Các đồng minh lo ngại cuộc chiến với Iran sẽ khiến họ không nhận được vũ khí đã mua từ Hoa Kỳ

[trungthuc]

Các nước ở châu Âu và châu Á lo ngại Ngũ Giác Đài đang tiêu thụ số đạn dược quá nhanh đến nỗi sẽ không còn đủ để gửi những vũ khí mà họ đã đặt mua trước đây.

Trẻ em đi dạo chung quanh một hỏa tiển của Iran sau khi nó rơi gần phi trường quốc tế Qamishli, gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ ở Hasakah, Syria vào ngày 4/3/2026, trong bối cảnh cuộc xung đột dữ dội giữa Mỹ và Israel với Iran. (Ảnh: AP)

Các quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ đang lo lắng theo dõi khi Ngũ Giác Đài đang chuyển hướng các chuyến hàng vũ khí để hỗ trợ cho cuộc chiến với Iran. Họ vừa tức giận vừa lo sợ rằng số vũ khí mà phía Mỹ yêu cầu họ phải bỏ tiền mua để giúp Ukraine sẽ không bao giờ đến được tay họ.

Các quốc gia châu Âu, những nước đã phải vật lộn để cho xây dựng lại kho vũ khí sau khi đã gửi giúp nhiều trang thiết bị cho Ukraine, lo sợ rằng họ sẽ không thể chống lại một cuộc tấn công của Nga, nếu xảy ra. Các đồng minh ở châu Á, cũng thấy giật mình trước tốc độ sử dụng vũ khí của Hoa Kỳ, đặt ra câu hỏi liệu rằng điều đó có thể khuyến khích TQ và Bắc Hàn giở trò nham hiễm ở đây hay không. Và ngay cả ở Trung Đông, các quốc gia cũng không chắc chắn liệu họ có nhận được các hệ thống phòng không từ phía Mỹ cho các ưu tiên hiên nay hay không.

Gần một chục giới chức tại các quốc gia đồng minh ở châu Á và châu Âu nói rằng họ không thể thắng được nếu không nắm trong tay các vũ khí cần thiết. Chính quyền Trump đã gây áp lực chính trị lớn lên họ nhằm gia tăng ngân sách quốc phòng lên 5% GPD và mua thêm trang thiết bị của Hoa Kỳ, từ loại máy bay đánh chặn phòng không đến bom thông minh dẫn đường, chỉ để rồi quân đội Mỹ và Israel đã nhanh chóng sử dụng hết số đạn dược đó trong một cuộc chiến của riêng mình.

"Không ai có thể giấu giếm khi cho rằng số lượng đạn dược đã và sẽ được sử dụng là những thứ mà mọi người cần phải mua với số lượng khá lớn", một giới chức quân sự Bắc Âu cho biết.

Sản xuất vũ khí là một quá trình phức tạp, cần đến nhiều năm để lên kế hoạch và trải qua một chuỗi cung ứng đầy rẫy những điểm nghẽn. Những lời trấn an của ông Trump cho rằng, Hoa Kỳ có "nguồn cung ứng gần như vô hạn về đạn dược" để chống lại Iran đã không làm dịu bớt nỗi lo lắng của các quốc gia đồng minh.

"Điều này rất đáng thất vọng, vì lời nói có thể sẽ không khớp với hành động", một giới chức ở Đông Âu, cũng như những người khác đã được phỏng vấn, yêu cầu được giấu tên để có thể nói ra thẳng thắn, cho biết. "Mọi người đều thấy rõ rằng phía Hoa Kỳ sẽ đặt lợi ích của riêng mình, của Đài Loan, Israel và khu vực châu Mỹ lên trên lợi ích của châu Âu".

Các giới chức lên tiếng cảnh cáo rằng cuộc chiến chung Hoa Kỳ-Israel có thể đẩy nhanh sự xa cách giữa Mỹ và các đồng minh trong vấn đề an ninh quốc phòng. Liên minh châu Âu đã thông qua các quy tắc dành sự ưu tiên các công ty chế tạo vũ khí của riêng mình hơn các công ty thầu quân sự của Mỹ. Điều này có nguy cơ sẽ làm giảm hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD doanh thu bán vũ khí cho Mỹ trong tương lai. Ngay cả các công ty lớn, chẳng hạn như công ty chế tạo máy bay không người lái Helsing của Đức, cũng đang đề cao về chủ quyền châu Âu. Ba Lan, một bạn đồng minh lâu năm của Hoa Kỳ, đã đặt mua xe tăng và pháo binh từ Đại Hàn thay vì từ các công ty thầu của Mỹ như General Dynamics.

Đây là lời cảnh tỉnh đối với các giới chức ở châu Á và châu Âu, những người từng coi việc bán vũ khí của Ngũ Giác Đài là điều hiển nhiên.

"Người châu Âu vẫn còn sống trong thế giới ảo tưởng, nơi mà Hoa Kỳ được xem như một siêu thị Walmart khổng lồ, nơi mà bạn khi đặt mua hàng và sẽ nhận được ngay lập tức, và điều đó đơn giản là hiện nay đã không còn đúng sự thật nữa", bà Camille Grand, cựu giới chức cao cấp của NATO, hiện đang đứng đầu Hiệp hội Kỹ nghệ Hàng không Vũ trụ, An ninh và Quốc phòng châu Âu có trụ sở tại Brussels, có cho biết.

Các nước đồng minh ở Thái Bình Dương, nơi mà TQ đã xây dựng hệ thống Hải quân lớn nhất thế giới và hiện có loại hỏa tiển tầm xa có thể tấn công quân đội Mỹ trên đảo Guam, cũng bày tỏ sự lo ngại rằng Ngụ Giác Đài sẽ có thể bị cạn kiệt đạn dược ở Iran và sẽ không còn gì để ngăn chặn một cuộc chiến tranh ở châu Á, nếu có.

"Điều hiển nhiên là khi cuộc xung đột này càng kéo dài, việc cung cấp đạn dược càng trở nên cấp thiết và việc phía Mỹ huy động các nguồn lực nước ngoài để duy trì hoạt động là điều không thể tránh khỏi", một nhân vật ngoại giao châu Á tại Washington cho biết, đồng thời cảnh cáo rằng, điều đó sẽ ảnh hưởng đến "tư thế sẵn sàng" trong khu vực tiềm tàng nhiều rủi ro này.

Mới đây ông Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng ông đã gặp gỡ các giám đốc điều hành ngành quốc phòng hôm thứ Sáu, bao gồm Boeing, Northrop Grumman, RTX và Lockheed, những người đã đồng ý sẽ gia tăng gấp bốn lần sản lượng vũ khí "hạng Tinh xảo Nhất". Ông không giải thích cụ thể đó là những hệ thống nào hoặc Mỹ dự định sẽ nhanh chóng xây dựng nhà máy, tuyển dụng công nhân và tăng sản lượng vũ khí như thế nào.

Một số quốc gia đồng minh lo ngại về vũ khí đang hi vọng được nhận, đó không chỉ là lời hứa suông.

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.politico.com/news/2026/0...ought-00817204