Mỹ hứng rủi ro 3 nghìn tỷ USD từ các nước giàu nhất vùng Vịnh

[troopy]

Chỉ 1 năm trước, những quốc gia giàu nhất vùng Vịnh đã cam kết bơm hàng nghìn tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ. Dẫu vậy, mối quan hệ này đang đứng trước rủi ro lớn.

“Ai cho ông quyền kéo cả khu vực của chúng tôi vào cuộc xung đột này?”, doanh nhân Dubai Khalaf Al Habtoor viết trên X hôm thứ Năm. Ông chỉ trích ông Trump sau loạt không kích vào Iran. Theo ông, các nước vùng Vịnh đang bị đẩy “vào tâm điểm của một hiểm họa mà họ không lựa chọn”.

Khi Iran đáp trả bằng mưa tên lửa và UAV xuống các nước láng giềng Ả Rập, triển vọng bất ổn kéo dài tại những quốc gia giàu tài nguyên năng lượng này đang phủ bóng lên mối quan hệ kinh tế vốn ngày càng sâu sắc với Mỹ.

Trước khi chiến sự bùng nổ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Ả Rập Xê Út và Qatar chính là những đầu tàu trong làn sóng rót vốn vào Mỹ. Các nước này công khai thắt chặt quan hệ với ông Trump hơn bất kỳ đời tổng thống Mỹ nào gần đây.

Hơn 3.000 tỷ USD cam kết đầu tư từ 3 nước này được ông Trump dùng như minh chứng cho “cơn thủy triều tiền tệ” chảy vào nước Mỹ. Từ trí tuệ nhân tạo đến kế hoạch tái thiết Gaza, giờ đây vùng Vịnh đã trở thành điểm huy động vốn quan trọng cho nhiều ưu tiên của ông Trump.

Nhưng theo Rachel Ziemba, chuyên gia tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), cuộc xung đột “đặt ra câu hỏi mới về khả năng và sự sẵn lòng của các nước vùng Vịnh trong việc tiếp tục đầu tư vào Mỹ”.

Bà cảnh báo, nếu chiến sự kéo dài, tình hình tài chính của các quốc gia này cũng bị ảnh hưởng khi doanh thu dầu khí giảm, chi tiêu quốc phòng tăng, khiến lượng tiền dư để đầu tư ra nước ngoài thu hẹp đáng kể.

Bài đăng của Al Habtoor, tỷ phú Dubai sở hữu tập đoàn đa ngành từ khách sạn, ô tô đến xuất bản, là điều hiếm thấy vì giới tinh hoa UAE rất hiếm khi công khai bày tỏ bất bình.

Dù vậy, chính phủ UAE, Ả Rập Xê Út và Qatar vẫn giữ lập trường chỉ trích Iran, cáo buộc các cuộc tấn công nhằm vào cảng và sân bay là hành vi vi phạm chủ quyền và đe dọa dân thường. Song, trước khi Mỹ phát động không kích, phần lớn các chính quyền vùng Vịnh đều lo ngại hành động này có thể châm ngòi cho một cuộc chiến khu vực mà họ sẽ bị cuốn vào.


Nhà Trắng phản bác, nói rằng các hành động của Iran không chỉ gây hại cho Mỹ mà còn cho chính các nước vùng Vịnh. Một phát ngôn viên nhấn mạnh chiến dịch của Mỹ “nhằm bảo vệ ổn định và thương mại trong khu vực”.

Chuyến công du lớn đầu tiên của ông Trump sau khi tái đắc cử là đến UAE, Ả Rập Xê Út và Qatar vào mùa xuân 2025, nơi các cam kết đầu tư được đưa ra giữa thảm đỏ tím và những buổi chiêu đãi thịnh soạn.

Kể từ đó, dòng vốn giữa hai bên ngày càng mở rộng, với kế hoạch xây Disneyland tại Abu Dhabi. Ngoài ra, việc Qatar tặng một chiếc máy bay phản lực hạng sang cho Mỹ và hàng loạt thỏa thuận thương mại - đầu tư khác.

Tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ - Ả Rập Xê Út ở Washington năm ngoái, Blackstone và Cisco đã cam kết đầu tư vào các trung tâm dữ liệu tại vùng Vịnh. Gia đình Trump và các cộng sự thân cận cũng thúc đẩy nhiều thương vụ huy động vốn cho tiền mã hóa và quỹ đầu tư tư nhân. Các tòa nhà mang thương hiệu Trump và sân golf xa hoa đang chuẩn bị xuất hiện tại Qatar, Jeddah, Riyadh và Dubai.

Đồng thời, các quỹ tài sản quốc gia của vùng Vịnh đã liên tiếp thực hiện các thương vụ mua lại đình đám, bao gồm thương vụ 55 tỷ USD của Ả Rập Xê Út để thâu tóm hãng game Electronic Arts, Abu Dhabi mua hãng quảng cáo Clear Channel Outdoor. Chưa dừng ở đó, cả ba nước cùng tham gia hỗ trợ Paramount Skydance trong nỗ lực mua lại Warner Bros. Discovery.

Trong bối cảnh đó, tác động của cuộc xung đột lên dòng vốn vào Mỹ phụ thuộc vào mức độ leo thang. Nhưng các nhà kinh tế đã bắt đầu điều chỉnh lại dự báo. Capital Economics cho biết họ sẽ hạ tăng trưởng GDP của khu vực vùng Vịnh đến 1 điểm phần trăm nếu chiến sự kéo dài chỉ vài tuần, vì giới doanh nghiệp có thể hoãn các quyết định đầu tư lớn.

Dù vậy, không phải tất cả nhà đầu tư đều bi quan. Jon Gray, Chủ tịch Blackstone, chia sẻ: “Cảm nhận của tôi là cuối cùng mọi chuyện sẽ được giải quyết. Mỹ và các đồng minh sẽ chiến thắng.”

Ngay cả khi phần lớn dòng vốn không biến mất, sự kiện lần này đã phơi bày một thực tế nhạy cảm: mối quan hệ tài chính giữa Mỹ và vùng Vịnh tưởng chừng vững chắc nhưng có thể trở nên mong manh chỉ sau 1 đêm khi xung đột địa chính trị bùng nổ.

VietBF@sưu tập