UAV Iran nhắm căn cứ Anh, châu Âu lo ngại: Vì sao 'Hòn đảo tình yêu' bỗng trở thành điểm nóng chiến lược?

[Cupcake01]

Hãng truyền thông CBS News (Mỹ) đưa tin, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thăm đảo Síp ở phía đông Địa Trung Hải hôm 9/3 để thảo luận về an ninh khu vực sau khi một căn cứ quân sự của Anh tại đây bị tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Iran.

Pháp cùng các quốc gia châu Âu khác nhanh chóng nhấn mạnh rằng một cuộc tấn công vào Síp là một cuộc tấn công vào toàn bộ châu Âu. Paris cùng một số chính phủ châu Âu khác tuyên bố sẽ triển khai thêm tàu chiến đến Địa Trung Hải, cùng với các hệ thống phòng thủ chống UAV và tên lửa, để giúp bảo vệ Síp.

Síp là một hòn đảo nhỏ, có diện tích 9.251 km² và dân số chưa đến 1,5 triệu người. Nhưng vị trí của nó ở phía đông Địa Trung Hải, chỉ cách bờ biển Lebanon và Syria khoảng 160 km ở trung tâm Trung Đông, khiến nó trở thành một vùng đất chiến lược vô cùng quan trọng. Điều này giải thích tại sao Anh đã duy trì hai căn cứ quân sự Akrotiri và Dhekelia của nước này ở đó trong nhiều thập kỷ.

Theo CBS News, Síp đã bị đẩy lên hàng đầu trong các mối lo ngại về an ninh quốc tế kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào ngày 28/2. Hầu hết các vụ phóng tên lửa đạn đạo và UAV trả đũa của Iran đều nhắm vào Israel và các nước láng giềng vùng Vịnh Ba Tư, nhưng một vài UAV cũng nhắm vào căn cứ không quân Akrotiri của Anh, và gây ra hư hại nhẹ cho đường băng.

Tuy nhiên, hòn đảo nhỏ này vốn không xa lạ với căng thẳng quân sự.

Từ năm 1974, hòn đảo này bị chia cắt bởi cái gọi là "Đường Xanh" - ranh giới được Liên Hợp Quốc vạch ra sau cuộc xung đột giữa người Síp gốc Hy Lạp (một số người trong số họ muốn thống nhất với Hy Lạp sau khi hòn đảo giành độc lập từ Anh) và người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ chiếm thiểu số.

Cộng hòa Síp được quốc tế công nhận, chiếm phần lớn phía nam của hòn đảo. Nước này gia nhập Liên minh châu Âu vào năm 2004, trong khi miền bắc do Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát chỉ được Ankara công nhận là một thực thể độc lập.

Cả hai bên đều duy trì lực lượng quân sự hùng hậu, trong đó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gần đây đã tăng cường thêm khí tài quân sự cho miền bắc Síp giữa những lo ngại về tình hình an ninh khu vực.

Trong suốt thời kỳ hỗn loạn nội bộ của hòn đảo, Anh vẫn duy trì quyền kiểm soát hai căn cứ quân sự quan trọng, một ở Akrotiri và một căn cứ khác không xa ở Dhekelia. Các căn cứ này lâu nay đã đóng vai trò là trung tâm chiến lược cho các hoạt động quân sự của NATO, và thường được quân đội Mỹ sử dụng với tư cách là đồng minh thân cận của Anh.

CBS News đưa tin, mặc dù phủ nhận việc quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh cho cuộc tấn công ban đầu nhắm vào Iran, nhưng do áp lực mạnh mẽ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Anh Keir Starmer sau đó đã cho phép Mỹ tiếp cận ba căn cứ của Anh: Akrotiri ở Síp, Diego Garcia ở Ấn Độ Dương và Căn cứ Không quân Fairford quan trọng ở Anh - nơi Mỹ cất hạ cánh các máy bay ném bom chiến lược.

Tuy nhiên, ông Starmer cho biết giấy phép chỉ được cấp cho "mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế", và các căn cứ của Anh không được sử dụng để tạo điều kiện cho các cuộc tấn công vào Iran.

Chính phủ Síp thậm chí còn miễn cưỡng hơn trong việc can thiệp vào cuộc xung đột. Tổng thống Síp Nikos Christodoulides đã tái khẳng định cam kết của mình về việc giảm leo thang xung đột để bảo vệ sự ổn định khu vực.

Các cuộc tấn công nhắm vào căn cứ của Anh đã gây ra các cuộc biểu tình trên đảo, với một số người dân cảnh báo rằng sự hiện diện của Anh có thể làm tăng rủi ro cho Síp và làm suy yếu các nỗ lực thúc đẩy giải quyết xung đột một cách hòa bình.

Một yếu tố khác làm gia tăng căng thẳng trên đảo là mối quan hệ ngày càng phát triển giữa Cộng hòa Síp, Hy Lạp và Israel. Vào tháng 12/2025, các nhà lãnh đạo của cả ba quốc gia đã gặp nhau tại Nicosia để hoàn thiện kế hoạch hợp tác ba bên đến năm 2026. Thỏa thuận mà họ đã ký kết bao gồm phối hợp quân sự và các cuộc tập trận chung giữa lực lượng vũ trang ba nước, cũng như hợp tác giải quyết các thách thức an ninh khu vực rộng lớn hơn.

Những năm gần đây, miền nam đảo Síp ngày càng trở thành điểm đến nghỉ dưỡng phổ biến đối với người Israel, và nhiều người trong số họ đã mua bất động sản trên đảo. Các biệt thự nghỉ dưỡng, nhà ở cho người nghỉ hưu và các cơ sở du lịch đã được xây dựng, tạo nên một cộng đồng ước tính khoảng 11.000 người, theo Hội đồng Do Thái Khối Thịnh vượng chung.

Theo chuyên trang du lịch The Travel, Síp được biết đến là "Hòn đảo tình yêu" của châu Âu, bởi thần thoại Hy Lạp cho rằng đây là nơi sinh của Nữ thần tình yêu và sắc đẹp Aphrodite. Truyền thuyết kể rằng bà xuất hiện từ bọt biển gần Paphos - một thành phố ở phía tây nam của Síp và là Di sản Thế giới UNESCO, nổi tiếng với kiến trúc cổ đại.

Síp quả thực xứng đáng với lịch sử thần thoại của mình, nổi tiếng với những cảnh hoàng hôn ngoạn mục trên bờ biển Địa Trung Hải, những ngôi làng đẹp như tranh vẽ và một nền văn hóa tràn ngập sự lãng mạn - từ những bài dân ca về nỗi khát khao tình yêu đến những đám cưới truyền thống long trọng, nổi tiếng là một điểm đến cưới hỏi toàn cầu.

Quốc đảo này cũng nổi tiếng với 300 đến 340 ngày nắng mỗi năm, biến nơi đây trở thành một trong những địa điểm nhiều nắng nhất ở Địa Trung Hải. Theo số liệu tháng 4/2025, du khách Mỹ chi tiêu nhiều nhất tính theo đầu người tại Síp. Có 4.301 du khách Mỹ đến thăm Síp trong tháng đó, với "thời gian lưu trú trung bình tương đối dài" là 12,7 ngày, chi tiêu khoảng 1.559,71 USD, tương đương 122,81 USD/ngày.