Khi vùng Vịnh "án binh bất động"

[Cupcake01]

Không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đang tiến hành thảo luận ráo riết để chấm dứt xung đột với Iran, Qatar đã thực hiện một bước đi bất thường khi tách mình khỏi các cuộc đàm phán ngoại giao này.

Người phát ngôn chính phủ Qatar, ông Majed al-Ansari, mới đây khẳng định quốc gia này không tham gia vào bất kỳ nỗ lực trung gian nào. Không chỉ vậy, người phát ngôn bày tỏ sự nghi ngờ về sự tồn tại thực sự của các cuộc đối thoại đó. Ông Majed al-Ansari nói đầy ẩn ý: "Nếu các cuộc đàm phán đó thực sự tồn tại".

Thái độ này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với vị thế lịch sử của Qatar, vốn luôn là nước trung gian hòa giải chính trong các xung đột tại Trung Đông.

Sở dĩ có sự dè dặt này là bởi trong hơn ba tuần trở lại đây, Qatar cùng các nước vùng Vịnh đã rơi vào cảnh "đầu sóng ngọn gió", khi mà mọi nỗ lực trung gian nhằm xoa dịu tình hình của họ đều bị phía Mỹ khước từ.

Tờ The Guardian nhắc lại việc Mỹ đã hai lần tấn công Iran trong lúc các cuộc đàm phán hạt nhân do Oman dẫn dắt đang diễn ra.

Cụ thể, các cuộc thảo luận hồi tháng 6 năm ngoái bị đình trệ do các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

Tương tự, nỗ lực khôi phục đàm phán vào tháng 2 gần đây cũng trở nên vô nghĩa khi Tổng thống Donald Trump cùng Israel ném bom Tehran ngay trước vòng đàm phán cuối cùng.

Kể từ khi xung đột bắt đầu, các quốc gia vùng Vịnh đã phải chịu tổn thất nặng nề về cả kinh tế lẫn chủ quyền khi chi hàng tỉ USD để đẩy lùi các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran.

Các nhà phân tích chỉ ra các quốc gia vùng Vịnh không mặn mà với việc ủng hộ nỗ lực ngừng bắn này là bởi hai lý do.

Một là những tổn thất nặng nề mà họ vẫn đang phải gánh chịu. Hai là sự nghi ngờ dai dẳng về việc liệu những lời hứa hòa bình của ông Donald Trump là thật lòng, hay chỉ là một chiêu bài để chuẩn bị cho một đợt leo thang quân sự mới.

Ông Bilal Saab - cựu quan chức trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Donald Trump – nói rằng các nước vùng Vịnh đã rút ra bài học xương máu từ quá khứ.

Họ từng tin mình đóng vai trò trung gian hữu ích nhưng rồi nhận ra mọi nỗ lực đều vô ích. Không chỉ vậy, việc bị kéo trực tiếp vào xung đột và đang hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran đã tạo nên sự thất vọng dồn nén. Điều này khiến họ không còn mặn mà, và thậm chí là không còn khả năng, để đứng ra hòa giải vào lúc này.

Hiện vẫn chưa rõ Mỹ đang thực sự đàm phán với ai ở Iran sau hàng loạt vụ ám sát các nhân vật cấp cao. Lo ngại bị biến thành "quân cờ" trong toan tính của Mỹ - Israel, các nước vùng Vịnh được khuyến cáo nên chủ động thiết lập kênh đối thoại riêng với Iran.