luận toàn cầu. Tổng thống Trump đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ hành động này, xem đó là biểu hiện rõ rệt của một chế độ đàn áp tàn bạo.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết những hành động dã man mới nhất này là bằng chứng rõ ràng cho thấy vì sao chế độ Iran không bao giờ được phép sở hữu những năng lực quân sự tiên tiến mà Hoa Kỳ và đồng minh đang tìm cách triệt phá.

Bà Mai Sato, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tình trạng nhân quyền tại Iran, cho biết kể từ khi chiến sự bắt đầu đã có ít nhất 6 vụ hành quyết tính đến Ngày 30 tháng 3 năm 2026, và thêm 2 vụ khác diễn ra vào Ngày 31 tháng 3 năm 2026. Bà cho biết các nạn nhân bao gồm người biểu tình, một người bị cáo buộc làm gián điệp cho Israel, và những cá nhân bị kết tội nổi dậy vũ trang chống lại chế độ.

Bà Sato cũng nhấn mạnh rằng do tình trạng cắt đứt internet trên diện rộng, việc xác định chính xác số lượng người bị hành quyết hoặc đang đối diện nguy cơ hành quyết là hết sức khó khăn. Tuy nhiên, điều rõ ràng là án tử hình đang bị sử dụng như một công cụ nhằm đàn áp đối lập trong điều kiện chiến tranh.



Theo thông tin từ Hội Đồng Kháng Chiến Quốc Gia Iran, nhiều thành viên của tổ chức đối lập People’s Mohahedin Organization of Iran đã bị chuyển khỏi nhà tù Ghezel Hesar vào Ngày 29 tháng 3 năm 2026 và bị hành quyết ngay sau đó. Các trường hợp được xác nhận bao gồm Mohammad Taghavi, Akbar Daneshvarkar, Babak Alipour và Pouya Ghobadi. Hai thành viên khác, Vahid Bani Amerian và Abolhassan Montazer, hiện vẫn đang đối diện nguy cơ bị hành quyết.

Ông Ali Safavi, thuộc Ủy Ban Ngoại Giao của tổ chức này, đã kêu gọi cộng đồng quốc tế có hành động khẩn cấp nhằm cứu mạng những người còn lại. Trong khi đó, bà Maryam Rajavi, lãnh đạo được bầu của tổ chức, tuyên bố rằng các vụ hành quyết mới nhất phản ánh nỗi sợ hãi và sự tuyệt vọng của chế độ giáo sĩ, đồng thời kêu gọi Liên Hiệp Quốc và các quốc gia thành viên thực hiện những biện pháp cụ thể như đóng cửa các tòa đại sứ và trục xuất các nhân viên ngoại giao của Iran.

Trước đó, theo Văn Phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, Iran đã tiến hành ít nhất 1,500 vụ hành quyết trong năm 2025, với quy mô và tốc độ cho thấy việc sử dụng án tử hình như một công cụ đe dọa mang tính hệ thống của nhà nước, đặc biệt nhắm vào các sắc tộc thiểu số và người di cư.

Tổ chức Ân Xá Quốc Tế cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc, cho biết hiện có ít nhất 5 người biểu tình trẻ tuổi đang đối diện nguy cơ bị hành quyết ngay lập tức sau khi bị chuyển đến một địa điểm không xác định vào cuối tháng 3.

Diễn biến này một lần nữa làm dấy lên câu hỏi về bản chất của chế độ Iran trong bối cảnh chiến tranh, khi các hành động quân sự đối ngoại dường như đang song hành với một chiến dịch đàn áp nội bộ ngày càng khốc liệt.