Sáng 16/3, lực lượng Nga lần đầu sử dụng một loại máy bay không người lái tấn công mới (UAV) tấn công thẳng vào trung tâm thủ đô của Ukraine. Đáng chú ý, một chiếc UAV rơi ngay tại quảng trường trung tâm Maidan Nezalezhnosti, làm dấy lên lo ngại về khả năng Nga triển khai drone cảm tử có trí tuệ nhân tạo và tầm bay xa hơn nhiều so với trước đây.
Theo tạp chí quân sự Defense Express, các mảnh vỡ thu được tại hiện trường cho thấy nhiều dấu hiệu cho thấy đây có thể là UAV cảm tử Lancet – loại vũ khí không người lái mới cực nguy hiểm từng được Nga sử dụng trên chiến trường Ukraine.

Xác máy bay không người lái bí ẩn tại trung tâm Kiev ngày 16 tháng 3 năm 2026. Nguồn: Real Kyiv
Dấu hiệu nhận dạng: cánh chữ X đặc trưng
Những hình ảnh từ hiện trường cho thấy phần đuôi của UAV có thiết kế cánh chữ X đặc trưng cùng cánh quạt đẩy phía sau – cấu trúc quen thuộc của dòng UAV Lancet.
Ngoài ra, các nhà phân tích còn phát hiện trên thân UAV có ký hiệu vòng tròn màu, một chi tiết hiếm gặp. Kiểu đánh dấu này từng xuất hiện trên UAV tự hành V2U của Nga.
Theo các chuyên gia, những ký hiệu này có thể được dùng để giúp các UAV nhận diện lẫn nhau khi bay theo nhóm, cho phép chúng hoạt động theo dạng “bầy đàn” (swarm).
Cuộc tấn công sáng 16/3 cũng được cho là diễn ra theo hình thức nhiều UAV phối hợp, làm dấy lên nghi vấn Nga đang thử nghiệm hệ thống tấn công tự động bằng trí tuệ nhân tạo.
Trong kịch bản này, drone có thể tự điều hướng; tự tìm mục tiêu; tấn công mà không cần kết nối trực tiếp với người điều khiển.
Một số chuyên gia cũng cho rằng UAV có thể sử dụng mạng liên lạc dạng mesh hoặc kết nối di động, giúp duy trì liên lạc giữa các thiết bị trong nhóm.
Bí ẩn tầm bay hơn 200 km
Thông thường, Lancet được cho là có tầm hoạt động khoảng 50 km, chủ yếu phụ thuộc vào khoảng cách điều khiển vô tuyến. Tuy nhiên, phía Nga từng tuyên bố đã mở rộng phạm vi hoạt động lên 90 km, thậm chí kỷ lục đạt 136 km.
Trong khi đó, khoảng cách từ biên giới Nga đến trung tâm Kiev vượt quá 200 km, khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu Lancet có thể bay xa đến vậy hay không.
Một khả năng khác được đưa ra là drone được phóng từ lãnh thổ Belarus, nơi chỉ cách Kiev khoảng 90 km.
Một giả thuyết nữa cho rằng Lancet có thể được mang theo bởi một UAV lớn hơn, chẳng hạn drone cảm tử kiểu UAV Shahed, trước khi được thả ra gần mục tiêu.
Các ký hiệu trên đuôi UAV rơi tại trung tâm Kiev và máy bay không người lái V2U ngày 16 tháng 3 năm 2026. Nguồn ảnh: Defense Express
Tấn công mang tính “thị uy công nghệ”
Giới phân tích nhận định rằng, bản thân cuộc tấn công này có thể không nhằm gây thiệt hại lớn, bởi UAV Lancet thường chỉ mang đầu đạn khoảng 3kg.
Thay vào đó, mục tiêu có thể là thử nghiệm khả năng tấn công tầm xa và công nghệ tự hành mới của Nga.
Tuy nhiên, vụ việc cũng cho thấy chiến trường Ukraine đang bước vào giai đoạn mới, khi UAV tự động và chiến thuật bầy đàn ngày càng được sử dụng nhiều hơn.
Một số chuyên gia cho rằng động thái này có thể thúc đẩy Ukraine đẩy nhanh việc phát triển UAV tầm xa tự hành của riêng mình, vốn đã được sử dụng để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga trong thời gian qua.
Nghi vấn chiến dịch thông tin
Dù vậy, không phải tất cả các chuyên gia Ukraine đều đồng ý với nhận định đây là UAV Lancet.
Cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov cho rằng Lancet khó có thể bay tới Kiev vì hạn chế về pin và hệ thống điều khiển.
Theo ông, nhiều khả năng Nga đã thả các mảnh vỡ từ UAV Shahed xuống khu vực trung tâm thủ đô nhằm tạo ra một chiến dịch thông tin.
Trong khi đó, nhà hoạt động và tình nguyện viên Ukraine Serhiy Sternenko đưa ra giả thuyết trung gian: một UAV Shahed có thể đã mang theo Lancet đến gần KIev, sau đó thả thiết bị này để thực hiện đòn tấn công cuối cùng.
Hiện các chuyên gia vẫn đang tiếp tục phân tích mảnh vỡ thu được để xác định chính xác loại UAV được sử dụng.
Dù kết luận cuối cùng ra sao, vụ việc đã cho thấy một thực tế rõ ràng: cuộc chiến UAV giữa Nga và Ukraine đang bước sang giai đoạn công nghệ cao hơn, nơi trí tuệ nhân tạo và chiến thuật bầy đàn có thể đóng vai trò ngày càng lớn trên chiến trường.
Vietbf @ Sưu tầm