Điểm gây thắc mắc trong đòn trả đũa hỏa lực "cầm chừng" của Iran

[vuitoichat]

Cuộc đua về tiềm lực phòng không dự kiến sẽ còn trở nên khốc liệt hơn trong thời gian tới khi Iran đã "khoe" đoạn video ghi lại các hầm ngầm dưới lòng đất chứa UAV và tên lửa, khiến có các đòn không kích ban đầu của Mỹ và Israel nhằm loại bỏ giới lãnh đạo Iran có thể đã khiến các chỉ huy trên chiến trường phải tự vận hành. Từ đó, họ chưa thể đưa ra đòn tấn công tổng lực.

Tên lửa Iran trong một cuộc tập trận (Ảnh: AFP).

Các cuộc tấn công của Iran trong ngày giao tranh đầu tiên chủ yếu dựa vào UAV và các đợt tên lửa quy mô nhỏ, làm dấy lên câu hỏi về chiến lược thực tế mà Tehran đang áp dụng.

Sau tuyên bố đáp trả cứng rắn Mỹ và Israel hôm 28/2, Iran bắt đầu khai hoả kho vũ khí hùng hậu nhất khu vực của mình vào các mục tiêu của Washington và Tel Aviv.

Tuy nhiên, thay vì các loạt bắn dồn dập kéo dài, các đòn tấn công diễn ra gián đoạn, với từng đợt UAV cảm tử Shahed-136, về bản chất là các “tên lửa hành trình” đơn giản, chi phí thấp, xen kẽ bằng những đòn đánh hạn chế sử dụng tên lửa đạn đạo. Kiểu đáp trả "cầm chừng" này của Iran dường như có 2 khả năng.

Thứ nhất, các đòn không kích ban đầu của Mỹ và Israel nhằm loại bỏ giới lãnh đạo Iran có thể đã khiến các chỉ huy trên chiến trường phải tự vận hành. Từ đó, họ chưa thể đưa ra đòn tấn công tổng lực.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, lời giải thích này có thể chưa hợp lý vì đây dường như là tính toán chiến thuật của Iran. Ví dụ, trong chiến sự Nga - Ukraine, cả 2 bên đều từng sử dụng vũ khí giá rẻ để bào mòn hoặc đánh lạc hướng hệ thống phòng không đối phương trước khi tung ra các đòn tấn công nghiêm trọng hơn. Đây là một chiến thuật mà Iran có thể đang áp dụng.

“Làm cạn kiệt số lượng tên lửa đánh chặn có thể là một mục tiêu”, Tiến sĩ Sid Kaushal thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định. Ông nói thêm rằng kho tên lửa đạn đạo của Iran có thể đã bị suy giảm do các đòn không kích của Mỹ, và Tehran có thể nhận ra rằng nhiều mục tiêu có thể bị đánh trúng mà không cần sử dụng đến chúng.

Theo ông William Alberque, chuyên gia cao cấp tại Pacific Forum, do Iran có thời gian chuẩn bị và có lý do để tin rằng Mỹ sẽ tìm cách loại bỏ bộ máy lãnh đạo trong một cuộc tấn công, Tehran có thể đã chủ động phân tán quyền chỉ huy tác chiến, trao cho các chỉ huy cấp thấp hơn năng lực ra quyết định để tấn công khi có cơ hội.

Iran vận hành tàu ngầm, xuồng cao tốc mang tên lửa chống hạm và thủy lôi, nhưng cho đến nay chưa ghi nhận cuộc tấn công nào nhằm vào Hải quân Mỹ hoặc tàu dân sự. Đây đều là những lựa chọn cho phép họ leo thang xung đột.

Một lý do khác khiến UAV Shahed đóng vai trò chủ đạo là vì chúng nhỏ hơn và dễ che giấu hơn. Trong bối cảnh Mỹ và Israel săn lùng các kho chứa và bệ phóng tên lửa đạn đạo, các xe tải chở UAV có thể dễ dàng lọt qua, khiến loại vũ khí này sẵn sàng hơn cho các đòn đánh.

Theo ông Mick Ryan, Tướng Lục quân Australia đã nghỉ hưu và là chuyên gia cao cấp tại Lowy Institute, số lượng lớn các vũ khí này cũng làm tăng khả năng ít nhất một chiếc xuyên thủng được hệ thống phòng thủ.

“Không có hệ thống phòng thủ tên lửa và UAV nào đạt hiệu suất 100%", ông nói.

Thực tế, nhiều vũ khí Iran đã đánh trúng mục tiêu quanh vùng Vịnh bất chấp sự hiện diện của tên lửa đánh chặn trên tàu Hải quân Mỹ cùng các tổ hợp Patriot và THAAD bố trí trên bộ.

Mặc dù Mỹ đã di dời nhân sự và trang thiết bị khỏi các căn cứ nằm trong tầm bắn tên lửa của Iran, thiệt hại đối với chính các cơ sở này trong một số trường hợp được cho là khá nghiêm trọng.

Căn cứ ở Bahrain, nơi đặt trụ sở Bộ Tư lệnh Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, đã trúng nhiều tên lửa đạn đạo và UAV ngày 28/2, tạo ra những cột khói đen dày đặc bốc cao lên bầu trời.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết ngày 1/3, có 3 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và 5 người khác “bị thương nặng” trong các chiến dịch chống lại Iran.

Cuộc đua về tiềm lực phòng không dự kiến sẽ còn trở nên khốc liệt hơn trong thời gian tới khi Iran đã "khoe" đoạn video ghi lại các hầm ngầm dưới lòng đất chứa UAV và tên lửa.

Nếu Mỹ và đồng minh dồn dập sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt tiền như Patriot để ngăn những chiếc UAV Shahed giá rẻ trong vài ngày đầu, họ có nguy cơ thiếu vũ khí phòng không khi Iran bắt đầu tung ra kho tên lửa quy mô lớn, trong đó có vũ khí siêu vượt âm.

Rất có thể sự "cầm chừng" của Iran là một chiến thuật có tính "giấu bài" để đối thủ phải bất ngờ trong những ngày tới.