Ông Trump bị 24 bang kiện

[Romano]

24 bang của Mỹ đã chính thức đệ đơn kiện mức thuế quan toàn cầu của ông Trump, đồng thời nhấn mạnh ông không thể né tránh phán quyết gần đây của Tòa Tối cao.Ngày 5/3 (giờ Mỹ), một nhóm gồm 24 bang của Mỹ đã kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, đánh dấu thách thức pháp lý đầu tiên đối với mức thuế toàn cầu 10% mới được áp đặt. Các bang cho rằng Tổng thống không thể né tránh phán quyết gần đây của Tòa Tối cao Mỹ, vốn đã vô hiệu hóa phần lớn các mức thuế trước đó đối với hàng nhập khẩu, bằng cách viện dẫn một cơ sở pháp lý mới, theo CNBC.

Các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, bao gồm New York, California và Oregon, nhận định các mức thuế mới, được ông Trump công bố ngay sau phán quyết của tòa án tối cao ngày 20/2, cũng là bất hợp pháp.

Theo đơn kiện nộp tại Tòa án Thương mại Quốc tế ở New York (Mỹ), các mức thuế này được áp dụng trong 150 ngày theo Đạo luật Thương mại năm 1974, nhằm xử lý các tình huống khẩn cấp liên quan đến tiền tệ trong ngắn hạn, chứ không để giải quyết các thâm hụt thương mại thường xuyên phát sinh.

Tổng chưởng lý bang Oregon Dan Rayfield cho biết trong một cuộc họp báo rằng các mức thuế mới của ông Trump là một nỗ lực "lách luật" nhằm tránh làm việc với Quốc hội.

"Chính sách kinh tế đặc trưng của Tổng thống Trump đang bị phản đối và khiến người dân Mỹ, doanh nghiệp và các bang thiệt hại hàng trăm tỷ USD. Điều đó không thể tiếp tục chỉ vì một vài luật sư của ông Trump tìm cách 'thay đổi ngôn từ' và xây dựng lập luận pháp lý", Rayfield nói.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết chính quyền sẽ kiên quyết bảo vệ hành động của Tổng thống trước tòa. Theo ông, Tổng thống đang sử dụng thẩm quyền được Quốc hội trao để giải quyết các vấn đề cơ bản trong thanh toán quốc tế và xử lý thâm hụt cán cân thương mại nghiêm trọng của Mỹ.

Trước đó, sắc lệnh hành pháp ngày 20/2 của ông Trump áp mức thuế 10% đối với hàng nhập khẩu, nhưng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết rằng mức thuế này có thể tăng lên 15% vào cuối tuần này.

Theo các bang nguyên đơn, các biện pháp liên quan đến thâm hụt cán cân thanh toán trong Đạo luật Thương mại chủ yếu nhằm giải quyết những rủi ro tiền tệ "lỗi thời", vốn từng xuất hiện khi các chính phủ nước ngoài có thể đổi USD lấy vàng do Mỹ nắm giữ.

Dù vậy, họ vẫn cho rằng ông Trump đã áp dụng sai tiêu chuẩn này nhằm giải quyết thâm hụt thương mại của Mỹ.

Các bang tham gia vụ kiện gồm 22 bang có tổng chưởng lý thuộc Đảng Dân chủ, cùng 2 bang Pennsylvania và Kentucky. Họ yêu cầu Tòa án ra lệnh chặn các mức thuế mới và hoàn trả các khoản thuế đã được nộp theo quyền hạn Điều 122.

Trong khi đó, tòa án cũng đang xử lý khoảng 2.000 vụ kiện từ các doanh nghiệp, yêu cầu hoàn trả hơn 130 tỷ USD tiền thuế đã nộp theo IEEPA trước phán quyết của Tòa án Tối cao hồi tháng 2. Hôm 4/3 (giờ Mỹ), tòa cũng đã ra lệnh cho cơ quan Hải quan Mỹ bắt đầu xử lý việc hoàn thuế.

Trong nhiệm kỳ thứ 2, ông Trump đã biến thuế quan thành "trụ cột trung tâm" trong chính sách đối ngoại, khẳng định ông có thẩm quyền rộng rãi để áp thuế mà không cần sự tham gia của Quốc hội.

Tuy nhiên, ngày 20/2, Tòa Tối cao Mỹ đã giáng một đòn mạnh vào ông Trump khi bác bỏ phần lớn các mức thuế mà ông áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Theo đó, đạo luật này không trao cho Tổng thống quyền hạn như ông từng tuyên bố.

Ông Trump đã chỉ trích các thẩm phán ra phán quyết bất lợi và công bố các mức thuế mới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, chưa từng được sử dụng để áp thuế ở Mỹ trước đây. Ông Trump cũng áp các mức thuế khác đối với các mặt hàng nhập khẩu như ôtô, thép và nhôm theo các cơ sở pháp lý truyền thống hơn.

Quyền hạn theo Điều 122 cho phép Tổng thống áp thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày đối với bất kỳ quốc gia nào nhằm giải quyết các vấn đề lớn và nghiêm trọng trong cán cân thanh toán. Tuy nhiên, quy định này không yêu cầu điều tra hoặc các thủ tục hạn chế khác và sau 150 ngày, Quốc hội phải phê chuẩn nếu muốn gia hạn các mức thuế này.