Nga tung nước cờ chiến lược khi chiến sự Trung Đông leo thang

[Romano]

Cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những biến động lớn về địa chính trị và năng lượng toàn cầu. Một số nhà phân tích cho rằng Nga có thể đang tính toán chiến lược mới nhằm tận dụng tình hình để củng cố lợi thế trong cuộc chiến tại Ukraine và gia tăng nguồn thu từ dầu mỏ.
Nước cờ chiến lược của Nga
Một số chuyên gia nhận định rằng nếu giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông, Nga có thể hưởng lợi về mặt tài chính. Chuyên gia năng lượng Daniel Yergin, Phó Chủ tịch S&P Global, cho rằng giá dầu tăng có thể giúp cải thiện nguồn thu cho Nga trong bối cảnh nước này đang chịu nhiều lệnh trừng phạt. Ông Daniel Yergin nói: “Giá dầu cao hơn có thể mang lại lợi ích đáng kể cho Nga vì nguồn thu năng lượng đóng vai trò quan trọng đối với ngân sách của nước này”.Việc giá dầu tăng mạnh đang tạo thêm áp lực chính trị đối với chính phủ Mỹ, buộc Washington phải cân nhắc các biện pháp ứng phó. Trước đó, Mỹ đã gây sức ép buộc Ấn Độ giảm phụ thuộc vào dầu mỏ Nga nhằm gia tăng áp lực đối với Moscow liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine. Nhưng tuần trước Washington đã cấp quyền miễn trừ 30 ngày, cho phép các nhà máy lọc dầu của New Delhi tiếp tục mua dầu từ Nga.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng cho biết Washington có thể cân nhắc nới lỏng thêm các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga. Phát biểu này đã khiến các nghị sĩ Dân chủ trong Ủy ban Ngân hàng Thượng viện kêu gọi tiến hành điều tra và yêu cầu Bộ trưởng Bessent ra điều trần.

Các chuyên gia cho rằng việc giá dầu tăng chỉ là một trong những yếu tố có thể mang lại lợi ích cho Nga trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang. Cuộc khủng hoảng này có thể khiến Mỹ và các đồng minh châu Âu phải phân bổ lại nguồn lực quân sự, từ đó ảnh hưởng đến mức độ hỗ trợ của họ dành cho Ukraine. Nhân cơ hội này, Nga có thể tăng cường nguồn lực để đẩy mạnh các cuộc tấn công và giành thêm nhiều vùng lãnh thổ hơn nữa tại Ukraine.

Trong khi chính quyền Tổng thống Trump duy trì các kênh trao đổi với phía Nga về tình hình Trung Đông, một số đồng minh châu Âu của Mỹ vẫn đang thận trọng trước những bất đồng với Washington liên quan đến chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Theo một số nhà phân tích, những diễn biến này có thể làm suy yếu sự gắn kết giữa các quốc gia NATO.

Tuy nhiên, Nga cũng phải đối mặt với rủi ro nhất định nếu Iran – một đối tác quan trọng của Moscow – bị suy yếu đáng kể. Theo các nhà phân tích, Nga có nhiều lý do để duy trì sự hỗ trợ đối với Iran. Điều này có thể giúp Moscow đáp trả việc Mỹ từng cung cấp thông tin tình báo hỗ trợ Ukraine và có thêm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán liên quan đến Kiev.

Ngoài ra, sự gián đoạn kéo dài đối với các tuyến vận chuyển dầu mỏ tại khu vực Vịnh Ba Tư có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao, qua đó tăng nguồn thu năng lượng của Nga. Một số chuyên gia cũng nhận định nếu quân đội Mỹ và đồng minh phải tập trung nhiều hơn vào Trung Đông, Moscow có thể có thêm dư địa chiến lược ở các khu vực khác.

Sự cân bằng khó khăn của Putin
Tuy nhiên, Nga cũng phải đối mặt với bài toán cân bằng phức tạp. Mục tiêu chiến lược quan trọng nhất của Moscow vẫn là đạt được lợi thế trong cuộc chiến tại Ukraine. Một số nhà phân tích cho rằng khi các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài, Nga có thể tranh thủ thời gian để lực lượng trên thực địa giành thêm lợi thế. Đồng thời, Nga cũng phải tránh nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp với Mỹ liên quan đến tình hình Iran.

Điện Kremlin hiện chưa bình luận về các báo cáo của phương Tây cho rằng Nga đã hỗ trợ Iran chiến thuật sử dụng máy bay không người lái – thông tin được cho là có thể gây thêm áp lực chính trị đối với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Quan hệ giữa ông Trump và Tổng thống Putin từ lâu đã là chủ đề được chú ý trong chính trường Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng cho rằng cả ông và nhà lãnh đạo Nga đều là nạn nhân của một “cuộc săn phù thủy”, liên quan đến các đánh giá của cộng đồng tình báo Mỹ rằng Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016.

Đặc phái viên Steve Witkoff, người tham gia các nỗ lực ngoại giao của chính quyền Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp cho xung đột tại Ukraine, cũng từng có những đánh giá tích cực đối với Tổng thống Putin. Theo một số báo cáo, ông Witkoff thường xuyên tham gia các cuộc tiếp xúc với phía Nga trong khuôn khổ các nỗ lực ngoại giao này.

Trong nội bộ đảng Cộng hòa, mối quan hệ giữa ông Trump với phía Nga vẫn là chủ đề nhạy cảm. Thượng nghị sĩ bang Kansas, Roger Marshall, cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu đang có nhiều biến động trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran.

Theo ông Marshall, việc Mỹ tạm thời cho phép Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga có thể mang lại lợi ích nhất định cho Mỹ trong bối cảnh hiện tại, song cũng nhấn mạnh rằng Washington vẫn có thể nhanh chóng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nếu cần thiết.

Các chuyên gia dự báo, sự biến động trên thị trường năng lượng có thể kéo dài trong nhiều tuần, ngay cả khi eo biển Hormuz sớm được mở lại. Những hình ảnh hai tàu chở dầu bốc cháy tại Vịnh Ba Tư sau các cuộc tấn công bị nghi ngờ là do Iran thực hiện đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ căng thẳng tiếp tục leo thang.

Một số nhà quan sát cho rằng nếu các bên không sớm kiềm chế hoạt động gây leo thang căng thẳng, cuộc xung đột có thể kéo dài hơn dự kiến và tiếp tục tạo ra những hệ quả khó lường đối với địa chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu.