Biến thể Covid-19 “Ve sầu”: Không gây bệnh nặng hơn, nhưng vì sao vẫn phải cảnh giác?

[therealrtz]

Ca mắc gia tăng nhẹ, chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, trong tuần từ 20–27/3, Hà Nội ghi nhận 17 ca mắc Covid-19 tại 12 phường, xã, nâng tổng số ca từ đầu năm 2026 lên 29. So với cùng kỳ năm trước, số ca tăng nhẹ, song chưa ghi nhận trường hợp tử vong.

Dù chưa có kết quả giải trình tự gene xác định biến thể đang lưu hành, Sở Y tế Hà Nội đã khuyến cáo người dân theo dõi sát diễn biến dịch và nâng cao ý thức phòng bệnh, đặc biệt trước sự xuất hiện của biến thể BA.3.2 (còn được gọi là “Ve sầu” – Cicada).

Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, Nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế), BA.3.2 là một biến thể phụ của dòng Covid-19 thuộc họ SARS-CoV-2 - tác nhân gây đại dịch toàn cầu.

Biến thể này được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi vào tháng 11/2024, sau đó lan ra nhiều quốc gia. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, BA.3.2 đã xuất hiện tại hơn 20 quốc gia và đang được đưa vào hệ thống giám sát dịch tễ toàn cầu.

Tại Mỹ, biến thể này đã được phát hiện ở ít nhất 25 bang, đồng thời xuất hiện trong các mẫu giám sát môi trường như nước thải và phương tiện vận chuyển quốc tế. Tuy nhiên, BA.3.2 hiện chưa phải là biến thể chiếm ưu thế và số ca liên quan vẫn ở mức thấp.

Có nguy hiểm hơn các biến thể trước?

Các nghiên cứu ban đầu cho thấy BA.3.2 mang nhiều đột biến trên protein gai (spike protein) – cấu trúc giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào người. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến khả năng lây lan hoặc phần nào làm suy giảm hiệu quả miễn dịch.

Tuy nhiên, theo PGS Phu, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn so với các biến thể trước của Covid-19.

“Các biến thể mới là quy luật tiến hóa tự nhiên của virus. Điều quan trọng là theo dõi sát để kịp thời đánh giá nguy cơ”, PGS Phu nhấn mạnh.

Đáng lưu ý, vaccine phòng Covid-19 hiện nay vẫn có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong, dù có thể bị ảnh hưởng phần nào về khả năng phòng lây nhiễm.

Vì sao vẫn phải “không chủ quan”?

Dù chưa ghi nhận dấu hiệu nguy hiểm vượt trội, BA.3.2 vẫn là một biến thể cần theo dõi vì ba lý do chính:

- Virus SARS-CoV-2 vẫn đang lưu hành và liên tục biến đổi

- Các đột biến mới có thể làm tăng khả năng lây lan trong cộng đồng

- Nhóm nguy cơ cao vẫn có thể diễn biến nặng dù nhiễm biến thể nhẹ

Đặc biệt, người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch vẫn là nhóm dễ tổn thương. Ở các đối tượng này, ngay cả khi triệu chứng ban đầu nhẹ, bệnh vẫn có thể tiến triển nhanh và nghiêm trọng.

Sự xuất hiện của BA.3.2 thêm một lần nữa cho thấy đại dịch chưa hoàn toàn kết thúc, nhưng cũng không đồng nghĩa với một làn sóng nguy hiểm mới.

Trước diễn biến mới, các chuyên gia khuyến nghị người dân duy trì các biện pháp phòng bệnh đã được chứng minh hiệu quả:

- Đeo khẩu trang tại cơ sở y tế, nơi đông người hoặc không gian kín

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn

- Vệ sinh bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, điện thoại, bàn làm việc

- Chủ động theo dõi sức khỏe, hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng

Người có biểu hiện như ho, sốt, viêm đường hô hấp nên đeo khẩu trang để tránh lây lan. Trường hợp bệnh nhẹ có thể nghỉ ngơi, uống đủ nước và điều trị triệu chứng theo hướng dẫn.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực, người bệnh cần nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.