Nấm ăn phổ biến này đang khiến hàng trăm người phải nhập viện và thành phần ảo giác vẫn còn là một bí ẩn đối với khoa học.
Tại Trung Quốc, một loài nấm ăn phổ biến đang gây ra hàng trăm trường hợp ảo giác mỗi năm, cũng như một số trường hợp mê sảng, chóng mặt và hưng cảm. Ảo giác thường là hình ảnh những "tiên" nhỏ bé đang nhảy múa. Mặc dù hàng trăm người mỗi năm phải nhập viện vì ăn loại nấm này sống hoặc chưa chín kỹ, nhưng chưa có trường hợp tử vong. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu hợp chất bí ẩn gây ra hiện tượng này. Đó không phải là psilocybin hay các chất gây ảo giác điển hình khác thường thấy trong nấm.
Việc ảo giác thấy vô số người tí hon nhảy múa xung quanh bạn trong khi bạn đang ăn nghe có vẻ như chuyện cổ tích, nhưng đối với hàng trăm người mỗi năm, đó lại là hiện thực.

Nấm Lanmaoa asiatica, một loài nấm thường được bán ở các chợ tại Vân Nam, Trung Quốc.(Nguồn:Colin Domnauer)
Tại Vân Nam, Trung Quốc, nấm Lanmaoa asiatica được bán ở chợ, phục vụ trong nhà hàng và nấu ăn ở nhà trong mùa nấm cao điểm từ tháng 6 đến tháng 8. Nhưng nếu không cẩn thận, bạn có thể cảm thấy mình đang sống trong một phiên bản đời thực của Gulliver du ký, trong đó nhà thám hiểm Gulliver kinh ngạc khi gặp một cộng đồng người tí hon, mà tác giả gọi là người Lilliput.
Các bệnh viện địa phương điều trị hàng trăm trường hợp này mỗi năm, do ăn nấm Lanmaoa asiatica sống hoặc chưa chín kỹ, với các triệu chứng chính là ảo giác ở hơn 90% người bệnh, cũng như một số trường hợp mê sảng, chóng mặt và hưng cảm. Các triệu chứng này có thể kéo dài từ một đến ba ngày hoặc lâu hơn. Phần lớn bệnh nhân cho biết đã nhìn thấy “người tí hon” hoặc “tiên” nhảy múa và tương tác với họ sau khi ăn loại “nấm ma thuật” này. Không có bằng chứng về tổn thương lâu dài, và quan trọng nhất, chưa có trường hợp tử vong nào do ngộ độc nấm Lanmaoa asiatica.
“Nghe thật kỳ lạ khi có một loại nấm nào đó gây ra những ảo giác giống như trong truyện cổ tích được báo cáo ở nhiều nền văn hóa và thời gian khác nhau”, Colin Domnauer, nghiên cứu sinh tiến sĩ chuyên nghiên cứu về Lanmaoa asiatica tại Đại học Utah và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Utah chia sẻ.
Nấm 'ma thuật' Lanmaoa asiatica.
Một giáo sư địa phương ở Vân Nam cho biết sau khi ăn nấm xào, ông đã nhìn thấy hàng trăm người tí hon (xiao ren ren), mà ông đo được cao khoảng 2 cm, diễu hành như những người lính: "Khi tôi nhấc khăn trải bàn lên cao hơn, những cái đầu rơi ra và dính vào đáy khăn, còn thân thể thì vẫn tiếp tục di chuyển tại chỗ".
Và trong khi người ta biết rằng nấm Lanmaoa asiatica gây ra ảo giác người tí hon, một thuật ngữ tâm thần học dùng để chỉ ảo giác về con người, động vật hoặc các thực thể tưởng tượng nhỏ bé thì lý do tại sao nó gây ra hiện tượng như vậy vẫn là một bí ẩn đối với các chuyên gia và đã kéo dài hàng thập kỷ. Không giống như các loại “nấm ma thuật” khác, chất gây ra tác dụng ảo giác ở đây không phải là psilocybin (Khi vào cơ thể, nó được chuyển hóa thành psilocin, tác động lên các thụ thể serotonin trong não, gây ra các hiệu ứng ảo giác, thay đổi nhận thức, tâm trạng và cảm giác về thời gian, thường kéo dài từ 2 đến 6 giờ).
Domnauer và nhóm của ông vẫn đang nỗ lực xác định hợp chất hóa học đó là gì. Khi chuột được cho ăn chiết xuất hóa học từ nấm Lanmaoa asiatica, hành vi của chúng thay đổi, giúp các nhà nghiên cứu tiến gần hơn đến việc tìm ra chính xác những phân tử nào có liên quan. Mặc dù các nhà nghiên cứu chưa xác định được chính xác đó là gì, nhưng các thử nghiệm hiện tại cho thấy hợp chất hóa học này không liên quan đến bất kỳ hợp chất gây ảo giác nào đã biết.
Sau khi hoàn thành việc giải trình tự toàn bộ hệ gen cho tất cả các loài trong nhóm này, và tìm kiếm sự hiện diện của các gen được xác nhận là có liên quan đến các hợp chất gây ảo giác truyền thống, như psilocybin hoặc axit ibotenic, Domnauer và nhóm của ông không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy chúng có mặt: "Chúng tôi tin chắc rằng đó là một cái gì đó khác biệt hoặc mới trong loại nấm bolete này (nấm ống có đặc điểm mũ dày, thân mập và mặt dưới mũ có cấu trúc xốp chứa hàng ngàn ống nhỏ thay vì phiến nấm, thường mọc dưới rừng thông, cây lá rộng). Rất hiếm khi nấm có đặc tính gây ảo giác lại có lỗ chân lông. Bởi một loài nấm họ hàng với Lanmaoa asiatica thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ, nhưng nó hiếm khi được ăn, và không có báo cáo nào về việc nó có tác dụng gây ảo giác ở Mỹ".
Vietbf @ Sưu tầm