Các nước phản ứng thận trọng trước lời kêu gọi của Mỹ về khai thông eo biển Hormuz

[Romano]

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, Tổng thống nước này Donald Trump ngày 16/3 cho biết Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz, cùng với nguy cơ tiếp tục bị tập kích, đã khiến lưu lượng tàu thuyền qua tuyến hàng hải quan trọng này giảm mạnh. Eo biển Hormuz hiện là cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt giao dịch trên toàn cầu.

Nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích phản ứng còn dè dặt của nhiều nước đối với đề nghị cử tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu qua khu vực. Ông nhấn mạnh những quốc gia được hưởng lợi từ tuyến vận tải năng lượng này cần “tham gia nhanh chóng và tích cực hơn” để đảm bảo an ninh hàng hải.Trả lời phỏng vấn tờ Financial Times, Tổng thống Trump đồng thời cảnh báo các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) về một “tương lai rất tồi tệ” nếu họ từ chối tham gia hỗ trợ đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz. Theo ông, việc các nước hưởng lợi từ tuyến vận tải này tham gia bảo vệ là điều “hoàn toàn hợp lý”.

Tuy nhiên, các nước, ngay cả các quốc gia đồng minh của Mỹ, phản ứng vẫn khá thận trọng. Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London đang phối hợp với các đối tác để xây dựng một kế hoạch khả thi nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, song khẳng định đây sẽ không phải là một sứ mệnh của NATO. Một số nước châu Âu khác cũng cho rằng việc mở rộng vai trò quân sự tại khu vực có thể làm gia tăng căng thẳng.

Thủ tướng Giorgia Meloni ngày 16/3 cũng tuyên bố Italy sẽ không điều tàu tới eo biển Hormuz và chỉ nỗ lực thúc đẩy các biện pháp để giảm leo thang căng thẳng tại Trung Đông.

Phát biểu trên kênh truyền hình Rete4 của Italy, Thủ tướng Meloni tái khẳng định lập trường của nước này, không tham chiến cũng như sẽ không tham gia vào cuộc xung đột. Nhà lãnh đạo Italy cảnh báo rằng việc can thiệp vào eo biển Hormuz sẽ là một bước tiến tới xung đột, trong khi người dân Italy lo ngại nguy cơ chiến tranh.

Tại cuộc họp ở Brussels, các ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) cũng thảo luận tình hình an ninh hàng hải nhưng chưa thể hiện ý định mở rộng các sứ mệnh hải quân hiện có sang eo biển Hormuz. Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Australia, Ba Lan, Tây Ban Nha hay Thụy Điển cũng tỏ ra dè dặt trước khả năng tham gia một chiến dịch quân sự tại khu vực.

Việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, với mức tăng ước tính từ 40–50% trong vài tuần qua. Các chuyên gia nhận định nếu tuyến vận tải này không sớm được khôi phục, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt với nhiều biến động lớn và nguy cơ về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mới là hoàn toàn có thể.